Thực hiện chính sách phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên trên địa bàn thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Chính sách công về “Thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HỒ THỊ BÍCH THỦY

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ

TAM KỲ, TỈNH QUẢNG NAM

Chuyên ngành : Chính sách công

Mã số : 834.04.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS HỒ VIỆT HẠNH

HÀ NỘI, năm 2019

Trong quá trình theo học em đã được quý thầy cô truyền đạt nhiều kiến thức để từ đấy áp dụng vào trong thực tiễn công việc và trong cuộc sống

Để Hoàn thành Luận văn tốt nghiệp này, trước tiên em xin gửi lời cảm

ơn đến Thầy PGS.TS Hồ Việt Hạnh, Thầy đã trực tiếp hướng dẫn, định hướng

và giúp em trong quá trình thực hiện Luận Văn Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô Học viện đã tạo điều kiện về cơ sở vật chất, truyền đạt kiến thức trong suốt quá trình học tập và thực hiện Luận văn

Trong quá trình đi học và thực hiện Luận văn, em đã cố gắng, nổ lực

để tiếp thu những kiến thức, kinh nghiệm, nhưng không thể tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được sự góp ý và thông cảm của quý thầy cô

Em xin chân thành cảm ơn!

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn

Thạc sĩ chuyên ngành Chính sách công về “Thực hiện chính sách phổ biến,

giáo dục pháp luật cho thanh niên trên địa bàn thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam” là hoàn toàn trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác

trong cùng lĩnh vực

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này

Tác giả luận văn

Hồ Thị Bích Thủy

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN 7

1.1 Lý luận chung về chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên 7 1.2 Chính sách phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên 12

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN TẠI THÀNH PHỐ TAM KỲ TỈNH QUẢNG NAM 24

2.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên ở thành phố Tam Kỳ tỉnh Quảng Nam 24 2.2 Tình hình thanh niên thành phố Tam Kỳ 28 2.3 Những hình thức thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật 40 2.4 Đánh giá chung thực trạng thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật 49

CHƯƠNG 3 QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ TAM KỲ, TỈNH QUẢNG NAM THỜI GIAN ĐẾN 55

3.1 Quan điểm về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong thời gian đến 55 3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên trên địa bàn thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng nam 56

KẾT LUẬN 60 TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thanh niên là lượng xung kích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Phổ biến, giáo dục pháp luật, cho thanh niên là nhiệm vụ không thể thiếu trong việc bồi dưỡng, phát triển thanh niên Việt Nam.Thời gian qua, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho thanh niên luôn được Đảng, Chính phủ quan tâm, ban hành nhiều văn bản, đề án, chương trình về phổ biến, giáo dục pháp luật, trong đó thanh niên luôn được xác định là đối tượng chính Như, Quyết định số 03/1998/QĐ-TTg ngày 07/01/1998 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 1998 đến năm 2002; Quyết định

số 13/2003/QĐ-TTg ngày 17/01/2003 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 2003 đến năm 2007; Quyết định số 37/2008/QĐ-TTg ngày 12/3/2008 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 2008 đến năm 2012 xác định mục tiêu đến hết năm 2012 có 95% thanh thiếu niên được tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đặc biệt là Quyết định số 2106/QĐ-TTg ngày 26/11/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh thiếu niên giai đoạn 2011 – 2015 Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên được triển khai thực hiện dưới nhiều hình thức đa dạng, thiết thực Mỗi năm có gần 10 triệu lượt thanh niên được giáo dục pháp luật thông qua 20.000 buổi tuyên truyền, học tập, sinh hoạt và các hoạt động khác Đến nay,

có khoảng 11.000 Câu lạc bộ được thành lập với hàng triệu thanh niên tham gia; việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong câu lạc bộ thường được thực hiện thông qua buổi họp, sinh hoạt câu lạc bộ hoặc tổ chức giao lưu, sinh hoạt

văn hóa hay nêu gương người tốt, việc tốt trong phòng chống tội phạm, tệ nạn

xã hội, chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật, phân tích những hành vi cực đoan,

vi phạm pháp luật ảnh hưởng xấu đến bản thân, gia đình và cộng đồng

Mặc dù các cơ quan, tổ chức, các cấp úy Đảng, chính quyền tỉnh Quảng Nam đã có nhiều nỗ lực, đã ban hàn nhiều chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên, nhưng hiệu quả của công tác này còn chưa cao, hơn nữa kết quả khó có thể định lượng bởi có nhiều trường hợp hiểu luật, biết luật mà vẫn cố tình vi phạm Tình trạng thanh niên vi phạm pháp luật vẫn tiếp tục xảy

ra, tập trung vào một số lĩnh vực về an toàn giao thông, trộm cắp, ma túy, hôn nhân - gia đình, xâm phạm sở hữu, sức khỏe, tính mạng… Đặc biệt, một bộ phận thanh niên đã tham gia vào các băng nhóm tội phạm có tổ chức, phạm tội có sử dụng vũ khí với tính chất côn đồ, phạm các tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng (ví dụ như: giết người, cướp tài sản, chống người thi hành công vụ, trộm cắp tài sản có giá trị lớn…)

Từ những hạn chế của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên trong thời gian qua, nhằm phân tích, đánh giá, đề xuất những chính sách

cũng như đưa ra những giải pháp để khắc phục Học viên chọn Đề tài: “Thực

hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên trên địa bàn thành phố Tam Kỳ, tinh Quảng Nam” để làm luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ

chuyên ngành Chính sách công

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Dưới góc độ khoa học pháp lý, việc nghiên cứu về phổ biến, giáo dục pháp luật đã được các nhà khoa học trong nước nghiên cứu từ rất lâu và đã được công bố công trình khoa học dưới nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau: (1) Nghiên cứu về vấn đề lý luận của việc thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho các đối tượng tầng lớp nhân dân chủ yếu trên cơ sở lý thuyết (2) Nghiên cứu phổ biến, giáo dục pháp luật cho từng đối tượng cụ

thể, từ đó đưa ra những giải pháp hiệu quả cho công tác giáo dục pháp luật đến từng đối tượng Mỗi đối tượng thì nội dung, hình thức, phương pháp phổ biến, giáo dục pháp luật khác nhau (3) Nghiên cứu giáo dục pháp luật trong mối quan hệ với các nội dung khác như với ý thức pháp luật, lối sống theo pháp luật với tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, với việc hình thành nhân cách ở thanh niên Trong những mối liên hệ này, phổ biến, giáo dục pháp luật đóng vai trò nền tảng, cơ sở để hình thành ý thức pháp luật, lối sống theo pháp luật

Quá trình nghiên cứu Học viên còn tham khảo một số công trình nghiên cứu liên quan đến nội dung giáo dục pháp luật:

- Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật của học viên Trần Phú Lộc năm 2011 về “Giáo dục pháp luật cho thanh niên ở thành phố Hà nội hiện nay thực trạng và giải pháp”

- Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Chính sách công của học viên Tăng Thị Thanh Sang năm 2016 về “Thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật từ thực tiễn tỉnh Nghệ An”

- Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Chính sách công của học viên Lê Thanh Luận năm 2018 về “Thực hiện chính sách giáo dục pháp luật cho thanh niên huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam”

- Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Chính sách công của học viên Nguyễn Minh Tuấn năm 2015 về “Chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam”

- Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Chính sách công của Phạm Thị Thanh (2016) về “Thực hiện chính sách giáo dục pháp luật cho Thanh niên từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam”

- Đề tài nghiên cứu cấp tỉnh “Phòng ngừa thanh, thiếu niên phạm tội trên địa bàn tỉnh Quảng Nam Thực trạng và giải pháp” do Trường Trung cấp

Giao thông tỉnh Quảng Nam chủ trì Trên cơ sở nghiên cứu Đề tài đã nêu một

số nội dung lý luận về thanh niên; nghiên cứu đánh giá thực trạng phạm tội trong thanh thiếu niên cũng như hoạt động phòng ngừa thanh thiếu niên phạm tội trong tỉnh trong thời gian qua và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa thanh, thiếu niên phạm tội tại Quảng Nam

- Đặc san tuyên truyền pháp luật số 08/2012, chủ đề Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật của Hội đồng phối hợp công tác Phổ biến, giáo dục pháp luật Chính phủ

- Báo cáo kết quả thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật các năm: 2015, 2016, 2017, 2018 của Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật thành phố Tam Kỳ

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

- Đề xuất giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho Thanh niên hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Việc thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho Thanh niên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

+ Phạm vi không gian: Trên địa bàn thành phố Tam Kỳ

+ Phạm vi thời gian: Từ năm 2015 đến 2018

4.3 Nội dung nghiên cứu: thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục

pháp luật cho đối tượng là thanh niên trên địa bàn thành phố Tam Kỳ tỉnh

-5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Vận dụng thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng của triết học Mác - Lênin để giải quyết các vấn đề đặt ra

- Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, khảo nghiệm thực tiễn… Dựa vào các phương pháp nghiên cứu nêu trên, người viết tiến hành thu thập, xử lý số liệu, dữ liệu có liên quan

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

6.1 Ý nghĩa lý luận

- Luận văn cung cấp những vấn đề có tính lý luận và thực tiễn về chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho Thanh niên ở nước ta nói chung, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam

- Trên cơ sở những vấn đề về lý luận, Luận văn đề ra những giải pháp nhằm góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm chỉ đạo tổ chức, phối hợp

trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh trên địa bàn thành phố Tam Kỳ

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Hệ thống lý luận, phân tích thực trạng đề ra giải pháp của Luận văn là công trình nghiên cứu có hệ thống về việc thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên, chỉ ra những tác động, những hạn chế, khó khăn, nguyên nhân của những hạn chế đó trong quá trình thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên tại thành phố Tam Kỳ

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn được kết cấu thành 3 chương: Chương 1 Cơ sở khoa học về thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho Thanh niên

Chương 2 Thực trạng thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho Thanh niên trên địa bàn thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam hiện nay

Chương 3 Quan điểm, giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho Thanh niên trên địa bàn thành phố Tam

Kỳ, tỉnh Quảng Nam

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHỔ BIẾN,

GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN

1.1 Lý luận chung về chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

1.1.1 Khái niệm, vị trí, vai trò của thanh niên

Về lý luận, có rất nhiều khái niệm về Thanh niên được các nhà khoa

học đưa ra: Thanh niên là một khái niệm có thể được hiểu và định nghĩa theo

nhiều cách Thanh niên là từ ghép từ thanh niên và thiếu niên, được xây dựng dựa trên sự phát triển về mặt thể chất và tinh thần của con người và được cụ thể hóa bằng giới hạn độ tuổi trong các văn bản pháp luật của từng quốc gia Công ước về Quyền trẻ em ngày 20/11/1989, Hướng dẫn của Liên Hiệp Quốc

về phòng ngừa phạm pháp ở người chưa thành niên ngày 14/12/1990, thì trẻ

em là người dưới 18 tuổi, người chưa thành niên là người từ 15 đến 18 tuổi, thanh niên là người từ 15-24 tuổi, người trẻ tuổi bao gồm trẻ em, người chưa thành niên và thanh niên

Ở nước ta, theo Điều 1, Luật Thanh niên thì: “Thanh niên là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi” Thiếu niên là người trong

độ tuổi kết nạp Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh: từ mười đến mười lăm tuổi

Thanh niên là một bộ phận rất quan trọng của xã hội, giữ vị trí và vai trò hàng đầu trong dựng nước và giữ nước C.Mác khẳng định: "Do những quy luật phát triển khách quan của xã hội, thanh niên bao giờ cũng giữ vai trò quan trọng trong việc kế thừa và phát triển những thành tựu của người đi

trước" [3, tr.23]

Kế thừa những di sản tư tưởng của C.Mác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin,

Hồ Chí Minh đã phát triển sáng tạo các luận điểm mác-xít về vai trò thanh niên, phong trào thanh niên và xây dựng Đoàn Thanh niên cộng sản ở Việt Nam Gắn thanh niên với vận mệnh của dân tộc, Hồ Chí Minh, trong nhiều bài nói và viết của mình đã luận giải một cách thuyết phục rằng: "Thanh niên

là người chủ tương lai của nước nhà Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay

mạnh, một phần lớn là do các thanh niên" [12] Trong quá trình lãnh đạo

Đảng ta luôn đánh giá đúng vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên và công

tác thanh niên trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc

1.1.2 Khái niệm chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

Trước khi đi sâu vào nghiên cứu về mặt lý luận của chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên, trước tiên chúng ta cần hiểu Chính sách là gì? Theo Từ điển Tiếng Việt thì “Chính sách” là “sách lược và kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra”

Tác giải Vũ Cao Đàm cho rằng: “Chính sách là một tập hợp biện pháp được thể chế hóa, mà một chủ thể quyền lực, hoặc chủ thể quản lý đưa ra, trong đó tạo sự ưu đãi một hoặc một số nhóm xã hội, kích thích vào động cơ hoạt động của họ nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó trong chiến lược phát triển của một hệ thống xã hội”

Cũng có một định nghĩa khác, “chính sách là chuỗi những hoạt động mà chính quyền chọn làm hay không làm với tính toán và chủ đích rõ ràng, có tác động đến người dân”

Như vậy, phân tích khái niệm “Chính sách” thì thấy: Chính sách là do một chủ thể quyền lực hoặc chủ thể quản lý đưa ra; Chính sách được ban hành căn cứ vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế; Chính sách được ban hành bao giờ cũng nhắm đến một mục đích nhất định; nhằm thực hiện

một mục tiêu ưu tiên nào đó; chính sách được ban hành đều có sự tính toán và chủ đích rõ ràng

Chính sách công, được tiếp cận theo nhiều cách khác khau, nhưng khái

niệm đều thống nhất cho rằng chính sách công bắt nguồn từ những “quyết định” của Nhà nước và dùng để giải quyết những vấn đề chung vì lợi ích của đời sống cộng đồng

Có thể nghiên cứu một số khái niệm của những các nhà khoa học trong nước và trên thế giới, điển hình: Theo Thomas Dye, Chính sách công là: “bất

kỳ những gì mà nhà nước lựa chọn làm hoặc không làm” Clarke E Cochran lại cho rằng: “thuật ngữ chính sách công luôn chỉ những hành động của chính phủ/chính quyền và những ý định quyết định hành động này; hoặc chính sách công là kết quả của cuộc đấu tranh trong chính quyền để ai giành được cái gì” Thomas A Birkland quan niệm: “Chính sách như là một tuyên bố của chính phủ - ở bất kỳ mức nào – về những gì nó dự định làm về một vấn đề công cộng”

Ở nước ta, cũng có nhiều quan niệm rất khác nhau về chính sách công

Có thể kể đến một số định nghĩa đáng chú ý sau:

Viện Chính trị học cho rằng: “ chính sách công là chương trình hành động hướng đích của chủ thể nắm hoặc chi phối quyền lực công cộng”; một tập thể các tác giả khác lại cho rằng: “ chính sách công là một tập hợp những quyết định liên quan với nhau do nhà nước ban hành, bao gồm các mục tiêu và giải pháp để giải quyết một vấn đề công nhằm đạt được các mục tiêu phát triển; PGS.TS Hồ Việt Hạnh đưa ra cách hiểu chung nhất về chính sách công đó là: “Chính sách công là những quyết định của chủ thể được trao quyền lực công nhằm giải quyết hững vấn đề lợi ích chung của cộng đồng”

Phổ biến pháp luật có ý nghĩa xã hội và nhân văn sâu sắc, bởi trong

lịch sử đã có lúc pháp luật được ban hành nhưng không được phổ biến công

khai mà chỉ được coi là một công cụ để nhà nước dùng để trị dân Bên cạnh

đó phổ biến pháp luật còn mang tính tác nghiệp, truyền đạt nội dung pháp luật cho các đối tượng cụ thể Ở những mức độ khác nhau, phổ biến pháp luật còn nhằm làm cho các đối tượng cụ thể hiểu thấu suốt các quy định của pháp luật để thực hiện pháp luật trên thực tế Phổ biến pháp luật thường được thực hiện thông qua các hội nghị, các cuộc tập huấn

Giáo dục pháp luật, trong các tài liệu khoa học về pháp luật ở nước ta

hiện nay: Giáo dục pháp luật là hoạt động có định hướng, có tổ chức, có chủ định của chủ thể giáo dục tác động lên đối tượng giáo dục một cách có hệ thống và thường xuyên nhằm mục đích hình thành ở họ tri thức pháp luật, tình cảm pháp lý và hành vi phù hợp với các đòi hỏi của pháp luật hiện hành

Phổ biến, giáo dục pháp luật hiểu là công tác, lĩnh vực hoạt động, bao

gồm tất cả các công đoạn phục vụ cho việc thực hiện xây dựng chương trình,

kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật; triển khai chương trình, kế hoạch PBGDPL thông qua việc áp dụng các hình thức, biện pháp phổ biến, giáo dục pháp luật; hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, sơ kết, tổng kết việc thực hiện chương trình, kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật, đây là lĩnh khâu quan trọng trong quá trình tuyên truyền những kiến thức mới về pháp luật đến với đời sống xã hội

1.1.3 Chủ trương về chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng từng nói: “Đất nước ta thịnh hay suy phần lớn nhờ vào thanh niên” Vì thế, Đảng và Nhà nước ta luôn xem trọng vai trò của thanh niên, đánh giá cao vị trí của thanh niên, tạo điều kiện cho thanh niên lập nghiệp Thanh niên là trụ cột của nước nhà, là tương lai của đất nước, những người sẽ xây dựng đất nước ngày càng đàng hoàng, to đẹp hơn Vì vậy, Thanh niên Việt Nam cũng cần rèn luyện, phấn đấu

Tại buổi gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với thanh niên, sinh viên và trí thức tại Đại học Quốc gia Hà Nội, Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã khẳng định: “Từ khi Đảng ra đời, được sự dìu dắt của Đảng Cộng sản Việt Nam, thì đồng thời lý tưởng của thanh niên cũng là lý tưởng của Đảng, Đoàn

Đó là không chỉ yêu nước mà còn cần thực hiện mục tiêu xây dựng đất nước, xây dựng xã hội chủ nghĩa, tiến lên xây dựng chủ nghĩa cộng sản và xây dựng thế giới không còn người bóc lột người”

Sau khi Đảng ta đề ra chủ trương đổi mới đất nước, phát triển nền kinh

tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa thì công tác phổ biến, giáo dục pháp luật ngày càng được quan tâm và được coi là nhiệm vụ quan trọng góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân

Xác định thanh niên luôn là lực lượng chiến lược của quốc gia dân tộc, Đảng đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm giáo dục toàn diện cho thanh niên, nâng cao tri thức, trình độ văn hóa cho thanh niên Báo cáo văn

kiện Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ X cũng nêu:“đối với thế hệ trẻ, thường xuyên giáo dục chính trị, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, lao động, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Đồng thời, Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày

25/7/2008 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công

nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước tiếp tục khẳng định “xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam có ý thức chấp hành pháp luật…”

Trên cơ sở chủ trương, chính sách nêu trên của Đảng, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho thanh niên luôn được Nhà nước quan tâm, ban hành nhiều văn bản, đề án, chương trình

về phổ biến, giáo dục pháp luật, trong đó thanh niên luôn được xác định là đối

tượng chính Như, Quyết định số 03/1998/QĐ-TTg ngày 07/01/1998 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 1998 đến năm 2002; Quyết định số 13/2003/QĐ-TTg ngày 17/01/2003 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 2003 đến năm 2007; Quyết định số 37/2008/QĐ-TTg ngày 12/3/2008 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 2008 đến năm 2012 xác định mục tiêu đến hết năm

2012 có 95% thanh thiếu niên được tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đặc biệt là Quyết định số 2106/QĐ-TTg ngày 26/11/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh thiếu niên giai đoạn 2011 – 2015

1.2 Chính sách phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên

1.2.1 Tình hình thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

Luật Thanh niên năm 2005 quy định rõ về quyền và nghĩa vụ của thanh niên; trách nhiệm của Nhà nước, gia đình và xã hội đối với thanh niên; tổ chức thanh niên Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 cũng đã dành riêng Mục 3, Chương II về giáo dục pháp luật trong hệ thống giáo dục quốc dân nhằm trang bị cho thanh thiếu niên những kiến thức pháp luật cơ bản ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường

Ngày 28/8/2015, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1501/QĐ-TTG phê duyệt Đề án “Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015-2020”; Quyết định số 1042/QĐ-TTg ngày 17/7/2017 của Thủ tướng Chính phủ về Ban hành Kế hoạch thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn II (2016-2020) Chính sự triển khai đồng bộ về chính sách

pháp luật như vậy đã mang lại những kết quả đáng ghi nhận trong công tác PBGDPL cho thanh thiếu niên

Từ khi có Chỉ thị 32-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân do Ban Chấp hành Trung ương ban hành, nhận thức của các cấp uỷ, tổ chức đảng về vai trò, tầm quan trọng của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật đã được nâng lên một bước; nhiều cấp uỷ, tổ chức đảng đã coi phổ biến, giáo dục pháp luật là một bộ phận của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; thường xuyên quan tâm đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, phát huy vai trò, trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, các đoàn thể và các doanh nghiệp trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện

Mặt trận và các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc đã có nhiều cố gắng, phối hợp với các cơ quan nhà nước tích cực triển khai công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho các tầng lớp nhân dân; bước đầu đã thực hiện được chủ trương xã hội hóa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, huy động được một số nguồn lực của xã hội cho công tác này

Theo Báo cáo tổng kết 7 năm thi hành Luật Thanh niên của Bộ Tư pháp, trong năm 2012 đến nay Bộ đã phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Công an,

Bộ Giáo dục và đào tạo, Trung ương Hội Nông dân, Hội Sinh viên, Đoàn khối các cơ quan Trung ương đã phối hợp tổ chức 07 hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật (mỗi hội nghị từ 100-200 người), trong đó gồm cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về thanh niên; cán bộ quản lý trại giam, trường giáo dưỡng tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; báo cáo viên và cán bộ quản lý công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong trường học; cán bộ đoàn viên thanh niên các trường đại học; Phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng mở trên 25 chuyên mục tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, tư vấn pháp

luật cho thanh, thiếu niên phát sóng trên các các kênh VTV2, VOV… và mở nhiều chuyên mục tư vấn, tuyên truyền pháp luật liên quan đến thanh niên trên các tờ báo, tạp chí phổ biến như Báo pháp luật Việt Nam, Báo pháp luật

xã hội… thực hiện tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh thiếu niên dưới các hình thức tổ chức các buổi nói chuyện, giới thiệu kiến thức pháp luật và hướng dẫn ứng xử pháp luật cho thanh thiếu niên tại xã, phường, thị trấn là những địa bàn có điểm nóng về tội phạm, tệ nạn xã hội, có tỷ lệ thanh thiếu niên phạm tội cao; Biên soạn, in ấn, cấp phát trực tiếp các tờ gấp pháp luật có nội dung phù hợp đến đối tượng tham dự (mỗi địa bàn Bộ hỗ trợ biên soạn, phát hành 08 loại tờ gấp pháp luật) và xây dựng các tình huống pháp luật (10 tình huống/đợt nói chuyện) nhằm hướng dẫn đối tượng vận dụng, giải quyết đúng với pháp luật Kết quả 49 đợt nói chuyện pháp luật cho đội ngũ thanh thiếu niên đã được tổ chức; hàng vạn tờ gấp, tờ rơi pháp luật đã được cấp phát miễn phí cho các thanh thiếu niên

1.2.2 Mục tiêu của chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

Đất nước ta đang bước vào thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản về chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên Chính sách giáo dục pháp luật trong Thanh niên được triển khai đồng bộ với thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên, đảm bảo tính khoa học, khả thi; Kế thừa, phát huy kết quả phổ biến, giáo dục pháp luật với giáo dục đạo đức nhằm nâng cao ý thức pháp luật; Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh thiếu niên là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, các tổ chức kinh tế, nhà trường, gia đình và toàn xã hội

Với mục đích và yêu cầu trong việc thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh, thiếu niên giai đoạn 2010-2015 đến năm 2020 nêu mục tiêu tổng quát: Tạo chuyển biến

mạnh mẽ trong nhận thức và ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật, phát huy đầy đủ tinh thần tự giác học tập, tìm hiểu pháp luật, xây dựng lối sống và làm việc theo pháp luật trong thanh, thiếu niên; đưa công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh, thiếu niên phát triển ổn định, bền vững, đi vào chiều sâu, trở thành nhiệm vụ thường xuyên của cơ quan, tổ chức, đơn vị nhằm phát huy đầy đủ vai trò của thanh, thiếu niên trong sự nghiệp xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc

Mục tiêu cụ thể sau: (1) phấn đấu 100% thanh niên là công chức, viên

chức, người lao động; cán bộ, chiến sỹ trong lực lượng vũ trang được tuyên truyền, phổ biến về các hành vi bị nghiêm cấm và chế tài xử lý, về quyền,

nghĩa vụ công dân; chính sách, pháp luật về thanh, thiếu niên (2) Đến năm

2020, có từ 60% đến 90% thanh niên, thiếu niên đặc thù (nông thôn, miền núi, khuyết tật, bạo lực gia đình, công nhân…) được tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực liên quan đến quyền, nghĩa vụ và đời sống, công việc của từng đối tượng, từng địa bàn (3) phấn đấu từ 80% trở lên thanh, thiếu niên tự do, sinh sống, lao động tại địa bàn cư trú được tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực liên quan đến quyền, nghĩa vụ và đời sống, công việc của từng đối tượng, từng địa bàn; phấn đấu từ 70% trở lên thanh niên lao động ở nước ngoài được thông tin, phổ biến các quy định pháp luật Việt Nam và pháp luật nước sở tại trong các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ, đời sống, công việc (4) Giảm từ 10 đến 20% số vi phạm pháp luật có liên quan đến thanh, thiếu niên (5) Bồi dưỡng, tập huấn cập nhật kiến thức pháp luật mới và nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật cho người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh, thiếu niên, cán bộ Đoàn thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật

1.2.3 Nội dung thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

Phổ biến, giáo dục pháp luật là khâu đầu tiên của quá trình thi hành pháp luật và có vai trò hết sức quan trọng trong việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Xuất phát từ vai trò, ý nghĩa quan trọng của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, Ðảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác này Trong rất nhiều văn kiện của Ðảng và pháp luật

của Nhà nước đều đề cập đến công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

Thứ nhất, thời gian qua, hàng ngàn văn bản pháp luật quan trọng, liên

quan đến cuộc sống hàng ngày của các tầng lớp cán bộ, nhân dân và doanh

nghiệp đã được phổ biến như các quy định pháp luật về dân sự, kinh tế (như

Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai, Luật Doanh nghiệp ); về quyền dân chủ của công dân (như Luật Khiếu nại, tố cáo, Luật Bầu cử đại biểu Hội đồng nhân

dân, Nghị quyết số 388/2003 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về bồi thường thiệt hại cho người bị oan do người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng

hình sự gây ra; các quy định pháp luật về dân chủ ở cơ sở ); về an ninh, trật

tự (như Bộ luật Hình sự, Luật Giao thông đường bộ, Luật Biên giới quốc gia,

Luật Bảo vệ và phát triển rừng, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Biển

Việt Nam, Pháp lệnh Vệ sinh an toàn thực phẩm ); về hội nhập kinh tế quốc

tế (như Luật Đầu tư, Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, các quy định liên quan đến việc Việt Nam gia nhập WTO ); về văn hoá - xã hội (như Luật

Giáo dục, Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục trẻ em, Luật Khoa học và công nghệ, Luật Người cao tuổi, Pháp lệnh Tín ngưỡng, tôn giáo ) Thực hiện tốt việc phổ biến tuyên truyền những Luật, pháp lệnh nêu trên góp phần tích cực trong việc thực hiện chính sách phổ biến giáo dục pháp luật

Thứ hai, căn cứ vào nhiệm vụ chính trị và tình hình cụ thể, các địa

phương đã triển khai phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương, của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân địa phương phù hợp với nhu cầu từng đối tượng, địa bàn: các tỉnh biên giới tuyên truyền Luật Biên giới quốc gia; các tỉnh miền núi tập trung triển khai Luật Bảo vệ và phát triển rừng; các tỉnh có nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất quan tâm phổ biến pháp luật lao động; giải quyết tranh chấp lao động

Thứ ba, các đợt tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh

thiếu niên trong các cấp học, bậc học, đã được chính quyền địa phương, nhà trường ghi nhận và đánh giá cao về chất lượng và hiệu quả Thông qua các buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật cho các thanh thiếu niên trên địa bàn tỉnh Góp phần hạn chế những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra cho các em do vi phạm quy định pháp luật

Ngoài sự phối hợp của các Sở, ngành, địa phương, trong thời gian qua các trường cũng rất tích cực, chủ động trong việc tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh Ngoài lồng ghép trong các nội dung giảng dạy trong nhà trường, việc phổ biến, giáo dục pháp luật còn được thực hiện thông qua các hoạt động giáo dục ngoại khóa, các hình thức khác như: thi tìm hiểu pháp luật, viết báo tường, sinh hoạt, tọa đàm theo chủ đề pháp luật Có thể nói rằng, nếu các đơn vị phối hợp và nhà trường đã làm tốt công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong trường học Nhờ đó, đã đẩy mạnh hơn hiệu quả trong công tác tuyên truyền, góp phần nâng cao ý thức pháp luật của học sinh

Bên cạnh đó, để đạt hiệu quả cao nhất, thì không chỉ cần đến sự vào cuộc của các cơ quan, đơn vị và nhà trường, mà còn cần sự tham gia của gia đình và toàn xã hội Nếu gia đình và xã hội không làm tấm gương chấp hành pháp luật để các em noi theo sẽ rất khó để có thể yêu cầu các em chấp hành

quy định pháp luật Vì vậy, bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền thì chính mỗi người trong chúng ta phải nâng cao ý thức chấp hành pháp luật để làm tấm gương cho thế hệ thanh thiếu niên

1.2.4 Hệ thống các văn bản đề cập đến chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

Thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên, trong thời gian qua Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các

bộ, ban, ngành Trung ương đã ban hành văn bản, như:

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng;

Nghị quyết số 25-NQ/TW, ngày 25/6/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa;

Hiến pháp năm 2013;

Luật Thanh niên năm 2005;

Quyết định số 2477/QĐ-TTg, ngày 30/12/2011 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam 2011-2020;

Quyết định số 03/1998/QĐ-TTg, ngày 07/01/1998 của Thủ tướng Chính phủ ban hành kế hoạch triển khai công tác phổ biến, giáo dục pháp luật

từ năm 1998 đến năm 2002;

Quyết định số 13/2003/QĐ-TTg, ngày 17/01/2003 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình phổ biến, giáo dục pháp luật từ năm 2008-2012;

Quyết định 2016/QĐ-TTg, ngày 26/11/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật cho thanh thiếu niên giai đoạn 2011-2015

Với hệ thống văn bản chỉ đạo, điều hành của Đảng, Chính phủ, Quốc hội là điều kiện tiên quyết đảm bảo hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật đi

vào cuộc sống một cách thiết thực Nhà nước đóng vai trò quyết định trong việc vận hành đưa chủ trương chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai ở tất cả các cấp, các tầng lớp nhân dân trong đó có lực lượng thanh niên Tổ chức triển khai ở tất cả các ngành, phân bổ kinh phí, tổ chức quản lý, vận hành thông suốt quá trình triển khai thực hiện chính sách

Các cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân cần coi trọng và xây dựng nhận thức đúng về vị trí, vai trò quan trọng của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật Tạo cơ chế phối hợp giữa ngành tư pháp, ngành giáo dục, Ðoàn thanh niên và các ngành liên quan trong giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh Ðây chính là những nhân tố quan trọng, quyết định đến chất lượng, hiệu quả của công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.2.5 Các hình thức, thực hiện chính sách phổ biến giáo dục pháp luật:

Một là, triển khai các buổi tập huấn tìm hiểu về các Luật, dự Luật,

nhằm đưa kiến thức pháp luật đến đời sống xã hội

Hai là, các ngành, các cấp, các địa phương cần phối hợp với Hội đồng

phổ biến giáo dục pháp luật lên kế hoạch tuyên truyền chính sách pháp luật bằng nhiều hình thức như: Tổ chức hội nghị, các buổi nói chuyện thời sự, các hội thi tìm hiểu pháp luật, tờ rơi, tờ gấp Qua các hình thức tuyên truyền thiết thực này nhằm phát huy sự hiểu biết pháp luật, ý thức được quyền và nghĩa vụ của mình đối với xã hội

Ba là, khi triển khai thực hiện chính sách cần có kế hoạch cụ thể nhằm

duy trì chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật

Tư là, đánh giá, tổng kết và rút ra bài học kinh nghiệm chính sách

phổ biến giáo dục pháp luật là một khâu không thể thiếu của quy trình chính sách Đánh giá, tổng kết nhằm đề ra được kết quả của quá trình thực hiện

chính sách, bên cạnh đó rút kinh nghiệm những yếu kém chưa được khắc phục nhằm từ đó đề ra những giải pháp thực hiện chính sách trong thời gian đến hiệu quả hơn

1.2.6 Các yếu tố tác động đến chính sách phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên

- Chính sách phổ biến pháp luật

Trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay theo định hướng của Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam và Hiến pháp năm 2013 Bên cạnh việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, đồng

bộ và có tính khả thi cao, Đảng, Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách pháp luật lãnh đạo, chỉ đạo làm thay đổi căn bản công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nói chung và phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh, thiếu niên nói riêng như Chỉ thị 32 của Ban Bí thư, Nghị quyết Đại hội XII, Hiến pháp 2013, Luật phổ biến, giáo dục pháp luật, Luật thanh niên, Luật trẻ em, các chương trình, đề án về phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2008-2012, Quyết định 419/QĐ-TTg Đây là những điều kiện quan trọng bậc nhất có tác động tích cực đến công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh, thiếu niên thời gian qua và chắc chắn sẽ tiếp tục được phát huy trong giai đoạn mới Nó làm thay đổi nhận thức của các cấp ủy Đảng, chính quyền và cả hệ thống chính trị, khắc phục căn bản nhận thức sai lệch: coi công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là của riêng ngành tư pháp, giao khoán cho ngành tư pháp hoặc công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh, thiếu niên là của Đoàn thanh niên, Hội liên hiệp thanh niên, các nhà trường, từ đó thiếu quan tâm đầu tư nguồn lực dẫn đến hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh thiếu niên hiệu quả chưa tương xứng hoặc chồng chéo làm lãng phí nguồn lực

Việc xây dựng hệ thống văn bản thực hiện chính sách dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; qua đốc kết từ thực tiễn, nghiên cứu có chọn lọc ở các nước phát triển từ đó hình thành nên hệ thống văn bản phù hợp nhằm đảm bảo mục tiêu của chính sách từ Trung ương đến địa phương

- Chủ thể thực hiện chính là sự điều hành, quản lý của Nhà nước Nhà nước hướng dẫn, thực hiện các chức năng điều tiết, kiểm soát, tạo môi trường

để chính sách thực sự là công cụ chính

Trong quá trình thực hiện chính sách chủ thể thực hiện chính sách vừa

là đối tượng thực hiện triển khai chính sách cũng vừa là đối tượng trực tiếp chịu sự tác động của chính sách Khi Chủ thể hướng đến mục tiêu chính sách tốt đạt được mong muốn, nguyện vọng của xã hội thì chỉ thể ban hành những chính sách ưu việt nhằm hướng đến mục đích chính thực hiện chính sách vì phát triển cộng đồng Ngược lại chủ thể ban hành chính sách vì mục tiêu của một số đối tượng hay một nhóm lợi ích thì sẽ xây dựng và ban hành chính sách theo hướng mà nhóm lợi ích hướng đến

- Đối tượng chịu sự tác động của chính sách chính là thanh niên, lực lượng thanh niên vừa là đối tượng vừa là chủ thể Thanh niên là lực lượng nòng cốt của xã hội, chịu sự tác động lớn và toàn diện của hệ thống chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên Thanh niên ở độ tuổi từ 16 đến 30, độ tuổi của sự năng động, sáng tạo, có sức khỏe, trí thức, thích tiềm hiểu cái mới mẻ nhưng đồng thời cũng dễ bị tác động, lối kéo của những vấn

đề xã hội phương tây hiện đại, tệ nạn xã hội

- Các yếu tố khác như: tình hình kinh tế - xã hội, địa lý vùng miền, trình

độ nhận thức, phong tục tập quán ảnh hưởng đến quá trình thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật

+ Về kinh tế: Khi xã hội phát triển hội nhập nền kinh tế thế giới, hội

nhập nền kinh tế tri thức, chúng ta đang tiến đến công nghệ 4.0 Đây là điều kiện thuận lợi để các tầng lớp nhân dân cả nước tiếp cận với nền khoa học – công nghệ hiện đại: Internet công nghệ cao, truyền hình kỹ thuật số nên việc tiếp cận và tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật là điều kiện thuận lợi Nhưng mặc khác cũng từ khoa học kỹ thuật phát triển hiện đại, lối sống du nhập phương tây, truyền bá những tư tưởng lệch lạc, cũng là yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách và ý thức chấp hành pháp luật giảm sút

+ Yếu tố văn hóa, có thể hiểu Nước ta hiện nay có Miền Bắc, miền

Trung – Tây Nguyên và niềm Nam Mỗi vùng có đặc trưng văn hóa khác nhau, lối sống khác nhau, vị trí địa lý Phong tục tập quán là yếu tố nhất định ảnh hưởng đến việc thực thi pháp luật Bên cạnh những ưu điểm căn bản, các phong tục, tập quán ở mỗi vùng miền cũng bộc lộ nhược điểm như tổ chức hội hè, đình đám, ma chay, giỗ chạp, lãng phí Nhiều nơi hủ tục lạc hậu còn tồn tại như: nạn tảo hôn, hủ tục “bắt vợ”, du canh, du cư

Tiểu kết Chương 1

Qua Chương 1 của Luận văn, dưới phân tích chung về lý luận của công tác thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luận cho thanh niên, chúng

ta rút ra được:

Thứ nhất, dưới góc độ lý luận chung ta tìm hiểu sâu về những khái

niệm của khoa học chính sách công, khái niệm chính sách, khái niệm về thanh niên, và khái niệm phổ biến giáo dục pháp luật

Thứ hai, ở Chương 1, Luận văn đã nghiên cứu các văn bản, hướng dẫn

khi các chủ thể áp dụng vào thực hiện chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh niên

Thứ ba, rút ra được những yếu tố tác động đến việc thực hiện chính

sách phổ biến giáo dục pháp luật trong thời gian vừa qua

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO THANH NIÊN TẠI THÀNH PHỐ

TAM KỲ TỈNH QUẢNG NAM

2.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách phổ biến giáo dục pháp luật cho thanh niên ở thành phố Tam Kỳ tỉnh Quảng Nam

2.1.1 Khái quát thành phố Tam Kỳ

Tam Kỳ là thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Nam, phía Nam giáp huyện Núi Thành, phía Bắc giáp huyện Phú Ninh và Thăng Bình, phía Tây giáp huyện Phú Ninh tỉnh Quảng Nam, phía Đông giáp biển Đông Tam Kỳ là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học của tỉnh Quảng Nam, là địa phương có bề dày truyền thống yêu nước và cách mạng

Hiện nay, thành phố Tam Kỳ gồm 13 đơn vị xã, phường (9 phường, 04

xã đó là: Phường Tân Thạnh, Hòa Thuận, An Mỹ, An Sơn, An Xuân, Hòa Hương, Phước Hòa, An Phú, Trường Xuân và xã Tam Ngọc, Tam Phú, Tam Thăng, Tam Thanh) với diện tích tự nhiên là 9.263,56 ha, dân số 109.888

người (số liệu cuối năm 2011)

Tên gọi “Tam Kỳ” cũng được định vị theo hình sông thế núi của vùng đất này, nơi có ba gò đất cao cùng ngã ba sông Nhìn từ ngoài biển vào sẽ thấy 3 gò đất cao nhô lên thành hình tam giác: núi An Hà, Quảng Phú và Trà Cai Khi định vị từ 3 ngọn núi, thuyền sẽ vào cửa sông và gặp bến đò, nơi có

ba ngả rẽ: sông Tam Kỳ, sông Trường Giang và sông Bàn Thạch Nằm ở đồng bằng ven biển, Tam Kỳ hình thành 02 vùng rõ rệt: vùng ven biển gồm các xã Tam Thanh, Tam Thăng, Tam Phú; vùng đồng bằng gồm các xã, phường nằm dọc đường quốc lộ 1A, đường sắt Tam Kỳ có nhiều núi thấp xen

kẽ với đồng ruộng và khu dân cư như: núi đất Quảng Phú, An Hà (Tam Phú),

núi Quánh (Tam Ngọc)

Giao thông ở Tam Kỳ có nhiều thuận lợi Ngoài tuyến đường quốc lộ 1A và đường sắt Bắc - Nam chạy xuyên qua địa phương, Tam Kỳ còn có đường liên huyện: Tam Kỳ - Phú Ninh - Tiên Phước - Trà My, Tam Kỳ - Phú Ninh - Hiệp Đức Nhìn chung, các tuyến giao thông đường biển, đường bộ, đường sắt đã tạo điều kiện cho Tam Kỳ mở rộng việc tiếp xúc, giao lưu, phát triển kinh tế và văn hóa giữa các vùng, miền trong và ngoài tỉnh

Trong quá trình phát triển của lịch sử dân tộc, cùng với sự thay đổi của

tổ chức hành chính đất nước, Tam Kỳ cũng có những thay đổi về địa giới và tên gọi Trước thế kỷ XV, đây vốn là vùng đất Chiêm Động của vương quốc

cổ Chămpa Thế rồi trong quá trình mở nước vào phương Nam của dân tộc, vùng đất này từng bước được sáp nhập vào lãnh thổ của Đại Việt dưới nhiều tên gọi khác nhau: Là vùng đất thuộc châu Hoa dưới thời nhà Hồ (1400-1406); đến năm 1471, Vua Lê Thánh Tông lập thành huyện Hà Đông, cùng với sự ra đời của Thừa tuyên Quảng Nam; năm 1841, đời vua Thiệu Trị,

huyện Hà Đông trực thuộc Phủ Thăng Hoa (sau đó đổi thành Phủ Thăng Bình); năm 1906, đời vua Thành Thái thứ 18, huyện Hà Đông tách khỏi Phủ

Thăng Bình, đổi thành Phủ Tam Kỳ; sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, được gọi là huyện Tam Kỳ; ngày 30/01/1951, Ủy ban kháng chiến hành chính miền Nam Trung bộ đã ra Nghị định số 241-MNS thành lập thị xã Tam Kỳ, sau đó giải thể thị xã để lập xã đặc biệt Tam Kỳ Từ năm 1962, dưới thời Mỹ- Ngụy, vùng đất này thuộc quận Tam Kỳ của tỉnh Quảng Tín, nhưng là thị xã Tam Kỳ, thuộc tỉnh Quảng Nam theo cách gọi của ta (từ năm 1963) Sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (năm 1975), huyện Tam

Kỳ được tái lập bao gồm cả 03 đơn vị hành chính là: huyện Nam Tam Kỳ, huyện Bắc Tam Kỳ và thị xã Tam Kỳ Để phù hợp với sự phát triển trong thời

kỳ mới, ngày 03/12/1983, theo Quyết định số 144/QĐ-HĐBT của Hội Đồng

Bộ Trưởng (nay là Chính Phủ) chia huyện Tam Kỳ thành 02 đơn vị hành chính là: thị xã Tam Kỳ và huyện Núi Thành Ngày 29/9/2006, theo Nghị định số 113/2006/NĐ-CP, Tam Kỳ đã trở thành thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Nam

2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội thành phố Tam Kỳ

Thành phố Tam Kỳ vừa tổ chức kỷ niệm 110 năm phủ lỵ, 10 năm thành lập thành phố và công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận đô thị loại II Đây là dịp để Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Tam Kỳ nhìn lại chặng đường xây dựng, phát triển thành phố và định hướng cho tương lai Bên cạnh những thành quả đáng tự hào, thành phố vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế trong phát triển kinh tế xã hội Cơ sở hạ tầng, cảnh quan môi trường đô thị chưa hoàn thiện; kinh tế chưa phát triển nhanh và bền vững, số lượng và chất lượng doanh nghiệp còn thấp Ý thức về văn hóa, văn minh đô thị của một bộ phận nhân dân chưa theo kịp sự phát triển của đô thị Thành phố vẫn phải tập trung giải quyết những mâu thuẫn giữa yêu cầu phát triển nhanh, bền vững với điều kiện về nguồn lực tài chính và con người; giữa thu hút đầu tư để phát triển nhanh về hạ tầng đô thị, kinh tế với yêu cầu bảo vệ cảnh quan, môi trường và giải quyết lao động, đời sống của người dân khi giải phóng mặt bằng

Dù còn gặp nhiều khó khăn, song thành phố vẫn xác định tầm nhìn đô thị tăng trưởng xanh và ứng phó biến đổi khí hậu, trở thành đô thị sinh thái, thân thiện với môi trường Định hướng phát triển của thành phố là sức hấp dẫn của đô thị trung tâm hiện hữu; đồng thời mở rộng không gian đô thị về hướng đông cộng sinh với môi trường có sông, hồ, núi, biển Đối với thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp phải gắn với xử lý, giải quyết môi trường đô thị Chú trọng tiểu thủ công nghiệp địa phương nông

thôn gắn với các điểm dân cư nông thôn mới, sản xuất kinh doanh của các làng nghề tiểu thủ công nghiệp truyền thống Về thương mại, du lịch và dịch

vụ, nâng cao chất lượng dịch vụ đô thị hiện hữu, tiếp tục đầu tư cơ sở hạ tầng trọng điểm du lịch như công viên trước tượng đài mẹ Việt Nam Anh hùng, địa đạo Kỳ Anh, biển Hạ Thanh, dải ven biển kết nối với đường Điện Biên Phủ, làng bích họa Tam Thanh

Chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng nông nghiệp đô thị, từng bước xây dựng nền nông nghiệp sạch; hình thành và đưa vào sản xuất các cánh đồng chuyên canh, từng bước xây dựng các chuỗi giá trị các sản phẩm như gà Tam Kỳ, rau củ quả, hoa cây cảnh, heo, nuôi tôm cộng đồng theo VietGAP Chuẩn bị tốt mọi điều kiện về quy hoạch và tiếp tục tranh thủ nguồn lực của tỉnh, trung ương đầu tư xây dựng khu nông nghiệp công nghệ cao

Trong đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị, tranh thủ các nguồn lực từ ODA, vốn đầu tư của doanh nghiệp, xã hội để xây dựng các hạ tầng trọng điểm, có tính chất đột phá như đường Điện Biên Phủ, Bạch Đằng giai đoạn 2, đô thị vùng đông, đường kè kết hợp giao thông ven sông Tam Kỳ, Bàn Thạch, công viên trước tượng đài mẹ VNAH, địa đạo Kỳ Anh, quảng trường biển, hệ thống cây xanh và các không gian rừng đô thị

Tính đến cuối năm 2018, giá trị Thương mại - Dịch vụ toàn thành phố đạt gần 16.000 tỷ đồng (tăng 16,1% so với năm 2017) Giá trị sản xuất Công nghiệp đạt trên 4.300 nghìn tỷ đồng (tăng 22,3% so với năm 2017) Giá trị sản xuất nông lâm thủy sản đạt trên 410 tỷ đồng (tăng 6,4% so với năm 2017) Trong năm, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt gần 1.500 tỷ đồng (đạt 120%

dự toán tỉnh giao và 110% dự toán HĐND thành phố giao) Tổng chi ngân sách thực hiện trên 1.000 tỷ đồng Trong năm, thành phố đã đón gần 15.000 lượt khách trong nước và quốc tế đến tham quan tại các điểm du lịch biển,

sinh thái, văn hóa, lịch sử trên địa bàn Năm 2018, thành phố Tam Kỳ đã xây dựng xã Tam Phú đạt chuẩn và toàn thành phố hoàn thành chương trình Nông thôn mới Trong 13 chỉ tiêu cụ thể theo Nghị quyết của Thành ủy và Hội đồng nhân dân thành phố Tam Kỳ giao năm 2018, UBND thành phố đã thực hiện đạt 11 chỉ tiêu Trong đó có nhiều chỉ tiêu vượt với tỷ lệ khá cao như: tổng thu ngân sách trên địa bàn, giá trị sản xuất Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp, giá trị Thương mại - Dịch vụ, giá trị sản xuất Nông nghiệp, tỷ lệ bảo hiểm y tế toàn dân…

Trong năm 2018, Trung tâm hành chính công thành phố Tam Kỳ chính thức đi vào hoạt động Đây là sự kiện quan trọng đầu tiên trong năm, góp phần tích cực cải thiện các chỉ số cải cách hành chính để thành phố luôn là đơn vị dẫn đầu toàn tỉnh trong 3 năm qua về công tác này Thành phố tiếp tục chú trọng đến công tác xúc tiến đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh Trong năm qua đã có nhiều nhà đầu tư lớn đến nghiên cứu, tìm hiểu các dự án phát triển thương mại dịch vụ, công nghiệp, du lịch tại Tam Kỳ Toàn thành phố hiện có trên 1.100 doanh nghiệp và trên 10.700 hộ kinh doanh cá thể Các doanh nghiệp, hộ kinh doanh không chỉ đóng góp cho ngân sách mà còn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế thành phố

2.2 Tình hình thanh niên thành phố Tam Kỳ

2.2.1 Đặc điểm tình hình của thanh niên thành phố Tam Kỳ trong hoạt động Đoàn

Các cấp uỷ Đảng, Chính quyền, Mặt trận, Đoàn thể đã tăng cường trách nhiệm chăm lo công tác Thanh niên, tạo điều kiện thuận lợi về tinh thần lẫn vật chất cho thanh niên hoạt động xã hội, xác định vai trò của Đoàn viên Thanh niên là lực lượng nòng cốt, xung kích đi đầu thực hiện mọi nhiệm vụ của địa phương, đơn vị

Đoàn thanh niên từ Thành phố đến cơ sở luôn nêu cao tinh thần đoàn

kết nhất trí, dám nghĩ dám làm, chủ động tham mưu kịp thời với cấp uỷ Đảng, tranh thủ sự hỗ trợ của chính quyền và các Đoàn thể xã hội; có kế hoạch triển khai, kiểm tra giám sát, tổng kết khen thưởng kịp thời, nỗ lực tìm kiếm giải pháp phù hợp cho hoạt động của Đoàn, Hội, Đội trước yêu cầu nhiệm vụ mới Điển hình:

Công tác xây dựng tổ chức Đoàn, từ sau Đại hội Đoàn Thành phố lần

thứ XVII, nhiệm kỳ 2007-2012 có 31 Đoàn cơ sở và Chi đoàn trực thuộc Thành Đoàn với 373 Chi đoàn, tổng số 8.802 Đoàn viên Trong nhiệm kỳ qua

(2012-2017) đã kết nạp được 6.922 Đoàn viên mới Tuy nhiên, tổ chức cơ sở

Đoàn và lực lượng đoàn viên thường xuyên biến động nên tổng số Đoàn viên toàn thành phố hiện nay là 8.664 đoàn viên Công tác đào tạo chuyên môn, bồi dưỡng nghiệp vụ cán bộ Đoàn được chú trọng, đã giới thiệu 34 đồng chí Cán

bộ Đoàn đi học lớp Trung cấp chính trị và nghiệp vụ thanh vận, 73 đồng chí học Trung cấp, Cao đẳng, 23 đồng chí học chương trình Đại học Công tác

phát triển đoàn viên đã có bước chuyển quan trọng

Công tác giáo dục chính trị: Được triển khai hết sự đồng bộ, thường

xuyên tổ chức học tập, quán triệt các bài học lý luận chính trị và tư tưởng Hồ Chí Minh đến đông đảo cán bộ, đoàn viên thanh niên với hình thức học tập trung; trong sinh hoạt chi đoàn, chi hội và lồng ghép vào trong các hoạt động

của Đoàn

Triển khai rộng rãi cuộc vận động “Tuổi trẻ Tam Kỳ học tập và làm theo lời Bác” và xem việc làm theo Bác là tiêu chí để rèn luyện cho từng đoàn viên ,

thông qua việc tổ chức tọa đàm, kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh,

các hội thi tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Bác Hồ,

“Viết nhật ký làm theo lời Bác”, “Sổ vàng làm theo lời Bác”, đã xây dựng được

60 tủ sách Học tập và làm theo lời Bác với hơn 885 đầu sách, tài liệu quý nói về Người Qua 5 năm thực hiện cuộc vận động, các cấp bộ Đoàn thành phố đã tổ