Chú ý Thực hiện kỹ năng chú ý thích hợp bằng cách: Giao tiếp bằng mắt và biểu cảm của khuôn mặt thích hợp Giữ dáng điệu thư giãn và thỉnh thoảng vươn về phía trước, sử dụng các cử độ
Trang 1Chăm sóc liên tục và vai trò của nhân
viên công tác xã hội với người nghiện
ma tuý đang phục hồi:
1
PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG: THU HÚT VÀ DẠY
KHÁCH HÀNG
Trang 2PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG
Chúng ta đã cùng nhau đề cập tới một loạtcác vấn đề nền tảng Tiếp theo chúng ta sẽtập trung vào xây dựng kỹ năng trong các lĩnhvực sau:
Làm thế nào để thu hút khách hàng
Làm thế nào để dạy khách hàng các kỹ năng
mới
Trang 3XÂY DỰNG KỸ NĂNG: Thu
hút khách hàng
Trang 4CÁC KỸ NĂNG THU HÚT KHÁCH HÀNG
Chú ý
Lắng nghe có phản hồi
Im lặng
Trang 5Chú ý
Chú ý là thể hiện sự nhận biết và quan tâm đến những điều khách hàng đang trao đổi bằng ngôn ngữ có lời
và không lời.
Trang 6Chú ý
Kỹ năng chú ý giúp nhân viên công tác xã hội
Hiểu rõ về khách hàng thông qua quan sát cẩn thận
Kỹ năng chú ý đươc thực hiện bởi nhân viên công tác xã hội sẽ giúp khách hàng
Thư giãn và cảm thấy thoải mái
Diễn đạt suy nghĩ và cảm xúc tự do theo cách củachính họ
Tin tưởng vào nhân viên công tác xã hội/tư vấn viên
Trang 7Chú ý
Thực hiện kỹ năng chú ý thích hợp bằng cách:
Giao tiếp bằng mắt và biểu cảm của khuôn mặt
thích hợp
Giữ dáng điệu thư giãn và thỉnh thoảng vươn về
phía trước, sử dụng các cử động tự nhiên củabàn tay và cánh tay, thỉnh thoảng gật đầu nhẹ
“Bám theo” khách hàng bằng ngôn ngữ thông
qua sử dụng một loạt những âm thanh khuyến
Trang 10Lắng nghe có phản hồi
Truyền đạt sự tôn trọng
Củng cố liên minh điều trị
Trang 12Lắng nghe có phản hồi
Mọi người thường giả định người khác hàm
ý cái gì khi người ta nói chuyện
Quá trình này không phải luôn luôn là có ý
thức
Phản hồi lại cho khách hàng là cách để
khẳng định chứ không phải giả định điều
Trang 14Phản hồi đơn giản là cách phản hồi cơ bản nhất:
Bao gồm việc phản hồi lại cho khách hàng mộtcách đơn giản và trung tính những gì họ đãtuyên bố/nói
Thừa nhận và xác nhận những gì khách hàng đãnói
Lắng nghe có phản hồi
Trang 16Phản hồi hai chiều:
Công nhận những điều khách hàng đã nóinhưng đồng thời đưa ra những điều tráingược mà khách hàng đã nói trước đó
Yêu cầu sử dụng các thông tin khách hàng đãđưa ra trước đó
Lắng nghe có phản hồi
Trang 17Im lặng và cách sử dụng
Sự im lặng có thể rất có sức mạnh Nó có thể
là thời gian khi mọi sự thật sự “chìm lắng” vàcác cảm giác được cảm nhận và nhận biếtmột cách mạnh mẽ
Im lặng có thể khuyến khích tiếp tục phản
ánh và chia sẻ Nó cũng cho phép khách hàng trải nghiệm sức mạnh lời nói của
Trang 18THU HÚT KHÁCH HÀNG
SẮM VAI: TÀI LIỆU PHÁT TAY SẼ ĐƯỢCCUNG CẤP
Trang 19XÂY DỰNG KỸ NĂNG: Dạy
khách hàng những kỹ
năng mới
Trang 21DẠY KHÁCH HÀNG KỸ NĂNG MỚI
Là việc nhân viên điều trị truyền đạt lại các kỹ
năng cho khách hàng thông qua một loạt các
kỹ thuật và chiến lược tư vấn
Trang 22TẠI SAO PHẢI DẠY KHÁCH HÀNG
Lý thuyết học tập xã hội: Sử dụng ma tuý là
một hành vi người ta học được thông qua việc bắt chước các hình mẫu và được củng
cố bởi lý thuyết điều kiện hoá cổ điển và lý thuyết điều kiện hoá thao tác
Các khái niệm tương tự có thể áp dụng để
giúp khách hàng chấm dứt sử dụng.
Nhân viên điều trị dạy khách hàng các hành
vi mới, ví dụ từ chối lời mời chào sử dụng
Trang 23LÀM THẾ NÀO ĐỂ DẠY KHÁCH HÀNG:
Làm mẫu
Khách hàng học các kỹ năng mới thông
qua thực hành các bài tập đóng vai
Quan sát nhân viên điều trị làm mẫu các kỹ năng
Thực hành các kỹ năng này thông qua thực hiện các bài tập sắm vai
Trang 24CÁC CHIẾN LƯỢC DẠY KHÁCH HÀNG
Trang 25Lặp lại
Lặp lại đòi hỏi tư vấn viên nêu lại các
vững các kiến thức và kỹ năng cần
Trang 26Khuyến khích thực hành
Để làm chủ một kỹ năng mới đòi hỏi phải có thờigian và sự thực hành Quá trình học hỏi thường
có thể mắc sai lầm và có khả năng rút ra bài học
từ những sai lầm đó Điều quan trọng là kháchhàng phải có cơ hội thử những cách tiếp cậnmới
Trang 27Cán bộ điều trị không nên trông đợi khách hàngthực hành một kỹ năng hay làm một bài tập vềnhà mà không hiểu tại sao nó có thể hữu íchcho họ
Cán bộ điều trị nên liên tục nhấn mạnh việcluyện tập những kỹ năng mới bên ngoài buổi tưvấn có ý nghĩa quan trọng như thế nào vớikhách hàng và giải thích lý do cho việc đó
Đưa ra một căn cứ hợp lý rõ ràng
Trang 28Giám sát và động viên khuyến khích
Giám sát: để theo dõi bằng cách thu thập thông
tin về sự nỗ lực thực hành bài tập và kiểm traviệc hoàn thành bài tập của khách hàng Nócũng đòi hỏi việc thảo luận về kinh nghiệmcủa khách hàng khi làm bài tập để có thể giảiquyết vấn đề trong buổi tư vấn
Khuyến khích: củng cố tiến bộ ở khách hàng bằng
cách đưa ra những thông tin phản hồi có tínhxây dựng để thúc đẩy bệnh nhân tiếp tụcluyện tập các kỹ năng mới bên ngoài các buổi
Trang 29Sử dụng các bài tập
Sử dụng các thông tin do khách hàng cung cấp
từ những bài tập của họ để đưa ra những thôngtin phản hồi mang tính xây dựng và tạo động lựccho khách hàng Tập trung vào các vấn đề sau :
Cách thức đối đầu
Các nguồn lực
Điểm mạnh và điểm yếu
Trang 30Khám phá các trở ngại
Thất bại trong việc thực hiện các kỹ năng ở bên ngoài các buổi tư vấn có thể là kết quả của một loại các yếu tố
họ vượt qua nó.
Trang 31Luôn khen ngợi
Tư vấn viên nên cố gắng định hình
nhỏ của họ khi thực hành bài tập, nhấn mạnh mọi điều khách hàng thổ lộ như một điều có ích hoặc thú vị.
Trang 34CÁC KỸ NĂNG ĐỂ DẠY CHO
KHÁCH HÀNG
Kỹ năng vượt qua cơn thèm nhớ
Kỹ năng từ chối
Trang 35KỸ NĂNG VƯỢT QUA CƠN
THÈM NHỚ
Trang 36Yếu tố kích thích và cơn thèm nhớ
Những địa điểm, con người và sự vật gắn
liền với việc sử dụng ma túy của khách hàng
có thể kích thích những liên tưởng về việc sửdụng ma túy của họ và dẫn tới cơn thèm matúy
Não bộ có thế thậm chí kích hoạt các phản
ứng vật lý tương tự như các phản ứng banđầu được tạo ra bởi ma túy
Trang 37Yếu tố kích thích
Suy nghĩ
Yếu tố kích thích và cơn thèm nhớ
Trang 38Làm gián đoạn
Yếu tố kích thích
Suy nghĩ
Cơ thèm
Yếu tố kích thích và cơn thèm nhớ
Trang 39 Thời điểm tốt nhất để chấm dứt chuỗi phản
ứng kích thích – suy nghĩ – cơn thèm – sửdụng là trước khi nó xảy ra
Một phần lớn của việc huấn luyện dự phòng
tái nghiện là giúp khách hàng xác định vàtránh các yếu tố kích thích đối với bản thân
họ và kiềm chế các cơn thèm khi nó xuấthiện
Yếu tố kích thích và cơn thèm nhớ
Trang 40 Cán bộ điều trị có thể giúp khách hàng xác địnhcác yếu tố kích thích đối với bản thân bằngcách:
Giải thích quá trình kích thích – suy nghĩ – cơnthèm nhớ - sử dụng
Đưa ra những ví dụ về các yếu tố kích thích
Sử dụng các câu hỏi mở để giúp khách hàngsuy nghĩ về các yếu tố kích thích cụ thể đối với
Yếu tố kích thích và cơn thèm nhớ
Trang 41HIỂU VỀ CƠN THÈM NHỚ
Cơn thèm nhớ
Có một ham muốn mãnh liệt
Đòi hỏi có ngay lập tức
Nhiều người mô tả cơn thèm nhớ tương tự như cơn đói hay khát Nó là sự kết hợp của suy nghĩ và cảm xúc Có một hợp phần sinh lý mạnh mẽ đối với cơn thèm nhớ khiến cho nó thậm chí còn mãnh liệt hơn
và rất khó có thể cưỡng lại.
Trang 42Cơn thèm nhớ: Không giống nhau với
mọi người
Cơn thèm nhớ hay khao khát được biểu hiệndưới nhiều cách khác nhau ở các khách hàngkhác nhau
Đối với một số người, biểu hiện này chủ yếu vềmặt thể chất Ví dụ, “Tôi cảm thấy cuộn lêntrong bụng” hay “Tim tôi đập loạn lên,” hoặc
“Tôi bắt đầu ngửi thấy nó”
Với những người khác, thèm nhớ lại thể hiện vềnhận thức nhiều hơn Ví dụ, “Tôi cần nó bây
Trang 43Đối phó với cơn thèm nhớ
Nhiều khách hàng tin rằng, khi họ bắt đầu
thèm ma túy thì họ chắc chắn sẽ phải dùng nó Kinh nghiệm của họ cho thấy họ luôn “đầu
hàng” cơn thèm nhớ ngay khi nó bắt đầu và
sử dụng ma túy
Giúp khách hàng có các công cụ để chống lại
cơn thèm nhớ là rất quan trọng
Trang 44Chiến lược đối phó với cơn thèm nhớ
Đối phó với cơn thèm nhớ:
1 Tham gia các hoạt động không liên quan đến
ma túy
2 Nói về cảm giác thèm
3 “Lướt qua” cơn thèm
4 Dừng suy nghĩ
5 Liên hệ với một người bạn không sử dụng ma
túy hoặc tư vấn viên
6 Cầu nguyện
Trang 45 ĐÓNG VAI: TÀI LIỆU PHÁT TAY SẼ ĐƯỢC
CUNG CẤP
Trang 46KỸ NĂNG TỪ CHỐI
Trang 47Vì sao cần dạy khách hàng kỹ
năng từ chối?
Tốt nhất là tránh hoàn toàn các tình huống
nguy cơ cao
Tuy nhiên với hầu hết mọi người, đấy không
phải là giải pháp thực tế mang tính lâu dài
Khách hàng thường đánh giá thấp các khó
khăn gặp phải khi cố gắng từ chối hoặc né
tránh heroin
Trang 48DẠY KHÁCH HÀNG
Cách từ chối không lời
Tiếp xúc mắt: nhìn thẳng vào mắt đối phương khi trả lời
Tăng hiệu quả của thông điệp
Đứng hoặc ngồi thẳng để tạo cảm giác tự tin
Đừng cảm thấy có lỗi vì từ chối
Không sử dụng ma túy không làm tổn thương ai
cả
Bỏ đi nếu đối phương tiếp tục nài nỉ hoặc thúc
Trang 49 Sử dụng giọng nói rõ ràng, cương quyết, tự tin
KHÔNG nên là từ đầu tiên phát ra từ miệng bạn
Gợi ý việc khác bạn muốn làm với đối phương
Yêu cầu đối phương – người đang mời bạn sử
dụng đừng hỏi bạn chuyện này bây giờ và cả sau này để người đó ngừng mời mọc
Thay đổi chủ đề sang chuyện khác
Tránh viện cớ và tránh các câu trả lời không rõ
DẠY KHÁCH HÀNG
Cách từ chối bằng lời nói
Trang 50ĐÓNG VAI
SỬ DỤNG ĐÓNG VAI ĐỂ DẠY KHÁCH
HÀNG THỰC HÀNH THEO NHÓM 2 NGƯỜI:
Một người đóng vai khách hàng nói với người kia
là người đang muốn họ dùng ma túy
Trang 51Câu hỏi?