Bai 2 thế giói vật chất và các phương thức tồn tại của thế giới vật chất

vật chất là gì? những phương thức tồn tại của thế giới vật chất như thế nào? định nghĩa vật chất của lê nin và phân tích định nghĩa vật chất, ý nghĩa phương pháp luận của định nghĩa vật chất của Lê nin; các quan niệm khác nhau về bản chất của thế giới, quan điểm duy tâm, duy vật thô sơ chất phác, duy vật siêu hình về vật chất, quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, các hình thức vận động của vật chất, mối quan hệ giữa vật chất và ý thức...

Trang 1

1

BÀI 2: THẾ GIỚI VẬT CHẤT VÀ PHƯƠNG THỨC TỒN

TẠI CỦA THẾ GIỚI VẬT CHẤT

Trang 2

MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU

1 Mục đích

Nhằm trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về thế giới vật chất

và phương thức tồn tại của thế giới vật chất, qua đó giúp người học hình thành thế giới quan duy vật và phương pháp luận khoa học trong xem xét, đánh giá sự vật, hiện tượng Trên cơ sở đó đấu tranh chống lại quan điểm sai trái của chủ nghĩa duy tâm và chủ nghĩa duy vật siêu hình trong xem xét, đánh giá sự vật, hiện tượng.

- Kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa duy tâm và chủ nghĩa duy vật siêu hình Ra sức bảo vệ quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin.

Trang 3

III MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

Trọng tâm; Định nghĩa vật chất, vận động của vật chất, bản chất của ý thức, mối quan hệ giữa vật chất và ý thức

Trang 4

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trang 5

- Ý thức là cơ sở, nguồn gốc cho sự

ra đời tồn tại, vận động, phát triển

của các sự vật, hiện tượng trong thế

giới.

Trang 6

I BẢN CHẤT CỦA THẾ GIỚI

1 Quan điểm duy tâm về bản chất thế giới

+ Chủ nghĩa duy tâm khách quan cho rằng, ý thức, tinh thần nói chung như "ý

niệm", "ý niệm tuyệt đối", "tinh thần thê'giới" là cái có trước, tồn tại khách quan bên

ngoài con người, từ đó sinh ra thế giới;

T hự

c t hể tin

h t hầ

Platôn (427 -347 TCN)

Trang 7

7

CHÚA GIÊSU

Ngày thứ nhất ( thứ 2) sinh ra: Sáng và tối (ngày và đêm)

Ngày thứ hai ( thứ 3) sinh ra: Không gian - thời gian Ngày thứ ba ( Thứ 4) sinh ra: Tinh tú vì sao

Ngày thứ tư ( Thứ 5) sinh ra: Cỏ cây, hoa lá Ngày thứ năm ( Thứ 6) sinh ra: Chim muông, muôn thú Ngày thứ sáu ( Thứ 7) sinh ra: Con người

Ngày thứ bảy ( Chủ nhật) Chúa mệt: Chúa nghỉ

Trang 8

1 Quan điểm duy tâm về bản chất thế giới

+ Chủ nghĩa duy tâm chủ quan cho rằng, ý thức, cảm giác của con người là cơ sở

quyết định sự tồn tại của các sự vật, hiện tượng trong thế giới Họ cho rằng sự vật,

hiện tượng là “chỉ là phức hợp của cảm giác", “xóa bỏ cảm giác là xóa bỏ sự vật”.

§avit Hium (1711 1766). – 1766).

Gioocgi¬ BÐcc li (1684 1753) ơli (1684 – 1753) – 1753)

Trang 9

2 Quan điểm duy vật về bản chất thế giới

- Quan điểm duy vật khẳng định rằng: bản chất thế giới là vật chất Ngoài thế giới

vật chất ra không có thế giới nào khác Các sự vật, hiện tượng chỉ là biểu hiện những dạng cụ thể của thế giới vật chất Đây là quan điểm đúng đắn, khoa học

Nó đem lại cho con người niềm tin và sức mạnh trong việc nhận thức thế giới, cải tạo thế giới

Trang 10

đến vật chất tự nhiên có đặc tính của sự sống hết sức đa

dạng trong giới tự nhiên

Các sự vật, hiện tượng chỉ là biểu hiện những dạng cụ thể của thế giới vật chất

Trang 11

và sự xuất hiện của con người với những hình thức tổ chức xã hội hết

sức đa dạng trong lịch sử tiến hóa hàng vạn năm qua đến nay.

Trang 12

Con người có nguồn gốc từ đâu?

Trang 13

V ẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA TRIẾT HỌC

(Vật chất – ý thức)

CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG

Con người có thể nhận thức được thế giới

Vật chất có trước, ý thức có sau,

vật chất quyết định ý thức và ý

thức tác động trở lại vật chất

Trang 14

II PHẠM TRÙ VẬT CHẤT

1 Định nghĩa vật chất

a, Các quan điểm khác nhau

- Chủ nghĩa duy tâm phủ nhận sự tồn tại khách quan của vật chất Họ cho rằng, vật chất là sản phẩm của ý thức, sự tồn tại và biến đổi của vật chất là do ý thức (thượng đế, ý niệm tuyệt đối,…) quyết định.

NỮ OA VÁ TRỜI

Trang 15

- Chủ nghĩa duy vật thời cổ đại đã khẳng định vật chất tồn tại khách quan Nhưng

do hạn chế bởi lịch sử, nên quan niệm về vật chất của họ còn mang tính trực quan,

cụ thể, cảm tính và họ thường đồng nhất vật chất với một dạng vật cụ thể (đất, nước, lửa, không khí, nguyên tử,…).

Trang 16

“Thế giới vật chất đã, đang và sẽ vĩnh viễn là ngọn lửa bất diệt,

bùng cháy lên và lụi tàn theo Logos của nó”

Trang 17

Trang 19

Trang 20

- Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, một loạt thành tựu khoa học tự nhiên ra đời

đã làm đảo lộn những quan niệm cũ về vật chất, gây ra cuộc khủng hoảng trong nhận thức của chủ nghĩa duy vật siêu hình.

Wilhelm Rongel phát hiện ra tia X

năm 1896

T.Thomson phát hiện ra electron

năm 1897

Trang 21

và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác”.

Trang 22

b, Quan điểm triết học Mác Lênin

Vật chất

- Với tư cách là một phạm trù triết học vật chất không tồn tại

cảm tính, nghĩa là không đồng nhất với các dạng tồn tại cụ thể Vật chất là vô cùng, vô tận, vô diệt, còn vật thể là có hạn, có sinh, có diệt.

- Với tư cách là một phạm trù triết học vật chất không tồn tại

cảm tính, nghĩa là không đồng nhất với các dạng tồn tại cụ thể Vật chất là vô cùng, vô tận, vô diệt, còn vật thể là có hạn, có sinh, có diệt.

- Vật chất có thuộc tính chung nhất là thực tại khách quan, tồn

tại bên ngoài, không lệ thuộc vào cảm giác Đây là tiêu chuẩn để phân biệt giữa vật chất với những cái không phải

là vật chất, kể cả trong tự nhiên lẫn trong xã hội.

- Vật chất đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm

giác chụp lại, chép lại, phản ánh Vật chất tồn tại khách quan,

nhưng không phải tồn tại trừu tượng, mà tồn tại hiện thực qua các sự vật cụ thể, khi tác động vào giác quan gây lên cảm giác Chứng tỏ con người nhận thức được thế giới.

Trang 23

- HônBách (1723-1789): Vật chất là tất cả những cái gì tác động vào giác quan ta Những đặc tính khác nhau của các chất mà ta biết được là nhờ cảm giác.

Trang 24

So sánh sự khác nhau giữa vật chất và vật

thể?

Trang 25

từ tự nhiên – xã hội đến tư duy

-Tồn tại ? ?

So sánh

Trang 26

-Biểu hiện Cụ thể:

Cái bàn, cái nhà, cái cây….

Tất cả những quy luật vận động và phát triển chung nhất

từ tự nhiên – xã hội đến tư duy

-Tồn tại Có sinh - diệt Vô sinh – vô diệt,

bảo toàn

Trang 27

Ý nghĩa định nghĩa vật chất của V.I.Lênin

- Khắc phục được tính trực quan, siêu hình, máy móc trong quan niệm về vật chất của chủ nghĩa duy vật cũ, do đó làm cho chủ nghĩa duy vật phát triển lên một trình độ mới, trở thành chủ nghĩa duy vật biện chứng.

- Tạo cơ sở khoa học cho sự thống nhất giữa chủ nghĩa duy vật biện

chứng với chủ nghĩa duy vật lịch sử.

- Là cơ sở khoa học, vũ khí tư tưởng để đấu tranh chống chủ nghĩa duy tâm và thuyết không thể biết một cách có hiệu quả.

- Trang bị thế giới quan và phương pháp luận khoa học cho các nhà khoa học trong nghiên cứu thế giới vật chất.

Trang 28

Trang 29

Chuyển dịch vị trí của vật thể trong không gian

F = G.m1m2/r2

Trang 30

E = mc2

88Ra226 ======> 86Rn222 + 2He4

Trang 31

NaOH + HCl = NaCl + H2O

Fe + H2SO4 = FeSO4 + H2

Trang 32

Là quá trình trao đổi chất giữa cơ thể sống với môi trường

Trang 33

Từ phương thức sinh tồn sơ khai của loài người đến phương thức hiện đại

Trang 34

Tư bản chủ nghĩa Phong kiến

Chiếm hữu nô lệ Cộng sản nguyên thủy

Cộng sản chủ nghĩa

Hình thái kinh - tế xã hội

Trang 35

của con người

Tự nhiên hữu sinh với đặc trưng vận động

sinh học

Tự nhiên hữu sinh với đặc trưng vận động

sinh học

Trang 36

Trang 37

2 Những phương thức tồn tại của vật chất

3 Tính thống nhất vật chất của thế giới

Trang 38

III Ý THỨC, MỐI QUAN HỆ GIỮA VẬT CHẤT VÀ Ý THỨC

Thông qua lao động

Thông qua ngôn ngữ

Trang 39

Từ sự phản ánh thông tin đến sự phản ánh năng động sáng tạo của ý thức

Trang 40

P/a Vật lý Mặt nước có khả năng phản ánh vật: ngựa, ánh sáng mặt trời,…

P/a ý thức: NC khoa học (NC bản chất AS)

P/a ý thức sự hình

thành kinh nghiệm LĐ:

săn bắn, dùng lửa, …

Trang 41

Trong quá trình lao động và giao tiếp đã làm hình thành và phát triển ngôn ngữ

Từ ngôn ngữ thông thường đến ngôn ngữ khoa học

Trang 42

Trang 44

Từ nghiên cứu khám phá bản chất di truyền, biến dị của sự sống, các nhà khoa học công nghệ Sinh học

có thế sáng tạo ra các giống mới

Trang 45

Trang 47

47

Định dạng
Số trang	47
Dung lượng	7,66 MB