Trong công tác chủ nhiệm lớp không chỉ chú trọng đến những hoạt động kiến thức các môn học cơ học, mà hoạt động Văn hóa văn nghệ VHVN; Thể dục thể thao TDTT là những yếu tố quan trọng gi
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM TƯ VẤN, HƯỚNG DẪN, TỔ CHỨC HỌC SINH LỚP 10A7 TRƯỜNG THPT NÔNG CỐNG 3 THAM GIA CÁC HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA, VĂN NGHỆ- THỂ DỤC THỂ THAO NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC TOÀN DIỆN CHO
Trang 22 1.1 Lí do chọn đề tài. 1
8 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 4
Trang 31 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài
Thực tiễn đã chứng minh giai đoạn học ở bậc THPT là rất quan trọng đối vớimỗi con người Bởi đây là thời điểm bắt đầu tuổi trưởng thành, những nhận thức vàđịnh hướng của cuộc đời được hình thành và quyết định chủ yếu ở giai đoạn này
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng quyết định đến sự thành công của học sinh Trong đó vai trò của thầy, cô giáo chủ nhiệm lớp là vô cùng quan trọng Thầy, cô giáo chủ nhiệm vừa là thầy vừa là người đồng hành giúp đỡ các em trong học tập, rèn luyện
và cả trong cuộc sống hàng ngày
Trong công tác chủ nhiệm lớp không chỉ chú trọng đến những hoạt động kiến
thức các môn học cơ học, mà hoạt động Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT) là những yếu tố quan trọng giúp cho một tập thể lớp duy trì và phát
huy được tinh thần đoàn kết, không khí học tập vui vẻ thoải mái, giúp cho mỗi cánhân học sinh có điều kiện thuận lợi để phát huy năng lực bản thân, phát triển toàndiện, đặc biệt là với học sinh ở bậc học THPT
Công tác chủ nhiệm đối với giáo viên là một nhiệm vụ cao cả và cũng vô
cùng khó khăn Để giúp lớp chủ nhiệm có thể hoạt động Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT) hiệu quả góp phần hình thành môi trường giáo
dục toàn diện cho học sinh đòi hỏi nhiều tâm huyết, công sức, trí tuệ … của giáoviên chủ nhiệm lớp Thực tế không phải giáo viên chủ nhiệm nào cũng thành côngtrong vai trò giáo viên chủ nhiệm Bản thân tôi ra trường đã 16 năm, trãi qua 6 khóahọc làm công tác chủ nhiệm, ít nhiều cũng đã gặt hái được một số thành công khilàm công tác chủ nhiệm Các khóa lớp do tôi chủ nhiệm luôn đạt thành tích tốt củatrường THPT Nông Cống 3 Để đạt được kết quả như vậy, tôi nhận thấy bên cạnh
chú trọng học tập kiến thức, các hoạt động Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT) là vô cùng cần thiết đối với học sinh Đó là lí do tôi chọn đề tài:
Trang 4“Kinh nghiệm tư vấn, hướng dẫn, tổ chức học sinh lớp 10A7 trường THPT
Nông Cống 3 tham gia các hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện cho học sinh”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Sáng kiến kinh nghiệm này cung cấp kinh nghiệm riêng trong việc tổ chức,
hướng dẫn, tổ chức các hoạt động Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT) vào việc chủ nhiệm lớp với mục đích:
- Giúp giáo viên chủ nhiệm lớp ở bậc THPT nhận thấy rõ hơn vai trò ý nghĩa
của công tác chủ nhiệm lớp mà việc phát huy khả năng hoạt động Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT) của học sinh là yếu tố quan trọng không thể xem
thường Đồng thời tôi muốn qua sáng kiến kinh nghiệm này nói lên những kinh
nghiệm của bản thân khi tổ chức, hướng dẫn, quản lý các hoạt động Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT) trong công tác chủ nhiệm lớp để các thầy cô
giáo đồng nghiệp cùng xem xét, bàn bạc trao đổi những mong có thể ứng dụng vàothực tiễn góp phần nhỏ làm tăng chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh và làmcho công tác chủ nhiệm đạt hiệu quả hơn
- Học sinh thấy được vai trò tác dụng của các hoạt động Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT) và có ý thức phát huy năng lực bản thân trong
quá trình học tập ở trường phổ thông cũng như các môi trường học tập và làm việcsau này
- Người viết cũng mong muốn nhận được những ý kiến phản hồi, nhữngđánh giá, trao đổi của đồng nghiệp để cùng hoàn thiện hơn nữa đề tài sáng kiếnkinh nghiệm này
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Đề tài thực hiện cụ thể qua công tác chủ nhiệm của bản thân
Trang 5- Việc vận dụng và khảo sát kết quả cụ thể được thực hiện ở các lớp mà tôi
đã chủ nhiệm tại trường THPT Nông Cống 3
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chủ nhiệm lớp, nghiên cứu và viết sángkiến kinh nghiệm này, người viết đã sử dụng một số phương pháp cơ bản sau:
- Phương pháp thực nghiệm: trực tiếp vận dụng phương pháp tổ chức, hướng
dẫn, quản lý các hoạt động Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT)
vào việc chủ nhiệm lớp
- Phương pháp khảo sát: khảo sát việc vận dụng phương pháp tổ chức, hướngdẫn, quản lý hoạt động phong trào vào việc chủ nhiệm lớp của một số đồng nghiệpcùng trường và khác trường
- Phương pháp so sánh, đối chiếu: so sánh, đối chiếu kết quả các hoạt động
Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT) và kết quả tu dưỡng rèn luyện
nói chung ở những tập thể lớp có được sự quan tâm chú trọng của giáo viên chủ
nhiệm lớp nhằm phát huy khả năng hoạt động Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT) của học sinh.
- Phương pháp điều tra, thống kê : thực hiện điều tra thái độ,cảm nhận và đánh
giá của học sinh với các các hoạt động Văn hóa văn nghệ (VHVN); Thể dục thể thao (TDTT) trong quá trình học tập ở trường phổ thông Ngoài ra, người viết còn sử dụng
một số thao tác khác: nghiên cứu tài liệu, phân tích, tổng hợp…
1.5 Những điểm mới của đề tài
Đề tài đã chỉ ra được thực trạng hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục,
thể thao chưa được quan tâm, chú trọng trong công tác chủ nhiệm ở trường học
phổ thông
Trang 6Đề tài đã đề ra một số giải pháp của giáo viên chủ nhiệm nhằm tư vấn,
hướng dẫn, tổ chức học sinh tham gia các hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện cho học sinh.
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận
2.1.1 Vị trí, vai trò của giáo viên chủ nhiệm và công tác chủ nhiệm ở trường phổ thông
- Giáo viên chủ nhiệm là người được Hiệu trưởng bổ nhiệm, phân công chịu
trách nhiệm về một lớp Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt Hiệu trưởng chịu
trách nhiệm quản lý toàn diện lớp học từ giáo dục văn hóa cho đến giáo dục đạođức nhân cách Chính vì thế có thể nói giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa các lựclượng giáo dục trong và ngoài nhà trường với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm
- Giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường THPT là người góp phần không nhỏ hìnhthành và nuôi dưỡng nhân cách học sinh, những chủ nhân tương lai của đất nước.Một người giáo viên chủ nhiệm giỏi sẽ góp phần xây dựng nên một tập thể lớp giỏi,nhiều tập thể lớp giỏi sẽ xây dựng nên một nhà trường vững mạnh
- Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa nhà trường – gia đình và xã hội Nếuthực hiện thành công công tác chủ nhiệm sẽ góp phần giáo dục học sinh sau này trởthành thế hệ trẻ năng động, sáng tạo và tài năng.[2]
2.1.2 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm
- Giáo viên chủ nhiệm phải là người lãnh đạo, điều khiển lớp học, bao quáttoàn bộ các phương diện của lớp học, thực hiện việc kiểm tra, đánh giá sự tu dưỡng,rèn luyện, phấn đấu của học sinh
- Giáo viên chủ nhiệm phải là cầu nối giữa BGH nhà trường, các tổ chứctrong trường, các giáo viên bộ môn với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm
- Giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ giáo dục học sinh thông qua tập thể giúpcác em hiểu và giải quyết mối liên hệ giữa cá nhân với tập thể qua việc phân công
Trang 7nhiệm vụ một cách kịp thời cân đối, giúp học sinh tự giải quyết những vấn đề gắnliền với hoạt động xã hội, hoạt động tập thể như : Tham quan, thăm hỏi, giúp đỡcông việc gia đình của những em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, neo đơn…giáoviên chủ niệm phải biết cách tổ chức, lôi cuốn học sinh vào hoạt động tập thể đểgiáo dục dễ dàng, có hiệu quả hơn.
Với vị trí vai trò và nhiệm vụ như vậy, đòi hỏi người giáo viên chủ nhiệmcần có phẩm chất và năng lực, có tấm lòng thương yêu học sinh thực sự khôngngừng học tập tích lũy kinh nghiệm để làm công tác chủ nhiệm có hiệu quả.[2]
2.1.3 Ý nghĩa của hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao trong công tác chủ nhiệm lớp
- Hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao là những hoạt động do
một tổ chức xã hội nào đó khởi nguồn phát động nhằm thu hút nhiều người thamgia để hướng theo một mục tiêu nhất định nào đó
- Hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao trong trường học phổ
thông là những hoạt động do tập thể lớp, các tổ chức Đoàn, nhà trường khởixướng phát động hoặc phát động theo chủ trương chỉ đạo của cấp trên nhằm mụcđích vì lợi ích của học sinh, tập thể lớp, nhà trường, xã hội, cộng đồng thông qua
đó góp phần giáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh phát triể toàn diện
- Hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao có ý nghĩa rất quan trọng
trong công tác chủ nhiệm lớp Nó giúp tập thể học sinh gắn bó đoàn kết hơn; giúpgiáo viên chủ nhiệm có điều kiện gần gũi thấu hiểu học sinh của mình hơn Vì vậy
mà công tác chủ nhiệm trở nên đỡ vất vả hơn và hiệu quả hơn Nó cũng giúp chohọc sinh có điều kiện phát huy, phát triển năng khiếu bản thân đồng thời thúc đẩyquá trình hình thành và phát triển nhân cách của học sinh toàn diện, trọn vẹn hơn
- Nếu biết phát huy điểm tích cực trong các hoạt động Văn hóa, văn
nghệ-Thể dục, thể thao thì sẽ hỗ trợ rất tốt cho công tác làm chủ nhiêm lớp của giáo viên,
tạo môi trường giáo dục thân thiện, nâng cao dần chất lượng giáo dục
Trang 8- Về công tác tổ chức, hướng dẫn, quản lý hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể
dục, thể thao ở lớp chủ nhiệm chưa được các cơ sở giáo dục và cả bản thân giáo
viên chủ nhiệm chú trọng đầu tư công sức và thời gian xứng đáng với tầm quantrọng của nó Hoặc chưa có phương pháp hiệu quả để phát huy các hoạt động nàyđạt kết quả cao Có những tập thể lớp chưa tìm được tiếng nói chung giữa giáo viên
chủ nhiệm với học sinh trong hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao Chẳng hạn như lớp thì rất muốn hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao
thật sôi nổi nhưng giáo viên chủ nhiệm lại không muốn học sinh của mình tích cựctham gia vì cho rằng chỉ tốn thời gian, lãng phí công sức và kinh tế mà chẳng giúpích gì cho mục tiêu học tập
2.2.2 Ở trường THPT Nông Cống 3
- Ở trường THPT Nông Cống 3 từ lâu công tác chủ nhiệm lớp đã được BGHnhà trường và giáo viên của trường quan tâm để nâng cao chất lượng dạy và học nóiriêng, chất lượng giáo dục toàn diện nói chung Song về công tác tổ chức, hướng dẫn,
quản lý hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao trong các tập thể lớp thì vẫn
chưa được đồng đều ở các khối lớp Chủ yếu hoạt động này vẫn là hoạt động tự phát
có tính năng khiếu sở trường của từng lớp Hơn nữa cũng có không ít các thầy cô làm
Trang 9công tác chủ nhiệm lớp cho rằng đi học chỉ cần ngoan ngoãn, học giỏi chứ hoạt động
Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao không quan trọng lắm, chỉ cần có tham gia cho
hoàn thành nhiệm vụ, chủ trương hướng học sinh đầu tư thời gian công sức cho việchọc văn hóa chuyên môn hướng tới kết quả các kì thi HSG, CĐ- ĐH, THPTQG….Nên mặc dù trường THPT Nông Cống 3 đã có nhiều thành tích đáng kể trong các hoạt
động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao nhưng chưa khai thác hết tiềm năng của
học sinh
- Thực tế công tác chủ nhiệm lớp ở trường THPT Nông Cống 3 cũng chothấy nếu lớp nào các em học sinh và giáo viên chủ nhiệm của lớp chú trọng hoạt
động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao không những góp phần mang lại thành
tích cho lớp mà còn mang lại thành tích chung cho nhà trường
Thực trạng trên đã thôi thúc tôi thực hiện đề tài này mong góp phần làmtăng hiệu quả của công tác chủ nhiệm lớp trong trường THPT Nông Cống 3 vàchia sẻ kinh nghiệm cùng các bạn đồng nghiệp
2.3 Một số giải pháp tổ chức, hướng dẫn, quản lí công tác hoạt động văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao ở lớp chủ nhiệm 10A7
2.3.1 Giải pháp điều tra nhằm phát hiện năng lực, sở trường Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao khi nhận lớp chủ nhiệm 10A7
- Khi bắt đầu nhận lớp chủ nhiệm theo sự phân công của nhà trường, tôi đãtiến hành việc điều tra nắm đặc điểm tình hình lớp tới từng học sinh bằng việc soạnmẫu Phiếu điều tra để học sinh trình bày đặc điểm tình hình của riêng mình theomẫu với các nội dung:
+ Sở trường năng lực, năng khiếu của bản thân ( Chú ý đến những năngkhiếu múa, hát, đóng kịch, ngâm thơ, kể chuyện, thể dục thể thao, dẫn chươngtrình, hài hước )
+ Truyền thống hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao của gia đình
Trang 10- Sau đó tôi làm công việc thống kê kết quả trả lời của học sinh để có định
hướng phát triển các hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao
Việc điều tra này giúp bản thân tôi nắm được khả năng của lớp mình về
phương diện hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao.
2.3.2 Các giải pháp triển khai họat động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao trong nội bộ lớp chủ nhiệm 10A7
2.3.2.1 Xây dựng đội ngũ Ban cán sự lớp có năng lực: Khi chọn đội ngũ cán
bộ lớp, tôi chọn những em nhiệt tình, học khá, có năng khiếu Mỗi cán bộ lớp đặcbiệt là lớp trưởng, lớp phó phụ trách văn nghệ, thể dục thể thao và bí thư chi đoàncần phải năng động và có một năng khiếu nào đó về hoạt động tập thể Có như thế
thì mới mong đẩy hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao của tập thể lớp
đi lên
2.3.2.2 Lập kế hoạch tổ chức các hoạt động:
- Tổ chức hoạt động tập thể ngay từ đầu năm học, nhất là với học sinh lớp 10khi còn chưa quen nhau lại càng cần các hoạt động chung để có điều kiện thân quenhơn
- Trong các giờ sinh hoạt lớp, tôi thường chuẩn bị kĩ lưỡng nội dung côngviệc để việc sơ kết, kiểm điểm các hoạt động trong tuần hết ít thời gian nhất, dànhthời gian còn lại cho học sinh thảo luận, trình bày với tư cách cá nhân hoặc theonhóm các vấn đề mà các em quan tâm Tổ chức hướng dẫn cho các em kĩ năngtrình bày diễn đạt trước dám đông, sau đó cùng nhau đề ra phương án giải quyếtvấn đề Khi việc này trở thành thường xuyên thì học sinh sẽ rèn luyện được tâm lý
tự tin bình tĩnh, một điều rất quan trọng, đồng thời cũng rèn được tâm lý thi đấu tốt
hơn trong những dịp thi đua hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao của
lớp, của trường mà học sinh có tham gia; Hoặc có lúc tôi sử dụng thời gian của tiếtsinh hoạt lớp để cho học sinh tổ chức các trò chơi Từng tổ sẽ tổ chức trò chơi, lầnnày tổ này, lần sau đến tổ khác Giờ sinh hoạt không còn nặng nề như những giờ
Trang 11hỏi cung và luận tội mà sẽ vui vẻ nhẹ nhàng hơn nhiều Tôi cảm nhận thấy tâm lýcác em học sinh thoải mái hơn, ngoan và đoàn kết hơn.
2.3.2.3 Cố vấn cho BCH Đoàn trường tạo điều kiện kết hợp với các khối lớpkhác để phát huy tính tích cực, sáng tạo, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, tăng sự
đoàn kết của học sinh trong các chi đoàn thông qua các hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao.
Các hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao trong như trên sẽ giúp
học sinh thêm tự tin, đoàn kết, giải tỏa những căng thẳng áp lực trong học tập, lại
có thêm kinh nghiêm tổ chức tiến hành các hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao trong các đợt thi đua của trường và cả ở cấp cao hơn.
2.3.3 Các hoạt động tổ chức, hướng dẫn, quản lý hoạt động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao trong các đợt thi đua của nhà trường
Ở trường THPT, một năm học có nhiều đợt thi đua lớn, có ý nghĩa như đợtthi đua chào mừng ngày 20/10, ngày 20- 11, ngày 8/3 và đặc biệt là ngày 26-3.Đây chính là dịp để học sinh được thay mặt lớp thể hiện, phát huy khả năng hoạt
động Văn hóa, văn nghệ- Thể dục, thể thao của mình Để giành được thành công
trong những đợt thi đua này, người giáo viên chủ nhiệm đóng một vai trò rất quantrọng
- Việc đầu tiên tôi làm trong các đợt thi đua này là ngay sau khi Đoàn haynhà trường phát động Tôi yêu cầu cả lớp phải nắm được mục tiêu của đợt thi đua
là nhằm tôn vinh, kỉ niệm, chào mừng điều gì? Cụ thể các nội dung thi đua, thờigian phát động trong bao lâu từ bao giờ đến bao giờ, thể lệ từng nội dung thi đua rasao…? Đây là việc làm rất quan trọng để tôi tư vấn cho học sinh lớp mình lựa chọnđầu tư cho nội dung thực hiện Nếu học sinh muốn đầu tư cho một nội dung mới
mẻ so với truyền thống, bản thân tôi luôn lắng nghe các em trình bày ý tưởng, sởthích, sở trường của lớp Sau đó, phân tích những thuận lợi và khó khăn, khả năngthành công trong những nội dung đó để lớp lựa chọn, quyêt định Tôi không bao