Tiết 10 - Bài 10 Biến trở - Điện trở dùng trong kỹ thuật

Bộ phận chính của biến trở trên các hình 10.1 a, b SGK hoặc hình d ới gồm con chạy hoặc tay quay C và cuộn dây dẫn bằng hợp kim có điện trở suất lớn nikêlin hoặc nicrom, đ ợc quấn đều đặ

100

10 7 ,

S l

R 

mà ta có thể điều chỉnh tiếng của rađiô hay của tivi to dần lên hay nhỏ dần đi …Vậy biến trở có Vậy biến trở có cấu tạo và hoạt động nh thế nào ?

Đó là nội dung nghiên cứu của bài hôm nay:

trở dùng trong kỹ

thuật

C1 Quan sát ảnh chụp, hình 10.1 SGK và hình d ới để nhận dạng các loại biến trở.

a Biến trở con chạy

b Biến trở tay quay

c Biến trở than (chiết

C2 Bộ phận chính của biến trở trên các hình 10.1 a, b (SGK) hoặc hình d

ới gồm con chạy (hoặc tay quay) C và cuộn dây dẫn bằng hợp kim có

điện trở suất lớn (nikêlin hoặc nicrom), đ ợc quấn đều đặn theo dọc theo một lõi bằng sứ Nếu mắc hai đầu A, B của cuộn dây này nối tiếp vào mạch điện thì khi dịch chuyển con chạy C, biến trở có tác dụng thay đổi

c ờng độ dòng điện không ? Vì sao ?

a Biến trở con chạy b Biến trở tay quay

C

TLC2 Biến trở không có tác dụng thay đổi điện trở Vì khi đó nếu dịch chuyển con chạy C thì dòng điện vẫn chạy qua toàn bộ cuộn dây của biến trở và con chạy sẽ không có tác dụng làm thay đổi chiều dài của phần cuộn dây có dòng điện chạy qua.

a Biến trở con chạy b Biến trở tay quay

C3 Biến trở đ ợc mắc nối tiếp vào mạch điện, chẳng hạn với hai điểm A

và N của các biến trở hình 10.1 a và b Khi đó dịch chuyển con chạy hoặc tay quay C thì điện trở của mạch điện có thay đổi không ? Vì sao ?

a Biến trở con chạy b Biến trở tay quay

TLC3 Điện trở của mạch điện có thay đổi Vì khi đó nếu dịch chuyển con chạy hoặc tay quay C sẽ làm thay đổi chiều dài của phần cuộn dây có dòng điện chạy qua và do đó làm thay đổi điện trở của biến trở và của mạch điện.

a Biến trở con chạy b Biến trở tay quay

C4 Trên hình 10.2

(SGK) hoặc hình bên

vẽ các ký hiệu sơ đồ

của biến trở hãy mô tả

hoạt động của biến trở

chuyển con chạy thì sẽ

làm thay đổi chiều dài

phần cuộn dây có dòng

điện chạy qua và do đó

làm thay đổi điện trở

của biến trở

d.

C6 Tìm hiểu trị số điện trở lớn

nhất của biến trở đ ợc sử dụng và

c ờng độ lớn nhất của dòng điện

cho phép chạy qua biến trở đó

2 Sử dụng biến trở để điều chỉnh c ờng độ dòng điện

ph¶i dÞch chuyÓn con ch¹y tíi vÞ

trÝ M V× ®iÖn trë cña biÕn trë

2 Sử dụng biến trở để điều chỉnh c ờng độ dòng điện

chỉnh c ờng độ dòng điện trong

mạch khi thay đổi trị số điện trở

3 Kết luận

C7 Trong kỹ thuật chẳng hạn

trong mạch điên rađiô, tivi …Vậy biến trở có ng

ời ta cần sử dụng các điện trở có

kích th ớc rất nhỏ với các trị số

khác nhau, có thể lớn tới vài trăm

mêgaôm (1M =106 )

Các điện trở này đ ợc chế tạo

bằng một lớp than hay lớp kim

loại mỏng phủ ngoài một lõi

cách điện (th ờng bằng sứ)

Hãy giải thích vì sao lớp than

hay lớp kim loại mỏng đó lại có

điện trở lớn

TLC7 Líp than hay líp kim lo¹i

C8 H·y nhËn d¹ng hai c¸ch ghi

trÞ sè c¸c ®iÖn trë kü thuËt nªu d

§äc nhanh c¸c ®iÖn trë mÇu th×

“§äc nhanh c¸c ®iÖn trë mÇu”th× ”th×

chØ râ h¬n.

C9 §äc trÞ sè c¸c ®iÖn trë kü thuËt sau:

091 ,

9 10

1 , 1

10 5 , 0

Sè vßng d©y cña biÕn trë lµ:

145 02

, 0 14 , 3

091 ,

m

• Biến trở là điện trở có

thể thay đổi trị số và có thể sử dụng để điều chỉnh c ờng độ dòng

điện trong mạch.

- Về nhà học kỹ bài, đọc có thể em

ch a biết.

K

Văn Yên) có mấy lời gửi quí thầy (cô) nh sau:

+ Cám ơn sự quan tâm (tải về) và những ý kiến đóng góp

đối với bài giảng của thầy (cô) Việc đó có tác dụng nh là

+ Để tiện cho các thầy (cô) tìm bài, TG giới thiệu có một số trang có sắp xếp thứ tự VL9 nh http://violet.vn/yuio

+ Thầy (cô) có ý kiến gì đóng góp có thể vào Website:

http://violet.vn/yuioChúc các thầy (cô) mạnh khoẻ-trí tuệ-phát triển

Ngoµi ra cã thÓ tham kh¶o bµi “§äc nhanh c¸c ®iÖn trë mÇu”th× §äc nhanh c¸c ®iÖn trë mÇu”th×

cña cïng t¸c gi¶