ra nhiều như: Việc làm mẹ của các em gái đang trong thời gian còn đi học,chưađủ tuổi công dân xảy ra ở các trường THPT; Việc tập trung đánh nhau hội đồngxảy ra càng nhiều, không chỉ ở cá
Trang 11.3 Đối tượng nghiên cứu……… 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu……… 2
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm……… 2 - 32.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm………
3 - 52.3 Các giải pháp thực hiện để giải quyết vấn đề……… 5 - 152.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
Trang 2ra nhiều như: Việc làm mẹ của các em gái đang trong thời gian còn đi học,chưa
đủ tuổi công dân xảy ra ở các trường THPT; Việc tập trung đánh nhau hội đồngxảy ra càng nhiều, không chỉ ở các em nam sinh mà các em nữ sinh có xu hướngngày càng phổ biến, và không chỉ dừng lại ở đó, các em còn quay video, tunglên mạng xã hội coi như là một chiến tích của bản than các em.Việc các em thựchiện nội quy chưa tốt, không có ý thức tu dưỡng,rèn luyện tốt, chỉ ham chơi,lướt mạng, chơi gem, ảnh hưởng lớn đến nhận cách, sức lao động và sự pháttriển đất nước trong tương lai.Việc tham gia giao thông thiếu ý thức dẫn đến xảy
ra nhiều vụ tai nạn đau lòng xảy ra ở lứa tuối các em thpt.Việc các em chưanhận thức được tầm quan trọng của bảo vệ môi trường ảnh hưởng trực tiếp đếnsức khỏe và sự sống của nhận loại trong tương lai……
Ở cấp THPT, chúng ta có các buổi hoạt động ngoại khóa, các buổi míttinh ,phát động các phong trào như: an toàn giao thông, sức khỏe sinh sản vịthành niên….Tuy nhiên do thời gian ít, số lượng các em học sinh đông, nên hầunhư các buổi học tập không đạt chất lượng cao Do đó bằng kinh nghiệm trongcông tác chủ nhiệm của mình, tôi thường đưa một số tư liệu, hình ảnh cần tuyêntruyền cho các em trong một số buổi sinh hoạt lớp, bên cạnh nội dung chính củabuổi sinh hoạt là nhận xét đánh giá tuần học vừa qua và kế hoạch phấn đấu củalớp trong tuần học tới Số lượng học sinh trong lớp học ít hơn, các bài tuyêntruyền có sử dụng các video sẽ thu hút các em học sinh theo dõi hơn.Đây chỉ làmột sáng kiến nhỏ của tôi trong quá trình giảng dạy, hi vọng nó có thể góp mộtphần nào đó vào tài liệu tham khảo của các anh, chị, bạn bè đồng nghiệp
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Trong các giờ sinh hoạt lớp, bên cạnh nội dung chính là nhận xét, xếp loại các
em trong giờ học, việc lồng ghép một số nội dung quan trọng, mang tính thiếtthực, cần thiết vào tiết học, giúp các em tiếp thụ tốt hơn, có cách hiểu biết sâusắc hơn, đem lại sự định hướng trong nhân cách, hành động tót hơn.Trong một
số buổi sinh hoạt của từng thánh, tôi có lồng ghép một số nội dung sau:
Trang 3+ Tháng 9, tuần học đầu, tiết sinh hoạt đầu tôi lồng ghép nội dung: Kỉ cương, nềnếp học tập của học sinh.
+ Tháng 10, tuần học số 7, tiết sinh hoạt tôi lồng ghép nội dung: Luật an toàngiao thông đối với học sinh thpt (2)
+ Tháng 12, tuần học số 15, tiết sinh hoạt tôi lồng ghép nội dung: Bạo lực họcđường (3)
+ Tháng 1, tuần học số 19,20, tiết sinh hoạt tôi lồng ghép nội dung: Sức khỏesinh sản vị thành niên (4)
+ Tháng 3, tuần học số 27, tiết sinh hoạt tôi lồng ghép nội dung: Học sinh vớivấn đề bảo vệ môi trường (5)
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Như đã trình bày ở trên, đề tài nghiên cứu của tôi mong muốn có thể truyền tảiđến các em học sinh những hiểu biết cơ bản, kiến thức cơ bản về những vấn đề
có tính chất nổi cộm đang xảy ra trong lứa tuổi học sinh, trong xã hội như: Vấnnạn bạo lực học đường;Sức khỏe sinh sản vị thành niên; Luật giao thông đối vớihọc sinh;Vấn đề ô nhiễm môi trường và việc bảo vệ môi trường sống; Tính kỉluật trong họ tập và sinh hoạt của các em học sinh…
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Trong các năm học trước, với việc sử dụng một số tiết sinh hoạt trong tuần,
có sử dụng các video, hình ảnh để tuyên truyền một số kiến thức như đã nói ởtrên trong các lớp tôi chủ nhiệm Bằng phương pháp điều tra khảo sát thực tế,thu thập thông tin, phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết, tôi nhậnthấy các em học sinh đều tích cực chú ý theo dõi trong các buổi sinh hoạt có nộidung trên Và do đó ít hay nhiều, tôi thiết nghĩ các em cũng có những kiến thức
cơ bản và những suy nghĩ tích cực về các vấn đề quan trọng đang xảy ra trong
xã hội và học đường hiện nay Đây cũng là một thành công trong việc giúp các
em có định hướng và kĩ năng sống tốt hơn Một trong những vấn đề mà xã hộiđang rất quan tâm và bản thân nghành giao dục với các chương trình hoạt độngngoại khóa và giao lưu cũng đang muốn hướng tới
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Học sinh THPT là lứa tuối đã bắt đầu có sự hình thành về nhân cách và địnhhướng sống rõ ràng, do đó việc giúp cho nhân cách của học sinh phát triển một
Trang 4cách đúng đắn , giúp học sinh có những hành vi ứng xử đúng mực trong các mốiquan hệ: Giữa học sinh với học sinh, học sinh với giáo viên, học sinh với nhữngngười xung quanh, là một nhiệm vụ hết sức quan trọng của gia đình và nhàtrường Giáo dục học sinh hiểu biết và có kiến thức về những vấn đề nóng,những vấn đề mà học sinh thường sai lầm mắc phải trong lứa tuổi này, phàn nàogiúp các em phòng, tránh được những sai lầm đó Để các em có một hành trangbước vào đời là một công dân có một sức khỏe tốt và một nhân cách tốt.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu : “ dạy cũng như học, phải biết chú trọng cả tàilẫn đức Đức là đạo đức Cách mạng, là cái gốc rất quan trọng, nếu không có đạođức Cách mạng thì có tài cũng vô dụng ” Giáo dục học sinh có những hiểu biết
về các kiến thức như đã nêu trên, chính là giáo dục đạo đức cho các em họcsinh Quá trình đó là một quá trình lâu dài, phức tạp, đòi hỏi phải công phu, kiêntrì, nhẫn nại, có sự phối hợp linh hoạt và khéo léo giữa nhà trường và gia đình,giữa giáo viên chủ nhiệm với giáo viên bộ môn Đặc biệt làm giáo viên chủnhiệm cần có nhiều biện pháp giáo dục mềm mỏng, khéo léo cũng như nghiêmkhắc để uốn nắn học sinh.Một trong những biện pháp đó trước hết là làm chohọc sinh hiểu, nhận thức được các kiến thức cơ bản về các vấn đề nội quitrường, lớp; các vấn đề xã hội: luật giao thong; bạo lực học đường; giáo dục sứckhỏe sinh sản vị thành niên; bảo vệ môi trường…Học sinh có nắm được kiếnthức thì giáo viên mới giáo dục được các em thực hiện tốt và phòng tránh đượccác vấn đề các em hay mắc sai lầm
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Tôi xin trích dẫn một số bài báo nói về các vấn đề xảy ra ở lứa tuổi thanh thiếuniên:
“Tại việt nam, số liệu được bộ giáo dục và đào tạo (GD-ĐT) đưa ra gần đâynhất, trong một năm học, toàn quốc xảy ra gần 1600 vụ việc học sinh đánh nhau
ở trong và ngoài trường học Cũng thống kê của bộ GD-ĐT, cứ khoảng trên
5200 học sinh (HS) thì có một vụ đánh nhau; cứ hơn 11000 HS thì có 1 em bịbuộc thôi học vì đánh nhau Đáng lo ngại hơn, theo thống kê của bộ công an mỗi
tháng có hơn 1000 thanh thiếu niên phạm tội”[1]
“Bà Phan Thị Lê Mai, cán bộ quỹ dân số lien hợp quốc tại Việt Nam cho biết,theo điều tra quốc gia, trên 9 768 thanhthieeus niên trong độ tuổi từ 10 đến 24 ở
8 tám tỉnh và thành phố cho thấy thanh thiếu niên vẫn thiếu kiến thức và thứchành về chăm sóc sức khỏe sinh sản Có 7,8 % vị thành niên, thanh niên trong
độ tuổi từ 15 đến 18 đã quan hệ tình dục trước 15 tuổi và chỉ có 54% thanh thiếuniên có sử dụng biện pháp tránh thai Rất ít thanh, thiếu niên tham vấn với thầy
Trang 5cô và cha mẹ trong tìm hiểu thông tin và dịch vụ về chăm sóc sức khỏe sinhsản”[2]
“Hàng năm cả nước tiêu thụ hơn 100.000 tấn hóa chất bảo vệ thực vật, phátsinh hơn 23 triệu tấn rác thải sinh hoạt, hơn 7 triệu tấn rác thải công nghiệp, hơn
630 000 tấn chất thải nguy hại trong khi việc xử lý nước thải và chất thải còn rấthạn chế ” [3]
“ Theo phân tích thống kê của bộ công an liên quan đến TNGT trong độ tuổithanh thiếu niên chiếm gần 40%, trong đó đối với người 18-27 tuổi chiếm gần33,9% số vụ TNGT trong cả nước Đây là những nằm trong độ tuổi còn ngồitrên ghế nhà trường Tuy nhiên những vụ TNGT nghiêm trọng do lứa tuổi nàygây ra thời gian gần đây đã và đang ngày một gia tang đặc biệt là thanh niênvùng nông thôn” [4]
“ Ở Nhật Bản họ chú trọng giáo dục lòng nhân ái ngay từ nhỏ Tính kỉ luậttrong gia đình và nhà trường rất cao nên đứa trẻ được lớn lên trong môi trường
đó sẽ hạn chế tính ích kỉ, hung hăng… Ở Việt Nam, trẻ chơi game nhiềuhơn, tìm vui ở các dịch vụ trên mạng Internet, trẻ dễ bị vô cảm,sống ích kỷ hơn và đặc biệt là thiếu kỹ năng xây dựng tình bạn,thiếu tính kỉ luật Từ thiếu kỹ năng đó, trẻ dễ gây gổ đánh nhau
và hơn hết là hung hăng với bè bạn [5]
Do đó ở trường ngoài giảng dạy kiến thức, còn phải giáo dụccác em về mặt nhận thức các vấn đề lớn của xã hội, đây là mộtnhiệm vụ hết sức khó khăn, không hề đơn giản
2.2.a Thuận lợi:
- Học sinh ở trường THPT Hà Trung nằm ở vùng nông thôn nên ít bị ảnh hưởngbởi các tệ nạn xã hội thâm nhập học đường
- Học sinh trường đại đa số là con nhà nông dân nên phần nhiều các em có ýthức được học tập và tu dưỡng đạo đức, vươn lên trong học tập
- Ở lứa tuổi các em nhận thức đã tốt, hiểu biết xã hội phần nào cũng đã nắmbắtđược nhiều hơn so với các em ở bậc THCS và bậc tiểu học
- Trong quá trình thamgia học tập ở trường các em có được sự quan tâm củaBGH nhà trường và của giáo viên
2.3.b Khó khăn:
Trang 6- Một bộ phận nhỏ học sinh chưa ý thức được tầm quan trọng của học tập và tudưỡng đạo đức, lười học, còn dễ bị cám dỗ và ảnh hưởng của các tệ nạn ngoài
xã hội, thiếu tính kỉ luật
- Các nội dung tuyên truyền kiến thức cho các em không thường xuyên, chỉ mộtbuổi trong năm học nên thời gian dài các em có thể quên hoặc sao nhãng kiếnthức
- Nhiều em có bố mẹ đi làm ăn xa, gia đình không hạnh phúc nên thiếu sự quantâm, đôn đốc của gia đình, nên dẫn đến việc rèn luyện,tu dưỡng còn yếu…
2.3 Các giải pháp thực hiện để giải quyết vấn đề.
a Trong tuần học số 2, (tháng 9) sau khi tuần học đầu tiên ổn định và sắp xếp
cán bộ lớp Tôi cho các em học nội quy của nhà trường và của lớp học Yêu cầucác em ghi lại, nắm vững, dựa trên cơ sở đó để có sự xếp loại các em học sinhtrong các tuần học, rồi từ tuần học đó đi đến các tháng Để buổi sinh hoạt trởnên không cứng nhắc, mô phạm, lớp học đã có máy chiếu, tôi cho trình chiếucác nôị dung sau:
- Video: Các tình huống vi phạm kỷ luật [6]
Thời lượng 12 phút, video là các tình huống học sinh thường hay vi phạmtrong quá trình học tập, mặc dù hình ảnh mang tính chất vui nhộn, nhưng thôngqua đó giáo viên cũng thông báo cho học sinh biết hình thức xử phạt của mìnhkhi các em mắc các lỗi trên Để từ đó trình chiếu PoWer Point: Nội quy củangười học sinh và biện pháp xử lí kỷ luật học sinh
- PoWer Point: Nội quy của người học sinh và biện pháp xử lí kỷ luật học sinh Trên cơ sở, nội quy của trường học, các em học sinh cần nắm vững các nộiquy của lớp như sau:
Nội quy học tập của học sinh Điều 1: Đi học đầy đủ và đúng giờ Nghỉ học phải viết giấy phép và có chữ ký
của phụ huynh học sinh
Điều 2: Đến lớp ăn mặc phải đúng quy định,đầu tác gọn gàng, không trang điểm
phấn son, đi dép quai hậu
Điều 3: Không đánh chửi nhau, gây gổ mất đoàn kết Không nói tục, chửi bậy.
Không ăn quà vặt
Trang 7Điều 4: Học sinh phải giữ gìn tài sản chung trong phòng học, bàn ghế xếp ngay
ngắn, thẳng hàng và không tự ý di dời bàn ghế
Điều 5: Bảo quản, giữ gìn tốt sổ ghi đầu bài, không được tự ý sửa chữa, ghi
thêm vào sổ đầu bài
Điều 6: Không xả rác, vứt rác bừa bãi ngăn bàn, phòng học; không vứt rác qua
cửa sổ; để rác đúng nơi quy định, giữ gìn vệ sinh chung và phòng học luôn sạchđẹp
Điều 7: Không viết, vẽ, khắc lên bàn ghế, tường.
Điều 8: Không được ngồi trên bàn học sinh, bàn ghế dành cho giáo viên.
Điều 9: Thực hiện nghiêm túc truy bài đầu giờ, trong giờ học phải trật tự, chú ý
nghe thầy cô giảng bài; tích cực phát biểu xây dựng bài; không được mang và sửdụng điện thoại trong trường học
Điều 10: Chuẩn bị đồ dùng học tập Học bài và làm bài đầy đủ trước khi đến
lớp
Những vi phạm của học sinh và mức xử phạt đối với các vi phạm đó.
Cấp độ 1: - Vào muộn
- Sai / thiếu đồng phục.
- Tư thế sai trong lớp học
- Chưa lắng nghe trong giờ học
- Hành động thiếu văn minh(nói bậy,vứt rác,đi lại tự do…)
Hình thức kỉ luật: -Trừ điểm hạnh kiểm
- Lao động ngoài giờ theo hướng dẫn của giáo viên
Cấp độ 2: - Bỏ giờ học.
- Sử dụng điện thoại/thiết bị điện tử trong giờ học
- Thái độ vô lễ, chống đối giáo viên
- Tự ý ra khỏi lớp
Hình thức kỉ luật: - Trừ điểm hạnh kiểm.
- Lao động ngoài giờ theo hướng dẫn của giáo viên.
Trang 8- Mời phụ huynh tới trường
Cấp độ 3: - Không trung thực trong kiểm tra, thi cử.
- Phá hoại của công
- Trộm cắp, cướp giật.
- Đánh nhau có tổ chức và gây thương tích
- Mang đồ dùng nguy hiểm đến trường
- Tàng trữ, sử dụng ma túy, thuốc cấm
Hình thức kỉ luật:- Trừ điểm hạnh kiểm.
- Lao động ngoài giờ theo hướng dẫn của giáo viên.
- Mời phụ huynh tới trường
- Đuổi học
- Video: Năm thói quen của người thành công mà bạn và tôi đều nên học.[7] Thời lượng 5 phút, nội dung video là cách nhìn nhận những thói quen củanhững người thành công, có thể giúp học sinh có ý thức về sự hình thành thóiquen và đọng lực phấn đấu trong học tập và cuộc sống sau này, như: Thức dậysớm đêr học bài; đọc sách nhiều hơn; có mục tiêu phấn đấu trong học tập vàcuộc sống…
- Video : Lãng phí cuộc đời.[8]
Thời lượng 6 phút 44 giây Các video tạo không khí vui,sôi nổi, đề các em cóđộng lực phấn đấu, niềm tin, hình mẫu trong suốt cả năm học
b Trong tuần học số 7, ( Tháng 10) Trong buổi sinh hoạt lớp, ngoài nhận xét
kết quả và xếp loại các em trong tuần học, tôi còn cho các em tìm hiểu về vấn
đề giao thông đang xảy ra hiện nay (đặc biệt ở lứa tuổi các em).Cũng như trên,tôi trình chiếu máy chiếu cho các em xem, để buổi học, sinh hoạt trở nên sốngđộng và dễ hiểu Các nội dung trình chiếu sau:
- Trình chiếu bài báo:Những thói quen xấu của học sinh khi tham gia giao thông[9] Thời lượng là 5 phút Nêu lên những lỗi vi phạm giao thông mà các em họcsinh thường mắc phải như: Tụ tập trước cổng trường, chạy xe dàn hang ngang,vượt đèn đỏ, điều khiển xe mô tô, xe gắn máy khi chưa đủ độ tuổi theo quy định,phóng nhanh vượt ẩu và không đội mũ bảo hiểm
Trang 9- PoWer Point: Một số kĩ năng về giao thông đối với học sinh [10]
Thời lượng 10 phút, nội dung trình bày các kiến thức sau:
+ Thông kê kết quả về tai nạn giao thông ở Việt Nam xảy ra ở lứa tuổi thanh,thiếu niên;
+ Một số kĩ năng phòng tránh tai nạn khi đi đường của học sinh;
+ Một số câu hỏi về luật giao thông mà học sinh cần biết Ví dụ như:
Câu 1 Khi tham gia giao thông, hành động nào dưới đây không gây nguy hiểm cho người lái xe và người tham gia giao thông?
A Đi xe dàn hàng ngang, lạng lách đánh võng
B Buông cả hai tay hoặc điều khiển phương tiện bằng một tay
C Giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ khi muốn rẽ
D Đu bám, kéo, hoặc đẩy xe khác trên đường
Câu 2 Tốc độ tối đa cho phép đối với xe máy điện trên đường bộ không được quá bao nhiêu km/h?
Trang 10A Từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng
B Từ 200.000 đồng đến 400.000 đồng
C Từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng
D Từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng
Câu 5 Chọn và điền các từ còn thiếu vào chỗ … trong nội dung sau đây
Để bảo đảm an toàn khi đi qua nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đườngsắt mà không có tín hiệu đèn, rào chắn và tín hiệu thông báo, người tham giađường bộ phải (1)…… cả hai phía, khi thấy chắc chắn không có (2) …… đang
đi tới mới được đi qua, nếu thấy có phương tiện đường sắt đang đi tới thì phải(3)…… và giữ khoảng cách tối thiểu (4)……… tính từ ray gần nhất và chỉ khiphương tiện đường sắt đã đi qua mới được đi
A (1) quan sát – (2) tàu hỏa – (3) tiếp tục đi – (4) 3 mét
B (1) quan sát – (2) phương tiện đường sắt – (3) dừng lại – (4) 5 mét
C (1) chú ý – (2) phương tiện đường sắt – (3) dừng lại – (4) 3 mét
D (1) chú ý – (2) tàu hỏa – (3) tiếp tục đi – (4) 5 mét
Câu 6 Dựa vào tình huống sau: “Khi đang xem tivi ở trong nhà, bất ngờ nghe thấy tiếng động mạnh phát ra ở ngoài đường trước nhà, bạn chạy ra thấy tai nạn giao thông xảy ra giữa hai xe mô tô và có người bị thương bất tỉnh nằm trên đường” Hãy cho biết, hành động nào dưới đây không nên
C Bảo vệ những tư trang, tài sản của người bị nạn rơi vãi tại hiện trường
D Cung cấp thông tin xác thực về vụ tai nạn cho cơ quan có thẩm quyền
Câu 7 Hành vi đi xe đạp nào dưới đây vi phạm quy tắc giao thông đường bộ?
A Đi vào phần đường, làn đường dành cho xe đạp, xe thô sơ và đi về phía bênphải theo chiều đi của mình
B Sử dụng ô (dù), điện thoại di động, thiết bị âm thanh khi đang điều khiểnphương tiện