Tiết 105 Văn bản: THUẾ MÁU( Trích “ Bản án chế độ thực dân Pháp” ) Nguyễn Ái Quốc

Bản án chế độ thực dân PhápTác phẩm gồm 12 chương và phần phụ lục Chương 1: Thuế máu Chương 2: Việc đầu độc người bản xứ Chương 3: Các quan thống đốc Chương 4: Các quan cai trị Chương 5:

Năm học lớp 7, chúng ta đã học tác phẩm nào của Nguyễn Ái Quốc ? Nội dung chính của tác phẩm?

- Tác phẩm : “Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội

Châu”.

- Nội dung : Vạch trần bộ mặt bịp bợm, dối trá, bản chất

bỉ ổi, đê tiện của tên toàn quyền Va-ren, kẻ đại diện cho

chính quyền thực dân Đồng thời thấy được tấm lòng của Nguyễn ái Quốc - yêu nước, căm thù giặc.)

1 Tác giả:

- Nguyễn Ái Quốc là

tên gọi của chủ tịch

2 Tác phẩm:

- “Bản án chế độ thực dân Pháp” được viết bằng tiếng Pháp gồm 12 chương và phần phụ lục, xuất bản lần đầu tiên tại Pháp năm 1925.

- Xuất bản lần đầu tiên ở Việt Nam năm 1946

- Đoạn trích “Thuế máu” nằm

trong chương I của tác phẩm.

Bản án chế độ thực dân Pháp

Tác phẩm gồm 12 chương và phần phụ lục

Chương 1: Thuế máu

Chương 2: Việc đầu độc người

bản xứ

Chương 3: Các quan thống đốc

Chương 4: Các quan cai trị

Chương 5: Những nhà khai hóa

Chương 6: Tệ tham nhũng

trong bộ máy cai trị

Chương 7: Bóc lột người bản xứ

Chương 8: Công lí

Chương 9: Chính sách ngu dân

Chương 10: Chủ nghĩ giáo hội

Chương 11: Nỗi khổ nhục củangười phụ nữ bản xứ

Chương 12: Nô lệ thức tỉnh( Phụ lục: Gửi thanh niên Việt Nam)

- Nhan đề:

- Thuế máu: đóng, nộp bằng xương máu, tính mạng con

người.

- Nhan đề “Thuế máu” nói lên số phận thảm thương của

người dân thuộc địa, đồng thời bày tỏ lòng căm phẫn thái

độ mỉa mai của tác gỉa đối với tội ác ghê tởm của chính quyền thực dân.

- Bố cục: 3 phần

- Thể loại: Văn chính luận

I.Chiến tranh và

“Người bản xứ”

II Chế độ lính tình nguyện

III Kết quả của

sự hi sinh

Thuế máu

Chiến tranh và “Người bản xứ”

Chiến tranh thế giới giữa

các nước đế quốc

Tranh giành thị trường

và thuộc địa

Người dân xứ thuộc địa

Đem lại quyền lợi cho chủ nghĩa thực dân

trên xương máu của người thuộc địa

Một số hình ảnh về chiến tranh thế giới lần thứ nhất

Tình cảnh người dân thuộc địa trước khi chiến tranh xảy ra

Những tên da đen bẩn thỉu,

Khi chiến tranh xảy ra

Biến thành những đứa “con yêu”

những người “bạn hiền”, “chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do”

“Người bản xứ”

Xa lìa vợ con phơi thây

trên chiến trường…xuống

Tám vạn người không thấy mặt trời trên quê hương đất nước mình nữa

1 Chiến tranh và “Người bản xứ”

* Với bút pháp châm biếm, đả kích, tác giả đã vạch trần bộ mặt giả nhân, giả nghĩa của thực dân Pháp

và đồng cảm với số phận thê thảm của những người dân xứ thuộc địa trong cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất.

a Những thủ đoạn, mánh khóe trong việc bắt lính :

Lợi dụng việc bắt lính để

xoay xở kiếm tiền

Sẵn sàng trói xích, nhốt người Đàn áp dã man khi phản đối

Thực chất là dùng vũ lực bắt lính chứ không hề có “tình nguyện” nào cả

1

2

3

Những cuộc vây bắt, cưỡng bức người dân đi lính…

Đàn áp người dân khi phản đối…

Những người nghèo khổ chịu chết

không còn kêu được

Những người giàu thì xì tiền ra…

họ tìm mọi cơ hội để trốn thoát

Thậm chí làm cho mình nhiễm những bện nặng nhất để trốn đi lính

1

2 3

VUA DUY TÂN TRẦN CAO VÂN TÔN ĐỨC THẮNG

LƯƠNG

NGỌC

QUYẾN

ĐỘI CẤN

Những người nghèo khổ chịu chết

không còn kêu được

Những người giàu thì xì tiền ra…

họ tìm mọi cơ hội để trốn thoát

Thậm chí làm cho mình nhiễm những bện nặng nhất để trốn đi lính

Những người bị bắt lính phản ứng gay gắt, dữ dội

1

2 3

c Luận điệu của chính quyền thực dân

Rêu rao về lòng tự nguyện đầu quân của người dân

thuộc địa(“không ngần ngại”, “hiến xương máu”,

“dâng cánh tay”…) Nhưng sự thật thì họ “bị xích tay”, “bị nhốt”…nhiều cuộc biểu tình, bạo động

Vạch trần thủ đoạn lừa dối,

mị dân của chính quyền thực dân

vụ lợi, mị dân của thực dân Pháp

a Sự hi sinh của những người dân

thuộc địa

Khi đại bác đã ngấy thịt đen, thịt vàng rồi thì những lời tuyên bố tình tứ của các ngài cầm quyền bỗng dưng im bặt… Tất cả họ từng được tâng bốc giờ mặc nhiên trở lại “Giống người bẩn thỉu”

 Sự hi sinh vô ích

• “Người ta đã lột hết tất cả của cải của

họ từ chiếc đồng hồ, bộ quần áo mới…“Bây giờ chúng tôi không cần đến

các anh nữa, cút đi!”

b Sự mất mát của những người lính Pháp lương thiện

- Với những thương binh người Pháp bị mất một phần thân thể và vợ con của tử sĩ người Pháp “đều được cấp môn bài bán lẻ thuốc phiện”.

=> Chúng thật bỉ ổi đã không ngần ngại đầu độc cả chính dân tộc mình để vơ vét cho đầy túi tham.

Thuế máu

III Kết quả của

sự hi sinh

2 Nghệ thuật châm biếm, đả kích tài tình

- Xây dựng một hệ thống hình ảnh sinh

động, giàu tính biểu cảm có sức tố cáo

- Ngôn từ, giọng điệu đậm sắc thái giễu

nhại, châm biếm

- Nghệ thuật phản bác tài tình

- Dùng liên tiếp, dồn dập những câu hỏi để nêu lên bộ mặt xảo trá, bịp bợm, tàn

nhẫn của bọn thực dân

3 Yếu tố biểu cảm của đoạn trích :

Từ ngữ biểu cảm (“chiến tranh vui

tươi”, “con yêu”,…)

Hình ảnh biểu cảm ( “ phơi thây”,…)

Biện pháp biểu cảm ( lối so sánh, ẩn

dụ sắc sảo…)

=> Tác dụng : Lật tẩy bộ mặt bịp bợm, xảo trá của thực dân Pháp.Tăng hiệu quả châm biếm sâu cay.

 Nội dung

- Đoạn trích “THUẾ MÁU” đã vạch trần bộ mặt vô nhân đao, bỉ ổi,vụ lợi…của chính

quyền thực dân => Sự phê phán đanh thép

của Nguyễn Ái Quốc.

- Đồng thời cho thấy số phận bi thảm, đáng thương của những người dân thuộc địa…

=> Niềm cảm thông sâu sắc của tác giả.

Câu 2 : Giọng điệu chủ đạo trong phần

(I):CHIẾN TRANH VÀ “NGƯỜI BẢN XỨ”

là gì?

a Lạnh lùng, cay độc

b Giọng thân mật, suồng sã

c Giọng mỉa mai, hài hước và

cảm thương, xót xa

d Giọng đay nghiến chua chát

Câu 3 : Bố cục văn bản “Thuế máu” được chia làm mấy phần?

a 2 phần

b 3 phần

c 4 phần

d 5 phần

- Đoạn trích Thuế máu nằm ở ch ơng thứ mấy của tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp?

- Bản án chế độ thực dân Pháp đ ợc viết bằng tiếng gì?

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Pháp

Tiếng Nga

Nguyên nhân chính của việc các quan cai trị thay đổi thái độ

đối với ng ời dân thuộc địa?

Vì chính quyền thực dân muốn thay đổi chính sách cai trị mới.

B

06

Vì chính quyền thực dân muốn giúp đỡ cho những

ng ời dân thuộc địa có một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Vì chính quyền thực dân muốn những ng ời dân

thuộc địa phải phục tùng họ tốt hơn nữa.

Cuộc chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945)

Các cuộc chiến tranh mà Pháp tiến hành để mở rộng thuộc địa

Cụm từ cuộc chiến tranh vui t ơi mà Nguyễn Ái Quốc sử dụng trong đoạn trích Thuế máu nói về cuộc chiến tranh nào?

Cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất (1014-1918)

Theo em,chiến tranh gây ra cho loài người như thế nào? Chúng ta có nên lên án các cuộc chiến tranh phi nghĩa hay không?

Vì sao ?

THẢO LUẬN

NHÓM

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Sưu tầm tranh ảnh, truyện kể về Bác Hồ.

- Sưu tầm tư liệu về lịch sử liên quan đến tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp”

- Soạn bài: Đi bộ ngao du (Ru-Xô)