BỘ 30 đề CHUYÊN văn vào 10 các TỈNH 2019 2020

Thân bài: Cảm nhận 2 khổ thơ bài Ánh trăng của Nguyễn Duy Khổ 1: Cảm nhận về hình ảnh vầng trăng của hiện tại: - ở hiện tại thì trăng như một người dung qua đường, không quen biết, không

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH

BÀ RỊA-VŨNG TÀU

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT CHUYÊN

LÊ QUÝ ĐÔN NĂM HỌC 2019 - 2020 MÔN THI: NGỮ VĂN (chung cho tất cả thí sinh)

Thời gian làm bài thi: 120 phút Ngày thi: 30/05/2019

Một lần, khi chàng trai than phiền về việc mình học mãi mà không tiến bộ, người thầy

im lặng lắng nghe, rồi đưa cho anh một thìa muối thật đầy và một cốc nước nhỏ

- Con cho thìa muối này hòa vào cốc nước, rồi uống thử đi

Lập tức chàng trai làm theo rồi uống thử, cốc nước mặn chát Người thầy lại dẫn anh ramột hồ nước gần đó và đổ một thìa muối đầy xuống nước

- Bây giờ con nếm thử nước ở trong hồ đi!

- Nước trong hồ vẫn vậy thôi, thưa thầy Nó chẳng hề mặn chút nào - chàng trai nói khimúc một ít nước dưới hồ và nếm thử

Người thầy chậm rãi nói:

- Con của ta, ai cũng có lúc gặp khó khăn nó giống như thìa muối này thôi Nhưng mỗingười hòa tan nỏ theo một cách khác nhau Những người có tâm hồn rộng mở giốngnhư một hồ nước, thì nỗi buồn không làm họ mất đi niềm vui và sự yêu đời Nhưng vớinhững người tâm hồn chỉ nhỏ như một cốc nước, họ sẽ tự biến cuộc sống của mình trởthành đắng chát và chẳng bao giờ học được điều gì có ích cho bản thân mình!

(Hạt giống tâm hồn, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, 2007)

Câu 1 Tìm và gọi tên thành phần biệt lập trong hai câu sau: Nước trong hồ vẫn vậy

thôi, thưa thấy Nó chẳng hề mặn chút nào – chàng trai nói khi mắc một ít nước dưới hồ

và nếm

Câu 2 Từ "đắng chát” trong câu cuối của văn bản cần hiểu như thế nào và được chuyển

nghĩa theo phương thức gì?

Câu 3 Bài học sâu sắc nhất em nhận được từ văn bản trên là gì? Tại sao? (trình bày

(Trích “Ánh trăng” – Nguyễn Duy, Ngữ văn 9, tập 1, NXB GD, 2015)

ĐÁP ÁN ĐỀ VĂN VÀO 10 CHUYÊN LÊ QÚY ĐÔN VŨNG TÀU 2019

PHẦN ĐỌC - HIỂU (3.0 điểm)

Câu 1

Thành phần biệt lập phụ chú : "– chàng trai nói khi mắc một ít nước dưới hồ và nếm"

Câu 2.

- đắng chát chính là vị của sự trải nghiệm khi cuộc sống bi quan, tự khép mình

- theo phương thức chuyển nghĩa ẩn dụ

Câu 3 Bài học sâu sắc nhất em nhận được từ văn bản trên là gì? Tại sao? (trình bày

trong khoảng 5 dòng)

Qua câu chuyện ngắn trên, em rút ra được một bài học quan trọng rằng cách nhìn nhậncủa bản thân đối với mọi chuyện xảy ra trong cuộc sống nhất định phải có sự lạc quan,cần có sự chia sẻ, không được để bản thân bi quan hay có suy nghĩ tiêu cực Bởi vìtrong cuộc sống, không phải lúc nào chúng ta cũng gặp những chuyện thuận lợi, suônsẻ; ta có thể gặp những khó khăn trở ngại và như vậy chúng ta phải biết cách hòa tan.Đừng tự hủy diệt mình bằng sự ích kỷ, bi quan; cứ sẵn sàng chia sẻ, hòa tan với đời Để

từ đó ta quên đi những muộn phiền, tạp niệm trong cuộc sống mà nhận lấy những niềmvui to lớn hơn từ chính cuộc đời

a Biểu hiện của thái độ sống tích cực

- Có cái nhìn đúng đắn về cuộc sống, về mối liên hệ giữa cá nhân với cuộc đời, về tráchnhiệm của bản thân với gia đình và xã hội

- Luôn chủ động trước cuộc sống:

+ Xác định được mục tiêu sống, có ước mơ, hoài bão, dám phấn đấu cho ước mơ, hoàibão dù phải đối diện với nhiều thử thách khó khăn

+ Luôn có khát vọng vươn lên khẳng định bản thân và hoàn thiện mình, luôn phấn đấusống tốt, cho mình và cho mọi người.

+ Có năng lực sống, năng lực tinh thần mạnh mẽ, không buông xuôi đầu hàng trước khókhăn, không dựa dẫm ỷ lại vào người khác

- Thái độ sống tích cực là phẩm chất đáng quý của con người, là lối sống đẹp

b Những giá trị mà thái độ sống tích cực mang lại

* Với cá nhân:

- Người có thái độ sống tích cực cơ hội thành công trong cuộc sống sẽ cao hơn đồngnghĩa với việc tạo dựng được những thành quả từ chính sức lực, trí tuệ, lối sống củamình

+ Những giá trị vật chất sẽ đáp ứng được nhu cầu cuộc sống của cá nhân, góp phần giúp

đỡ người thân, cộng đồng

+ Những giá trị tinh thần đem lại cho con người nhiều niềm vui, niềm hạnh phúc khithấy cuộc sống của mình có ích, có nghĩa, được quý trọng, có được sự tự chủ, niềm lạcquan, sự vững vàng từ những trải nghiệm cuộc sống

- Khẳng định lại vấn đề nghị luận: Thái độ sống tích cực chính là tài sản có giá trị nhất

mà mỗi người đang có

- Liên hệ bản thân, rút ra bài học kinh nghiệm

Văn mẫu: Nghị luận về thái độ sống tích cực

Câu 2 (5.0 điểm) Cảm nhận của em về hai khổ thơ sau:

I Mở bài: giới thiệu về tác phẩm Ánh trăng và tác giả Nguyễn Duy, dẫn dắt 2 khổ thơ.

II Thân bài: Cảm nhận 2 khổ thơ bài Ánh trăng của Nguyễn Duy

Khổ 1: Cảm nhận về hình ảnh vầng trăng của hiện tại:

- ở hiện tại thì trăng như một người dung qua đường, không quen biết, không rõ ràng

- trăng như người xa lạ, không quen biết, không từng gặp

- con người bội bạc, thờ ơ và không thân thiết với tẳng như trước

Khổ 2: Cảm xúc của tác giả về trăng với con người:

- tâm trạng buồn tủi

- tác giả nhớ trăng kỉ niệm, nhớ trăng xưa

- tác giả cảm thấy cuộc sống thay đổi thì tình cảm cũng thay đổi theo

- cảm nhận về một quá khứ đẹp, một kỉ niệm sâu sắc với trăng

III Kết bài: nêu cảm nhận của em về hình ảnh ánh trăng của Nguyễn Duy đã thể hiện

và cảm xúc mà em cảm nhận được

Tham khảo thêm: Văn mẫu cảm nhận 2 khổ cuối bài Ánh trăng

ĐỀ THI VĂN VÀO LỚP 10 NĂM 2019 CHUYÊN BẮC KẠN

Thời gian làm bài là 150 phút.

Câu 1 (2,0 điểm) Chỉ ra và phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ trong

đoạn thơ sau:

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi

(Hữu Thỉnh, Sang thu)

Câu 2 (3,0 điểm)

Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý kiến: Một hành động thiết thực hơn ngàn mơ ước hão huyền.

Câu 3 (5,0 điểm)

Vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam trong công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước qua các

nhân vật: Phương Định trong Những ngôi sao xa xôi (Lê Minh Khuê) và anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa (Nguyễn Thành Long).

-HẾT -ĐỀ THI CHUYÊN VĂN VÀO LỚP 10 NĂM 2019 BẮC GIANG

Thời gian làm bài là 150 phút

Câu 1 (4,0 điểm) Đọc bài thơ sau và trả lời các câu hỏi ở dưới:

Ở đảo này cũng như những đảo xa Dứa dại mọc men theo bờ cát Thân nó tròn, vỏ xù xì màu đất bạc Xoắn xuýt vào nhau như những khúc trăn to

Lá xòe dài cạnh sắc như lưỡi cưa Không hiểu vì sao người ta không chặt nó Cây hoa sim còn gợi màu thương nhớ Cây chuối rừng mát ruột kẻ đường xa Dứa dại chỉ làm rớm máu rách da Của những ai vô ý đi qua Không hiểu vì sao người ta không chặt nó Đêm hôm qua ngoài trời bão tố Sóng chồm lên muốn dìm đảo xuống lòng sâu Gió như điên đạp cây cối đổ nhào Gió đập cành sim, xé tan tàu chuối Chỉ còn nó – những cây dứa dại.

Thách thức gió gào sóng thét cuồng điên Che chở những ngôi nhà sau nó vẫn bình yên Tôi bông hiểu vì sao người ta không chặt nó.

(Những cây dứa dại, Thơ Xuân Quỳnh,

NXB Văn học, Hà Nội, 2016, tr 23)

a Trong hai khổ thơ đầu, tác giả nhắc đến những loài cây nào? Mỗi loài cây được miêu

tả với những đặc điểm gì?

b Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của hai câu thơ:

Gió như điên đạp cây cối đổ nhào Gió đập cành sim, xé tan tàu chuối

c Theo tác giả, vì sao người ta lại không chặt cây dứa dại?

d Từ hành trình “không hiểu” đến “bông hiểu" của tác giả trong bài thơ, em rút ra bàihọc gì về cách nhìn cuộc sống?

Câu 2 (6,0 điểm)

Qua hình ảnh cây dứa dại trong bài thơ Những cây dứa dại của nhà thơ Xuân Quỳnh,

em hãy viết một bài văn (khoảng 400 chữ) với chủ đề: Vượt qua thử thách

Câu 3 (10,0 điểm)

Trong cuốn “Các nhà văn nói về văn” (Tập 1), nhà văn Nguyễn Khải cho rằng: Giá trị

của một tác phẩm nghệ thuật trước hết là ở giá trị tư tưởng của nó

Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Chọn và phân tích một tác phẩm hoặc một đoạn tríchtrong chương trình Ngữ văn lớp 9 để làm rõ suy nghĩ của mình

ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 CHUYÊN VĂN TỈNH BẮC NINH 2019

Câu 1 (2 điểm)

Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:

(1)Ngày nghỉ lễ con cun cút về với mẹ

Người nô nức du xuân, mẹ lập cập trên đồng

Ở giữa quê mà nhớ quê quá thể

Mở ti vi Lòng chộn rộn mông lung…

(2)Đây xứ sở hoa anh đào, hoa tuy líp

Những làng mạc, cánh rừng, những thành phố từng qua

Đây ngập nắng, đây bạt ngàn trắng tuyết

Căn nhà này nối chuyến những miền xa

(3)Nối mảnh ruộng mẹ suốt đời mất được

Với quả cà, hạt thóc với nắng hạn mưa giông

Nối cui cút và lặng thầm mơ ước

Với con cháu bên bồi mẹ bên lở một dòng sông

(Năm mới, Nguyễn Trọng Hoàn)

a Từ láy lập cập cho ta hình dung như thế nào về hình ảnh người mẹ trong câu thơ:

"Người nô nức du xuân, mẹ lập cập trên đồng"?

b Chỉ ra và nêu tác dụng hai phép tu từ trong khổ (2) và (1)

Câu 2 (3 điểm)

Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 300 từ) trình bày suy nghĩ của mình về haicâu thơ được in đậm trong văn bản sau:

Tường nhà tôi thường treo nhiều tranh

Đẹp nhất vẫn là bức tranh màu xanh Cửa sổ

Khói trắng dăng dăng ngang tầm thành phố

Dãy núi lam sương, cánh đồng biếc mạ…

Và rung rinh vài nhánh cây, chũm quả

Cùng với những gì gọi là cuộc đời

Tất cả dẵm trên nền vĩnh cửu: bầu trời

Bức tranh màu xanh tôi thường say ngắm nhất

Mỗi tia sáng làm đổi thay màu sắc

Mỗi hạt mưa, làn sương, cảnh chim

Đã khảm vào tôi từ thuở biết nhìn

Và phác trong tôi bao đường nét bình yên

Rồi một sáng tôi nghe lời bức tranh đằm thắm:

“- Anh không thể chỉ đắm say đứng ngắm

Anh phải là một nét vẽ dẫu đơn sơ”

(Bức tranh của tôi, Nguyễn Duy)

Câu 3 (5 điểm)

Hình ảnh trăng hai bài thơ Ngắm Trăng (Vọng Nguyệt) của Hồ Chí Minh (Ngữ văn 8,tập 2) và Ánh trăng của Nguyễn Duy (Ngữ văn 9, tập 1)

Hết

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BÌNH DƯƠNG

KÌ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10

NĂM HỌC: 2019 - 2020Môn thi: NGỮ VĂN (Chuyên)

ĐỀ CHÍNH THỨCNgày thi: 31/5/2019 Thời gian làm bài: 150 phút (không tính thời gian phát đề)

Câu 1 (2,0 điểm)

Chỉ ra những nét riêng, độc đáo của mỗi tác giả trong cách cảm nhận và miêu tả chiếc lárơi ở các câu thơ sau:

(1) “Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Lá vàng trước gió khẽ đưa vào."

(Trích Thu điếu, Nguyễn Khuyến, SGK Ngữ văn 11, tập một, NXB Giáo dục, 2007,

tr.22) (2) “Ngoài thềm rơi cái lá đa

Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng"

(Trích Đêm Côn Sơn, Trần Đăng Khoa, Góc sân và khoảng trời, NXB Văn hóa dân tộc,

(Lã Nguyên, Nguyễn Minh Châu và những trăn trở trong đổi mới tư duy nghệ thuật,Nguyễn Minh Châu - Về tác gia và tác phẩm, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2007, tr 395)

Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm rõ nhận định trên bằng các tác phẩm văn học

Đọc kỹ đoạn văn sau đây và trả lời các câu hỏi 1, 2, 3, 4.

“Tôi là con gái Hà Nội Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá Hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: “Cô có cái nhìn sao mà xa xăm !”.

Xa đến đâu mặc kệ, nhưng tôi thích ngắm mắt tôi trong gương Nó dài dài, màu nâu, hay nheo lại như chói nắng.”

Câu 1 Đoạn văn trên trích trong tác phẩm nào ? Tác giả là ai? (0,5 điểm)

Câu 2 Tìm những từ láy được sử dụng trong đoạn văn (0,5 điểm)

Câu 3 Câu văn "Hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài

hoa loa kèn.” là câu đơn hay câu ghép ? Chỉ ra thành phần chủ ngữ, vị ngữ trong câu.(1,5 điểm)

Câu 4 Câu văn cuối cùng liên kết với câu văn phía trước bằng phép liên kết gì ? Xác

định từ ngữ có tác dụng liên kết? (0,5 điểm)

II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (3,0 điểm)

Viết một bài văn ngắn (khoảng 1 trang giấy thi), trình bày suy ngẫm của em về nhận

định: “Năm tháng in hằn những vết nhăn trên da thịt, còn sự thờ ơ với cuộc sống tạo những vết nhăn trong tâm hồn”.

(Trích Điều kì diệu của thái độ sống - Mac Anderson, tr.68, NXB Tổng hợp Tp Hồ Chí

Minh, 2017)

Câu 2 (4,0 điểm)

Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:

“Vân xem trang trọng khác vời, Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa cười ngọc thốt đoan trang, Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn Làn thu thủy nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.”

(Dẫn theo: Chị em Thúy Kiều, Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam -2014,

“Tôi là con gái Hà Nội Nói một cách khiêm tốn, tôi là một cô gái khá Hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn Còn mắt tôi thì các anh lái xe bảo: “Cô có cái nhìn sao mà xa xăm !”.

Xa đến đâu mặc kệ, nhưng tôi thích ngắm mắt tôi trong gương Nó dài dài, màu nâu, hay nheo lại như chói nắng.”

Câu 1 Đoạn văn trên trích trong tác phẩm Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê

Câu 2 Những từ láy được sử dụng trong đoạn văn: xa xăm, dài dài

Câu 3 Câu văn "Hai bím tóc dày, tương đối mềm, một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài

hoa loa kèn.” là câu ghép

Hai bím tóc dày(CN), tương đối mềm(VN), một cái cổ cao (CN), kiêu hãnh như đài hoaloa kèn (VN)

Câu 4 Câu văn cuối cùng liên kết với câu văn phía trước bằng phép liên kết thế: "mắt

- Giới thiệu về tác giả Nguyễn Du (đại thi hào, danh nhân văn hóa thế giới)

- Truyện Kiều là tác phẩm gây tiếng vang, trở thành kiệt tác văn học Việt Nam

- Trích dẫn đoạn thơ: khắc họa vẻ đẹp của những trang tuyệt thế giai nhân mà còn thểhiện tài năng miêu tả chân dung nhân vật bậc thầy của Nguyễn Du

II Thân bài

1 Khái quát vấn đề chung

- Miêu tả nhân vật khắc họa tính cách và số phận của con người là tài năng của Nguyễn

Du, đây là thành công lớn của ông

+ Xây dựng thành công nhiều nhân vật để lại dấu ấn như Thúy Kiều, Kim Trọng, TừHải, Mã Giám Sinh, Sở Khanh

- Miêu tả nhân vật chính diện: sử dụng bút pháp lý tưởng hóa nhân vật Miêu tả nhân vậtphản diện: bút pháp hiện thực hóa Đoạn trích Chị em Thúy Kiều thể hiện vẻ đẹp toànbích tới chuẩn mực Á Đông là hai nàng Vân, Kiều

2 Phân tích vẻ đẹp nhân vật Thúy Vân (4 câu thơ đầu)

- Ban đầu, Nguyễn Du gợi tả vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều từ hình ảnh thiên nhiên: mai,tuyết Bút pháp ước lệ gợi ấn tượng về vẻ đẹp với cốt cách như mai, thanh tao, và cốtcách trong trắng, tinh khôi như tuyết

- Bốn câu thơ miêu tả vẻ đẹp của Thúy Vân: thanh cao, duyên dáng, trong trắng

+ Câu thơ “Vân xem trang trọng khác vời” khái quát được vẻ đẹp cao sang, quý pháicủa nàng

+ Vẻ đẹp của Vân sánh với những thứ đẹp nhất từ tự nhiên như hoa, mây trăng, tuyết,ngọc

+ Chân dung của Thúy Vân đẹp từ khuôn mặt, nụ cười, mái tóc, làn da, với phongthái điềm đạm (các chi tiết so sánh, ẩn dụ thú vị trong thơ)

→ Vẻ đẹp của Vân hơn mọi chuẩn mực của tự nhiên, khiến tự nhiên cúi đầu chịu

‘thua”, “nhường”, ắt hẳn cuộc đời nàng sẽ được an ổn, không sóng gió

- Vẻ đẹp của Thúy Kiều (4 câu thơ tiếp theo)

+ Kiều càng sắc sảo mặn mà: Vẻ đẹp của Thúy Kiều mặn mà về tâm hồn, sắc sảo vềtrí tuệ

+ Tác giả sử dụng lối ước lệ tượng trưng: thu thủy, xuân sơn để đặc tả riêng đôi mắttrong sáng, long lanh của Kiều

+ Thúy Kiều gợi lên là trang tuyệt thế giai nhân với vẻ đẹp khiến tự nhiên phải ganhghét, đố kị: hoa ghen, liễu hờn

→ Chân dung Thúy Kiều khiến tạo hóa ganh ghét, tài hoa thiên bẩm, tâm hồn đa sầu đacảm dự báo số phận trắc trở, nghiệt ngã đầy sóng gió bởi “Chữ tài chữ mệnh khéo làghét nhau”

- Nguyễn Du miêu tả Thúy Vân trước rồi miêu tả Thúy Kiều, thủ pháp đòn bẩy này làmnổi bật vẻ đẹp của Thúy Kiều

- Sử dụng tài tình các tính từ miêu tả vẻ đẹp Vân, Kiều (vẻ đẹp mang số phận): mặn mà,trang trọng, sắc sảo

- Các biện pháp so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, đối xứng, liệt kê, tăng tiến, điển tích điển cố được sử dụng linh hoạt trong đoạn trích

→ Bút pháp ước lệ tượng trưng là cách thể hiện con người quen thuộc trong thơ catrung đại (miêu tả qua những công thức, chuẩn mực có sẵn được quy ước trong nghệthuật)

ĐỀ THI VĂN CHUNG VÀO LỚP 10 NĂM 2019 THPT CHUYÊN CÀ MAU

Thời gian làm bài là 90 phút

I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4

Khi tôi còn bé, tôi hầu như hết thuốc chữa với môn Toán, ba tôi đã kiên nhẫn ngồi xuống giảng cho tôi từ bài này đến bài kia cho đến khi tôi làm đúng Khi nào ba cảm giác rằng tôi

sắp đầu hàng, ba nói với tôi “Nếu con nghĩ con không làm được, con sẽ không bao giờ làm được" Giờ đây khi tôi sắp bỏ cuộc, tôi lại nhớ đến bài tập toán hồi đó.

Khi tôi bắt đầu đi làm, tôi gặp rất nhiều khó khăn trong công việc, đồng nghiệp của tôi hay nói những lời khiến tôi khó chịu, khi ấy, tôi lại nhớ đến lời ba tôi từng khuyên: “Đừng bao giờ để cho ai nói rằng con không đủ giỏi” Bất cứ khi nào tôi cảm thấy kiệt sức, tôi luôn nhớ đến những lời này, nó giúp tôi lên tinh thần, thậm chí khi xung quanh mọi thứ đang hỗn loạn và người khác sắp từ bỏ.

Ba tôi đã dạy tôi rằng “Con sẽ không trở thành con của ngày hôm nay nếu chỉ nghỉ ngơi và không làm việc Con phải làm việc thật siêng năng để đạt được một chỗ đứng trong cuộc sống”.

(Trích Quà tặng cuộc sống - Nhã Nam biên soạn, NXB Thanh niên, 2018)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên? (0,5 điểm) Câu 2 Hãy đặt nhan đề thích hợp cho văn bản (0,5 điểm)

Câu 3 Em hiểu thế nào về lời dạy của người cha: “Đừng bao giờ để cho ai nói rằng con không

đủ giỏi"? (1,0 điểm)

Câu 4 Em có đồng tình với quan điểm của người cha: “Nếu con nghĩ con không làm được,

con sẽ không bao giờ làm được"? Lí giải rõ vì sao (1,0 điểm)

II LÀM VĂN (7,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm) Người cha trong văn bản trên đã tặng cho con mình một món quà vô giá.

Theo em đó là món quà gi? Hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn về món quà ấy.

Câu 2 (5,0 điểm) Cảm nhận của em về vẻ đẹp của đoạn thơ sau:

Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc

Ôi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng.

Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy quanh lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao…

(Trích Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải - SGK Ngữ văn 9, NXB Giáo dục 2008)

ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO LỚP 10 MÔN VĂN CHUNG 2019

THPT CHUYÊN CÀ MAU

I ĐỌC HIỂU

Câu 1 Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên: tự sự.

Câu 2 Đặt nhan đề thích hợp cho văn bản:

Câu 3 Ý nghĩa lời dạy của người cha: “Đừng bao giờ để cho ai nói rằng con không đủ

giỏi":

Câu 4 Em đồng tình với quan điểm của người cha: “Nếu con nghĩ con không làm được,

con sẽ không bao giờ làm được" Vì:

II LÀM VĂN

Câu 1.

Câu 2.

Bài văn mẫu: Phân tích cảm nhận về hai khổ thơ đầu bài Mùa xuân nho nhỏ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NAM

ĐỀ CHÍNH THỨC(Đề thi gồm có 01 trang)

KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT CHUYÊN

NĂM HỌC 2019 - 2020Môn thi: Ngữ văn (Chung)Thời gian làm bài: 120 phút

PHẦN 1: ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:

Trăng cứ tròn vành vạnh

kể chi người vô tình

ánh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình

(Trích Ánh trăng, Nguyễn Duy - SGK Ngữ văn 9 tập 1, NXBGDVN, 2016)

Câu 1 Xác định thể thơ của đoạn thơ trên

Câu 2 Nhận xét sự độc đáo về cách sắp xếp các dòng thơ trong đoạn thơ

Câu 3 Chỉ ra và phân tích tác dụng của 1 biện pháp tu từ trong dòng thơ ánh trăng im

phăng phắc

Câu 4 Từ việc đọc hiểu đoạn thơ, trình bày suy nghĩ của em về trách nhiệm của thế hệ

trẻ hôm nay đối với truyền thông lịch sử dân tộc bằng một đoạn văn (khoảng 7 đến 10câu) theo hình thức lập luận diễn dịch

- HẾT

-ĐÁP ÁN ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 VĂN CHUNG

CHUYÊN HÀ NAM 2019

PHẦN 1: ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Câu 1 Thể thơ của đoạn thơ trên: năm chữ

Câu 2 Sự độc đáo về cách sắp xếp các dòng thơ trong đoạn thơ:

- Hình thức đoạn thơ:

+ Chỉ viết hoa chữ cái đầu tiên của đoạn, các chữ tiếp theo viết chữ thường

+ Không có dấu câu khi kết thúc một câu thơ, chỉ có dấu câu khi kết thúc khổ thơ

- Hình thức đoạn thơ như vậy giúp cho cảm xúc được liền mạch, không bị ngắt quãngbên cạnh đó còn tạo nên tính đặc sắc cho kết cấu tác phẩm

Câu 3 biện pháp tu từ trong dòng thơ "ánh trăng im phăng phắc."

Biện pháp tu từ: Nhân hóa: ánh trăng im phăng phắc

- Tác dụng:

+ Tăng sức hấp dẫn, hiệu quả diễn đạt của đoạn thơ

+ Cái im lặng của ánh trăng vừa bao dung, độ lượng vừa nghiêm khắc -> cái im lặngchứa đựng lời nhắc nhở, cảnh báo, thức tỉnh con người

- Kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc: yêu nước, cần cù chịukhó, sống chan hòa, thân ái; luôn biết trân trọng và nhớ ơn những người đã giúp đỡmình

- Thường xuyên trau dồi kiến thức mới, tiếp thu khoa học kĩ thuật hiện đại để không bịthụt lùi so với các quốc gia khác

- Có tinh thần ham học hỏi, cầu tiến, không ngại khó khăn gian khổ

- Yêu nước, yêu quê hương, có lý tưởng sống đẹp để xây dựng đất nước giàu mạnh

- Quê hương là vùng đất, là nơi mà chúng ta được sinh ra, lớn lên

=> Quê hương không chỉ có ý nghĩa về mặt vị trí địa lý mà nó còn mang giá trị tinhthần, có vai trò quan trọng đối với đời sống tâm hồn mỗi con người

- Vai trò của quê hương đối với con người:

+ Quê hương là nơi ta sinh ra, lớn lên bởi vậy nó là một phần không thể thiếu trong đờisống tinh thần mỗi con người

+ Quê hương còn là mục đích để ta không ngừng vươn lên, phấn đấu để khẳng định tên

mình được sinh ra

+ Quê hương như vòng tay êm ấm của mẹ, là nơi ta trở về sau những bộn bề của cuộcsống, tiếp cho ta năng lượng, sức mạnh để tiếp tục phấn đấu

- Trách nhiệm với quê hương là của tất cả mọi người:

+ Yêu quê hương, gắn bó máu thịt với quê hương

+ Có lý tưởng sống đẹp, không ngừng phấn đấu để xây dựng quê hương giàu mạnh

- Liên hệ chính bản thân

Câu 2 (5,0 điểm)

Tham khảo 2 bài văn mẫu sau:

Cảm nhận về nhân vật Phương Định trong Những ngôi sao xa xôi

Phân tích vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Phương Định

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

TRƯỜNG THPT CHUYÊN KHTN NĂM 2019

Đề chính thức MÔN: NGỮ VĂN Thời gian làm bài: 120 phút (Không kể thời gian phát đề)

Đề thi gồm: 02 trang

A PHẦN BẮT BUỘC ĐỐI VỚI MỌI THÍ SINH

Câu 1

1) Trắc nghiệm

Chọn một trong bốn phương án A, B, C, D để trả lời các câu hỏi sau:

a) Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” là của tác giả nào?

D Nói với con

d) Từ nào sau đây không cùng nhóm nghĩa với các từ còn lại?

Cho khổ thơ sau:

Tôi nhìn lại, như đôi mắt trẻ thơ

Tổ quốc tôi Chưa đẹp thế bao giờ!

Xanh núi, xanh sông, xanh đồng, xanh biển

Xanh trời, xanh của những giấc mơ

(Tố Hữu, Vui thế hôm nay) a) Nêu ngắn gọn chủ đề của khổ thơ trên

b) Trong khổ thơ, tác giả đã sử dụng các biện pháp tu từ nào? Phân tích hiệu quả nghệthuật của từng biện pháp tu từ đó

Câu II

Tình bạn là một trong những tình cảm cao đẹp và luôn song hành trong cuộc đời mỗicon người

Coi câu đã cho là câu chủ đề, em hãy viết tiếp một đoạn văn khoảng 12 đến 15 câu, bày

tỏ suy nghĩ của mình về vấn đề trên Trong đó, có sử dụng một phép nối để liên kết câu(Gạch chân dưới phương tiện liên kết mà em đã sử dụng)

B PHẦN TỰ CHỌN (Thí sinh chọn một trong hai câu III a hoặc III b để làm bài) Câu III a Phân tích đoạn thơ sau trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” của nhà thơ Thanh

Hải:

Mọc giữa dòng sông xanh

Một bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng

Mùa xuân người cầm súng

Lộc giắt đầy trên lưng

Mùa xuân người ra đồng

Lộc trải dài nương mạ

Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Em hãy phân tích hình tượng ông Hai để làm sáng tỏ nhận định trên

Dưới đây là đáp án đề thi văn vào 10 THPT chuyên Lê Hồng Phong năm 2019 của Đọc Tài Liệu Mời các em cùng tham khảo:

ĐÁP ÁN ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 MÔN VĂN CHUYÊN KHTN 2019

+ Liệt kê: xanh núi, xanh sông, xanh đồng, xanh biển, xanh trời.

+ So sánh: như đôi mắt trẻ thơ

+ Ẩn dụ: Xanh của những giấc mơ

- Có nhiều mức độ tình bạn khác nhau: bạn tâm giao, bạn nối khố, bạn vong niên, bạnđường,

=>Tình bạn là một trong những tình cảm cao đẹp và luôn song hành trong cuộc đời mỗicon người

*Bàn luận vấn đề:

- Vai trò của tình bạn trong cuộc sống:

+ Mỗi người không thể sống một cách đơn lẻ mà cần có những người bạn để chia sẻ,học hỏi, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

+ Bạn bè tốt có thể giúp ta hạn chế những sai lầm mà đôi khi ta chưa nhìn nhận thấy + Có một hay nhiều tình bạn đẹp cũng giúp ta sống thoải mái và tự tin hơn, có động lực

để vượt qua những khó khăn trong cuộc

+ Đưa ra dẫn chứng tình bạn đẹp mà em biết

- Để có tình bạn đẹp ta cần phải:

+ Biết tôn trọng và lắng nghe người bạn của mình, biết thông cảm cho nhau và luôn tôntrọng tình bạn giữa hai bên

+ Phải sống một cách chân thành, không mưu cầu danh lợi

- Phê phán những người không chân thành trong quan hệ bạn bè, lợi dụng bạn bè để cólợi ích cho riêng mình

Giới thiệu Tác giả:

- Là một nhà thơ cách mạng, sự nghiệp thơ văn của ông gắn với 2 cuộc kháng chiến củadân tộc

- Thanh Hải để lại một số lượng tác phẩm không nhiều nhưng vẫn tạo được dấu ấn riêngnhờ vẻ đẹp bình dị, trong sáng, ngôn ngữ thơ giàu nhạc điệu, cảm xúc chân thành, đằmthắm.

+ Một màu tím biếc nổi bật trên sắc xanh hiền hòa của dòng sông

+ Động từ “mọc” đảo lên trước có tác dụng nhấn mạnh một sức sống mạnh mẽ ẩn chứabông hoa bé nhỏ đang trỗi dậy khoe sắc tỏa hương

+ Không gian rộng mở, phóng khoáng từ dòng sông đến bầu trời

=> Cách tạo hình và phối màu ấn tượng khiến cảnh hiện lên trong trẻo và rất đỗi thân thương, gần gũi

- Bức tranh xuân thêm sống động khi xuất hiện âm thanh tiếng chim chiền chiện

+ Từ cảm thán “Ơi” bộc lộ nỗi xúc động, niềm vui ngây ngất của nhà thơ khi lắng nghetiếng chim chiến chiện vang lên giữa không gian mùa xuân

+ “Đưa tay hứng” - một cử chỉ bình dị nhưng ẩn chứa sự trân trọng, niềm say sưa ngâyngất của nhà thơ khi muốn hứng lấy giọt long lanh tuyệt diệu của đất trời

+ “Giọt long lanh” là sự liên tưởng đầy chất thơ thể hiện sự sáng tạo của Thanh Hải + Có thể “giọt long lanh” là giọt sương sớm mai còn đọng trên cành non cỏ biếc hay làgiọt mưa xuân tiếp thêm nhựa sống cho cây cối tốt tươi

+ Cũng có thể đó là giọt âm thanh, là tiếng hót kì diệu của chú chim trong cảm nhận rấtriêng của tác giả Phép ẩn dụ chuyển đổi cảm giác khiến cho tiếng hót kì diệu của chúchim thành một thể lỏng, giọt âm thanh có hình khối, màu sắc long lanh, đẹp đẽ trongcảm nhận rất riêng của nhà thơ Giọt âm thanh ấy thả mình giữa không gian mùa xuân,thổi bừng sức sống cho cảnh vật

+ Rất độc đáo, nhà thơ đã đón nhận thanh âm ấy bằng nhiều giác quan khác nhau.Nhưng dù hiểu theo cách nào ta cũng cảm nhận được ở đó là niềm say sưa, ngây ngấtcủa tác giả trước không gian căng tràn nhựa sống của mùa xuân Hình ảnh thơ trongsáng, lời thơ giàu tính nhạc khiến sáu câu thơ như tiếng reo vui đón chào mùa xuân đẹpđẽ!

Ở khổ thơ thứ 2:

- Trong khổ thơ thứ hai và ba của bài Mùa xuân nho nhỏ, tác giả Thanh Hải đã nêunhững cảm nhận sâu sắc về mùa xuân của đất nước, của cách mạng

- Mùa xuân tưng bừng, phơi phới với hai nhiệm vụ chính: bảo vệ đất nước và lao độngsản xuất xây dựng đất nước: “Mùa xuân người cầm súng Mùa xuân người ra đồng”

- Điệp ngữ “mùa xuân” đã góp phần nhấn mạnh không gian xuân phơi phới đang lan tỏakhắp nơi noi

- Từ “lộc” cũng được điệp lại nhiều lần Đây là chồi non lộc biếc căng tràn sức sống củavườn ruộng, núi rừng và nó còn tượng trưng cho sự may mắn đầy hứa hẹn

+ Mùa xuân của đất trời đã theo người cầm súng ra trận: “Lộc giắt đầy trên lưng” Hìnhảnh thơ rất đẹp về những anh lính mang trên lưng cành lá ngụy trang, mang theo cả sứcsống bất diệt, tinh thần bất khuất của cả dân tộc vào chiến trường

+ Mùa xuân của quê hương theo người sản xuất ra đồng: “Lộc trải dài nương mạ” Bứctranh màu xanh lá mạ hứa hẹn một mùa màng bội thu Ta cảm nhận được màu xanh của

sự sống đã thực sự nảy nở, hồi sinh trên mảnh đất quê hương

=> Dù họ là những người lính cầm súng hay những người nông dân cầm cuốc, cầm càythì tất cả đều đang đồng lòng mang sức sống tươi đẹp đến cho mùa xuân của đất nước

- Điệp ngữ “Tất cả như nhấn mạnh sự đồng lòng, nhất trí của cả dân tộc Cùng với đó,

từ tượng hình, tượng thanh “hối hả”, “xôn xao” khiến cho nhạc thơ vang lên nhịp điệusôi động, khẩn trường trong một không khí phơi phới lạc quan, tin tưởng

*Hai khổ thơ cuối

- Từ mùa xuân lớn của thiên nhiên, đất nước mà tác giả liên tưởng đến mùa xuân trongmỗi con người, mỗi cuộc đời Một mùa xuân nho nhỏ góp vào mùa xuân lớn của thiênnhiên đất nước

- Điệp ngữ “ta làm” kết hợp với cụm từ “ta nhập” và gắn với những hình ảnh rất cụ thể

“con chim”, “đóa hoa”, “nốt trầm”:

- Ước nguyện cống hiến, đóng góp rất chân thành, giản dị, tự nhiên Làm con chim góp một tiếng hót trong bản hòa ca của muôn loài, và cũng như bông hoa khoe góp sắc hương trong một vườn hoa để đất nước tươi đẹp hơn Và đây nữa, một nốt trầm khiêm nhường trong bản hòa âm cho giai điệu cuộc đời thêm phong phú

- Phải chăng, việc lựa chọn đại từ xưng hô “ta” đã nói thay cho nhiều cái “tôi” khác? Có

lẽ, đó cũng là ước nguyện của rất nhiều người ước nguyện mong muốn được đóng gópchút công sức nhỏ bé của mình cho cuộc đời tươi đẹp này

- Nhà thơ Thanh Hải sử dụng ẩn dụ chuyển đổi cảm giác thật khéo trong hình ảnh: “Mộtmùa xuân nho nhỏ/Lặng lẽ dâng cho đời”

+ Mùa xuân là một khái niệm trừu tượng chỉ thời gian, là mùa đẹp nhất trong năm, làlúc cây cối đâm chồi nảy lộc, muộn họa khoe sắc tỏa hương, vạn vật thêm sức sốngmới Hình ảnh mùa xuân -> đây là biểu tượng cho những gì tinh túy nhất, đẹp đẽ nhấtcủa thiên nhiên, đất trời và của con người

+ Từ “Mùa xuân” kết hợp với từ “nho nhỏ”, “lặng lẽ” thể hiện sự khiêm nhường, mongmuốn đóng góp những gì tinh túy tốt đẹp nhất của cuộc đời mình cho đất nước, giốngnhư góp một “mùa xuân nho nhỏ” vào mùa xuân lớn của đất nước Đó là lẽ sống đẹp,cao cả, bởi lẽ "Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình" (Tố Hữu)

+ Ta cảm nhận được trong từng lời thơ là khát vọng hòa nhập, cống hiến chân thànhkhiêm tốn nhưng vô cùng mãnh liệt, bất chấp thời gian, tuổi tác: “Dù là tuổi haimươi /Dù là khi tóc bạc” Cách nói hoán dụ “tuổi hai mươi” để chỉ tuổi trẻ mạnh mẽ,

đầy sức sống, “tóc bạc” là khi tuổi đã về già Bài thơ viết một tháng trước khi tác giả trở

về cát bụi nhưng không gợn chút băn khoăn về bệnh tật, về những suy nghĩ riêng chobản thân mà chỉ lặng lẽ một khát vọng dâng hiến

+ Điệp ngữ “dù là” được nhắc lại hai lần nhằm khẳng định sự cống hiến chân thành, vôđiều kiện Đó là ước nguyện cống hiến thật đáng quý, đáng khâm phục!

2.3 Nhận xét chung

- Mở đầu bài thơ Thanh Hải vẽ lên khung cảnh tươi đẹp của mùa xuân và sự hối hả, rộn

rã của con người trong công cuộc dựng xây và bảo vệ tổ quốc Khổ thơ cuối là nguyệnước chân thành, tha thiết của ông được cống hiến một phần nhỏ bé cho cuộc đời

- Hai khổ thơ đầu và hai khổ thơ sau có sự chuyển biến rõ nét, được thể hiện qua sự thayđổi đại từ nhân xưng: chủ thể trữ tình từ “tôi” sang “ta” Điều này không phải ngẫunhiên mà đã được tác giả sử dụng như một dụng ý nghệ thuật thích hợp với sự chuyểnbiến của cảm xúc và tư tưởng trong bài thơ

- Trong phần mở đầu, khi bày tỏ cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, tác giả viết: “Tôiđưa tay tôi hứng” Đại từ tối thể hiện cái tôi rất riêng của nhà thơ và sự nâng niu trântrọng vẻ đẹp và sự sống của mùa xuân

Nếu thay bằng chữ “ta” sẽ không thích hợp với nội dung cảm xúc ấy, thậm chí có vẻ ápđặt phố trường

- Trong phần sau, khi bày tỏ tâm niệm tha thiết như một khát vọng được dâng hiếnnhững giá trị tinh túy của đời mình cho cuộc đời chung thì đại từ “ta” lại tạo được sắcthái trang trọng, thiêng liêng của lời lời nguyện ước Hơn nữa, tâm nguyện ấy không chỉcủa riêng nhà thơ, cái “tôi” của tác giả đã nói thay cho nhiều cái “tôi” khác, nó nhất thiếtphải hóa thành cái “ta” Nhưng cái “ta” không hề chung chung vô hình mà vẫn nhận ramột giọng nhỏ nhẹ, khiêm nhường, đằm thắm của cái “tội” Thanh Hải

=> Cả hai phần thơ đã thể hiện một Thanh Hải yêu đời, yêu cuộc sống tha thiết, sâunặng

3 Kết bài

Nội dung: Bài thơ thành công tái hiện vẻ đẹp của mùa xuân đất nước tươi sáng, tràn đầysức sống Qua đó ngợi ca sự hồi sinh của đất nước trên chặng đường mới và bày tỏ lẽsống đẹp đẽ, cao cả, đó là sẵn sàng dâng hiến cuộc đời mình cho đất nước, quê hương.Nghệ thuật:

+ Thể thơ 5 chữ, cách gieo vần liền giữa các khổ thơ tạo sự liền mạch của cảm xúc + Ngôn ngữ, hình ảnh giản dị, trong sáng

+ Cảm xúc chân thành, tha thiết

Tham khảo: Cảm nhận về bài thơ Mùa xuân nho nhỏ

Câu III.b

1 Mở bài:

*Giới thiệu vấn đề Tác giả:

- Kim Lân là cây bút chuyên viết truyện ngắn, thành danh từ trước cách mạng thángTám Ông để lại số lượng tác phẩm không nhiều nhưng vẫn được xếp vào hàng nhữngcây bút xuất sắc nhất của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại

*Đề tài: nông thôn:

+ Khai thác chất thơ bình dị của cuộc sống thôn quê với những thú vui đồng ruộng + Khám phá vẻ đẹp thuần phác, đôn hậu tiềm ẩn trong tâm hồn người nông dân.

- Có lối viết tự nhiên, giản dị, cách miêu tả chân thực Đặc biệt ông có biệt tài phân tíchtâm lí nhân vật

*Tác phẩm: Làng được viết thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, đăng lần đầutrên tạp chí Văn nghệ 1948 Là một trong những truyện ngắn thành công nhất của KimLân

*Đưa ra vấn đề

- “Tình yêu làng và lòng yêu nước của người nông dân Việt Nam trong thời kì đầukháng chiến chống thực dân Pháp đã được thể hiện chân thực, sâu sắc và cảm động ởnhân vật ông Hai trong truyện ngắn “Làng” của nhà văn Kim Lân”

2 Thân bài: Phân tích hình tượng nhân vật ông Hai theo các luận điểm sau:

a Ông Hai là người nông dân có tình cảm gắn bó sâu nặng với làng quê:

Ông tha thiết yêu làng Chợ Dầu và rất tự hào về làng mình

+ Luôn nhớ về làng và muốn về lại làng Chợ Dầu

+ Thói quen sang bác Thứ để kể chuyện làng -> kể để nguội đi nỗi nhớ làng

+ Tự hào vì làng Chợ Dầu tham gia chiến đấu ủng hộ cách mạng (chòi gác, đường hầm

bí mật )

b Phân tích diễn biến tâm trạng ông Hai khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc.

* Lúc mới nghe tin, ông ngạc nhiên đến bàng hoàng, sững sờ:

- Đúng lúc ông Hai đang phấn khởi trước những tin tức thời sự thì nghe những ngườitản cư bàn về làng Chợ Dầu Ông quay phắt lại hỏi: “ta giết được bao nhiêu thằng?”-> Câu hỏi cho thấy niềm tin vững chắc vào tinh thần cách mạng của làng mình

- Vì thế, tin làng theo giặc khiến ông chết lặng vì đau đớn, tủi thẹn:

+ Cổ nghẹn đắng

+ Da mặt tê rần rần

+ Giọng lạc hẳn đi

+ Lặng đi như không thở được…

-> Đau đớn đến mức như không điều khiển được thân thể của chính mình Có

* Tâm trạng hoang mang, đau khổ, sợ hãi của ông Hai sau khi nghe tin làng theo giặc:

- Ông lảng ra chỗ khác rồi về thẳng nhà, nằm vật ra giường chứ không chạy sang hàngxóm khoe làng như thường lệ

- Ông lo lắng, xót xa, trằn trọc cả đêm:

+ Cho số phận của những đứa con sẽ bị khinh bỉ, hắt hủi vì là trẻ con làng Việt gian;+ Cho bao nhiêu người làng ở nơi tản cư

+ Cho tương lai cả gia đình

- Ông sợ hãi khi phải đối diện với cuộc sống xung quanh:

+ Không dám bước chân ra khỏi nhà

+ Không dám nói chuyện với vợ

+ Mỗi một tiếng động bên ngoài cũng khiến ông hoang mang

+ Lúc nào cũng nín thở nghe ngóng và chột dạ, nơm nớp

* Từ giây phút đó, ông chìm vào tâm trạng hoang mang, đau khổ, sợ hãi:

- Ông lảng ra chỗ khác rồi về thẳng nhà, nằm vật ra giường chứ không chạy sang hàngxóm khoe làng như thường lệ

- Ông lo lắng, xót xa, trằn trọc cả đêm:

+ Cho số phận của những đứa con sẽ bị khinh bỉ, hắt hủi vì là trẻ con làng Việt gian; + Cho bao nhiêu người làng ở nơi tản cư

+ Cho tượng lại cả gia đình

- Ông sợ hãi khi phải đối diện với cuộc sống xung quanh:

+ Không dám bước chân ra khỏi nhà

+ Không dám nói chuyện với vợ

+ Mỗi một tiếng động bên ngoài cũng khiến ông hoang mang

+ Lúc nào cũng nín thở nghe ngóng và chột dạ, nơm nớp

*Nội tâm ông Hai giằng xé dữ dội:

- Vì: Ông vừa yêu làng, vừa yêu nước, ông buộc phải lựa chọn giữa hai tình cảm ấy

- Cuộc đấu tranh trong tâm hồn ông được biểu hiện qua cuộc nói chuyện của ông vớiđứa con nhỏ

+ Ông khẳng định: “nhà ta ở làng Chợ Dầu” -> ông muốn con ghi nhớ Chợ Dầu là quêhương, là gốc gác, không được phép quên -> là tình cảm gắn bó máu thịt của ông Hai vàcủa hàng triệu người Việt Nam

+ Ông lựa chọn “ làng theo Tây thì phải thù” -> tình yêu nước và nhiệt tình ủng hộkháng chiến của ông Hai Lựa chọn ấy khiến ông vững vàng hơn và tin rằng đồng bào,đồng chí sẽ hiểu cho ông, cụ Hồ sẽ soi xét cho ông

=> Kin Lân tài tình miêu tả diễn biến tâm trạng ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theogiặc, qua đó phản ánh những nét đẹp mới trong tâm hồn người nông dân sau cách mạng.Cùng với tình yêu làng tha thiết họ còn tràn đầy tình yêu đất nước và nhiệt tình cáchmạng

c Khi ông Hai khi nghe tin làng theo giặc được cải chính:

- Tin cải chính đến cùng tin làng bị đốt, nhà ông Hai cũng bị đốt sạch -> đây là một mấtmát lớn đối với người dân

- Vậy mà, ông vô cùng sung sướng, hạnh phúc:

+ Chạy khắp nơi để khoe chuyện Tây đốt làng, đốt nhà mình, khoe cái tin làng theo giặc

Hai tình cảm lớn lại hòa nhập làm một trong tâm hồn người nông dân chất phác và trongdanh dự này.

Để hiểu hơn tâm trạng nhân vật ông Hai, em hãy xem bài văn mẫu sai: Phân tích tâm

trạng nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng

3 Kết bài

- Nội dung: Kim Lân đã miêu tả chân thực, sắc sảo diễn biến tâm trạng ông Hai Qua

đó, nhà văn đã khám phá những nét đẹp nổi bật trong tâm hồn người nông dân ViệtNam: Hình ảnh người nông dân chất phác với tình yêu quê hương, lòng nhiệt thành ủng

hộ cụ Hồ, ủng hộ kháng chiền

- Nghệ thuật: Bằng giọng văn giản dị, tự nhiên, các thể hiện tâm lí nhân vật sắc sảo kếthợp cùng ngôn ngữ độc thoại nội tâm hay những lời đối thoạt sâu sắc đã đem tới hìnhảnh người nông dân chân thực và gợi tả tâm lí độc đáo

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐỀ CHÍNH THỨC ĐỀ THI TUYỂN SINH VÀO TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ

THÔNG CHUYÊN 2019Môn thi: Ngữ văn (dùng cho mọi thi sinh thi vào Trường Chuyên)

Thời gian làm bài: 120 phút

Câu 1.

"Tôi qua A Sao vào cuối mùa xuân Miền Tây xa xôi đang trải qua những tháng ngàytương đối yên tĩnh sau khi căn cứ địch bị quét khỏi thung lũng Trong lúc A Pách lúi húinhóm bếp để làm thêm thức ăn, tôi ngồi tựa nửa người trên võng, hai tay vòng dưới gáy,yên lặng ngắm vẻ đẹp của rừng từng trải rộng chung quanh Rừng thoáng, nhẹ nhõm,mặt đất sạch quang như có người quét tước, những đám rêu xanh lục trải rộng mịn nhưnhung, trên đó hơi ẩm kết những hạt cườm tấm mưa bụi mát rượi Không có gió nhưngrừng tùng vẫn reo mơ hồ, như mạch suối ngầm mùa xuân, như điệu nhạc khèn bát ngátcủa sơn nhân vắng lại từ núi cao Tâm hồn tôi tự buông thả trong một trạng thái nghỉngơi hoàn toàn Tôi nhắm mắt để nhìn thấy tỏa ra cái vừng sáng dịu dàng của giấc mơnhẹ, nghe trong tiếng hát kia của loại tùng bách một điều gì đấy thật xa xôi, như làthuộc về muôn đời Con chim gõ kiến ấn sĩ vẫn gõ đều nhịp thời gian, tiếng trầm vàđục, trên một cây tùng nào đó."

(Hoàng Phủ Ngọc Tường, Đời rừng trong Ai đã đặt tên cho dòng sông, NXB KimĐồng, 1999, tr 30-31)

a Trong đoạn văn bản trên, tác giả đã kết hợp những phương thức biểu đạt nào?

b Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Không cógió nhưng rừng tùng vẫn reo mơ hồ, như mạch suối ngầm mùa xuân, như điệu nhạckhèn bát ngát của sơn nhân vắng lại từ núi cao.”

Câu 2.

“ Đất là Mẹ Điều gì xảy ra với đất đai tức là xảy ra đối với những đứa con của Đất."

(Trích Bức thư của thủ lĩnh da đỏ, dẫn theo SGK Ngữ văn 6, Tập hai, NXB Giáo dụcViệt Nam, 2017, tr.138)

Viết một đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng 12 câu) theo cách lập luận quy nạp trìnhbày suy nghĩ của em về những điều câu văn trên gợi ra

Câu 3.

Tám năm ròng, cháu cùng bà nhóm lửa

Tu hú kêu trên những cánh đồng xa

Khi tu hú kêu, bà còn nhớ không bà?

Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế

Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế!

Mẹ cùng cha công tác bận không về,

Cháu ở cùng bà, bà bảo cháu nghe,

Bà dạy cháu làm, bà chăm cháu học,

Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc,

Tu hú ơi! Chẳng đến ở cùng bà,

Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi

Hàng xóm bốn bên trở về lầm lụi

Đỡ đần bà dựng lại túp lều tranh

Vẫn vững lòng, bà dặn cháu đinh ninh:

“Bố ở chiến khu, bố còn việc bố,

Mày có viết thư chớ kể này kể nọ,

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!”

[ ]

Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu,

Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả,

Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:

- Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?

(Bằng Việt, Bếp lửa, SGK Ngữ văn 9, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam 2017, tr 144145)

Cảm nhận của em về ba khổ thơ trên

- Hết

ĐÁP ÁN ĐỀ VĂN VÀO 10 CHUYÊN SƯ PHẠM HÀ NỘI 2019

Câu 1.

a Trong đoạn văn bản trên, tác giả đã kết hợp những phương thức biểu đạt: tự sự, miêu

tả, biểu cảm

b Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Không có gió nhưng rừng tùng vẫn reo mơ

hồ, như mạch suối ngầm mùa xuân, như điệu nhạc khèn bát ngát của sơn nhân vắng lại

Thân đoạn: Nêu suy nghĩ về câu nói trên:

- Đất là “Mẹ” bao dung, ban cho “những đứa con” của đất là chúng ta cái “tổ sống”: nơi

để trú ngụ, để trồng trọt, chăn nuôi tạo nên mùa màng hoa trái, cảnh quan thiên nhiên đểcon người thưởng ngoạn…

- “Những đứa con” của đất khi đó chỉ biết dựa vào bà mẹ thiên nhiên của mình để sinhtồn, chưa biết làm đầy “tổ sống” mà Mẹ ban cho Con người chỉ biết khai thác, chưa có

ý thức bồi đắp môi trường sống…

+ Ngược lại nếu con người biết ơn bà mẹ thiên nhiên, chung tay bảo vệ môi trường thì

sẽ nhận lại bấy nhiêu điều tốt đẹp, mưa thuận gió hòa, đất đai bình yên, mùa màng hoatrái, vạn vật sinh sôi…

- Phê phán: Trong thực tế, nhiều cá nhân, tổ chức chỉ thấy cái lợi trước mắt mà vắt kiệtmôi trường tự nhiên: “lâm tặc” khai thác gỗ bừa bãi, “cát tặc” nạo vét lòng sông tùytiện, lấp sông để xây dựng đô thị…

- Chúng ta cần làm gì? Mỗi người trong chúng ta cùng hành động, chung tay bảo vệ môitrường sống của mình: tiết kiệm điện năng, hưởng ứng Giờ Trái đất…

Kết đoạn:

Qua những lời tâm huyết của vị thủ lĩnh da đỏ, chúng ta thấy được ý thức bảo vệ môitrường đã có từ thời xa xưa Con người, dù ở bất kì nơi nào, dù không cùng màu da vàtiếng nói, hãy xem đất là Mẹ, là nơi thiêng liêng nhất mà loài người cùng chung sống.

Câu 3.

Các em có thể tham khảo luôn bài văn mẫu: Cảm nhận 3 khổ thơ trong bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt

I Mở bài: giới thiệu về tác giả Bằng Việt và bài thơ Bếp lửa

II Thân bài: Cảm nhận về 3 khổ thơ.

1 Cảm nhận về khổ thơ 1

Tám năm ròng, cháu cùng bà nhóm lửa

Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa?

- Điệp từ: bà - cháu tạo nên hình ảnh quấn quýt, gần gũi và đầy yêu thương của bà cháu.Tám năm sống cùng bà là tám năm cháu nhận được sự yêu thương,dạy bảo,dưỡng nuôitâm hồn từ tấm lòng bà – bà bảo cháu nghe, bà dạy cháu làm,bà chăm cháu học… Cảmcái công ơn ấy,người cháu lại càng thương bà : “Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khónhọc” Bà và bếp lửa của bà là chỗ dựa tinh thần, là sự chăm chút,đùm bọc bà dành chocháu

- Điệp từ "tu hú" thể hiện những cung bậc cảm xúc khác nhau của âm thanh, vừa có sựgần gũi nhưng vẫn thể hiện khoảng không mênh mông Gợi nhớ về kỉ niệm gắn vớitiếng chim tu hú trên đồng quê mỗi độ hè về Tiếng chim như giục giã,như khắc khoảimột điều gì da diết khiến lòng trỗi dậy những hoài niệm nhớ mong

- Câu hỏi tu từ "Tu hú ơi! Chẳng " thể hiện tâm trạng của người cháu, nó khiến chokhông gian kỉ niệm như có chiều sâu và nỗi nhớ thương bà của cháu càng trở nên thămthẳm, vời vợi

2 Cảm nhận về khổ thơ thứ 2

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!

- Chi tiết thơ đậm chất hiện thực, thành ngữ “cháy tàn cháy rụi” đem đến cảm nhận vềhình ảnh làng quê hoang tàn trong khói lửa của chiến tranh -> Hoàn cảnh đất nước cóchiến tranh cũng khiến cuộc sống của nhân dân muôn vàn khó khăn

-> Trên cái nền của sự tàn phá, huỷ diệt ấy là sự cưu mang, đùm bọc của xóm làng đốivới hai bà cháu Vẻ đẹp của tình người toả sáng trong những năm chiến tranh khói lửa

- Điều khiến đoạn thơ trở nên xúc động nhất là hình ảnh một mình bà già nua, nhỏ bé đãchống chọi để trải qua những gian nan,đau khổ mà không luôn "vững lòng" Đặc biệt làlời dặn cháu của bà đã làm ngời sáng vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ giàu lòng vịtha,giàu đức hi sinh:

Mày có viết thư chớ kể này kể nọ

Cứ bảo nhà vẫn được bình yên

-> Bà đã gồng mình gánh vác mọi lo toan để các con yên tâm kháng chiến Bà khôngchỉ là chỗ dựa cho đứa cháu thơ, là điểm tựa cho các con đang chiến đấu mà còn là hậuphương vững chắc cho cả tiền tuyến Bà thật là giàu lòng yêu thương Chan chưa trong

từng lời thơ, ta cảm nhận được lòng biết ơn, niềm tự hào của người cháu đã trưởngthành khi nghĩ về người bà thân yêu.

3 Khổ cuối bài thơ Bếp Lửa

Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu,

- Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?

- Khi đi xa, nỗi nhớ về bà và bếp lửa vẫn khôn nguôi trong lòng người cháu

+ Khổ thơ cuối là lời tự bạch của cháu khi trưởng thành, tác giả làm nổi bật sức mạnhmang tính nguồn cội

+ Người cháu dù đi xa nhưng vẫn khôn nguôi nhớ về bà, nhớ về bếp lửa, quê hương…

đó cũng chính là đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc

+ Bài thơ khép lại bằng câu hỏi tu từ có ý nghĩa mở ra những khắc khoải, thường trựctrong lòng người cháu về tình cảm, nỗi nhớ bà và quê hương

Kết bài.

Nêu cảm nhận chung của em về 3 đoạn thơ này

ĐỀ THI VÀO 10 CHUYÊN TOÁN - SƯ PHẠM HÀ NỘI 2019

Câu 1.

“Ai cũng muốn làm điều gì đó rất lớn lao, nhưng lại không nhận ra rằng cuộc sống được tạo thành từ những điều rất nhỏ”.

(Hành trang vào đời, NXB Tổng hợp TP HCM, 2008, tr.38)

“Tôi đi dạo trên bãi biển khi hoàng hôn buông xuống Biển đông người nhưng tôi lại chú ý đến một cậu bé cứ liên tục cúi xuống nhặt thứ gì đó lên và ném xuống Tiền lại gần hơn, tôi thấy cậu đang nhặt những con sao biển bị thủy triều đánh dạt lên bờ và ném chúng trở lại đại dương.

- Cháu đang làm gì vậy? - Những con sao biển này sắp chết vì thiếu nước, cháu phải giúp chúng!

- Cháu có thấy là mình đang mất thời gian không? Có hàng ngàn con sao biển như vậy Cháu không thể nào giúp được tất cả chúng Rồi chúng cũng sẽ phải chết thôi Cậu bé vẫn tiếp tục nhặt một con sao biển khác và nhìn tôi mỉm cười:

- Cháu biết chứ! Nhưng cháu nghĩ mình có thể làm được điều gì đó, ít nhất là cứu sống những con sao biển này

(Theo Hạt giống tâm hồn, Từ những điều bình dị, NXB Tổng hợp TP HCM, 2010,

tr.132)Lấy câu nói và câu chuyện trên làm gợi ý, hãy viết một bài văn ngắn về chủ đề: Ý nghĩacủa những điều nhỏ bé

Câu 2.

Bằng hiểu biết và trải nghiệm văn học của mình, em hãy bàn luận về ý kiến dưới đâycủa một nhà thơ Mĩ:

“Nhà thơ là người phát ngôn, người đặt tên, người đại diện cái đẹp Dấu hiệu và bằng chứng của nhà thơ là ở chỗ anh ta nói được những lời người khác chưa từng nói”.

ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO 10 CHUYÊN TOÁN - SƯ PHẠM HÀ NỘI 2019

- Biểu hiện của những điều nhỏ bé:

+ Biết yêu thương động vật, cỏ cây

+ Thấy cảm động khi được ai đó lắng nghe, chia sẻ những câu chuyện hay

+ Thấy thương ba mẹ khi nhìn những giọt mồ hôi rơi

+ Dắt tay một em nhỏ cho nó qua đường an toàn

+ Tham gia những tổ chức từ thiện, giúp đỡ những người gặp khó khăn

- Ý nghĩa của những điều nhỏ bé:

+ Những điều nhỏ bé từng ngày tạo dựng những điều lớn lao trong tương lai

+ Những điều nhỏ bé mà đẹp đẽ sẽ giúp chúng ta có niềm tin và sống tốt hơn

+ Những điều nhỏ bé giúp xã hội phát triển văn minh, con người sống chân thành và kếtnối với nhau nhiều hơn

- Làm thế nào để tạo dựng những điều nhỏ bé xung quanh mình:

+ Cần biết sống đẹp và văn minh, biết trau dồi những tình cảm đẹp đẽ

+ Lan tỏa những điều nhỏ bé, giản dị đến những người thân, người bạn

+ Yêu cuộc sống của mình và luôn muốn cống hiến cho xã hội

4 Liên hệ bản thân

Câu 2:

1 Giới thiệu vấn đề: Nhà thơ là người phát ngôn, người đặt tên, người đại diện cái

đẹp Dấu hiệu và bằng chứng của nhà thơ là ở chỗ anh ta nói được những lời ngườikhác chưa từng nói

2 Giải quyết vấn đề

2.1 Giải thích nhận định

- Nhà thơ là người phát ngôn, người đặt tên, người đại diện cái đẹp: nhà thơ là ngườiphát hiện, người sáng tạo cái đẹp

- Dấu hiệu và bằng chứng của nhà thơ là ở chỗ anh ta nói được những lời người khácchưa từng nói: phần còn lại của nhận định đã khẳng định sáng tạo văn chương khôngphải là những người thợ khéo tay, chỉ làm theo một vài khuôn mẫu đưa cho, mà ngườinghệ sĩ phải tìm tòi, phát hiện ra những cái mới, nói như Nam Cao chính là: “khơinhững nguồn chưa ai khơi và sáng tạo những gì chưa có”.

=> Nhận định đã nói lên vai trò trách nhiệm của nhà văn đối với việc sáng tạo tácphẩm

- Lí giải: Vì sao cần phải sáng tạo?

+ Trong bất cứ lĩnh vực nào, đặc biệt là văn chương sáng tạo là điều vô cùng quantrọng, bởi sáng tạo mới làm ra chất riêng, phong cách riêng và từ đó mới làm nênthương hiệu của mình

+ Nếu văn chương chỉ là sự rập khuôn, sáo rỗng thì đó chỉ là bản sao không hoànchỉnh

+ Sáng tạo nghệ thuật là quá trình lão động vất vả, đòi hỏi sự nghiên cứu tỉ mỉ, nghiêmtúc của nhà văn Bởi vậy, không có sáng tạo trong văn chương tức là tác phẩm đó đãchết

* Sự sáng tạo, nét cảm nhận tinh tế của Hữu Thỉnh về mùa thu Trước hết mùa thu đượccảm nhận trong không gian gần và hẹp:

- Cảm giác bất chợt đến với nhà thơ, chỉ với một từ “bỗng” mở đầu bài thơ đã khiến tacảm nhận thu đến thật bất ngờ, đột ngột, không hẹn trước

- Tín hiệu đầu tiên để tác giả nhận ra mùa thu thật độc đáo: Không phải từ cây ngô đồng(Ngô đồng nhất diệp lạc Thiên hạ cộng tri thu); không phải từ bầu trời xanh (Tầng mây

lơ lửng trời xanh ngắt – Nguyễn Khuyến), từ hương cốm mới (Gió thổi mùa thu hươngcốm mới – Nguyễn Đình Thi) mà từ hương ổi thứ hương thơm dân dã, muộc mạc, đặctrưng của các làng quê Bắc Bộ lúc cuối hạ đầu thu Đây chính là nét mới, sự phát hiệnđộc đáo và đầy tinh tế của Hữu Thỉnh

- Trong “gió se” gió thu se lạnh hơi khô, thứ hương thơm ấy càng như sánh lại, luồn vàotrong gió Cách sử dụng động từ mạnh “phả” chứ không phải lan, tỏa, bay trong gió,được gió đưa đi, đánh thức cả một không gian làng quê yên bình

- Cùng với hương ổi, gió se, tín hiệu sang thu còn là sương thu lãng đãng: “sương chùngchình qua ngõ” Những hạt sương thu ươn ướt mềm mại giăng màn qua ngõ, Mùa thu lại về, mùa thu

mang theo hướng quê và sương mờ ướt lạnh Sương được nhân hóa qua từ láy “chùng

chình” đầy tâm trạng, chùng chình như chờ đợi điều gì đây? “Chúng chình” còn gợi màn sương li ti giăng mắc nơi đường thôn ngõ xóm Phép nhân hóa còn khiến ta cảm nhận màn sương như dùng dằng, như cố ý chậm lại, nửa sang thu nửa còn như luyến tiếc mùa hạ “Ngô” ở đây vừa là ngõ thực, vừa có thể là cửa ngõ sang mùa

- Ta thấy tác giả đã huy động mọi giác quan (khứu giác, xúc giác, thị giác) để cảm nhậnnhững tín hiệu báo thu sang nhưng nó rất mơ hồ, mờ ảo, nhẹ nhàng nên nhà thơ vẫn bănkhoăn tự hỏi: “Hình như thu đã về?” Tinh thái từ “hình như với câu hỏi tu từ khiến tacảm nhận tâm trạng hoài nghi, cái giật mình bối rối của nhà thơ

=> Khổ 1 bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh đã diễn tả cảm xúc ngỡ ngàng, bângkhuâng của tác giả khi đón nhận sứ giả đầu tiên của mùa thu

Không chỉ vậy, ông còn cảm nhận mùa thu trong không gian dài, cao và rộng:

- Cái bỡ ngỡ ban đầu tan biến đi nhường chỗ cho sự rung cảm mãnh liệt trước mùa thu Nếu như khổ 1, bài Sang thu của Hữu Thỉnh, tín hiệu thu sang mới chỉ là những gì vô hình, mờ ảo thì sang khổ 2, những dấu hiệu của mùa thu đã rõ nét và hữu hình hơn

- Bức tranh Sang thu được Hữu Thỉnh miêu tả ở tầm nhìn cao hơn, xa rộng hơn đó làkhông gian bầu trời, dòng sông

- 2 câu thơ đầu có cấu trúc đổi, nhịp nhàng với những động thái trái ngược nhau nhưngrất đặc trưng cho mùa thu: “Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã”, thiên nhiênđược nhân hóa vừa có hồn, vừa có tình

+ Dòng sông lúc sang thu không còn cuồn cuộn, gấp gáp như trong những ngày hè mưa

lũ mà dềnh dàng thong thả, lững lờ trôi như còn ngẫm ngợi, suy tư

+ Đối lập với dòng sông ấy là cánh chim, những cánh chim bắt đầu vội vã, chuẩn bị chochuyến di trú tránh rét hay cũng có thể nó vội vã về tổ lúc chiều hôm chứ không cònnhởn nhơ, rong chơi như những ngày hè

=> Phải tinh tế lắm, Hữu Thỉnh mới nhận ra được cái “được lúc” của dòng sông và cái

“bắt đầu” của cánh chim Ý thơ thấp thoáng cảm xúc của lòng người sang thu

- Hai câu thơ sau mới là bức tranh tuyệt đẹp về mùa thu, một sáng tạo của tác giả

“Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu"

+ Thu đang ở nơi cửa ngõ của mùa vì thế đám mây mùa hạ mới chỉ vắt nửa mình Cách

sử dụng từ “mình” khiến cậu thợ thêm ý vị, nhẹ nhàng, duyên dáng Đám mây như mộtdải lụa bồng bềnh vắt nửa mình sang trời thu Đây có thể xem là hình ảnh liên tưởngsáng tạo, độc đáo nhất trong bài thơ

+ Thật sáng tạo khi Hữu Thỉnh dùng một hình ảnh của không gian để diễn tả sự vậnđộng của thời gian Mây là thực, còn gianh giới mùa là ảo Cách diễn đạt này khiến bầutrời như nhuộm nửa sắc thu để đến một lúc nào đó nó sẽ là bầu trời thu

=> Khổ 2, hạ đã nhạt dần, thu đậm nét hơn, phép nhân hóa khiến cảnh vật và lòng ngườiđang bước vào mùa thu và dường như còn quyến luyển mùa hạ

=> Bằng cảm quan tỉnh tế, bằng sự nghiêm cứu nghiêm cẩn và óc sáng tạo của mộtngười nghệ sĩ, Hữu Thỉnh đã sáng tạo nên một bức tranh mùa thu thật đẹp và cũng thậtđộc đáo Lần đầu tiên trong văn học dân tộc, mùa thu lại được cảm nhận ở những thứbình dị, gần gũi mà cũng hết sức tinh tế đến vậy Bên cạnh đó là việc sử dụng ngôn từđặc sắc, các kết hợp từ lạ cũng là điểm làm nên nét đẹp nổi bật cho bài thơ

2.2.2 Làng - Kim Lân

* Giới thiệu:

- Kim Lân là cây bút chuyên viết truyện ngắn, thành danh từ trước cách mạng tháng 8.Ông để lại số lượng tác phẩm không nhiều nhưng vẫn được xếp vào hàng những cây bútxuất sắc nhất của nền văn xuôi Việt Nam hiện đại - Ông có lối viết tự nhiên, giản dị,cách miêu tả chân thực Đặc biệt ông có biệt tài phân tích tâm lí nhân vật

- Làng được viết thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, đăng lần đầu trên tạp chíVăn nghệ 1948,Là một trong những truyện ngắn thành công nhất của Kim Lân * Sángtạo độc đáo của Kim Lân trong tác phẩm “Làng”

- Làng của Kim Lân viết về đề tài vô cùng quen thuộc đó là tình cảm yêu làng, yêu nướccủa những con người trong thời kì cách mạng Nhưng điều gì đã làm nên một ông Haiđặc biệt đến vậy, khiến người ta không thể nào quên Để lại ấn tượng sâu đậm đó phảinói đến sự sáng tạo, công nghiên cứu tìm tòi của nhân văn Kim Lân

- Ông Hai là người yêu làng tha thiết, ở nơi tản cư ông luôn khoe về cái làng giàu tinhthần chiến đấu, với niềm tự hào sâu sắc

- Nghe tin làng theo giặc, lòng ông đau đớn đến tột cùng: Cổ nghẹn đắng; Da mặt tê rầnrần;

=> Đau đớn đến mức như không điều khiển được thân thể của chính mình

- Ông lo lắng, xót xa, trằn trọc cả đêm: ông lo cho số phận của những đứa con sẽ bịkhinh bỉ, hắt hủi vì là trẻ con làng Việt gian; Cho bao nhiêu người làng ở nơi tản cư;Cho tương lai cả gia đình

- Ông sợ hãi khi phải đối diện với cuộc sống xung quanh, lòng ông lúc nào cũng nơmnớp lo sợ

- Cái tin ấy còn khiến ông day dứt, giằng xé dữ dội:

+ Vì: Ông vừa yêu làng, vừa yêu nước, ông buộc phải lựa chọn giữa hai tình cảm ấy + Cuộc đấu tranh trong tâm hồn ông được biểu hiện qua cuộc nói chuyện của ông vớiđứa con nhỏ:

• Ông khẳng định: “nhà ta ở làng Chợ Dầu”

=> ông muốn con ghi nhớ Chợ Dầu là quê hương, là gốc gác, không được phép quên

=> là tình cảm gắn bó máu thịt của ông Hai và của hàng triệu người Việt Nam

• Ông lựa chọn “ làng theo Tây thì phải thù”

=> tình yêu nước và nhiệt tình ủng hộ kháng chiến của ông Hai, Lựa chọn ấy khiến ôngvững vàng hơn và tin rằng đồng bào, đồng chí sẽ hiểu cho ông, cụ Hồ sẽ soi xét choông

=> Miêu tả diễn biến tâm trạng ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc, Kim Lân

đã phản ánh những nét đẹp mới trong tâm hồn người nông dân sau cách mạng Cùng vớitình yêu làng tha thiết họ còn tràn đầy tình yêu đất nước và nhiệt tình cách mạng

=> Kim Lân đã miêu tả chân thực, sắc sảo diễn biến tâm trạng ông Hai Qua đó, nhà văn

đã khám phá những nét đẹp nổi bật trong tâm hồn người nông dân Việt Nam:

+ Chất phác, nồng hậu, yêu thiết tha quê hương, đất nước

+ Lòng nhiệt tình ủng hộ cách mạng, ủng hộ kháng chiến

=> Ngoài ra những nét đặc sắc về nghệ thuật kể chuyện, cũng làm nên thành công chotác phẩm

+ Lối kể chuyện giản dị, tự nhiên, ngôn ngữ mang tính khẩu ngữ

+ Ngòi bút phân tích tâm lí sắc sảo

+ Kết hợp hài hòa ngôn ngữ độc thoại, đối thoại

+ Hình ảnh, chi tiết giàu sức gợi

ĐỀ THI VĂN VÀO LỚP 10 NĂM 2019 THPT CHUYÊN HÀ TĨNH

Thời gian làm bài là 150 phút

Nhưng không thể lờ đi, vì thằng con nước con mắt đầy xót thương nhìn ra, như chờ đợi, van xin, như cầu cứu Trong cái thau gần đây nước hàng triệu con cả con (mà thằng nhỏ xem như bạn đồng trang lứa với nó) đang chen chúc nhau đớp không khí một cách tuyệt vọng Lứa cánhỏ hơn đầu đũa ăn này thường là từ 15 đến 30 ngày tuổi, người ta gọi là rồng rồn Hơi giống trẻ con, lúc mới chào đời rồng rồng có màu đỏ và ngả sang đen khi chúng lớn dần lên Lúc ấy, chúng sẽ từ bỏ cái tên cúng cơm của mình, xúng xính với tên mới: cá lóc.

[ ] Đây cũng là khoảng thời gian mẹ đi chợ, hay thấy lòng buồn rợn ngợp Đâu chỉ là cá rồng rộng, cuối chợ cũng cả rông rộng Trên nền chợ đẫm nước, bên mở rau đông xanh non, là những con ếch, nhái đã bị lột da tuyệt vọng chắp tay lay lia lịa, ọc ạch nhảy trên mâm, na cái bụng đứng lặc lè Ai cũng có thể nhìn thấy muôn vàn hạt trắng nhỏ lấm tấm bên trong Dài theo lối đi, người ta bày bán mấy con cá lóc ốm nhom vật vở bên cạnh lũ cá rô, cũng lép kẹp, chỉ bụng là quá khổ vì phải bọc lấy trứng Cá quãng này ăn không béo, nhiều nhớt, tanh, thịt cứng, dai nhách Dường như bọn cả đã cố

ép xác, tự làm mình xấu đi, già đi, nhếch nhác, xóa dấu của sự hấp dẫn để bảo vệ lũ con sắp chào đời nhưng cũng không thoát khỏi bàn tay của con người, khốn khó thay.

(Sống chậm thời @, Nguyễn Ngọc Tư - Lê Thiếu Nhơn, Nxb TN 2006, tr.27,28,29)

a Xác định các phương thức biểu đạt của đoạn trích trên.

b Chỉ ra và phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ, các từ láy trong câu văn: “Trên nền chợ đảm nước, bên mớ rau đồng xanh non, là những con ếch, nhái đã bị lột da tuyệt vọng chắp tay lay lia lịa,

ọc ạch nhảy trên mâm, na cái bụng đứng lặc lè”.

c Em suy nghĩ gì về ý nghĩa của nhan đề “Món nợ không thể đòi”?

Câu 2 (3.0 điểm)

CẬU BÉ QUẤY KHÓC VÀ ÔNG BỐ

Khi Mark đi xe điện ngầm New York, có một cậu bé đang quấy khóc trên toa xe, còn người đàn ông có

vẻ là cha nó lại ngồi yên một chỗ Mọi người rất bất bình trước việc này, nhưng không ai dám nói ra Mark ngôi thằng người lên và hỏi người đàn ông đó: "Anh không thấy là con anh đang làm ôn hay sao? Anh phải dỗ nó nín đi chứ!".

Người đàn ông lúc này mới sực tỉnh: "Xin lỗi! Mẹ của thằng bé vừa qua đời tại bệnh viện cách đây tai giờ, tôi đang nghĩ phải làm thế nào sau này, nên thành thật xin lỗi ạ!” Mark chợt thấy hỏi hận vì sự thiếu nhã nhặn của mình.

(9 bước rèn nhân cách, Kiều Văn - Thuần Nghi Oanh biên dịch, Nxb PN, 2009, tr.250) Viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về thông điệp cuộc sống được gọi lên từ câu chuyện trên

Câu 3 (2.0 điểm)

Bàn về truyện ngắn, có ý kiến cho rằng “Tầm vóc và sức hấp dẫn của tác phẩm phụ thuộc rất nhiều vào chi tiết nghệ thuật.

(Giáo trình Sáng tác Truyện ngắn, Văn Giá, Nxb LĐ, 2014, tr.68)

Em hiểu như thế nào về ý kiến trên? Bằng trải nghiệm đọc hiểu truyện ngắn trong chương trình Ngữ văn Trung học cơ sở, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.

ĐỀ THI VÀO LỚP 10 MÔN VĂN 2019 THPT CHUYÊN HOÀNG VĂN THỤ HÒA BÌNH

Câu 1: (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Không hiểu bằng cách nào, một hạt cát lọt vào được bên trong cơ thể một con trai Vị khách không mời mà đến đó tuy rất nhỏ, nhưng gây rất nhiều khó chịu và đau đớn cho

cơ thể mềm mại của con trai Không thể tống hạt cát ra ngoài, cuối cùng con trai quyết định đối phó bằng cách tiết ra một chất dẻo bọc quanh hạt cát.

Ngày qua ngày, con trai đã biến hạt cát gây ra những nỗi đau cho mình thành một viên ngọc trai lấp lánh tuyệt đẹp

(Theo Lớn lên trong trái tim của mẹ, Bùi Xuân Lộc, NXB Trẻ, 2005)

a (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên

b (0,5 điểm) Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: "Vị khách không mời

mà đến đó tuy rất nhỏ, nhưng gây rất nhiều khó chịu và đau đớn cho cơ thể mềm mạicủa con trai.”

c (1,0 điểm) Hình ảnh viên ngọc trai lấp lánh tuyệt đẹp trong văn bản có ý nghĩa gì?

d (1,0 điểm) Bài học mà em rút ra được từ nội dung văn bản trên? (trả lời trong khoảng3-5 dòng)

Hết

-ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO LỚP 10 MÔN VĂN 2019 THPT

CHUYÊN HOÀNG VĂN THỤ HÒA BÌNH

Câu 1: (3,0 điểm)

a Phương thức biểu đạt chính của văn bản: tự sự

b Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: "Vị khách không mời mà đến đótuy rất nhỏ, nhưng gây rất nhiều khó chịu và đau đớn cho cơ thể mềm mại của con trai.”

c Viên ngọc trai là thành quả cuối cùng, là thành công con người đạt được từ những khókhăn

d Câu chuyện trên gửi đến người đọc thông điệp:

– Cuộc sống luôn tiềm ẩn những khó khăn, trở ngại, những việc bất thường Vì vậy, khiđứng trước khó khăn, mỗi người phải biết đối mặt, tìm cách khắc phục để có được sựthành công

Câu 2: (2,0 điểm)

Giới thiệu ngắn gọn vấn đề cần nghị luận: Tinh thần vượt khó trong cuộc sống

Bàn luận vấn đề cần nghị luận

* Giải thích

- Tinh thần vượt khó trong cuộc sống chính là người có nghị lực sống

- Nghị lực sống: Cố gắng quyết tâm vượt qua thử thách dù khó khăn, gian khổ đến đâu

- Người có ý chí, nghị lực sống: Luôn kiên trì, nhẫn nại vượt qua những khó khăn,chông gai trong cuộc đời

* Phân tích, chứng minh

a) Nguồn gốc, biểu hiện của tinh thần vượt khó trong cuộc sống

- Nguồn gốc: Tinh thần vượt khó trong cuộc sống của con người không phải trời sinh ra

mà có, nó xuất phát và được rèn luyện từ gian khổ của cuộc sống Ví dụ: Nguyễn SơnLâm…

- Biểu hiện: Người có nghị lực luôn có thể chuyển rủi thành may, chuyển họa thànhphúc Không khuất phục số phận và đổ lỗi thất bại do số phận Ví dụ: Milton,Beethoven…

⇒ Lối sống cần lên án gay gắt

Bài học nhận thức và hành động

- Cuộc sống nhiều gian nan, thử thách thì nghị lực sống là rất quan trọng

- Rèn luyện bản thân thành người có ý chí và nghị lực để vượt qua mọi chông gai và thửthách trên chặng đường dài

- Lên án, phê phán những người sống mà không có ý chí nghị lực, không có niềm tin vềcuộc sống

- Học tập những tấm gương sáng để đi tới thành công.

Kết thúc vấn đề: Có nghị lực, niềm tin thì chúng ta có thể vượt qua mọi khó khăn để

đưa những bước chân gần hơn với thành công và hạnh phúc

Câu 3: (5,0 điểm)

I Mở bài

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Thành Long và tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa.

Ví dụ: Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của tác giả Nguyễn Thành Long lấy cảm hứng từ

chuyến đi thực tế ở Lào Cai và nhân vật anh thanh niên đang làm nhiệm vụ khí tượngchính là hình ảnh trung tâm, ca ngợi những đóng góp thầm lặng của những người laođộng trong công cuộc xây dựng đất nước

II Thân bài

a, Hoàn cảnh sống và làm việc của anh thanh niên

+ Làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh Yên Sơn cao 2600 m, quanhnăm sống với hoa cỏ

+ Công việc của anh: đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dựavào công việc dự báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất và chiến đấu

+ Công việc đòi hỏi tỉ mỉ, chính xác cũng như tinh thần trách nhiệm cao (nửa đêm đi

ốp dù trời mưa tuyết, giá lạnh)

- Điều gian khổ nhất chính là vượt qua nỗi cô đơn, vắng vẻ, quanh năm suốt tháng chỉsống trên đỉnh núi một mình

b, Những nét đẹp trong cách sống, suy nghĩ, hành động và quan hệ tình cảm với mọingười

- Vượt lên hoàn cảnh sống khắc nghiệt, anh có suy nghĩ rất đẹp:

+ Với công việc khắc nghiệt gian khổ, anh luôn yêu và mong muốn được làm việc ởđiều kiện lý tưởng (đỉnh cao 3000 m)

+ Anh có những suy nghĩ đúng đắn, sâu sắc về cuộc sống con người: “khi ta làm việc,

ta với công việc là một, sao lại gọi là một mình được”

+ Anh thấu hiểu nỗi vất vả của đồng nghiệp

+ Quan niệm về hạnh phúc của anh thật đơn giản và tốt đẹp

- Hành động, việc làm đẹp

+ Mặc dù chỉ có một mình không ai giám sát nhưng anh luôn tự giác hoàn thànhnhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao (nửa đêm đúng giờ ốp dù mưa gió thế nào anhcũng trở dậy ra ngoài trời làm việc một cách đều đặn và chính xác 4 lần trong một ngày)

- Anh thanh niên có phong cách sống cao đẹp

+ Anh có nếp sống đẹp khi tự sắp xếp công việc, cuộc sống của mình ở trạm một cáchngăn nắp: có vườn rau xanh, có đàn gà đẻ trứng, có vườn hoa rực

+ Đó là sự cởi mở chân thành với khách, quý trọng tình cảm của mọi người

+ Anh còn là người khiêm tốn, thành thực cảm thấy công việc của mình có nhữngđóng góp chỉ là nhỏ bé

→ Chỉ bằng những chi tiết và chỉ xuất hiện trong một khoảnh khắc của truyện, tác giảphác họa được chân dung nhân vật chính với vẻ đẹp tinh thần, tình cảm, cách sống vànhững suy nghĩ về cuộc sống, về ý nghĩa công việc

- Anh thanh niên đại diện cho người lao động

+ Anh thanh niên là đại diện chung cho những người lao động nhiệt huyết, sống đẹp,cống hiến vì Tổ quốc một cách thầm lặng, vô tư.

+ Những con người khiêm tốn, giản dị, trung thực, âm thầm thực hiện công việcnhiệm vụ được giao

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TPHCM

TRƯỜNG PHỔ THÔNG NĂNG KHIẾU

HỘI ĐỒNG TUYỂN SINH LỚP 10

ĐỀ THI TUYỂN SINH LỚP 10 Năm học 2019 - 2020 Môn thi: Ngữ văn (Chuyên)

Thời gian làm bài: 150 phút

Câu 1 (3,0 điểm):

“Nhưng xem kìa! Sau trận mưa vùi dập và những cơn gió xoáy dữ tợn suốt một đêmdài, vẫn còn một chiếc lá thường xuân dựa trên bức tường gạch Đây là chiếc lá cuốicùng Vẫn còn có màu xanh thẫm gần cuống, nhưng với phần rìa te tua pha màu vàngcủa sự tàn tạ, chiếc lá vẫn dũng cảm bám vào cái cành cao dăm bảy mét cách mặt đất”.(Chiếc lá cuối cùng, SGK Ngữ văn 8, tập một, Nxb Giáo dục Việt Nam, 2014, tr.87)

Từ đoạn văn trên, anh/ chị hãy viết một bài nghị luận với một trong ba ý tưởng sau:

đi, nếp sống của dân tộc cứ kế tiếp nhau thay đổi, nhưng những tình tự, ý nghĩ, rungđộng đã được ghi bằng những hình ảnh văn chương nghệ thuật vẫn còn mãi như một sợidây tinh thần nối kết các lớp người, các thế hệ, các thời đại Đứa con của dân tộc ngàynay cứ lần theo sợi dây đó mà tìm thấy gia tộc, nguồn gốc của mình”

(Nguyễn Văn Trung, Lược khảo văn học, tập một, Nxb Tổng hợp thành phố Hồ Chí

Minh, tái bản năm 2019, tr.161)Trình bày suy nghĩ của anh chị về sự “duy trì tình tự dân tộc” trong nội dung và hìnhthức nghệ thuật của các tác phẩm văn học Việt Nam Phân tích một vài tác phẩm đã học