Quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng (LV thạc sĩ)

Quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà NẵngQuản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà NẵngQuản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà NẵngQuản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà NẵngQuản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà NẵngQuản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà NẵngQuản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà NẵngQuản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà NẵngQuản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà NẵngQuản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

Trang 1

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THÀNH LONG

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI SAU CAI NGHIỆN MA TÚY TỪ THỰC TIỄN QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2019

Trang 2

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THÀNH LONG

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI SAU CAI NGHIỆN MA TÚY TỪ THỰC TIỄN QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Chuyên ngành : Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Mã số : 8 38 01 02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS VÕ KHÁNH MINH

HÀ NỘI - 2019

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn "Quản lý nhà nước đối với người sau cai

nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng” là công trình

nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu trong đề tài này được thu thập và sử dụng một cách trung thực Kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn này không sao chép của bất cứ luận văn nào và cũng chưa được trình bày hay công bố ở bất cứ công trình nghiên cứu nào khác trước đây

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

Tác giả luận văn

Nguyễn Thành Long

Trang 4

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỚI NGƯỜI SAU CAI NGHIỆN MA TÚY 9

1.1 Khái quát về ma tuý và người nghiện ma túy 9 1.2 Khái niệm, đặc điểm, chủ thể, đối tượng, nội dung, phương pháp quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy 11 1.3 Những yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy 14

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI SAU CAI NGHIỆN MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 22

2.1 Khái quát tình hình nghiện ma túy, công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện tại quận Cẩm Lệ, Thành phố Đà Nẵng 22 2.2 Thực tiễn quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện tại quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng 33 2.3 Đánh giá chung về quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy tại quận Cẩm Lệ 46

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGƯỜI SAU CAI NGHIỆN MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 53

3.1 Phương hướng quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện thời gian tới 53 3.2 Giải pháp quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy 56

KẾT LUẬN 66 TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trang 5

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

ANCT : An ninh chính trị ANTQ : An ninh Tổ quốc Hội CCB : Hội Cựu chiến binh Hội LHPN : Hội Liên hiệp Phụ nữ LĐ-TB&XH : Lao động - Thương binh và Xã hội MTTQVN : Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

TTATXH : Trật tự an toàn xã hội

Trang 6

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

2.1 Thống kê số liệu xử lý vi phạm về ma túy trên địa bàn

2.2 Bảng số liệu liên quan đến người sử dụng ma túy trái

phép trên địa bàn quận Cẩm Lệ từ năm 2012 - 2017 27

2.3 Tổng hợp phân loại đối tượng ma túy trên địa bàn

2.4 Tổng hợp tình hình thực hiện cảm hóa, giáo dục trên

2.5

Tình hình cấp kinh phí cho công tác cảm hóa, giáo dục,

đào tạo nghề và tìm kiếm việc làm năm 2016, 2017 tại

thành phố Đà Nẵng

41

2.6 Chi phí cho quá trình huấn luyện, đào tạo nghề, khởi

Trang 7

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy tiếp tục

có nhiều diễn biến phức tạp Nguồn ma túy chủ yếu được thẩm lậu từ nước ngoài, nhiều nhất từ khu vực “Tam giác vàng” vào Việt Nam hoặc chuyển đi nước thứ ba tiêu thụ, tập trung qua các tuyến biên giới Việt Nam - Lào; Việt Nam - Trung Quốc; Việt Nam - Campuchia Các cửa khẩu đường bộ, sân bay quốc tế đều đã phát hiện tội phạm hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép

ma túy qua biên giới Từ các tụ điểm này hình thành nhiều tuyến, đường dây vận chuyển ma túy vào Việt Nam phạm tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc địa bàn các tỉnh Sơn La, Điện Biên, Hà Tĩnh, Quảng Trị Tình trạng mua bán, sử dụng ma túy tổng hợp dạng “đá” có biểu hiện gia tăng nhanh chóng và xuất hiện ở hầu khắp các địa bàn

Đặc điểm của tội phạm ma túy là hình thành và tổ chức hoạt động theo đường dây, tụ điểm, do vậy các đối tượng phạm tội có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Các đối tượng phạm tội là người cùng huyết thống, anh em ruột, họ hàng cấu kết chặt chẽ với nhau phạm tội tạo thành đường dây lớn Các đối tượng có nguồn ma túy lợi dụng hoạt động xuất, nhập cảnh, du lịch và thương mại để vận chuyển ma túy với số lượng lớn vào Việt Nam qua các cửa khẩu Phương thức, thủ đoạn phạm tội hết sức táo bạo, tinh vi, hình thành nhiều đường dây phạm tội xuyên quốc gia, đông người tham gia có tính chất chuyên nghiệp cao Loại ma túy chủ yếu vẫn là hêrôin, ma túy tổng hợp có xu hướng tăng nhanh và xuất hiện nhiều chủng loại mới đặc biệt là ma túy tổng hợp dạng đá Hầu hết các đường dây vận chuyển ma túy vào Việt Nam đều có vũ trang và phương tiện thông tin, liên lạc hiện đại; sẵn sàng chống trả quyết liệt lực lượng chức năng khi bị phát hiện, bắt giữ gây khó khăn cho việc điều tra,

Trang 8

thu thập chứng cứ

Cùng với sự gia tăng của tội phạm về ma túy là các tệ nạn về ma túy cũng không ngừng gia tăng và diễn biến hết sức phức tạp Người nghiện ma túy ngày càng nhiều, nghiêm trọng hơn là các đối tượng phạm tội thường tấn công vào các thành phần học sinh, sinh viên, số người nghiện ngày càng trẻ hóa và đang có xu hướng lan rộng đến tận vùng sâu, vùng xa

Việc trồng, tái trồng cây có chứa chất ma túy cũng có những diễn biến phức tạp, chủ yếu đều do đồng bào dân tộc ít người ở vùng hẻo lánh, có địa hình hiểm trở nên việc phát hiện, phá nhổ gặp nhiều khó khăn Địa bàn tái trồng cây thuốc phiện chủ yếu tập trung ở một số tỉnh vùng núi phía Bắc và Nghệ An Tình trạng trồng cây cần sa đang có xu hướng phát triển ở nhiều địa phương

Tóm lại, trong những năm qua tình hình vi phạm, tội phạm về ma túy

vẫn diễn biến phức tạp trên hầu hết các tỉnh, thành phố trong cả nước, từ thành thị cho đến nông thôn, đặc biệt là ở các tỉnh miền núi phía Bắc, phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, số lượng ma túy lớn, đối tượng tham gia phạm tội đông và chúng sẵn sàng chống trả lực lượng chức năng khi bị phát hiện, trong đó nổi lên là tội phạm vận chuyển và mua bán trái phép chất ma túy với số lượng lớn hàng trăm bánh hêroin với số lượng đông bị can, loại ma túy phổ biến là hêroin, ma túy tổng hợp

Đến nay, tệ nạn ma túy được coi là hiểm họa đối với nhân loại và đã thực sự trở thành vấn đề cấp bách, vượt ra ngoài biên giới của mỗi quốc gia Và Việt Nam cũng đang là nạn nhân của mối hiểm họa đó Theo số liệu của Bộ Công an, số người nghiện ma túy ở nước ta những năm gần đây tiếp tục diễn biến phức tạp, 100% các tỉnh, thành phố, gần 90% quận, huyện và khoảng 70% số xã, phường, thị trấn trong cả nước; số người tái nghiện chiếm tỷ lệ tương đối cao, có những nơi lên đến hơn 85% Số người nghiện ma túy gia tăng nhanh

Trang 9

chóng và chuyển biến khó lường Theo số liệu của Bộ Lao động - Thương binh

và Xã hội năm 2017, toàn quốc có 210.761 người nghiện ma túy có hồ sơ quản

lý, gia tăng 10.827 người so với năm 2015 (199.934 người)

Hiện nay công tác phòng, chống ma túy, cai nghiện và quản lý sau cai nghiện được Đảng, Nhà nước, các cấp chính quyền địa phương chú trọng quan tâm chỉ đạo thực hiện trong nhiều năm qua và đã có những kết quả nhất định Tuy nhiên, tình trạng số người tái nghiện ma túy vẫn chiếm tỷ lệ cao do nhiều nguyên nhân khác nhau Theo báo cáo cho thấy, Chính phủ Việt Nam

đã quan tâm, nghiên cứu áp dụng nhiều phương pháp cai nghiện ma túy phù hợp cho từng đối tượng, độ tuổi, tuy nhiên trong năm đầu cai nghiện nếu không quan tâm, chăm sóc kịp thời thì tỉ lệ người tái nghiện ma túy vẫn còn khá cao,lên đến hơn 83%

Thành phố Đà Nẵng nói chung và địa bàn quận Cẩm Lệ nói riêng không phải là một trong những địa phương có số người nghiện ma túy đứng đầu cả nước nhưng với một quận mới thành lập và đang trên đà phát triển mạnh cả về kinh tế và diện mạo đô thị, số lượng người dân cơ học nơi khác đến tăng trưởng mạnh nên các thành phần lợi dụng để hoạt động mua bán và sử dụng ma túy trái phép ngày càng nhiều, diễn biến khá phức tạp,càng ngày càng tinh vi, khó phát hiện, tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ ảnh hưởng xấu đến an ninh xã hội Qua các năm gần đây, số người nghiện ma túy trên địa bàn quận Cẩm Lệ có xu hướng tăng về số lượng và độ tuổi sử dụng ngày càng trẻ Tỷ lệ người tái nghiện ma túy vẫn còn khá cao như vậy chính là do một số nội dung trong công tác quản lý người cai nghiện ma túy vẫn còn nhiều hạn chế, thiếu đồng bộ Đòi hỏi phải có biện pháp quản lý, kiểm soát chặt với các đối tượng

có nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh xã hội

Vì vậy, thời gian qua trên địa bàn thành phố và các quận huyện tập trung đẩy mạnh công tác quản lý sau cai nghiện tại địa phương Công tác quản lý sau

Trang 10

cai nghiện tại địa phương gồm: Quản lý, hướng dẫn, hỗ trợ người sau cai nghiện phòng tránh, chống tái nghiện lại; tư vấn, hỗ trợ học nghề, tìm việc làm

và tạo điều kiện để họ tham gia các hoạt động xã hội, hoà nhập cộng đồng

Mọi quan tâm hỗ trợ, tư vấn cho họ để thay đổi mọi hành vi, nhân cách

đã được thực hiện nhưng chưa cụ thể, hiệu quả đem lại chưa cao Sự quan tâm

hỗ trợ của Chính quyền và cộng đồng xã hội trong công tác giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện ma túy vẫn còn nhiều hạn chế, chính vì vậy tỉ lệ thành công cuả người sau các đợt cai nghiện còn thấp, tỉ lệ tái nghiện cao Hàng năm tỉ lệ người có việc làm sau cai nghiện còn thấp, chỉ khoảng 16% Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này ngoài những nguyên nhân có tính khách quan thì còn do một số nguyên nhân chủ quan như:

Việc tư vấn, giáo dục kỹ năng sống và đào tạo ngành nghề cho người sau cai là nhu cầu cấp thiết, quan trọng, đòi hỏi yêu cầu thiết yếu để cho đối tượng tái hòa nhập cộng đồng, phòng chống tái nghiện hiệu quả Mặc dù, hiện nay việc giúp đỡ, tư vấn mới chỉ dừng lại ở đối thoại, tuyên truyền, phổ biến mang tính giáo dục, chưa có chương trình hỗ trợ kỹ năng sống, định hướng, hỗ trợ , giới thiệu việc làm với từng đối tượng, quan tâm theo dõi quá trình ổn định cuộc sống đối với từng đối tượng để giúp đỡ

Trong công tác hỗ trợ học nghề, giới thiệu việc làm chưa phân loại đối tượng, học nghề theo xu hướng chung của xã hội chưa đảm bảo, cần nghề gì, đào tạo nghề đó, chưa quan tâm sở trường, sở thích và yêu cầu đối với từng đối tượng Kinh phí để hỗ trợ học nghề chưa đươc quan tâm đúng mức, chủ yếu hỗ trợ các nghề ngắn hạn và kinh phí còn thấp,chưa hỗ trợ chuyên sâu, dài hạn

Thiếu đi sự quan tâm, liên hệ với những doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng nguồn lao động qua đào tạo, việc giải quyêt công ăn việc làm sau cai còn mang tính tự phát Nhìn chung đa số doanh nghiệp vẫn còn tâm lý kỳ thị đối

Trang 11

với người sau cai nghiện ma túy khi nhận vào làm, chưa thật sự có lòng tin tuyệt đối để giao các nhiệm vụ quan trọng cho người sau cai nghiện

Người sau cai nghiện và gia đình còn nhiều thờ ơ, không quan tâm, phó mặc cho xã hội, không nỗ lực tìm kiếm việc làm để thay đổi cuộc sống tốt hơn

Tuy nhiên, nhiều chính sách của Nhà nước ban hành qua các năm đã lạc hậu, không còn phù hợp với hiện nay, chưa khuyến khích được các doanh nghiệp, xã hội tham gia vào công tác giúp đỡ, tư vấn, giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện

Xuất phát từ những lý do nói trên, tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý nhà

nước đối với người sau cai nghiện ma túy từ thực tiễn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng” làm luận văn nghiên cứu của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Ở Việt Nam trong các năm trở lại đây những vấn đề nghiên cứu về công tác phòng, chống ma túy, công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện

ma túy đã được quan tâm ở nhiều góc độ khác nhau và nội dung tiếp cận các vấn đề cũng khác nhau với một số đề tài:

2.1 Nhóm công trình nghiên cứu về tổ chức cai nghiện, quản lý sau

cai nghiện và tạo việc làm cho người sau cai nghiện ma túy

- Đề tài cấp thành phố “Nghiên cứu các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý cai nghiện và sau cai nghiện” mã số 02-X07 của Tiến sỹ Nguyễn Thành Công, Hà Nội, 2003

- Công trình nghiên cứu “Cai nghiện ma túy, thực trạng và giải pháp” của Viện Nghiên cứu và ứng dụng dược liệu điều trị bệnh hiểm nghèo, Hà Nội, 2005

2.2 Một số công trình nghiên cứu về ma túy, người nghiện ma túy, tội phạm ma túy

- Đề tài nghiên cứu “Nghiện ma túy – điều trị và dự phòng”, Trường

Trang 12

Đại học Y Hà Nội, Hà Nội, 1998

Đề tài đã nghiên cứu thực trạng, các công trình nghiên cứu đã và đang tập trung nghiên cứu các khía cạnh liên quan đến ma túy, nghiện ma túy, tệ nạn ma túy và cai nghiện ma túy trên cả hai mặt lý luận và thực tiễn Mặc dù chưa có nhiều đề tài nghiên cứu chuyên sâu về người sau cai nghiện và công tác quản lý đối với người sau cai nghiện

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy; Qua đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện tại các quận trên địa bàn thành phố Đà Nẵng nói chung và tại quận Cẩm Lệ nói riêng trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế để tìm ra nguyên nhân ảnh hưởng của hoạt động động quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy tại địa bàn quận Cẩm Lệ;

- Đề xuất một số giải pháp nhằn hoàn thiện và nâng cao pháp luật, hiệu quả quản lý Nhà nước đối với người sau cai nghiện tại quận Cẩm Lệ nói riêng

và các quận khác nói chung

- Phân tích cụ thể rõ ràng các quan điểm, phương pháp quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý Nhà nước đối với người

sau cai nghiện

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Trang 13

- Phạm vi không gian: Nghiên cứu công tác quản lý nhà nước đối với

người sau cai nghiện ma túy tại quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

- Phạm vi thời gian: Nghiên cứu công tác quản lý nhà nước đối với

người sau cai nghiện trong thời gian từ năm 2012 đến năm 2017

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được nghiên cứu dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối và chủ trương của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thống kê, so sánh, phân tích, tổng hợp và nghiên cứu liên ngành: Thông tin thu thập được dựa trên các tài liệu nghiên cứu, các số liệu thống kê, báo cáo, tổng hợp và một số đề tài nghiên cứu khoa học, điều tra khảo sát của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố Đà Nẵng, cũng như các báo cáo tổng kết của địa phương để khái quát hóa các vấn đề cơ bản

- Phương pháp điều tra xã hội học: thu thập thông tin về những vấn đề liên quan đến công trình nghiên cứu qua trò chuyện, tiếp xúc trực tiếp tại các trung tâm, phường

6 Ý nghĩa của luận văn

Trang 14

tình hình cai nghiện ở mỗi địa phương

Trang 15

CHƯƠNG 1 CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỚI NGƯỜI SAU CAI NGHIỆN MA TÚY

1.1 Khái quát về ma tuý và người nghiện ma túy

1.1.1 Quan niệm về ma tuý và tác hại của ma túy

1.1.1.1 Quan niệm về ma túy

Theo như từ điển khoa học, ma túy được định nghĩa là các chất có

nguồn gốc tự nhiên, bán tổng hợp hay tổng hợp, có tác dụng lên thần kinh

trung ương gây cảm giác như giảm đau, hưng phấn hay cảm thấy dễ chịu

mà khi dùng nhiều lần thì sẽ gây nghiện cho người sử dụng

Theo như cách hiểu khác,ma túy được hiểu là thuốc phiện, heroin, bạch

phiến Sở dĩ gọi là “ma túy” vì đây là loại chất gây ra ảo giác, ma quái Nó tác

động trực tiếp đến thần kinh trung ương của con người gây nên cảm giác sản

khoái hoặc mê mẩn

Như vậy, ma túy là chất có nguồn gốc tự nhiên, bán tổng hợp hoặc tổng

hợp, khi được đưa vào cơ thể con người sẽ làm thay đổi trạng thái ý thức và

sinh lý của người đó Nếu sử dụng ma túy nhiều lần, con người sẽ bị phụ

thuộc vào nó, khi đó sẽ gây nên ảnh hưởng và nguy hại cho cả bản thân người

sử dụng và cộng đồng xã hội

1.1.1.2 Tác hại của ma túy

Ma túy được coi là hiểm họa đối với nhân loại và đã trở thành vấn đề

quan tâm của mỗi quốc gia Các quốc gia trên thế giới đã tìm mọi cách để bài

trừ vấn nạn ma túy với chi phí không hề nhỏ

Nghiện ma túy làm suy giảm sức khỏe và có những biểu hiện bên ngoài

như suy nhược, cơ thể gầy gò, da tái xám, dáng đi liêu xiêu, môi thâm Bên

cạnh đó những người nghiện ma túy thường hay vi phạm pháp luật và các Tệ

Trang 16

nạn xã hội cũng chính một phần do công tác cai nghiện và Quản lý sau cai nghiện chưa được quan tâm và sự hỗ trợ vào cuộc của Chính quyền, gia đình, cộng đồng xã hội Hằng năm nhà nước phải chi trả khoảng chi phí lớn hằng năm để phục vụ công tác phòng, chống và cai nghiện ma túy Đồng thời nghiện và tái nghiện ma túy trì hoãn sự phát triển kinh tế do đặc thù của người nghiện ma túy là ở độ tuổi trẻ, độ tuổi lao động làm hao hụt nguồn lao động trẻ, năng động, sáng tạo

1.1.2 Quan niệm, đặc điểm của người nghiện ma tuý và người sau cai nghiện ma tuý

1.1.2.1 Quan niệm về người nghiện ma túy và người sau cai nghiện ma túy

và mức độ lạm dụng việc sử dụng là những nguyên nhân có thể dẫn đến

việc nghiện của người sử dụng nó Theo tổ chức y tế thế giới (WHO): Nghiện

ma túy là trạng thái nhiễm độc chu kỳ hay mãn tính có hại cho cá nhân và xã hội do dùng lặp lại một chất ma túy tự nhiên hay tổng hợp [13 tr.6]

* Cai nghiện ma túy

Cai nghiện ma túy là biện pháp giúp người nghiện tránh xa ma túy kết hợp chữa trị để từ bỏ ma tuý, ổn định sức khoẻ và tinh thần để tái hoà nhập cộng đồng

Theo Nghị định số 94/2009/NĐ-CP quy định: Tái nghiện là tình trạng người nghiện ma túy sau khi đã thực hiện xong quy trình cai nghiện ma túy theo quy định nhưng vẫn tiếp tục sử dụng chất ma túy” [34, tr.1]

Trang 17

1.1.2.2 Đặc điểm của người nghiện ma túy và người sau cai nghiện ma túy

Nghiện ma túy là một bệnh não mãn tính, khó chữa và có đặc tính là dễ tái nghiện

Khi đã nghiện, người sử dụng ma túy không đủ tự tin, không đủ nhận thức để sống một cách trong sạch, lành mạnh, mất đi kỹ năng làm việc, hình thành thói vô trách nhiệm với gia đình và xã hội

Những người nghiện ma túy sau khi được cai nghiện thì sức khỏe được phục hồi đáng kể Vì vậy, sau khi hoàn thành việc cai nghiện tại các trung tâm, người sau cai tái hòa nhập cộng đồng, chịu sự ảnh hưởng trực tiếp của môi trường xã hội còn chưa trong sạch ma túy dẫn đến việc tái nghiện ma túy

là rất cao Đó chính là tái nghiện ma túy

Tái nghiện được xem như một quá trình mà người nghiện sau cai không chịu được kích thích không tốt và cuối cùng dẫn đến việc dùng trở lại các chất

Quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện là hoạt động chấp hành

và điều hành của các cơ quan nhà nước hoặc các tổ chức xã hội do Nhà nước ủy quyền, được tiến hành trên cơ sở pháp luật, để thi hành pháp luật nhằm thực hiện các chức năng quản lý nhà nước về quản lý người sau cai nghiện ma túy

1.2.1.2 Đặc điểm

Công tác Quản lý nhà nước về Cai nghiện ma túy bao gồm có 2 hình thức, cụ thể như sau: Hình thức quản lý sau cai nghiện tại Cơ sở xã hội Bầu

Trang 18

Bàng và hình thức quản lý sau cai và quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú

Theo Nghị định số 94/2009/NĐ-CP quy định: Trung tâm quản lý sau cai nghiện là các đơn vị do Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung thành lập để thực hiện công tác quản lý sau cai nghiện đối với người đã hoàn thành thời gian cai nghiện ma túy bắt buộc Cơ sở quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy là hệ thống các thể chế, chính sách, nghĩa vụ của các chủ thể và đối tượng trong công tác quản lý đối với người sau cai

1.2.2 Chủ thể, đối tượng quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện

vi, nhân cách; bồi dưỡng văn hóa, hỗ trợ học nghề và tạo điều kiện để người sau cai nghiện tham gia các hoạt động xã hội, hoà nhập cộng đồng

Các ngành chức năng quan tâm trong công tác chỉ đạo trong việc lập hồ

sơ đề nghị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc được đảm bảo chặt chẽ, đúng quy trình, đúng quy định pháp luật, nâng cao trách nhiệm trong công tác vận động người nghiện ma túy tích cực đăng ký cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng

Công tác giáo dục, tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân, luôn cần được quan tâm, coi đó là việc quan trọng trong phòng, chống tội

Trang 19

phạm và tệ nạn ma túy Vận dụng có hiệu quả các phương tiện thông tin đại chúng, công nghệ thông tin hiện đại với nhiều hình thức phong phú để tuyên truyền, phổ biến kịp thời trong nhân dân để ngăn ngừa tác hại của các loại

ma túy, các chất gây nghiện mới

Đẩy mạnh nâng cao công tác tuyên truyền, giáo dục các đối tượng cá biệt có nguy cơ cao, gia đình có người nghiện ma túy và người sau cai nghiện

để ngăn ngừa nguy cơ tái nghiện ma túy Đồng thời chú trọng nâng cao, đa dạng các nội dung trong tuyên truyền, hình thức tuyên truyền được phong phú

và phù hợp với từng loại đối tượng

Trong quá trình bị quản lý sau cai nếu người sau cai nghiện có căn cứ cho rằng hành vi hành chính của cán bộ ngành chức năng liên quan xâm hại đến quyền lợi hợp pháp của bản thân thì có đơn khiếu nại đến cơ quan Tòa án

để xử lý theo quy định của Luật tố tụng hành chính Trên cơ sở đó các cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết theo đúng trình tự, thủ tục quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo của nhà nước Việt Nam

1.2.3.2 Các phương pháp Quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy

Nhà nước quản lý đối với người sau cai nghiện ma túy thường thông qua các nhiệm vụ và các chức năng của bộ máy hành chính, sự tác động về mọi mặc của các cấp có thẩm quyền đối với người cai nghiện và sau cai nghiện ma túy nhằm cắt cơn, qua đó kết hợp phương pháp tiếp cận giáo dục, giúp đỡ để người nghiện không còn tái nghiện và sớm trở về hòa nhập với cộng đồng, làm một người công dân tốt và có trách nhiệm với cộng đồng, xã hội

Một số phương pháp sử dụng trong công tác quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy đó là:

- Phương pháp thuyết phục: phương pháp này làm cho đối tượng quản

Trang 20

lý hiểu rõ sự cần thiết và tự giác thực hiện hoặc tránh thực hiện những hành vi nhất định Phương pháp thuyết phục được thể hiện bằng những hoạt động như: hướng dẫn, chứng minh, giải thích,… làm cho đối tượng hiểu rõ và tự giác chấp hành các yêu cầu của chủ thể quản lý

- Phương pháp cưỡng chế: Đây là phương pháp Nhà nước sử dụng các

biện pháp bắt buộc bằng bạo lực, người có thẩm quyền đối với những tổ chức,

cá nhân nhất định trong những trường hợp pháp luật quy định buộc tổ chức,

cá nhân phải thực hiện hay không thực hiện những hành vi nhất định

- Phương pháp hành chính: Đây là phương pháp Nhà nước quản lý

bằng cách quy định trực tiếp nghĩa vụ của họ qua những mệnh lệnh dựa trên quyền lực nhà nước và phục tùng để nhằm tác động tới các tổ chức, cá nhân đối tượng Người được quản lý sau cai nghiện buộc phải chấp hành các quyền

và nghĩa vụ được quy định tại Nghị định số 94/2009/NĐ-CP ngày 26 tháng 10 năm 2009 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật phòng, chống ma túy về quản lý sau cai nghiện ma túy

- Phương pháp kinh tế: Đây là phương pháp tác động đến đến đối

tượng thong qua các hình thức gián tiếp hoặc trực tiếp hỗ trợ kịp thời để đối tượng nhận thức được sự quan tâm của cộng đồng xã hội, qua đó ý thức hơn trong công tác cai nghiện và tránh tái nghiện lại

Các phương pháp cần thực hiện một cách khéo léo, có sự phối hợp giữa các phương pháp khác nhau nhằm đem lại hiệu quả tốt trong công tác quản lý người sau cai nghiện ma túy

1.3 Những yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy

1.3.1 Quy định pháp luật liên quan đến quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy

Hiện nay, Việt Nam đã và đang từng bước xây dựng, hoàn thiện hệ

Trang 21

thống chính sách pháp luật và các văn bản quy phạp pháp luật về quản lý và

hỗ trợ phục hồi sau cai nghiện cho người nghiện ma túy Trong thời gian qua, đối với công tác quản lý sau cai nghiện có những kết quả rõ rệt, đã vận dụng đúng và đầy đủ các quy trình, thủ tục xử lý, qua đó đã giúp các chủ thể và đối tượng nhận biết và hiểu rõ hơn về việc cần thiết phải quản lý sau cai; qua đó

đã từng bước góp phần nâng cao hiệu quả chất lượng của công tác quản lý của nhà nước đối với người sau cai nghiện

- Theo quy định tại Điểm a Điều 26* Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống ma túy thì “Người nghiện ma túy có trách nhiệm tự khai báo về tình trạng nghiện của mình với cơ quan, tổ chức nơi làm việc hoặc UBND cấp xã nơi cư trú và tự mình đăng ký hình thức nghiện ma túy”, trên thực tế 100% người nghiện ma túy không thực hiện nhưng chưa có chế tài xử lý, do vậy việc tổ chức cai nghiện tại gia đình và tự nguyện tại cộng đồng gặp nhiều khó khăn

- Trong những năm qua, thành phố có nhiều hình thức để thúc đẩy công tác cai nghiện theo Nghị định 94/2010 , trong đó Thành ủy đã ban hành Chỉ thị 37 và Uỷ ban nhân dân thành phố đã ban hành Quyết định 28/2014 và Quyết định 26/2016 sửa đổi bổ sung Quyết định 28/2014 trong công tác Tổ chức cai nghiện như: Cai nghiện bắt buộc, khuyến khích cai nghiện tự nguyện, mở rộng điều trị thay thế các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone

Do đó, người nghiện ma túy có nhiều cơ hội để lựa chọn các hình thức cai nghiện, nên họ không tích cực đăng ký, tham gia cai nghiện tại gia đình, tại cộng đồng và cấp cơ sở chưa chú trọng tổ chức cai nghiện tại gia đình và cộng đồng

- Năng lực của cán bộ làm công tác cai nghiện ma túy tại xã, phường, thị trấn còn hạn chế, không đủ điều kiện để bố trí cơ sở vật chất theo quy định

Trang 22

của Thông tư 03 nên khó khăn trong quá trình triển khai Nhân lực của tổ công tác hầu hết là cán bộ kiêm nhiệm

- Hiện nay, theo quy định về phân cấp tài chính, kinh phí chương trình phòng, chống ma túy ngân sách cấp nào do cấp đó tự đảm bảo, các xã, phường, thị trấn chưa quan tâm lập dự toán và bố trí ngân sách cho công tác cai nghiện tại gia đình và cộng đồng cũng ảnh hưởng tới kết quả thực hiện

1.3.2 Nhận thức của các cấp quản lý và người dân trong công tác quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy

Nhằm từng bước đẩy lùi thực trạng sử dụng trái phép chất ma túy, qua

đó góp phần giúp người nghiện cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng, Chính phủ Việt Nam đã vận động các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đã dành nhiều tâm huyết cùng chung tay hỗ trợ, đầu tư tiền bạc và thời gian vào công tác hỗ trợ công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện Tuy vậy, tỉ lệ người tái nghiện vẫn đang ở mức đáng báo động Việc người nghiện thường hay tái nghiện sau khi trở về hòa nhập cộng đồng là do sự kỳ thị của những người xung quanh Với suy nghĩ những người nghiện ma túy thường hay mất kiểm soát về hành vi và rất nguy hiểm cho xã hội và những người xung quanh, có khả năng trộm cắp,cướp giật, thường hay mắc phải các căn bệnh xã hội, cần phải tránh xa, tránh giao du kết bạn từ những thái độ tiêu cực đó, những người xung quanh hình thành nên xu hướng né tránh, không tin tưởng đối với người nghiện ma túy về tương lai của họ, về khả năng cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng của người nghiện ma túy… vì vậy, mọi người có tâm lý đề phòng, sợ hãi và xa lánh những người nghiện ma túy

Như vậy, việc nhận thức của người dân cũng tăng lên và khách quan hơn, nhưng vẫn còn tồn tại những quan điểm mang tính chất kỳ thị, xa lánh ở một số tầng lớp nhân dân

Người lãnh đạo, công chức phải biết nắm bắt tâm tư tình cảm, tâm

Trang 23

huyết, giúp người cai nghiện hòa nhập với công việc, xã hội , cần phải có sự trang bị kiến thức chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ, cộng tác viên, nếu không sẽ rất khó khăn để có thể hiểu được tâm lý và nhu cầu của người sau cai nghiện, qua đó khó tác động tích cực đến quá trình thay đổi về nhận thức, tâm lý của đối tượng và công tác quản lý sau cai sẽ không đạt hiệu cao

Nâng cao trách nhiệm và nhận thức của người dân đối với người nghiện

ma túy là việc vô cùng rất quan trọng và cấp bách Người nghiện ma túy muốn hoàn lương về hòa nhập cộng đồng, tuy nhiên với sự còn phân biệt đối xử không mấy thiện cảm của cộng đồng chính là một trong những nguyên nhân làm ảnh hưởng ý chí hoàn lương của các con nghiện sau cai Chính vì vậy cần lắm sự thấu hiểu, chia sẻ, chung sức của người dân trong xã hội trên con đường đưa người nghiện tái hòa nhập cộng đồng sau khi cai nghiện trở về

Chính vì vậy, việc quản lý nhà nước về người sau cai nghiện là rất quan trọng, bản thân lãnh đạo, công chức và nhân dân phải cùng chung tay thực hiện

Cán bộ, công chức, viên chức là những người được nhà nước phân công thực hiện các công tác liên quan đến quản lý cai nghiện và sau cai nghiện cần xác định việc quản lý cai nghiện và sau cai nghiện ma túy là nhiệm vụ rất quan trọng trong quá trình đấu tranh phòng, chống ma túy nhằm góp phần vào công tác phòng, chống Tệ nạn ma túy, qua đó kiềm chế và triệt tiêu dần Tệ nạn ma túy trong cộng đồng, xã hội

1.3.3 Tổ chức bộ máy, trình tự thủ tục thực hiện các biện pháp quản

lý và sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy

1.3.3.1 Trung tâm quản lý sau cai nghiện

Theo Luật phòng, chống ma túy và Nghị định 94/NĐ-CP ngày

Trang 24

26/10/2009 quy định chi tiết thi hành Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật phòng, chống ma túy về quản lý sau cai nghiện ma túy thì quản lý sau cai nghiện bao gồm: Trung tâm quản lý sau cai nghiện là đơn vị do Chủ tịch

Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là cấp tỉnh) thành lập để thực hiện công tác quản lý sau cai nghiện đối với người đã hoàn thành thời gian cai nghiện ma tuý bắt buộc nhưng có nguy cơ tái nghiện cao

1.3.3.2 Ủy ban nhân dân cấp xã

Sau khi người nghiện ma túy đã hoàn thành xong thời gian cai nghiện tại Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục - Lao động xã hội khi về lại địa phương

sẽ bị áp dụng biện pháp quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú theo quy định của pháp luật

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm: tổ chức, chỉ đạo thực hiện công tác quản lý sau cai nghiện; lập Sổ theo dõi, đánh giá quá trình sau cai nghiện; phân công tổ chức, người giúp đỡ, hướng dẫn người sau cai nghiện cách ly môi trường ma tuý, phòng, chống tái nghiện; định kỳ hoặc đột xuất tổ chức kiểm tra, xét nghiệm các chất ma túy đối với người sau cai nghiện; Tổ chức các Đội hoạt động xã hội tình nguyện; huy động cộng đồng dân cư tham gia quản lý, giúp đỡ người sau cai nghiện; động viên, khuyến khích người sau cai nghiện tham gia các hoạt động xã hội; Tuyên truyền, quản

lý, tổ chức chăm sóc, tư vấn, điều trị, hỗ trợ cho người sau cai nghiện nhiễm HIV/AIDS; Hàng tháng, tổ chức họp kiểm điểm, nhận xét quá trình phấn đấu, rèn luyện của người sau cai nghiện

1.3.4 Trình độ chuyên môn, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức chuyên trách thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy

Theo quy định tại Điều 9 Nghị định số 94/2009/NĐ-CP ngày 26 tháng

Trang 25

10 năm 2009 quy định chi tiết thi hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống ma túy về quản lý sau cai nghiện ma túy quy định trách nhiệm của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, các cơ quan liên quan trong việc

tổ chức quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú quy định: Cán bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Y tế, Công an cấp xã theo chức năng, nhiệm vụ được giao, giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú

Việc quan tâm đào tạo, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức chuyên trách là hết sức cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy

1.3.5 Điều kiện về kinh tế, xã hội, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động quản lý

1.3.5.1 Điều kiện kinh tế, xã hội

Việt Nam nằm ở bán đảo Đông Dương, có đường biên giới dài và tiếp giáp với nhiều nước, nằm gần khu vực “nóng” về tội phạm ma túy Mỗi địa phương có một vị trí địa lý và phong tục tập quán, văn hóa khác nhau, do đó trong công tác quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện ma túy cũng cần

có những điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của mỗi địa phương Công tác ngăn chặn, triệt phá các đường dây mua bán, tàng trữ, sử dụng ma túy là nhiệm vụ có tính cấp bách và được đặc lên hàng đầu

1.3.5.2 Điều kiện cơ sở vật chất

Về điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho công tác sau cai nghiện ma túy tại Trung tâm y tế cấp huyện là nơi trực tiếp điều trị cắt cơn, giải độc cho các con nghiện cai nghiện tự nguyện nên cần được đầu tư về cơ sở vật chất và có khu điều trị cắt cơn, cai nghiện riêng biệt để thuận tiện cho công tác khám, chữa bệnh Nhằm để đảm bảo tâm lý an toàn, tránh việc ảnh hưởng đến công tác khám chữa bệnh của Trung Tâm y tế, tạo tâm lý yên tâm cho bệnh nhân

Trang 26

đến khám chữa bệnh, đồng thời thuận lợi yên tâm cho Cán bộ, công chức chuyên trách khi thực hiện nhiệm vụ được giao

Nhìn chung trong công tác cai nghiện và điều trị ma túy hiện nay tình trạng cơ sở vật chất để điều trị cai nghiện vẫn còn rất nhiều hạn chế, chưa đáp ứn các yêu cầu trong công tác cai nghiện, qua đó ảnh hưởng lớn đến công tác điều trị cai nghiện cho đối tượng

Xuất phát từ những hạn chế trên, các cơ quan chức năng dự báo trong thời gian đến số người nghiện ma túy và tái nghiện sẽ tăng lên, số người có nhu cầu tư vấn, hỗ trợ tâm lý và điều trị nghiện ma túy cũng tiếp tục gia tăng

Để giải quyết yêu cầu trước mắt và lâu dài trong việc điều trị, cắt cơn nghiện cho số người nghiện ma túy trong những năm đến UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải tính đến công tác quy hoạch, trang bị, mở rộng các cơ sở cai nghiện ma túy, tăng cường trang thiết bị, cơ sở vật chất cho các Trung tâm y tế quận, huyện để phục vụ cho công tác cắt cơn, giải độc cho các đối tượng nghiện ma túy đạt hiệu quả

Trang 27

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Qua công tác nghiên cứu cho thấy có 6 nội dung cơ bản cần được quan tâm chú trọng Để thực hiện tốt những nội dung đó, các tổ chức chuyên môn, các cơ quan có thẩm quyền cần áp dụng kết hợp các phương pháp quản lý cho phù hợp từng đặc điểm, đặc trưng vốn có của công tác quản lý sau cai nghiện

ma túy Các nhà quản lý, các chuyên gia cũng cần có cái nhìn khách quan, đánh giá sát thực những yếu tố cơ bản có tác động tích cực đến quản lý người sau cai nghiện để từ đó có thể đưa ra những giải pháp phù hợp với đặc điểm của mỗi đối tượng và mỗi địa phương trên cơ sở phù hợp các quy định của pháp luật

Trang 28

Cẩm Lệ nằm về phía Tây nam thành phố Đà Nẵng, phía Đông giáp quận Ngũ Hành Sơn; phía Tây và Nam giáp huyện Hòa Vang; phía Bắc giáp các quận Liên Chiểu, Thanh Khê, Hải Châu Với các yếu tố đó, Cẩm Lệ có vị trí khá thuận lợi cho việc giao lưu phát triển kinh tế xã hội, cơ sở hạ tầng đô thị Trên địa bàn quận có làng nghề truyền thống làm Khô mè nổi tiếng nằm bên cạnh dòng sông Cẩm Lệ hiền hòa, xanh mướt ngô, mía, là nơi có món Bánh tráng cuốn thịt heo độc đáo của người Đà Nẵng, nhà thờ Ông Ích Khiêm và di tích lịch sử Nghĩa trũng Khuê Trung

Tình hình kinh tế, xã hội, kết quả điều tra cho thấy mức sống của nhân dân trên địa bàn quận tương đối khá, các vấn đề xã hội được quan tâm giải quyết Tình hình an ninh xã hội được đảm bảo, từng bước đẩy lùi các tệ nạn xã

Trang 29

hội; phong trào văn hoá - văn nghệ - thể thao được tổ chức rộng rãi, đa dạng với nhiều hình thức, thu hút đông đảo nhân dân tham gia Đời sống vật chất và tinh thần không ngừng được cải thiện, trình độ dân trí không ngừng được nâng cao, ý thức người dân về phòng, chống tệ nạn xã hội tăng lên đáng kể

Tình hình dân cư ở địa phương, nhân dân quận Cẩm Lệ trước đây chủ yếu sống bằng nghề làm nông nghiệp Tiến độ đô thị hóa ở địa bàn quận diễn

ra nhanh, việc thu hồi đất sản xuất của người dân diễn ra mạnh mẽ đem lại những hệ lụy khó lường Người dân mất đất sản xuất, trong khi đó việc tái cơ cấu ngành nghề và đào tạo nghề lại gặp không ít khó khăn vì phần lớn người lao động đã lớn tuổi, trình độ học vấn ít khó thích nghi với môi trường làm việc mới, năng động, dẫn đến hệ quả nhiều người thất nghiệp, đời sống gặp nhiều khó khăn

Với sự tăng trưởng kinh tế không ngừng của thành phố Đà Nẵng, cơ cấu kinh tế quận Cẩm Lệ chuyển dịch theo hướng tích cực đã tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế và nâng cao tỷ trọng công nghiệp - xây dựng, dịch vụ chuyển dịch phù hợp với yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa của đất nước Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 1997-2016 theo hướng giảm tỷ trọng ngành nông, lâm, ngư, công nghiệp - xây dựng và tăng dần tỷ trọng ngành du lịch - dịch vụ

Trong quá trình phát triển, dòng người nhập cư từ nhiều vùng của các tỉnh lân cận thành phố tập trung về Đà Nẵng sinh sống, học tập và làm việc

Do vậy, quận Cẩm Lệ cũng đón nhận một nguồn nhập cư lớn Hơn nữa, khu công nghiệp Hòa Cầm năm trên địa bàn quận (phường Hòa Thọ Tây) nên thu hút công nhân từ khắp nơi về đây

- Sự giàu lên nhanh chóng của một số bộ phận dân cư do bán hoặc được đền bù đất tại các khu vực đô thị mới, là môi trường thuận lợi cho các tệ nạn, trong đó tệ nạn về ma túy xâm nhập

- Các cơ sở kinh doanh ngành, nghề nhạy cảm như: Nhà nghỉ, khách

Trang 30

sạn, quán Bar, quán Karaoke trá hình, …phát triển ngày càng nhiều Sự quản

lý của các cơ quan chức năng đối với các cơ sở này còn lỏng lẻo, chưa có sự phối hợp đồng bộ, chưa thường xuyên liên tục; các vi phạm hành chính của các cơ sở này chưa được sử lý nghiêm, đây cũng là một trong những địa điểm

để những người nghiện dùng làm nơi sử dụng trái phép chất ma túy, và những đối tượng mua bán trái phép chất ma túy lợi dụng để cất giấu và giao dịch bán

ma túy

Quận Cẩm Lệ cũng là quận tập trung đông các khu chung cư xã hội như ở phường Hòa Thọ Đông, phường Hòa Thọ Tây, Hòa Xuân, Hòa An Chính vì vậy, cơ cấu kinh tế xã hội của quận là kết quả của sự kết hợp của các tầng lớp lao động khác nhau, do vậy người dân ở quận Cẩm Lệ phải đối mặt với nhiều vấn đề về tệ nạn xã hội như : tiêm chích ma túy, HIV/AIDS, cờ bạc, trộm cắp, thất nghiệp và các Tệ nạn xã hội khác…

Với tình trạng gia tăng tệ nạn ma túy trên thế giới, tệ nạn ma túy ở Việt Nam luôn có xu hướng tăng trong những năm qua, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống chính trị, xã hội, kinh tế của đất nước Nó cũng chính là nguyên nhân chính dẫn đến đại dịch HIV/AIDS, các loại tội phạm Mặc dù trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều nỗ lực trong việc ban hành các biện pháp phòng, chống ma túy song tệ nạn này vẫn liên tục gia tăng về số lượng và diễn biến ngày càng phức tạp

Theo thống kê đến 31/12/2012, cả nước có khoảng hơn 171.000 người nghiện ma túy Tính đến thời điểm năm 2017 người nghiện ma túy trên cả nước có hơn 211.000 người ở mọi thành phần xã hội và lứa tuổi, tăng 41.000 người so với năm 2012 Trong đó hơn 65% người dưới 35 tuổi và 35% người nghiện có tiền án, tiền sự

Những năm vừa qua, toàn Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Đà Nẵng đã ra sức đẩy mạnh công tác phòng, chống tệ nạn ma túy nói chung, công tác cai nghiện và giải quyết các vấn đề xã hội sau cai nghiện nói

Trang 31

riêng đã đạt được những kết quả bước đầu Phần lớn số người nghiện khi phát hiện đều đã được tổ chức cai nghiện và hỗ trợ giúp đỡ sau cai nghiện, qua đó góp phần ổn định an ninh trật tự, tạo điều kiện để thành phố phát triển kinh tế xã hội

Nằm ở giữa của hai đầu đất nước, có sân bay quốc tế, cảng biển lớn, đường bộ, đường thủy, hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại…, là điều kiện thuận lợi cho việc giao lưu trong nước và quốc tế, tạo lợi thế để Đà Nẵng phát triển nhanh về kinh tế, tuy nhiên cùng với đó là sự phát sinh của nhiều loại tệ nạn khác nhau, nhất là tình hình người nghiện ma túy ngày càng tăng và trẻ hóa Trong quá trình

đô thị hóa và hội nhập quốc tế, Đà Nẵng có những điều kiện thuận lợi để phát triển, tuy nhiên vẫn còn nhiều tiềm ẩn các vấn đề xã hội phứ tạp

Đối với người sử dụng ma túy trái phép và người nghiện ma túy trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đến thời điểm ngày 30/11/2017 có tổng cộng 3.587 người nghiện ma túy, người sử dụng trái phép chất ma túy Qua đó có hơn 1.595/1.706 người nghiện ma túy đang được quản lý ( cụ thể 113 người

bỏ đi khỏi địa phương) gồm: 527 học viên đang cai nghiện tại cơ sở xã hội Bầu Bàng, 330 người tham gia điều trị Methadone, 720 người đang quản lý sau cai tại nơi cư trú và 25 người đang cai nghiện tại gia đình - cộng đồng Trong số 530 học viên đang quản lý, cai nghiện giáo dục tại cơ sở xã hội Bầu Bàng, có 36 người cai nghiện tự nguyện, 25 người ngoài thành phố và 42 người không có nơi cư trú ổn định đang chờ quyết định của Tòa án Trong năm 2017, toàn thành phố có 82 người tham gia cai nghiện tại gia đình – cộng đồng có sự quản lý của Tổ công tác cai nghiện xã, phường, 134 lượt tự cai nghiện tại

cơ sở y tế Trong công tác quản lý sau cai nghiện tại cộng đồng đến thời điểm hiện nay có 725 người đang được cai nghiện (trong đó có việc làm 398 người, chiếm khoảng 55%)

Theo như dự báo đến năm 2025 trên địa bàn thành phố Đà Nẵng số đối tượng nghiện ma túy không có chiều hướng giảm mà ngược lại có xu hướng

Trang 32

tăng cao với khoảng trên 5.712 người sử dụng trái phép ma túy và người nghiện có hồ sơ, đến năm 2030 có khoảng trên 7.715 người nghiện ma túy

Qua thống kê, trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2017, tình hình tội phạm về ma túy có những diễn biến phức tạp, số lượng người nghiện ma túy

và số vụ buôn bán ma túy trên địa bàn thành phố Đà Nẵng ngày càng tăng Tính đến nay, trong 6 năm qua tổng số đối tượng bị bắt giữ, khởi tố hình sự về tệ nạn ma túy trên địa bàn thành phố Đà Nẵng là hơn 845 vụ; tổng số kiểm tra, xử lý người nghiện, người sử dụng ma túy là 11.896 vụ và tổng số đối tượng bị lập hồ sơ đưa đi cai nghiện tại Cơ sở xã hội Bầu Bàng là 3.071 vụ

Bảng 2.1 Thống kê số liệu xử lý vi phạm về ma túy trên địa bàn

tố hình sự về tội

Số đối tượng bị lập

hồ sơ đưa đi cai

nghiện tại trung

tâm GD-DN 05-06

Nguồn: Báo cáo kết quả thực hiện công tác xây dựng xã, phường lành mạnh

không có tệ nạn ma túy, mại dâm của Sở LĐTBXH thành phố Đà Nẵng

Trang 33

Quận Cẩm Lệ cũng là một trong những trung tâm kinh tế chính của thành phố Đà Nẵng, có vị trí thuận lợi phát triển kinh tế và phát triển hạ tầng,

là địa bàn có dân số khoảng gần 116.000 người, chiếm 12% dân số toàn thành phố, người dân sống bằng nghề kinh doanh buôn bán, lao động trong các khu công nghiệp… ngoài ra địa bàn quận là khu tập trung các cơ sở quốc phòng,

có vị trí quan trọng trong chiến lược an ninh an ninh khu vực và quốc gia Có

06 đơn vị hành chính cấp phường, trong đó địa bàn phường Hòa Thọ Đông, Hòa Xuân, Hòa Thọ Tây, Khuê Trung, Hòa An là các địa bàn trọng điểm, phức tạp về an ninh trật tự, là nơi tập trung nhiều hoạt động mua bán và sử dụng trái phép chất ma túy Quận Cẩm Lệ là một trong những quận có tỉ lệ người nghiện ma túy tương đối cao trên địa bàn thành phố Do đó, việc quản

lý nhà nước đối với đối tượng nghiện và cai nghiện luôn được quan tâm đặc biệt

Có thể thấy trong giai đoạn từ 2012 đến năm 2017, tỉ lệ người nghiện

ma túy tại địa bàn quận Cẩm Lệ có chiều hướng tăng Thông qua điều tra, khảo sát, đối tượng liên quan đến ma túy trên địa bàn thể hiện qua các năm như sau:

Bảng 2.2 Bảng số liệu liên quan đến người sử dụng ma túy trái phép trên

địa bàn quận Cẩm Lệ giai đoạn 2012 - 2017

Thuộc diện quản lý Năm

quản lý sau cai tại địa

phương

Đối tượng đang tham gia

Trang 34

Thuộc diện quản lý Năm

cai tại địa phương bỏ đi nơi

khác

Đối tượng đang cai nghiện

Đối tượng được công nhận

hết thời hạn quản lý sau cai

tại địa phương

Đối tượng đang ở tù, cơ sở

Hiện nay xu hướng người nghiện chuyển sang dùng ma tuý tổng hợp, sử dụng các chất gây nghiện mới phổ biến trong giới trẻ (nhất là học sinh, sinh viên) như cỏ Mỹ, Shisha… ngày càng tăng, ma túy ngày càng xâm nhập sâu vào tầng lớp thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên với sự đa dạng của các loại

Trang 35

hình ma túy, từ thuốc phiện sang các loại ma túy tổng hợp độc hại với các hình thức sử dụng chủ yếu là hút, hít và tiêm chích

Phần nhiều những người nghiện ma túy đang trong độ tuổi lao động, tuy nhiên chưa qua đào tạo nghề, việc làm không có hoặc có nhưng không ổn định Trong số đó có rất nhiều thanh thiếu niên do tính bồng bột, hiếu kỳ, ưa khám phá của tuổi trẻ đã bị đối tượng xấu rủ rê, lôi kéo vào con đường sử dụng ma túy, do vậy nếu nhà nước không kịp thời cảm hóa, giáo dục, ngăn chặn thì các em sẽ trở thành kẻ nghiện ngập và để lại hậu quả nghiêm trọng cho bản thân, gia đình và toàn xã hội

2.1.2 Tình hình công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện tại quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng

Trước tình hình người nghiện ma túy ngày càng gia tăng, trong các năm qua Đảng, Chính phủ đã có nhiều Chỉ thị, Nghị định, Nghị quyết, Chương trình Quốc gia về phòng chống Tệ nạn ma túy, mỗi năm phân bổ cả nghìn tỷ đồng cho phòng, chống ma túy, công tác cai nghiện, đã áp dụng nhiều biện pháp cai nghiện như: cai nghiện tự nguyện tại gia đình và cộng đồng, cai nghiện bắt buộc tại trung tâm Qua công tác cai nghiện nhận thấy phương pháp điều trị cai nghiện ma túy bằng bằng chất Methadone đem lại nhiều hiệu quả trong công tác điều trị cắt cơn cai nghiện, người nghiện ổn định sức khỏe, đồng thời ít tốn kém kinh phí và người nghiện vẫn lao động bình thường và tâm lý thoải mái

Từ trước năm 2014, Thành phố Đà Nẵng đề ra và phấn đấu thực hiện mục tiêu “không có người nghiện ma túy trong cộng đồng”, vì vậy chỉ chú trọng trong công tác tổ chức cai nghiện tập trung bắt buộc tại Trung tâm Nhưng khi Luật xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực cai nghiện ma túy có hiệu lực thì công tác xác định tình trạng nghiện, đồng thời thay đổi quy trình, thủ tục, thẩm quyền đưa vào cơ sở cai nghiện

Trang 36

Để phù hợp với quy định mới, kể từ tháng 9/2014 thành phố Đà Nẵng

đã triển khai công tác cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng và cai nghiện tập trung theo Quyết định 28/2014 của Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Nẵng.Qua đó đã chỉ đạo và hướng dẫn các xã phường trên địa bàn thành phố

Đà Nẵng tiến hành thành lập Tổ công tác cai nghiện ma túy Đồng thời cũng

có chính sách hỗ trợ kinh phí điều trị cắt cơn, giải độc cho người cai nghiện

ma túy tại gia đình và cộng đồng

Tổ công tác cai nghiện tại gia đình và cộng đồng có nhiệm vụ giúp UBND cấp xã tổ chức tiếp nhận, khai báo và đăng ký cai nghiện, xây dựng kế hoạch cai nghiện; lập hồ sơ, tổ chức các hoạt động cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng Đến thời điểm hiện nay, toàn thành phố đã có 56/56 xã, phường thành lập Tổ công tác cai nghiện và ban hành Quy chế hoạt động của Tổ công tác cai nghiện

Nhìn chung trên địa bàn quận Cẩm Lệ đến thời điểm hiện nay, với nhận thức về tầm quan trọng của công tác phòng, chống Tệ nạn ma túy, công tác cai nghiện và quản lý người sau cai nghiện, Lãnh đạo các cấp từ Quận ủy, UBND quận, cùng các ban ngành, hội đoàn thể trên căn cứ các quy định của pháp luật cũng như công tác chỉ đạo của cấp trên, đề ra các nghị quyết, Kế hoạch thường xuyên tổ chức thực hiện Do đó các cấp chính quyền từ quận đến phường đã phối hợp với nhân dân trên địa bàn quận cùng nhau chung sức thực hiện tốt các biện pháp nhằm đẩy lùi tệ nạn ma túy, phấn đấu đưa người nghiện trở về cuộc sống hòa nhập với cộng đồng và có công việc làm ổn định, tránh nguy cơ tái nghiện

Đối với quận Cẩm Lệ đến thời điểm hiện nay với sự chỉ đạo của UBND quận, 6/6 phường đã thành lập Tổ công tác cai nghiện kèm theo Quy chế hoạt động của Tổ

UBND quận đã phân công chỉ đạo giao cho Trung tâm y tế quận Cẩm

Trang 37

Lệ tham mưu chuẩn bị cơ sở vật chất, cán bộ để thực hiện việc điều trị cắt cơn, giải độc cho bệnh nhân nghiện ma túy theo chương trình cai nghiện tại gia đình, cộng đồng

Cùng với các hoạt động trên, Tổ công tác cai nghiện tổ chức họp xét phân công các thành viên trong tổ theo dõi, quản lý người cai nghiện tại gia đình, cộng đồng Đối với các trường hợp gần hết thời gian cai nghiện, để đảm bảo người cai nghiện chấp hành tốt các các quy định trong quá trình tham gia cai nghiện tại gia đình, cộng đồng, Tổ công tác cai nghiện tổ chức họp và đề nghị Công an tiến hành thử (test) ma túy khi nhận thấy có (kết quả âm tính) mới cấp giấy chứng nhận hoàn thành thời gian cai nghiện tại gia đình, cộng đồng Bên cạnh đó, công tác vận động tham gia cai nghiện tự nguyện cũng được nhiều chú trọng và nhận được sự phối hợp chặt chẽ của của các nhân dân, gia đình và bản thân người nghiện

Sau khi cai nghiện bắt buộc trở về địa phương, tất cả các đối tượng đều được UBND quận ban hành quyết định áp dụng các biện pháp quản lý sau cai nghiện tại nơi cư trú, giao trách nhiệm cho Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các phường ( Tổ trưởng Tổ công tác cai nghiện tại địa phương) lập hồ sơ quản lý, đồng thời phân công các đơn vị, đoàn thể tiếp nhận, theo dõi, quản lý, giúp đỡ các đối tượng

Từ năm 2012 đến năm 2017, UBND quận Cẩm Lệ đã thực hiện lập thủ tục đưa đi cai nghiện ma túy tại trung tâm cho 160 đối tượng, điều trị methadone 76 đối tượng, quản lý sau cai 180 đối tượng và đã công nhận hết thời hạn quản lý sau cai cho 43 đối tượng Đến nay phần lớn các đối tượng đã chấp hành cai nghiện theo quyết định của tòa, chỉ có 01 đối tượng bỏ trốn sau khi Tòa án ban hành quyết định và tạm đình chỉ thi hành Quyết định áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc vì bị tai nạn

Qua tình hình báo cáo của Sở LĐ-TB&XH thành phố Đà Nẵng trong

Trang 38

năm 2017, quận Cẩm Lệ là 1 trong những quận có số lượng người sau cai

nghiện lớn trong tổng số 7 quận, huyện trên địa bàn thành phố, nhưng sau khi

đánh giá phân loại thì số người sau cai nghiện đã có rất nhiều tiến bộ trong

công tác cai nghiện và không tái nghiện trở lại chiếm tỉ lệ cao so với các quận

Tiến bộ Chưa tiến bộ Nguy cơ tái

Nguồn: Báo cáo số 226/BC-SLĐTBXH ngày 05/12/2017 của Sở Lao động

Thương binh và Xã hội thành phố Đà Nẵng

Trang 39

2.2 Thực tiễn quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện tại quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

2.2.1 Thực tiễn hoạt động ban hành văn bản về quản lý nhà nước đối với người sau cai nghiện tại quận Cẩm Lệ

Trên cơ sở thực hiện công tác phòng, chống ma túy, công tác cai nghiện , quản lý người sau cai nghiện được đảm bảo và đồng bộ và đạt hiệu quả cao, đồng thời dựa trên các văn bản chỉ đạo của thành phố, Quận Uỷ, Uỷ ban nhân dân quận Cẩm Lệ đã ban hành các văn bản chỉ đạo thực hiện, cụ thể:

- Quyết định số 3003/QĐ-UBND ngày 14/10/2014 của UBND Quận về việc thành lập Tổ tư vấn thẩm định hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên

- Quyết định số 3002/QĐ-UBND ngày 14/10/2014 của UBND Quận về việc thành lập Hội đồng tư vấn thẩm định hồ sơ đề nghị đưa vào cơ sở cai nghiện bắc buộc đối với người chưa thành niên

- Kế hoạch số 256/KH-BCĐ ngày 20/3/2015 của Ban Chỉ đạo Phòng, chống HIV/AIDS và Phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm Quận về việc cai nghiện ma túy và quản lý sau cai trên địa bàn quận Cẩm Lệ năm 2015

- Kế hoạch số 258/KH-BCĐ ngày 20/3/2015 của Ban Chỉ đạo Phòng, chống HIV/AIDS và Phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm Quận về việc xây dựng Phường lành mạnh không có tệ nạn ma túy, mại dâm trên địa bàn Quận Cẩm Lệ năm 2015

- Kế hoạch số 1115/KH-UBND ngày 27/10/2015 về phối hợp cảm hóa, giáo dục,giúp đỡ thanh thiếu niên sử dụng trái phép chất ma túy trên địa bàn quận Cẩm Lệ

- Hội Cựu chiến binh quận Cẩm Lệ ban hành Kế hoạch số 47/KH-CCB ngày 02/11/2015 về quản lý, cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên dương tính với

ma túy;

Định dạng
Số trang	78
Dung lượng	0,98 MB