Sản xuất các thể loại chương trình truyền hình khác nhau đòi hỏi các khâu khác nhau, khả năng sang tạo khác nhau, tuy nhiên về cơ bản cũng có một quy trình sản xuất chung được Đài áp dụn
Trang 1QUY TRÌNH SẢN XUẤT CÁC THỂ LOẠI CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH TẠI ĐẠI TH HÀ NỘI
1 Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội được thành lập năm 1954 với
57 năm xây dựng và phát triển
Nhiệm vụ của Đài là sản xuất và phát sóng các chương trình phát thanh, truyền hình, xuất bản các ấn phẩm giấy và các bài viết trên trang thông tin điện tử Trong đó nhiệm vụ chính và được quan tâm đầu tư nhất, mang lại nguồn thu lớn nhất cho Đài là sản xuất các chương trình truyền hình
Sản xuất các thể loại chương trình truyền hình khác nhau đòi hỏi các khâu khác nhau, khả năng sang tạo khác nhau, tuy nhiên về cơ bản cũng có một quy trình sản xuất chung được Đài áp dụng Quy trình đó được tóm tắt theo
sơ đồ sau :
Trang 2
Giải thích sơ đồ và nhận xét những bất cập của từng khâu trong quy
trình:
1 Biên tập, đạo diễn:
Biên tập, đạo diễn là những người xây dựng ra các chương trình truyền hình, là những người sáng tác hoặc dựa theo một kịch bản có sẵn để chuyển thể thành một kịch bản truyền hình
Tuy nhiên, một số biên tập, đạo diễn chưa có kinh nghiệm, nghiệp vụ còn non dẫn đến cho ra đời những sản phẩm còn nghèo nàn về mặt nội dung
và có sai sót về kỹ thuật.
Kịch bản là một văn bản thể hiện một chương trình bằng từ ngữ, có hai dạng kịch bản là: kịch bản quay và kịch bản dựng
- Kịch bản quay là một văn bản thể hiện một chương trình bằng từ ngữ
Sản xuất tiền kỳ
Điều
độ sản xuất
Duyệt kịch bản
Biên
tập,
đạo
diễn
Sản xuất hậu kỳ
Duyệt nội dung
Băng khai thác
và phát lại
Truyền hình trực tiếp
Hòa âm
Phát sóng
Trang 3giúp người quay có thể hiểu và thể hiện được ý tưởng của đạo diễn.
- Kịch bản dựng là một văn bản thể hiện một chương trình bằng từ ngữ giúp người dựng khi xem kịch bản biết được nội dung từng cảnh, thời lượng của mỗi cảnh
Tuy vậy, hiện nay, nhiều khi phóng viên thực hiện phóng sự truyền hình chỉ nêu qua ý tưởng chứ không viết kịch bản cụ thể, hoặc gộp cả hai kịch bản quay và kịch bản dựng làm một, dẫn đến quay phim bỏ sót nhiều ý tưởng của phóng viên và kỹ thuật viên dựng phim cũng gặp khó khăn, mất nhiều thời gian khi dựng.
2 Duyệt kịch bản:
Khâu duyệt kịch bản nhằm kiểm tra nội dung chương trình có phù hợp hay không thì mới cho sản xuất để tránh lãng phí
3 Điều độ sản xuất:
Sau khi kịch bản được duyệt cho phép sản xuất thì từ việc bố trí các phương tiện sản xuất cho đến nhân lực sản xuất đều do khối này quy định Ngoài ra, còn bố trí địa điểm thực hiện chương trình, thời gian thực hiện (tiền kỳ, hậu
kỳ, phát sóng)
Hiện khâu này ở Đài vẫn chưa được tiêu chuẩn hóa, phóng viên vẫn phải là người đứng ra tự lo mọi từ xin xe, xin quay phim, xin quay phim, kỹ thuật,
bố trí địa điểm, thời gian quay nên mất nhiều thời gian đáng ra dành cho việc làm nội dung chương trình.
4 Sản xuất tiền kỳ:
Sau khi phóng viên biên tập có kịch bản hoàn chỉnh, chương trình được tiến hành quay, ghi hình bằng thiết bị gọn nhẹ trên xe truyền hình lưu động, hay tại studio truyền hình theo ý tưởng và nội dung do biên tập viên hoặc đạo diễn chỉ đạo
Kỹ thuật của chương trình (hình ảnh, âm thanh, ánh sáng…) do các kỹ thuật viên chịu trách nhiệm
Sản phẩm của khâu tiền kỳ là băng hình gốc để sản xuất hậu kỳ, kèm theo
Trang 4băng là phiếu sản xuất tiền kỳ.
Trong trường hợp các chương trình truyền hình trực tiếp, tín hiệu được truyền tới phòng tổng khống chế để phát sóng
Tuy nhiên, do thiếu máy mọc và phương tiện nên nhiều khi các phóng viên phải ghép máy, ghép xe để đi ghi hình cùng nhau dẫn đến việc ảnh hưởng đến thời gian ghi hình Việc thiếu kỹ thật viên lưu động phụ trách âm thanh, ánh sang tại hiện trường cũng gây ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng ghi hình tại hiện trường Chất lượng băng ghi hình cũ, thiếu băng ghi hình cũng
là một trong những khó khăn cản trở cải tiến chất lượng chương trình
truyền hình
5 Sản xuất hậu kỳ:
Từ các băng đã ghi ở khâu tiền kỳ được đưa tới phòng dựng, tiến hành dựng hình theo kịch bản của biên tập viên chương trình
Khi đã hoàn chỉnh phần hình, băng được đưa sang phòng tiếng để thực hiện các công việc sau:
- Lời thuyết minh, bình luận và lời thoại được ghi vào kênh CH1 ở mức chuẩn
- Nhạc và tiếng động nền được đưa vào kênh CH2 để ghi ở mức nền
Sau đó băng được sang hòa âm Đi kèm theo băng thành phẩm là phiếu sản xuất hậu kỳ Phiếu này là chứng chỉ chất lượng kỹ thuật của băng chương trình, là cơ sở để băng không phải OTK kỹ thuật
Tuy nhiên, trong khi hiện nay nhiều đài truyền hình áp dụng hệ thống ghi hình, dựng và phát sóng số nghĩa là ghi hình bằng băng số, dựng phi tuyến
và truyền phát sóng ngay thì Đài PT-TH Hà Nội vẫn sử dụng băng quay Betacam, ghi hình và ghi lời đọc bằng băng Betacam rồi trút dữ liệu vào server, dựng hình hoàn chỉnh, sau đó mới in lại ra băng Betacam để phát sóng Như vậy độ nét của hình ảnh và âm thanh bị suy giảm.
6 Duyệt, kiểm tra nội dung:
Trước khi đưa vào phát sóng, chương trình phải được duyệt nội dung Hội
Trang 5đồng nghiệm thu của Đài sẽ duyệt và cho phép phát sóng hay không phát sóng vào phiếu nghiệm thu phát sóng của băng chương trình Nếu cần phải sửa chữa, băng được quay về bắt đầu từ khâu hậu kỳ video
Các băng khai thác hoặc những băng phát lại (thời gian hơn 1 tháng) đều được thực hiện trước tiên qua khâu duyệt nội dung, sau đó OTK kỹ thuật và chuyển đến phòng phát sóng
7 Phát sóng:
Thực hiện phát sóng các băng chương trình đã đầy đủ thủ tục quyết định và thực hiện phát sóng trực tiếp các chương trình studio từ các địa điểm tiếp theo thông qua các đường truyền vệ tinh, cáp quang…
Đề xuất cải tiến:
- Nâng cao nghiệp vụ của các đạo diễn, phóng viên, biên tập viên bằng cách thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo ngắn ngày, cử đi học tập kinh nghiệm và nghiệp vụ của các hang TH lớn trong và ngoài nước
- Yêu cầu và kiểm soát chặt chẽ khâu chuẩn bị kịch bản, trước khi thực hiện các khâu khác thì kịch bản quay và kịch bản dựng phải được chuẩn bị và trình duyệt đầy đủ
- Đài nên có kế hoạch đầu tư, trang bị đầy đủ máy quay, xe đi ghi hình, tăng cường kỹ thuật viên cho mỗi kíp ghi hình
- Chuyên nghiệp hóa khâu điều độ sản xuất để tránh cho phóng viên phải ôm đồm quá nhiều công việc
- Đầu tư đổi mới hệ thống máy quay, băng quay từ Betacam sang số, thay bàn dựng phi tuyến và vận hành phát sóng số để nâng cao hiệu quả của chương trình truyền hình tới người xem
2 Các nội dung trong môn học Quản trị tác nghiệp đều có thể áp dụng vào công việc của tôi Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, nội dung mà tôi
sẽ ứng dụng vào công việc là nội dung về quản trị chất lượng
Theo các nghiên cứu, nâng cao chất lượng là một chiến lược đã được chứng minh là sinh lợi về mặt tài chính cho rất nhiều công ty Nhưng
Trang 6ngược lại, nhiều nỗ lực về chất lượng đã không thành công, hoặc không mang lại lợi ích cho rất nhiều công ty
Đài PT-TH Hà Nội nên tiêu chuẩn hóa, chuyen nghiệp hóa các khâu trong quy trình sản xuất, thực hiện ISO trong quản lý để nâng cao nội dung và chất lượng toàn diện của chương trình phát sóng
Là một phóng viên, tôi muốn khâu kịch bản phải được thực hiện cẩn thận, ý tưởng đưa ra phải được tìm tòi nghiên cứu kỹ, có kịch bản hay thì sẽ có chương trình hay Muốn như vậy thì cần đầu tư mạnh cho khâu xây dựng kịch bản
- Đào tạo và tổ chức lại khâu điều độ sản xuất để phóng viên chỉ cần đưa ra yêu cầu chứ không cần phải mất nhiều thời gian và công sức để
đi điều độ các vấn đề hậu cần
- Thường xuyên đào tạo, tập huấn phóng viên, biên tập viên, đạo diễn
- Cập nhật kịp thời các máy móc và công nghệ tiên tiến phục vụ cho việc sản xuất chương trình truyền hình
Tham khảo:
1 Giáo trình Quản trị tác nghiệp (Đại học Griggs)
2 Tài liệu trên internet