Nhà hóa học Marie Curie người Ba Lan (1867 - 1934)

Marie Curie ---Marie Skłodowska–Curie Sinh 7 tháng 11 năm 1867 Warsaw, Vistula, Đế quốc Nga Mất 4 tháng 7 năm 1934 66 tuổi Passy, Pháp Quốc tịch Ba Lan, Pháp Ngành Vật lí, Hoá học Học tr

Marie Curie

-Marie Skłodowska–Curie

Sinh 7 tháng 11 năm 1867

Warsaw, Vistula, Đế quốc Nga

Mất 4 tháng 7 năm 1934 (66 tuổi)

Passy, Pháp

Quốc tịch Ba Lan, Pháp

Ngành Vật lí, Hoá học

Học trường University of Paris

ESPCI

Người hướng dẫn LATS Henri Becquerel

Các sinh viên nổi tiếng André-Louis Debierne

Óscar Moreno Marguerite Catherine Perey

Nổi tiếng vì Phóng xạ, polonium, radium

Giải thưởng Nobel Vật lý (1903)

Davy Medal (1903) Matteucci Medal (1904) Nobel Hóa học (1911)

Người phụ nữ duy nhất được trao 2 Giải Nobel trong hai lĩnh vực khác nhau

Marie Curie (Maria Skłodowska-Curie; 7 tháng 11, 1867 – 4 tháng 7, 1934) là một nhà hóa học người Pháp gốc Ba Lan và một người đi đầu trong ngành tia X đã hai lần nhận

giải Nobel (Vật lý năm 1903 và Hóa học năm 1911) Bà đã thành lập Viện Curie ở Paris

và Warszawa

Tiểu sử

Sinh ra ở Warszawa, Ba Lan, những năm đầu tiên của Marie không được vui lắm vì bốn năm sau khi chị bà qua đời, mẹ bà cũng qua đời Marie rất chăm chỉ học tập, có khi bỏ cả

ăn và ngủ để học Sau khi học xong trung học, Marie bị suy nhược thần kinh một năm Vì

là phụ nữ, Marie không được nhận vào trường đại học nào ở Nga hay Ba Lan cho nên bà

đã làm người dạy trẻ trong vài năm Cuối cùng, với sự tài trợ của một bà chị, Marie đến Paris để học hóa học và vật lý tại trường Sorbonne, nơi mà sau này bà trở thành giảng viên phụ nữ đầu tiên

Tại trường Sorbonne bà gặp và kết hôn với Pierre Curie, một giảng viên khác Họ cùng nhau nghiên cứu các vật chất phóng xạ, đặc biệt là quặng urani uraninit, có tính chất kỳ lạ

là phóng xạ hơn chất urani được chiết ra Đến 1898 họ đã có giải thích hợp lý: uraninit có một chất phóng xạ hơn urani; ngày 26 tháng 12 Marie Curie tuyên bố sự hiện hữu của chất này

Sau nhiều năm nghiên cứu họ đã tinh chế vài tấn uraninit, ngày càng tập trung các phần

phóng xạ, và cuối cùng tách ra được chất muối clorua (radium chloride) và hai nguyên tố

mới Nguyên tố thứ nhất họ đặt tên là polonium theo tên quê hương của Marie (Pologne theo tiếng Pháp, Polska theo tiếng Ba Lan), và nguyên tố kia tên radium vì khả năng

phóng xạ của nó (radiation).

Năm 1903 bà được nhận giải Nobel vật lý cùng với chồng Pierre Curie và Henri

Becquerel cho các nghiên cứu về bức xạ Bà là người phụ nữ đầu tiên nhận giải này

Tám năm sau, bà nhận giải Nobel hóa học trong năm 1911 cho việc khám phá ra hai nguyên tố hóa học radium và polonium Bà cố ý không lấy bằng sáng chế tiến trình tách radium, mà để các nhà nghiên cứu tự do sử dụng nó

Bà là người đầu tiên đoạt, hay chia cùng người khác, hai giải Nobel Bà là một trong hai người duy nhất đoạt hai giải Nobel trong hai lĩnh vực khác nhau (người kia là Linus Pauling)

Sau khi chồng bà qua đời, dư luận đồn thổi bà có một cuộc tình với nhà vật lý Paul Langevin, một người đã có vợ và bỏ vợ, gây ra một cuộc xì căng đan Tuy bà là một nhà bác học được coi trọng tại Pháp, dư luận Pháp có phần bài ngoại vì bà là một người nước ngoài, từ một nơi ít người biết đến (lúc ấy Ba Lan là một phần của Nga) và có nhiều người gốc Do Thái (Marie là một người vô thần lớn lên trong một gia đình Công giáo, nhưng việc đó không ảnh hưởng đến dư luận) Hơn nữa, Pháp lúc đó hãy còn rung động

về vụ Dreyfus Điều ngẫu nhiên là sau này cháu trai của Paul Langevin là Michel đã kết hôn với cháu gái của Marie Curie là Hélène Langevin-Joliot

Trong Đệ nhất thế chiến, bà vận động để có các máy chụp tia X di động để có thể điều trị

các thương binh Những máy này được cung cấp lực từ xạ khí radium, một khí không

màu, phóng xạ từ radium, sau này được nhận ra là radon Marie đã lấy khí này từ radium

bà đã tinh chế Ngay sau khi chiến tranh bắt đầu, bà đã bán giải Nobel làm bằng vàng của mình và của chồng để giúp trong nỗ lực chiến tranh

Năm 1921, bà đã đến Hoa Kỳ để gây quỹ trong cuộc nghiên cứu radium Bà được đón tiếp nồng hậu

Trong những năm cuối cùng, bà thất vọng vì nhiều nhà thuốc và người làm mỹ dung đã không thận trọng khi dùng các vật chất phóng xạ

Bà qua đời gần Sallanches, Pháp trong năm 1934 vì ung thư bạch cầu, chắc chắn là vì bà

đã tiếp xúc với một số lượng bức xạ quá cao trong các nghiên cứu

Con gái lớn nhất của bà, Irène Joliot-Curie, cũng được trao một giải Nobel hóa học trong năm 1935, một năm sau khi Marie Curie qua đời Con gái út của bà, Eve Curie, viết một cuốn tiểu sử về Marie sau cái chết của mẹ mình

Năm 1995, tro xương của bà được đưa vào điện Panthéon, bà trở thành người phụ nữ đầu tiên được an nghỉ tại đây vì cống hiến của mình

Trong một thời gian siêu lạm phát trong đầu thập niên 1990, tờ giấy bạc 20.000 zloty của

Ba Lan có hình bà Hinh bà cũng đã hiện diện trong tờ 500 franc của Pháp cũng như nhiều tem thư và tiền kim loại

Tờ tiền 20000zl của Ba Lan năm 1989

Nguyên tố số 96, Curium, ký hiệu Cm, được đặt tên để tôn vinh bà và Pierre

Tên của bà cũng được đặt tên cho 1 trường trung học phổ thông ở thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam