NHẬN xét đặc điểm lâm SÀNG, cận lâm SÀNG và gây mê hồi sức để mổ lấy THAI CHO BỆNH NHÂN RAU cài RĂNG lược tại BỆNH VIỆN PHỤ sản TRUNG ƯƠNG TRONG 2 năm từ 2016 và 2017

BÁO CÁO ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN BÁC SĨ CHUYÊN KHOA II NHẬN XÉT ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ GÂY MÊ HỒI SỨC ĐỂ MỔ LẤY THAI CHO BỆNH NHÂN RAU CÀI RĂNG LƯỢC TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN TRUNG ƯƠN

BÁO CÁO ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN BÁC SĨ CHUYÊN KHOA II

NHẬN XÉT ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ GÂY MÊ HỒI SỨC ĐỂ MỔ LẤY THAI CHO BỆNH NHÂN RAU CÀI RĂNG LƯỢC TẠI BỆNH VIỆN PHỤ SẢN TRUNG ƯƠNG

TRONG 2 NĂM TỪ 2016 VÀ 2017

Học viên: Đào Trọng Quỳnh Thầy hướng dẫn khoa học:

GS Nguyễn Thụ

ĐẶT VẤN ĐỀ

RCRL là một biến chứng của thai kỳ về bất thường sự bám dính của bánh rau vào cơ TC, có thể đe dọa tính mạng của mẹ và thai nhi

Trước đây, RCRL rất ít gặp nên ít được các bác sỹ quan tâm

NC dẫn đến dễ bị bỏ sót trước mổ và có thể dẫn đến nhiều biến chứng trong và sau mổ do tiên lượng không đúng

 RCRL thường xảy ra ở phụ nữ mang thai có các yếu tố nguy cơ: đẻ nhiều lần, nạo hút thai nhiều lần, tiền sử viêm niêm mạc

TC, đặc biệt hay gặp ở những BN có tiền sử mổ lấy thai với hình thái RCRL đâm xuyên qua cơ TC, xâm lấn vào các cơ quan lân cận

có thai dẫn đến việc đặt nội khí quản khó khăn.

 Sau phẫu thuật BN phải nằm lâu hơn tại phòng hồi tỉnh để điều chỉnh các rối loạn

MỤC TIÊU

Nhận xét đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và gây mê hồi sức

để mổ lấy thai cho bệnh nhân rau cài răng lược tại Bệnh viện

Phụ sản Trung Ương trong 2 năm từ 2016 và 2017

Nhận xét đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và gây mê hồi sức

để mổ lấy thai cho bệnh nhân rau cài răng lược tại Bệnh viện

Phụ sản Trung Ương trong 2 năm từ 2016 và 2017

1 Mô tả đặc điểm

lâm sàng, cận lâm

sàng của bệnh nhân

rau cài răng lược đã

được mổ lấy thai tại

rau cài răng lược đã

được mổ lấy thai tại

Bệnh viện Phụ sản

Trung Ương.

2 Đánh giá về gây

mê hồi sức để mổ lấy thai trên bệnh nhân rau cài răng lược tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương

2 Đánh giá về gây

mê hồi sức để mổ lấy thai trên bệnh nhân rau cài răng lược tại Bệnh viện Phụ sản Trung Ương

TỔNG QUAN

 Rau cài răng lược

 RCRL là hiện tượng rau bám chặt vào thành TC, các gai rau xuyên qua lớp niêm mạc TC đi vào trong lớp cơ

 Có 3 loại RCRL

• Rau bám chặt (Placenta accreta vera): là do lớp xốp của ngoại sản mạc TC kém phát triển

• Rau cài răng lược (Placenta increta): gai rau bám vào đến lớp

cơ tử cung do không có lớp xốp của ngoại sản mạc TC

• Rau đâm xuyên (Placenta percreta): gai rau ăn xuyên hết lớp cơ

TC, đến thanh mạc và có thể xâm lấn cơ quan lân cận

TỔNG QUAN

Hình ảnh rau cài răng lược

 Nguyên nhân và một số yếu

tố nguy cơ của RCRL

 Tử cung có sẹo mổ cũ

 Đẻ nhiều lần, nạo hút thai nhiều

lần

 Sản phụ lớn tuổi

TỔNG QUAN

 Chẩn đoán RCRL

 Đặc điểm lâm sàng của RCRL

- Đa số thai kỳ diễn biến bình thường mà không có triệu chứng LS đặc hiệu

- Nếu RCRL phối hợp với RTĐ thì BN có thể có triệu chứng ra máu với các tính chất ra máu của RTĐ như:

• Ra máu tự nhiên, xảy ra vào 3 tháng cuối của thai kỳ, có thể tự cầm.

• Máu đỏ tươi, có máu cục, tái phát nhiều lần.

TỔNG QUAN

 Chẩn đoán RCRL

 Đặc điểm cận lâm sàng.

* Siêu âm - Doppler màu: có 3 tiêu chuẩn chính:

- Mất khoảng sáng sau bánh rau hoặc khoảng sáng sau bánh rau <2mm, thấy có các mạch máu chạy thẳng góc về phía cơ TC

- Có các xoang mạch nằm trong nhu mô của bánh rau:

không đều, có dạng xoáy bất thường, có mạch máu chạy thẳng góc về phía cơ TC

- Dấu hiệu giả khối u do thành bàng quang bị bánh rau đâm xuyên đẩy lồi vào trong lòng của nó, thành TC mỏng <1mm,

rau đẩy lồi vào lớp cơ TC

TỔNG QUAN

Tai biến của RCRL

 RCRL là một cấp cứu nặng nề của sản khoa với những biến chứng vô cùng nặng nề cho cả mẹ và con Đối với mẹ, RCRL gây chảy máu dữ dội trong giai đoạn sổ rau

 Tại BVPSTW Huế, (2006 - 2010), Bạch Cẩm An và cs đã gặp 7/8 ca RCRL có xâm lấn bàng quang phải truyền máu, trong đó

có 2 ca phải truyền tới 7500ml và 5000ml máu

 RCRL hay gặp trên BN có RTĐ và tiền sử MLT cũ, mạch máu

ở đoạn dưới tăng sinh, bàng quang lại treo cao, đặc biệt khi RCRL đâm xuyên xâm lấn vào bàng quang, phẫu thuật cực kỳ khó khăn, nguy cơ tổn thương bàng quang và các cơ quan lân cận hoặc gây tụ máu vùng tiểu khung rất cao

 Thay đổi thông khí

 Thay đồi về trao đổi khí

 Liên quan đến gây mê

 Thay đồi về tim

 Thể tích tuần hoàn

 Thay đổi thành phần máu

 Thay đổi về tiêu hoá

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

 Đối tượng nghiên cứu

 Những sản phụ được chẩn đoán và điều trị RCRL được mổ lấy thai tại BVPSTW trong 2 năm 2016-2017

 Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân nghiên cứu

 Những sản phụ MLT tại BVPSTW trong thời gian từ 01/01/2016 đến hết 31/12/2017 và được chẩn đoán xác định

là RCRL qua kết quả SÂ

 Những sản phụ này có đủ các thông tin cần thiết trong hồ sơ bệnh án

 Tiêu chuẩn loại trừ

 Các sản phụ RCRL nhưng hồ sơ bệnh án của họ không có đầy đủ các thông tin cần thiết cho NC

 Các sản phụ được chẩn đoán trước mổ là RCRL nhưng sau

mổ kết luận không phải là RCRL

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

 Phương pháp nghiên cứu

 Thiết kế nghiên cứu: hồi cứu mô tả cắt ngang, dựa trên những

hồ sơ bệnh án của các thai phụ đã được chẩn đoán sau mổ là RCRL

 Cỡ mẫu nghiên cứu: lấy toàn bộ hồ sơ bệnh án của các sản phụ

bị RCRL vào mổ tại BVPSTW trong 2 năm 2016-2017 Như vậy, việc chọn đối tượng nghiên cứu của chúng tôi là chọn mẫu thuận tiện cho nghiên cứu, không xác xuất

 Kỹ thuật thu thập số liệu

• Thu thập số liệu có sẵn từ bệnh án lưu tại kho hồ sơ của phòng KHTH, BVPSTƯ trong 2 năm 2016-2017

• Phiếu thu thập số liệu được xây dựng dựa trên các mục tiêu nghiên cứu từ bệnh án của các bệnh nhân RCRL

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

Biến số cho mục tiêu 1

+ Tiền sử rau tiền đạo

 Dấu hiệu lâm sàng

+ Ra máu: Thời điểm xuất hiện ra máu lần đầu tiên, số đợt.+ Đau bụng: Có kèm theo ra máu hoặc không

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

 Biến số của con

 Tuổi thai khi sinh

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

 Biến số cận lâm sàng

+ Siêu âm chẩn đoán trước mổ:

- Có hình ảnh rau cài răng lược

- Vị trí rau bám:

Rau tiền đạo bám thấp

Rau tiền đạo bám mép

Rau tiền đạo bán trung tâm

Rau tiền đạo trung tâm

+ Công thức máu:

- Tình trạng thiếu máu: Để chẩn đoán theo lượng Hb huyết thanh.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

 Biến số cho mục tiêu 2

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

+ Phương pháp vô cảm

Gây mê

Gây tê tủy sống

+ Thuốc dùng trong gây mê

Thuốc khởi mê

Thuốc duy trì mê

Thuốc giãn cơ

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

+ Khó khăn khi khởi mê

Dạ dày đầy

Nội khí quản khó

+ Thời gian phẫu thuật

+ Huyết động trong phẫu thuật

Mạch

Huyết áp

Lấy thông số ở các thời điểm trước gây mê, sau gây

mê, sau gây mê 5 phút, 10 phút đến kết thúc cuộc mổ.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

+ Lượng máu truyền: (1 đơn vị, 2 đơn vị, 3 đơn vị, ≥4 đơn vị) Lượng máu truyền trong mổ

Lượng máu truyền sau mổ

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

+ Thuốc khác: Canxi, Transamin, Ranitidin, Metoclopramid + Thời gian thở máy sau phẫu thuật

+ Thời gian nằm hồi tỉnh

ĐỐI TƯỢNG VÀ PP NGHIÊN CỨU

 Phân tích và xử lý số liệu

 Số liệu được nhập, quản lý và phân tích trên phần mềm SPSS 16.0 với các thuật toán sau:

• Tính tỷ lệ %

• Tính tỷ suất chênh OR để tìm sự liên quan giữa các yếu

tố nguy cơ với tần suất bị RCRL.

• Sử dụng phép kiểm định test 2 để so sánh các tỷ lệ % và

T test để so sánh các giá trị trung bình Sự khác nhau về kết quả giữa các biến số được coi là có ý nghĩa thống kê

khi giá trị p < 0.05

DỰ KIẾN KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN – KẾT LUẬN

 Đặc điểm đối tượng nghiên cứu

Gây mê hồi sức

Chỉ định mổ lấy thai cấp cứu và chủ động

Phương pháp phẫu thuật

Phương pháp vô cảm

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN !