Thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại cục cảnh sát giao thông, bộ công an

2 Tuy nhiên, thực tế tình hình thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ Cục cảnh sát giao thông hiện nay gặp những khó khăn, vướng mắc và bộc lộ những hạn chế, thiếu sót nhất định, c

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ MINH PHƯƠNG

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG CƠ GIỚI ĐƯỜNG BỘ TẠI CỤC CẢNH

SÁT GIAO THÔNG, BỘ CÔNG AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI – 2019

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ MINH PHƯƠNG

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG CƠ GIỚI ĐƯỜNG BỘ TẠI CỤC CẢNH

SÁT GIAO THÔNG, BỘ CÔNG AN

Ngành: Chính sách công

Mã số: 8.34.04.02

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ MINH PHƯƠNG

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG CƠ GIỚI ĐƯỜNG BỘ TẠI CỤC CẢNH

SÁT GIAO THÔNG, BỘ CÔNG AN

Ngành: Chính sách công

Mã số: 8.34.04.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

PGS.TS HỒ VIỆT HẠNH

HÀ NỘI - 2019

PGS.TS HỒ VIỆT HẠNH

HÀ NỘI - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập của tôi; các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và

có nguồn gốc rõ ràng

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Lê Minh Phương

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN

LÝ PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG CƠ GIỚI ĐƯỜNG BỘ 7

1.1 Khái niệm liên quan về phương tiện giao thông cơ giới đường bộ 7 1.2 Đặc điểm chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an 14 1.3 Những yêu cầu thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an 17 1.4 Những nhân tố tác động đến thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ 25

Chương 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG CƠ GIỚI ĐƯỜNG BỘ TẠI CỤC CẢNH SÁT GIAO THÔNG 34

2.1 Khái quát về Cục Cảnh sát giao thông 34 2.2 Thực trạng thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường

bộ tại Cục Cảnh sát giao thông 35 2.3 Nhận xét, đánh giá chung 51

Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG CƠ GIỚI ĐƯỜNG BỘ TẠI CỤC CẢNH SÁT GIAO THÔNG, BỘ CÔNG AN 59

3.1 Nhóm giải pháp về công tác chỉ đạo thực hiện chính sách quản lý phương tiện

xe cơ giới đường bộ Cục Cảnh sát, Bộ công an 59 3.2 Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, chiến sỹ trong thực hiên chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ của Cục Cảnh sát, Bộ Công an 65 3.3.Nhóm giải pháp thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các mặt công tác nghiệp vụ của lực lượng Cục Cảnh sát góp phần thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ 67 3.4 Nghiên cứu, đầu tư phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụphục vụ thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ của Cục Cảnh sát, Bộ Công an 74

KẾT LUẬN 79 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 80

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

TT Chữviếtđầyđủ Chữviếttắt

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ là một trong những chính sách quan trọng, trực tiếp đến các hoạt động giao thông vận tải đường bộ.Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ gồm xe ô tô; máy kéo; rơ moóc hoặc sơmi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo; xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh;

xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự Để đáp ứng được nhu cầu

đi lại của con người và vận tải hàng hóa ngày càng bảo đảm, hiệu quả, an toàn Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi mang lại, phương tiện giao thông cơ giới (PTGTCG) đường bộ tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, tai nạn giao thông,

ùn tắc giao thông Mặt khác, trong nhiều vụ án hình sự, PTGTCG đường bộ là tang vật, hoặc là phương tiện để phần tử xấu lợi dụng thực hiện các hành vi phạm tội Do

đó, thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ là chính sách quan trọng trong quản lý Nhà nước về trật tự an toàn xã hội

Cục cảnh sát giao thông - một đơn vị trực tiếp thực hiện chính sách quản lý

về các phương tiện giao thông đường bộ của các cơquan, ba ngành trung ương, văn phòng bộ, cơ quan nước ngoài, các tổ chức quốc tế, các đại sứ quán, bộ ngoại giao

và các cơ quan Nhà nước khác sẽ có nhiều phức tạp Nhiệm cụ chính của Cục cảnh sát giao thông khi thực hiện chính sách quản lý các phương tiện xe cơ giới đường

bộ là quản lý công tác đăng ký, cấp biển số và truy nguyên chủ sở hữu phương tiện phục vụ công tác điều tra, đăng kiểm xe của công an Vì vậy, Luật Giao thông đường bộ (Luật số 23/2008/QH12, ngày 13/11/2008); Thông tư số 41/2016/TT-BCA, ngày 12/10/2016 của Bộ Công an quy định quy trình đăng ký xe; Thông tư số 15/2014/TT- BCA, ngày 04/4/2014 của Bộ Công an quy định về đăng ký xe; Thông

tư số 64/2017/TT-BCA, ngày 28/12/2017 của Bộ công an sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 15/2014/TT- BCA, ngày 04/4/2014 của Bộ Công an quy định

về đăng ký xe Thông tư 229/2016/TT-BTC, ngày 11/11/2016 của Bộ Tài chính quy định chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng lệ phí cấp giấy đăng ký và biển số phương tiện giao thông cơ giới đường bộ Riêng xe ô tô của cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế và người nước ngoài làm việc trong cơ quan, tổ chức đó không thu lệ phí đăng ký, cấp biển số xe

2

Tuy nhiên, thực tế tình hình thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường

bộ Cục cảnh sát giao thông hiện nay gặp những khó khăn, vướng mắc và bộc lộ những hạn chế, thiếu sót nhất định, cụ thể như: thực hiện quy định pháp luật liên quan đến công tác đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ chưa đầy đủ, chưa phù hợp với thực tiễn; quá trình thực hiện, lực lượng của Cục cảnh sát giao thông còn thiếu nên việc kiểm tra, phát hiện, xử lý đối với chủ phương tiện và người sử dụng phương tiện chưa triệt để; công tác đào tạo, sử dụng, đánh giá, sắp xếp cán bộ thực hiện nhiệm vụ

có nơi chưa hợp lý, còn tồn tại hiện tượng cán bộ làm nhiệm vụ với tinh thần, trách nhiệm chưa nghiêm túc dẫn đến sai sót xảy ra, sự biến động, thay đổi thông tin liên

quan cho đến thu hồi phương tiện hết niên hạn sử dụng có lúc, có nơi chưa chặt chẽ

Từ những phân tích trên cho thấy trên cả phương diện lý luận và thực tiễn thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ của Cục cảnh sát giao thông, Bộ công an cần được nghiên cứu sâu sắc, toàn diện, có tính hệ thống để nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ, góp phần bảo đảm trật tự an toàn giao thông, trật tự an toàn xã hội trong giai đoạn hiện nay Với

lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao

thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông, Bộ công an”làm luận văn

thạc sĩ của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Ở Việt Nam, đã có những công trình khoa học nghiên cứu ở cả phương diện

lý luận và thực tiễn trên nhiều cấp độ, khía cạnh khác nhau liên quan đến thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ Có thể đề cập đến một số công trình khoa học sau:

Nguyễn Văn Thịnh và Đặng Anh (2011), “Giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý

vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự”, đề tài nghiên cứu khoa học cấp

Bộ Công an, đã chỉ ra nâng cao hiệu quả công tác quản lý xử lý vi phạm hành chính, các cơ quan, đơn vị, địa phương cần tăng cường hơn nữa công tác thi hành pháp luật

về xử lý vi phạm hành chính; tiếp tục tuyên truyền, phổ biến các quy định của luật

xử lý vi phạm hành chínhvà các văn bản pháp luật có liên quan bằng các hình thức, biện pháp thích hợp để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân; tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu về xử lý vi phạm hành chínhtrong cơ quan, đơn vị, địa phương nhằm nâng cao kỹ năng nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chínhcho

3

các cá nhân có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính Đặc biệt, cần tăng cường phối hợp trong công tác xử lý vi phạm hành chínhđể kịp thời xử lý các hành vi vi phạm; tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm hành chính bảo đảm đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo luật định

Trần Văn Hà (2011), “Cải cách thủ tục hành chính trong đăng ký, quản lý

phương tiện giao thông cơ giới đường bộ”, Luận văn Thạc sĩ Quản lý Nhà nước về

An ninh trật tự, đã chỉ ra công tác đăng ký, quản lý phương tiện là khâu đột phá góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao, đáp ứng kịp thời nhu cầu đăng ký phương tiện cho người dân mốt cách nhanh chóng và thuận tiện

Phạm Mạnh Cường (2013), “Cải cách thủ tục hành chính trong đăng ký, quản

lý phương tiện giao thông cơ giới của lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Hải Dương”, Luận văn Thạc sĩ Quản lý Nhà nước về An ninh trật tự, tác giả đã chỉ

ra công tác đăng ký, quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ có nhiệm vụ trọng tâm là đảm bảo đáp ứng kịp thời chứng nhận quyền sở hữu đối với phương tiện giao thông cơ giới của các tổ chức, công dân Việc đẩy mạnh cải cách hành chính với phương châm đơn giản hóa thủ tục hành chính, công khai trình tự, thẩm quyền, thời gian đăng ký, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân khi đến giải quyết công việc là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Quảng Bình trong cuộc vận động “Xây dựng lực lượng Công an nhân dân vì nước quên thân, vì nhân dân phục vụ”

Đỗ Thị Mai Thu (2015), “Tổ chức đăng ký, quản lý phương tiện giao thông cơ

giới đường bộ theo chức năng của lực lượng Cảnh sát giao thông Công an Hà Nội Thực trạng và giải pháp”, Luận văn Thạc sĩ Quản lý Nhà nước về An ninh trật tự,

tác giả đã chỉ ra vai trò của lực lượng Cảnh sát giao thông, làm rõ thực trạng ở Hà Nội, đưa ra 5 giải pháp để việc tổ chức đăng ký, quản lý phương tiện giao thông một cách hợp lý

Học viện Cảnh sát nhân dân (2016), Giáo trình “Đăng ký, quản lý phương tiện

và người điều khiển phương tiện giao thông”, đã làm rõ khái niệm, chức năng

nhiệm vụ, quy định của pháp luật về thủ tục, giới hạn, mức phạt người điều khiển giao thông

Nguyễn Ngọc Giang (2016), “Đăng ký, quản lý phương tiện giao thông cơ

giới đường bộ theo chức năng của lực lượng Cảnh sát giao thông”, Luận án tiến sĩ

4

Quản lý Nhà nước về An ninh trật tự, tác giả làm rõ sự cần thiết của lực lượng cảnh sát trong công tác quản lý phương tiện xe cơ giới, để công tác đăng ký, quản lý phương tiện là khâu đột phá góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ được giao, đáp ứng kịp thời nhu cầu đăng ký phương tiện cho người dân, Phòng Cảnh sát giao thông đang tập trung vào một số giải pháp quan trọng, trong đó, đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới các biện pháp công tác, nhằm mục tiêu phục vụ ngày càng tốt hơn cho nhân dân trong các hoạt động quản lý Nhà nước về Trật tự an toàn giao thông (TTATGT), tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến những quy định của Nhà nước về đăng ký quản lý phương tiện cho nhân dân hiểu và nắm rõ để tự chủ động hoàn thiện hồ sơ trước khi đến cơ quan chức năng làm việc, hạn chế đi lại cho nhân dân, đặc biệt là các huyện miền núi, vùng sâu, vùng xa, đầu tư nâng cấp những trang thiết bị kỹ thuật hiện đại phục vụ cho công tác đăng ký quản lý phương tiện, đặc biệt là hệ thống máy tính cần được nâng cấp hơn với đường truyền dữ liệu mạng ổn định, tốc độ nhanh; trang cấp dụng cụ chuyên dụng để kiểm tra phương tiện và hồ sơ chính xác, phát hiện được các trường hợp làm giả như dụng cụ kiểm tra số máy, số khung, đèn cực tím,… cải tạo phòng tiếp dân, hệ thống bàn làm việc tiếp dân, giá để hồ sơ, tờ khai,… tạo được môi trường làm việc chính quy, khoa học, lịch sự và mỹ quan

Nguyễn Đình Phong (2013), “Nghiên cứu các đề xuất giải pháp nâng cao chất

lượng kiểm định xe cơ giới ở Việt Nam”, LATS kinh doanh và quản lý, Trường đại

học kinh tế quốc dân, tác giả đưa ra quan điểm, hệ thống đồng bộ, các giải pháp các kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng giảm thiểu tai nạn giao thông đường bộ

Phan Huy Lệ (2011), “Quản lý nhà về thu và sử dụng phí đường bộ ở Việt

Nam”, LATS Kinh tế, Đại học kinh tế quốc dân, tác giả làm rõ hơn về cơ sở lý luận

về quản lý nhà nước về thu và sử dụng phí đường bộ, các chính sách, các mối quan

hệ tác động đến quản lý nhà nước về thu và sử dụng phí đường bộ trong thời gian qua Xác định nguyên nhân và hạn chế, từ đó đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Tác giả nghiên cứu những vấn đề lý luận, làm rõ thực trạng thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông,

5

Bộ Công an Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Bổ sung cho cơ sở lý luận về thực hiện chính sách quản lý nhà nước về phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

- Chỉ ra thực trạng thực hiện chính sách quản lý nhà nước về phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an trên các phương diện

- Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách quản lý nhà nước về phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông, Bộ

Công an

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Thực hiện chính sách quản lý nhà nước về phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại của Việt Nam hiện nay

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về thời gian: từ năm 2015 đến nay

- Về không gian: Thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ

giới đường bộ ở Việt Nam

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin

-Phương pháp: Phân tích, so sánh, thống kê, tổng hợp và phỏng vấn chuyên gia

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận thực hiện chính sách quản lý nhà nước về phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an

- Làm rõ thực trạng, chỉ ra các nhân tố tác động đến thực hiện chính sách quản lý nhà nước về phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an

- Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách quản lý nhà nước về phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an

6

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn được cấu trúc thành 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

Chương 2 Thực trạng thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông

cơ giới đường bộ tại Cục cảnh sát giao thông, Bộ công an

Chương 3 Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục cảnh sát giao thông,

Bộ công an

7

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ

PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG CƠ GIỚI ĐƯỜNG BỘ

1.1 Khái niệm liên quan về phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

1.1.1 Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

* Khái niệm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

Khi nói đến giao thông là nói đến “việc đi lại từ chỗ này qua chỗ kia bằng phương tiện chuyên chở”

Giao thông đường bộ được hiểu là việc đi lại từ chỗ này qua chỗ kia của người và phương tiện chuyên chở trên đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ, bến phà qua sông, suối nối đường bộ

Phương tiện giao thông đường bộ bao gồm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ và phương tiện giao thông thô sơ đường bộ

Phương tiện giao thông thô sơ đường bộ còn gọi là xe thô sơ gồm các loại xe không di chuyển bằng sức động cơ như xe đạp, xe xích lô, xe súc vật kéo vàcác loại

xe tương tự

Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của xã hội loài người Ở Việt Nam, cùng với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là quá trình cơ giới hóa các phương tiện giao thông đường bộ, đầu tiên là mô tô, xe gắn máy và hiện nay các loại ô tô cá nhân bắt đầu trở nên phổ biến Sự đa dạng và hiện đại hóa của phương tiện giao thông cơ giới(PTGTCG) đường bộ đã phục vụ đắc lực cho nhu cầu đi lại hàng ngày của con người, phục vụ vận chuyển hàng hóa nhanh chóng, hiệu quả Thực tế sử dụng phương tiện giao thông cơ giới đường bộ trong đời sống hàng ngày, cho thấy vai trò

thiết yếu và quan trọng của PTGTCG đường bộ

Luật Giao thông đường bộ năm 2008, có hiệu lực từ 01/07/2009 quy định:

“Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ (gọi là xe cơ giới) gồm xe ô tô; máy kéo;

rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo; xe mô tô hai bánh; xe

mô tô ba bánh; xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự” [47] Trong đó: (1) Ô tô là loại phương tiện giao thông đường bộ chạy bằng động cơ, có từ bốn bánh trở lên, không được chạy trên đường ray và thường được dùng để chở người,

(3) Máy kéo là loại xe gồm phần đầu máy tự di chuyển, được lái bằng càng hoặc

vô lăng và rơ moóc được kéo theo (có thể tháo rời với phần đầu kéo)

(4) Rơ moóc là chỉ phương tiện có kết cấu để sao cho phần chủ yếu của khối lượng toàn bộ của phương tiện không đặt lên ôtô kéo

(5) Sơ mi rơ moóc được thiết kế để nối với ô tô đầu kéo và có một phần đáng

kể của trọng lượng toàn bộđặt lên ô tô đầu kéo

(6) Xe môtô (hay còn gọi là xe máy) là xe cơ giới hai hoặc ba bánh và các

trọng bản thân xe không quá 400 kg đối với xe máy 2 bánh hoặc khối lượng chuyên chở cho phép xác định theo Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông cơ giới đường bộ từ 350 kg đến 500 kg đối với

(8) Xe gắn máy là chỉ phương tiện chạy bằng động cơ, có hai bánh hoặc ba bánh

và vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50 km/h Nếu dẫn động là động cơ nhiệt thì

(9) Xe máy điện là xe gắn máy được dẫn động bằng động cơ điện có công suất lớn nhất không lớn hơn 4 kW, có vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50 km/h

(10) Các loại xe tương tự xe gắn máy là phương tiện giao thông đường bộ chạy bằng động cơ, có hai bánh hoặc ba bánh và vận tốc thiết kế lớn nhất không lớn hơn 50 km/h, trừ các phương tiện là xe đạp máy

Như vậy, khái niệm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ được hiểu:

9

“Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ là phương tiện chuyên dụng được thiết

kế, sản xuất, di chuyển bằng động cơ để phục vụ nhu cầu đi lại, vận tải hàng hóa, vận chuyển hành khách của con người hoặc để thực hiện chức năng, công dụng đặc biệt”

*Đặc điểm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

Thứ nhất, PTGTCG đường bộ được sử dụng thường xuyên, rộng rãi phục vụ

nhu cầu của con người Di chuyển là nhu cầu thiết yếu được diễn ra hàng ngày, hàng giờ.Sự di chuyển đó có ý nghĩa cho sự phát triển cá nhân, phát triển xã hội.Với đặc điểm dễ dàng vận hành, nhanh chóng, cơ động, PTGTCG đường bộ đáp ứng được nhu cầu đi lại, học tập, công tác của mỗi cá nhân.Mặt khác, PTGTCG đường bộđược sử dụng thường xuyên trong kinh doanh vận tải hàng hóa, kinh doanh vận tải hành khách, phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.Chính vì vậy, PTGTCG đường bộ là phương tiện không thể thiếu của cá nhân, tổ chức phục vụ nhu cầu đi lại trong sinh hoạt, trong sản xuất kinh doanh

Thứ hai,PTGTCG đường bộ ngày càng được hiện đại, đa dạng chủng loại,

hình dáng; tính năng, tác dụng phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo mục đích, yêu cầu sử dụng của chủ phương tiện.Đặc điểm này đặt ra yêu cầu tất yếu trong quản lý PTGTCG đường bộ, cơ quan quản lý phải nắm được nguồn gốc, chủng loại phương tiện, dự báo và có những chính sách phát triển PTGTCG đường

bộ phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý PTGTCG

Thứ ba, quá trình khai thác sử dụng, vận hành PTGTCG đường bộ luôn tiềm

ẩn nguy cơ gây thiệt hại đối với con người, là nguyên nhân làm cho tình hình TTATGT phức tạp

PTGTCG đường bộ là phương tiện có gắn động cơ, có công suất lớn hơn nhiều lần phương tiện thô sơ, với kết cấu phức tạp bao gồm nhiều bộ phận, linh kiện khác nhau Quá trình khai thác, sử dụng thường xuyên loại phương tiện này có thể dẫn đến những hư hỏng, gây ra sự mất an toàn với người sử dụng và những người tham gia giao thông khác Chủ phương tiện và người điều khiển phương tiện có trách nhiệm thường xuyên duy tu, bảo dưỡng bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật khi đưa vào hoạt động Việc sử dụng phương tiện có công suất lớn, có thể đạt tốc độ cao khi tham gia giao thông, cũng chính là nguyên nhân tiềm ẩn tai nạn giao thông (TNGT), gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản của con người Bên cạnh đó,

ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường do số lượng PTGTCG đường bộ tăng lên

10

nhanh so với kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ đã gây ra những thiệt hại về kinh tế, sức khỏe, tính mạng, tài sản cho nhân dân, cho xã hội Yêu cầu đặt ra phải quản lý loại phương tiện này một cách chặt chẽ, kiểm soát được các nguy cơ tiềm ẩn góp phần bảo đảm TTATGT, TTATXH trong tình hình hiện nay

Thứ tư, phương tiện giao thông cơ giới đường bộ là tài sản có giá trị lớn,

thường liên quan đến các giao dịch chuyển đổi quyền sở hữu theo quy định của pháp luật (có thể dùng để mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp Trong quan

hệ sở hữu tài sản) Vì thế, nó thường là đối tượng xâm hại hoặc trở thành công cụ, phương tiện mà nhiều loại tội phạm sử dụng để thực hiện hành vi phạm tội (các tội phạm buôn lậu, buôn bán vận chuyển hàng cấm, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới ) Vì vậy, nếu thực hiện tốt công tác quản lý, nắm được những thông tin, đặc điểm của phương tiện và người điều khiển phương tiện đã được lưu giữ ở cơ quan Công an, lực lượng cảnh sát giao thông (CSGT) có thể cung cấp thông tin về phương tiện và chủ phương tiện, giúp cơ quan điều tra làm rõ vụ việc Điều này cho thấy, đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ không chỉ giúp xác định quyền sở hữu hợp pháp tài sản của công dân, trách nhiệm có liên quan đối với chủ sở hữu PTGTCG, còn là biện pháp chủ động ngăn chặn, phát hiện, đấu tranh với các hành

vi vi phạm pháp luật liên quan đến loại phương tiện này

* Phân loại phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

Cùng với tiến bộ của khoa học - kỹ thuật, PTGTCG đường bộ từng bước được phát triển đa dạng về chủng loại, tính năng tác dụng Góp phần đáp ứng yêu cầu sử dụng ngày càng cao của con người.Vì thế, phân loại PTGTCG đường bộ phục vụ yêu cầu đăng ký, quản lý là cần thiết đối với công tác của lực lượng CSGT

Có nhiều cách để phân loại PTGTCG đường bộ Hiện nay, việc phân loại được dựa vào một số tiêu chí sau [52]:

- Phân loại theo nguồn gốc, xuất xứ của phương tiện: Xe nhập khẩu, xe liên

doanh, sản xuất, lắp ráp ở trong nước, xe sang tên, di chuyển trong phạm vi một tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hay trong phạm vi quốc gia

- Phân loại theo kết cấu, tổng thành của phương tiện: Xe ô tô; máy kéo; xe mô

tô; xe gắn máy Và trong từng loại trên dựa vào kết cấu tổng thành của phương tiện người ta có thể phân loại sâu hơn Chẳng hạn, trong ô tô có thể phân loại thành ô tô con, ô tô vận tải hàng hóa và ô tô chở khách các loại

11

- Phân loại theo mục đích sử dụng:

Xe ô tô được phân loại: Xe ô tô vận tải hàng hóa, xe ô tô chở người, máy kéo, xe chuyên dùng trong vận chuyển hàng hóa (xe chở hàng đông lạnh, xe chở xi măng tươi, xe contener ), xe ô tô chuyên dùng (xe cứu thương, xe chữa cháy, xe hộ đê, ), xe phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh của Công an hoặc Quân đội

Xe mô tô, xe gắn máy được phân loại: Xe phục vụ nhu cầu đi lại của người dân, xe luyện tập thi đấu thể thao, xe phục vụ an ninh, quốc phòng

- Phân loại theo sức mạnh động cơ hoặc theo tải trọng của phương tiện:

Đối với ô tô, có thể phân theo các loại xe khác nhau, như: Xe con có dung tích xi lanh 750cc, 1000cc, 2000cc, 3000cc ; xe tải có tải trọng từ 500kg, 750kg cho đến các loại xe siêu trường, siêu trọng có tải trọng lên đến hàng chục nghìn kg

Đối với mô tô, xe gắn máy được phân loại theo các xe: Xe gắn máy có dung tích

xi lanh dưới 50cc, xe từ 50 đến dưới 175 cc, xe mô tô phân khối lớn từ 175cc trở lên

- Phân loại theo nhiên liệu sử dụng, loại hộp số và động cơ:

Dựa theo các tiêu chí trên, các xe được phân loại theo sử dụng nhiên liệu: Xăng dầu, khí hóa lỏng; xe có hộp số tự động hoặc bán tự động, số tay; xe có động

cơ xăng 4 thì, động cơ 2 thì

Trên đây là một số tiêu chí được cơ quan quản lý sử dụng để phân loại PTGTCG đường bộ, dựa vào đó, lực lượng CSGT có thể nắm được thông số kỹ thuật, mục đích sử dụng của từng loại phương tiện thuộc phạm vi đăng ký, quản lý Giúp chủ thể tiến hành chủ động tham mưu cho Nhà nước, các cơ quan chức năng xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch, đề án phát triển kết cấu hạ tầng giao thông, PTGTCG đường

bộ hợp lý đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, tăng cường an ninh quốc phòng trong thời kỳ hội nhập quốc tế ở nước ta hiện nay

1.1.2 Chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

* Khái niệm chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

Theo Từ điển tiếng Việt thì “chính sách” là “sách lược và kế hoạch cụ thể

nhằm đạt một mục đích nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra”

Cũng có một định nghĩa khác, “chính sách là chuỗi những hoạt động mà chính quyền chọn làm hay không làm với tính toán và chủ đích rõ ràng, có tác động đến người dân”

12

Như vậy, phân tích khái niệm “chính sách” thì thấy:

- Chính sách là do một chủ thể quyền lực hoặc chủ thể quản lý đưa ra;

- Chính sách được ban hành căn cứ vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế;

- Chính sách được ban hành bao giờ cũng nhắm đến một mục đích nhất định; nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó; chính sách được ban hành đều có sự tính toán và chủ đích rõ ràng

Chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

Thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới hết sức quan trọng khi chính sách được ban hành, để cho chính sách đó được thực thi và có hiệu lực, đòi hỏi việc tuyên truyền, nắm bắt, thực hiện, xử lý sao cho có hiệu quả là điều không phải dễ, sẽ làm được ngay trong ngày một ngày hai, nó phải được thể hiện qua một quá trình thực hiện

Trước hết, thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ là nội dung quan

trọng trong công tác quản lý TTATGT do cơ quan có thẩm quyền, dựa trên quy định của pháp luật Triển khai thực hiện mặt công tác này bao gồm nội dung là công tác chỉ đạo quản lý của lãnh đạo thực hiện chính sách quản lý, tổ chức đăng ký, cấp biển số PTGTCG đường bộ, kiểm định xe, thu lệ phí đường bộ, ý thức trách nhiệm của cán bộ thực hiện chính sách

Quản lý PTGTCG đường bộ là một biện pháp quản lý hành chính công khai của lực lượng CSGT dựa trên các quy định pháp luật về TTATGT đường bộ giúp nắm vững thực trạng phương tiện nhằm phát hiện, xử lý những hành vi vi phạm có liên quan góp phần bảo đảm TTATGT, TTATXH

Theo tác giả:“Chính sách quản lý PTGTCG đường bộ là chính sách của lực

lượng CSGT được tổ chức tiến hành theo quy định của pháp luật và quy trình hướng dẫn của ngành Công an để tổ chức quản lý về phương tiện, xác nhận quyền

sở hữu của chủ phương tiện, giúp chủ động tiến hành các biện pháp kiểm tra, nắm tình hình hoạt động của phương tiện và người sử dụng phương tiện, phát hiện, xử lý kịp thời đối với phương tiện góp phần bảo đảm TTATGT, TTATXH nhằm đạt mục đích nhất định, dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế đề ra”

Quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, lực lượng CSGT đã tiến hành quản

lý chặt chẽ, phát hiện kịp thời hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến loại phương

13

tiện này Trên cơ sở đó, bảo đảm lợi ích chính đáng của công dân, giúp họ thực hiện

quyền và nghĩa vụ theo pháp luật

*Chính sách quản lý PTGTCG đường bộ là nội dung quan trọng trong công tác quản lý xã hội của Nhà nước trên lĩnh vực bảo đảm TTATGT

Từ công việc thực tiễn, CSGT có điều kiện phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý về TTATGT là nguyên nhân dẫn đến tình trạng các đối tượng lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật Từ đó, thực hiện tốt chức năng tham mưu, đề xuất khắc phục sơ hở, thiếu sót, hoàn thiện văn bản pháp luật, là cơ sở thực hiện tốt các nội dung yêu cầu đăng ký, quản lý PTGTCG đường

bộ bảo đảm TTATGT của ngành Công an

Chính sách quản lý PTGTCG đường bộ của lực lượng CSGT là công tác nghiệp vụ quan trọng của ngành Công an trong phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm trên lĩnh vực giao thông vận tải

Hiện nay, đối tượng xấu luôn tìm và lợi dụng những sơ hở trong quản lý PTGTCG đường bộ của các cơ quan chức năng để hoạt động phạm pháp, phạm tội

Vì vậy, việc thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ sẽ giúp phát hiện, xử lý các hành vi: tẩy xóa, sửa chữa giấy tờ, đục lại số khung, số máy để hợp thức hóa đưa phương tiện có nguồn gốc bất hợp pháp vào sử dụng góp phần giảm thiểu số vụ vi phạm, nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa

Nắm được tình hình hoạt động của phương tiện, người điều khiển phương tiện sẽ cung cấp những thông tin cần thiết cho các bộ phận nghiệp vụ khi có yêu cầu làm rõ về: Hành trình, đặc điểm phương tiện, thời gian, địa bàn hoạt động của phương tiện, người sở hữu phương tiện, người điều khiển phương tiện, các thông tin khác có liên quan giúp làm sáng tỏ các trường hợp người điều khiển phương tiện gây tại nạn rời khỏi hiện trường hoặc liên quan đến các vụ án hình sự, kinh tế, ma túy đang được điều tra Việc cung cấp những thông tin cần thiết trên giúp cơ quan điều tra nhanh chóng làm rõ sự thật các vụ việc liên quan đến phương tiện theo quy định của pháp luật Thực hiện đúng quy trình đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ, quy định của pháp luật liên quan còn giúp phát hiện phương tiện quá niên hạn sử dụng không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn phương tiện và bảo vệ môi trường góp phần chủ động phòng ngừa, kiềm chế TNGT

14

Để chủ động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật, đòi hỏi cán bộ CSGT làm nhiệm vụ đăng ký nắm vững các quy định của pháp luật về đăng ký xe, trình tự, thủ tục tiến hành Đồng thời, cán bộ làm nhiệm vụ đăng ký phải có tinh thần cảnh giác, tỉ mỉ, thận trọng trong quá trình tiến hành để chủ động phát hiện các biểu hiện nghi vấn trong quá trình đăng ký

Với những tác dụng trên, có thể khẳng định, chính sách quản lý PTGTCG đường bộ là một dạng của chính sách công Chính sách công có rất nhiều quan điểm khác nhau, song một tập thể tác giả cho rằng ”Chính sách công là một tập hợp những quyết định liên quan với nhau do nhà nước ban hành, bao gồm các mục tiêu

và giải pháp để giải quyết một vẫn đề công nhằm đạt được mục tiêu phát triển” [50]

Như vậy, chính sách quản lý PTGTCG đường bộ là công tác quan trọng trong quản lý Nhà nước về TTATGT, là hoạt động nghiệp vụ của lực lượng CSGT, góp phần ngăn ngừa TNGT, đáp ứng yêu cầu phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm trên lĩnh vực giao thông

1.2 Đặc điểm chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an

Chính sách quản lý PTGTCG đường bộ là biện pháp quản lý hành chính công khai của Nhà nước, là hoạt động nghiệp vụ của lực lượng CSGT được tiến hành theo quy định pháp luật của Nhà nước, quy trình của ngành Công an

Để duy trì sự ổn định, phát triển của xã hội, Nhà nước cần phải tiến hành các biện pháp quản lý ở nhiều lĩnh vực bằng các biện pháp khác nhau, trong đó, có biện pháp quản lý hành chính công khai.Biện pháp này được tiến hành thông qua các quy định của pháp luật Nhà nước nhằm tổ chức và duy trì hoạt động của các cơ quan quản lý Nhà nước chuyên ngành bao gồm công tác đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ

Căn cứ vào từng thời kỳ khác nhau, Đảng, Nhà nước, Bộ Công an ban hành văn bản hướng dẫn chính sách quản lý PTGTCG đường bộ phù hợp thực tế, là cơ sở pháp lý giúp CSGT thực hiện nhiệm vụ dễ dàng, hiệu quả Là cơ quan hành pháp có chức năng phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật, lực lượng CSGT phải luôn xác định đây không chỉ là hoạt động hành chính đơn thuần - thực hiện theo quy trình mà còn là hoạt động nghiệp vụ của ngành Công an, chủ động sử dụng tổng hợp các biện pháp phát hiện, xử lý hành vi gian dối trong kê khai đăng

vi phạm pháp luật bảo đảm TTATXH, TTATGT

Quá trình tổ chức thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ của lực lượng CSGT đòi hỏi sự phối hợp của nhiều ngành, nhiều lựclượng khá

Muốn đăng ký, cấp biển số của một PTGTCG đường bộ của tổ chức, cá nhân, lực lượng CSGT phải nắm được nguồn gốc của phương tiện đó Có thể thấy, PTGTCG đường bộ từ khi được sản xuất đưa ra thị trường tiêu thụ, quá trình sử dụng

có liên quan đến rất nhiều cơ quan, ban ngành quản lý khác nhau Trong khi lực lượng CSGT chỉ có trách nhiệm tổ chức cấp đăng ký, biển số, kiểm tra, giám sát tình hình chấp hành pháp luật giao thông của chủ phương tiện, người sử dụng phương tiện trong phạm vi, chức năng, quyền hạn quy định Muốn thực hiện tốt nhiệm vụ trên, yêu cầu khách quan đặt ra đối với CSGT phải có sự phối hợp với nhiều ban, ngành, nhiều lực lượng liên quan

Để sự phối hợp đạt được hiệu quả, CSGT thường liên hệ chặt chẽ với lực lượng

Kỹ thuật hình sự trong các trường hợp giám định hồ sơ giấy tờ xác nhận nguồn gốc phương tiện; giám định số khung, số máy trong các trường hợp nghi vẫn xe có nguồn gốc bất hợp pháp hoặc để thực hiện việc khám nghiệm hiện trường trong điều tra, xử lý TNGT; phối hợp với Cảnh sát hình sự, Cảnh sát cơ động, CSGT thực hiện nội dung công tác khác (tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm, điều tra giải quyết TNGT ) phát hiện, xử lý các phương tiện giao thông không có nguồn gốc rõ ràng, không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn hoặc sử dụng vào hoạt động phạm pháp Ngoàira, CSGT phải chủ động phối hợp với các ngành, lực lượng có liên quan Chẳng hạn, phối hợp với Hải quan, cơ quan kiểm định chất lượng sản phẩm là PTGTCG đường bộ được xuất xưởng Để làm rõ nguồn gốc phương tiện; phối hợp với cơ quan kiểm định cấp phép lưu hành của Bộ Giao thông vận tải trong các trường hợp có liên quan đến việc kiểm tra xác định tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn phương tiện

Lực lượng CSGT tiến hành chính sách quản lý PTGTCG đường bộ thường xuyên có sự khai thác, kế thừa kiến thức của nhiều lĩnh vực khoa học chuyên ngành

16

Để thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ nhanh chóng, đạt hiệu quả, cần có sự khai thác, sử dụng có hiệu quả thành tựu của khoa học công nghệ, kế thừa các kinh nghiệm thực tiễn, cập nhật đầy đủ kiến thức mới của các ngành khoa học Việc sử dụng phần mềm quản lý xe giúp CSGT quản lý hồ sơ đăng ký phương tiện, nhanh chóng, thuận tiện, giúp quá trình nhập, lưu dữ liệu, tìm kiếm thông tin chính xác, tiết kiệm thời gian cho chủ thể tiến hành; sử dụng phương tiện kỹ thuật tiên tiến phát hiện những trường hợp gian lận, làm giả hồ sơ, thay đổi thông tin trong hồ sơ đăng ký hoặc các PTGTCG đường bộ bị đục lại số máy, số khung, bị cắt đổi số khung, số máy Nhằm hợp thức hóa các phương tiện có nguồn gốc bất hợp pháp như: Xe nhập lậu, trộm cắp, quá niên hạn sử dụng được hoán cải công năng sử dụng Do vậy, để đáp ứng yêu cầu đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ trong tình hình hiện nay, chủ động phát hiện, xử lý kịp thời các phương tiện có nguồn gốc hợp pháp Đòi hỏi đội ngũ cán bộ chuyên trách phải có kiến thức chuyên sâu về PTGTCG đường bộ, nắm được kết cấu tổng thành, kiểu dáng, thông số kỹ thuật cơ bản, đặc điểm nhận biết của từng loại xe, đời xe; thường xuyên đúc rút kinh nghiệm, cập nhật thông tin tài liệu mới, nắm chắc phương thức, thủ đoạn, công nghệ làm giả hồ sơ giấy tờ, hoán cải phương tiện, thay đổi số khung, số máy Đồng thời, phải được trang bị, kế thừa kiến thức mới của các ngành khoa học, những phương tiện kỹ thuật tiên tiến đáp ứng yêu cầu trên

Chính sách quản lý PTGTCG đường bộ của lực lượng CSGT liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân

Thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân thông qua cấp biển số và giấy chứng nhận đăng ký, thể hiện sự xác nhận của Nhà nước về quyền sở hữu hợp pháp của công dân đối với phương tiện đăng ký Là cơ sở pháp lý quan trọng để thực hiện việc phân chia tài sản, bảo

vệ quyền lợi hợp pháp của công dân theo pháp luật quy định trong các trường hợp:

Ly hôn, giải quyết thừa kế, phát sinh tranh chấp và quyền sở hữu tài sản Bên cạnh

đó, đáp ứng nhu cầu khai thác, sử dụng PTGTCG đường bộ để đi lại, kinh doanh vận tải hàng hóa hoặc vận chuyển hành khách của các chủ sở hữu phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, mở rộng sản xuất, tăng cường, củng cố quốc phòng an ninh trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội ở nước ta

sở cơ bản để đi sâu quản lý tốt các đối tượng còn lại.Trong thực tế, việc quản lý phương tiện tham gia giao thông suy cho cùng cũng là nhằm vào quản lý những người đang trực tiếp hoặc gián tiếp khai thác, sử dụng phương tiện đó Nhận thức đúng vấn đề trên sẽ giúp CSGT chủ động, phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời đúng với các hành vi vi phạm pháp luật về đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ Phát hiện các phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm trên các tuyến, địa bàn giao thông công cộng để có biện pháp chủ động đấu tranh, góp phần bảo đảm TTATGT

và TTATXH trên lĩnh vực giao thông vận tải Trên cơ sở đó, làm tốt chức năng tham mưu giúp Nhà nước và các cơ quan quản lý có các biện pháp xử lý, bổ sung hoàn thiện, nhằm nâng cao chất lượng quản lý TTATGT trong từng giai đoạn

1.3 Những yêu cầu thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ tại Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an

Thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ theo chức năng của cục CSGT, Bộ công an có yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể sau:

Nắm được thực trạng tình hình, cơ cấu, động thái chủng loại phương tiện giao thông cơ giới đường bộ thuộc chức năng quản lý

Đây là nhiệm vụ đầu tiên giữ vai trò quan trọng, đòi hỏi đội ngũ cán bộ làm nhiệm vụ quản lý phải thực hiện nghiêm túc các quy định và văn bản hướng dẫn nghiệp

vụ làm tốt công tác thống kê nghiệp vụ, phân loại các đối tượng phương tiện đăng ký theo thời gian, theo chủng loại: Ô tô, mô tô, xe gắn máy; theo kết cấu tổng thành, theo dung tích xi lanh, cấu tạo hộp số và loại nhiên liệu sử dụng; theo mục đích sử dụng; theo

Để thực hiện được yêu cầu nhiệm vụ trên, đòi hỏi CSGT trong quá trình tổ chức đăng ký phải kiểm tra, so sánh cẩn thận, tỉ mỉ hồ sơ giấy tờ với thực tế phương tiện nhằm làm rõ nguồn gốc của phương tiện Đối với những phương tiện đăng ký lần đầu, việc kiểm tra sẽ dễ dàng hơn, riêng với các phương tiện có sự thay đổi thông tin do nhu cầu, mục đích của người sử dụng sẽ cần nhiều thời gian, phương pháp kiểm tra Do đó, CSGT phải luôn chủ động phát hiện ra những vướng mắc, bất cập trong quá trình làm nhiệm vụ, có như vậy mới đáp ứng được yêu cầu nắm vững

về số lượng, chất lượng và sự di biến động của phương tiện tham gia giao thông

Chính sách quản lý PTGTCG đường bộ phải được thực hiện nghiêm túc theo quy định pháp luật, quy trình công tác của ngành Công an

Thực hiện nghiêm túc quy định của pháp luật về quản lý PTGTCG đường bộ, tập trung làm tốt từ khâu tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra thực tế phương tiện Đối với cán

bộ, chiến sỹ làm nhiệm vụ kiểm tra phải nắm chắc thủ tục hành chính, các loại giấy tờ cần thiết để chứng minh nguồn gốc của phương tiện; đặc điểm bảo mật trên phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng dùng cho xe cơ giới hoặc tờ khai nguồn gốc ô tô, xe máy nhập khẩu; các dạng tẩy xóa hồ sơ Đối với công tác kiểm tra thực tế phương tiện phải phân công cán bộ, chiến sỹ có kinh nghiệm, hiểu biết về đặc điểm kỹ thuật,

vị trí đóng số máy, số khung; các dạng đóng số máy, số khung (phương pháp đóng số châm kim, laser ); kiểu dáng công nghiệp đối với từng loại phương tiện Nhằm phục

vụ nhanh nhất yêu cầu quản lý xã hội của Nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của công dân, tránh tình trạng gây khó khăn phiền hà cho công dân

Phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

Giấy chứng nhận đăng ký, biển số xe do cơ quan Nhà nước cấp cho PTGTCG đường bộ giúp tổ chức, cá nhân xác lập được quyền sở hữu hợp pháp của mình đối với phương tiện đó Là loại tài sản có giá trị lớn bị Nhà nước truy thu thuế với tỉ lệ cao Vì vậy, tình trạng các đối tượng xấu lợi dụng sơ hở trong quá trình tổ

19

chức thực hiện đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ của CSGT thực hiện hành vi hợp thức hóa những phương tiện không rõ nguồn gốc thông qua kê khai đăng ký (làm giả hồ sơ, giấy tờ đăng ký hoặc thay đổi kết cấu tổng thành phương tiện, đục

số khung, số máy ) gây thất thu cho ngân sách Nhà nước Có trường hợp, phương tiện không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn và bảo vệ môi trường theo quy định, gắn biển số giả, sử dụng giấy chứng nhận đăng ký giả để lưu hành trên đường giao thông hoặc các phương tiện giao thông được sử dụng vào các hoạt động phạm pháp, phạm tội gây mất an ninh trật tự

Để phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời đối với các hành vi vi phạm pháp luật trong thực hiện chính sách quản lý PTGTCG đường bộ của chủ phương tiện và người sử dụng phương tiện, đòi hỏi cán bộ CSGT làm nhiệm vụ phải có thái độ làm việc nghiêm túc, kiểm tra kỹ hồ sơ, giấy tờ, thực tế PTGTCG đường bộ được đem đến cơ quan Công an làm các thủ tục đăng ký Luôn chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm liên quan đến PTGTCG đường bộ Mặt khác, phải thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp quản lý khác nhau để phát hiện vi phạm như: Tuần tra, kiểm soát giao thông; điều tra, xử lý TNGT; xử phạt vi phạm hành chính Quá trình kiểm tra phát hiện các phương tiện nghi vấn phải đối chiếu cẩn thận giữa giấy tờ xe với thực trạng phương tiện Trong đó, phải kiểm tra kỹ: Số máy, số khung, nhãn hiệu, màu sơn, loại xe, kiểu dáng, vị trí, cách đóng số máy, số khung Các trường hợp khi kiểm tra phát hiện có biểu hiện tẩy xóa, sửa chữa trên Giấy chứng nhận đăng ký xe hoặc nghi là giấy tờ giả; số máy, số khung trên phương tiện có biểu hiện đóng, đục lại đều phải được lập biên bản tạm giữ, báo cáo lãnh đạo đơn vị để đề nghị trưng cầu giám định; căn cứ vào kết quả giám định để xử lý theo đúng quy định của pháp luật hoặc chuyển cho Cơ quan Cảnh sát điều tra tiếp tục điều tra làm rõ

Thu thập, xây dựng cơ sở dữ liệu về PTGTCG đường bộ phục vụ yêu cầu khai thác sử dụng của ngành Công an và các ngành chức năng có liên quan

Dữ liệu trong đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ của lực lượng CSGT bao gồm đầy đủ các thông tin liên quan đến phương tiện và chủ sở hữu phương tiện, như: Thông tin về nhãn hiệu, màu sơn, tải trọng của xe, dung tích, số loại, năm sản xuất, số máy, số khung của phương tiện; họ tên, năm sinh, số chứng minh nhân dân, địa chỉ của chủ phương tiện Các thông tin này được bổ sung vào hệ thống cơ sở

20

dữ liệu khi có sự thay đổi thông qua việc chủ sở hữu phương tiện đến cơ quan đăng

ký thay đổi các thông tin khi sang tên, di chuyển, hoặc thay đổi các thông tin khác Đây là những thông tin có giá trị, phục vụ đắc lực cho công tác điều tra, giải quyết tai nạn giao thông; công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm của lực lượng CSGT, công tác điều tra các vụ án hình sự có liên quan đến PTGTCG đường bộ

Mặt khác, quá trình thu thập thông tin, dữ liệu khi thực hiện công tác đăng ký

xe, chủ thể tiến hành nắm được các phương thức, thủ đoạn các đối tượng thường lợi dụng trong quá trình làm thủ tục cấp đăng ký, biển số xe để hợp thức hóa phương tiện bất hợp pháp Cán bộ làm nhiệm vụ sẽ dễ dàng làm rõ được những trường hợp

vi phạm, góp phần giảm thiểu số vụ vi phạm, nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa, đặc biệt là đối với các đối tượng có ý định thực hiện hành vi phạm tội

Dựa vào cơ sở dữ liệu đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ, ngành Công an

sẽ có điều kiện hỗ trợ thực hiện có hiệu quả các yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn cụ thể Với những số liệu cụ thể thực tế về lưu lượng phương tiện giao thông

đã được thống kê, tổng hợp đầy đủ trong cơ sở dữ liệu, ngành Công an sẽ có điều kiện đánh giá thực trạng về nguồn gốc, chất lượng, chủng loại và di biến động của phương tiện trong từng vùng, miền và trên phạm vi cả nước Kết quả đó giúp cho lực lượng CSGT chủ động tham mưu, đề xuất các giải pháp quản lý số lượng, chất lượng PTGTCG đường bộ; các cơ quan chức năng có chính sách điều chỉnh PTGTCG đường bộ phù hợp với sự phát triển kinh tế, xã hội tại địa phương; đồng thời, lực lượng nghiệp vụ có liên quan trong ngành Công an có điều kiện tra cứu, truy nguyên phương tiện là tang vật của vụ án hình sự; tìm ra nguyên nhân và điều kiện tội phạm lợi dụng sơ hở để thực hiện hành vi phạm tội, để từ đó làm tốt chức năng tham mưu

Từ cơ sở dữ liệu đã có về PTGTCG đường bộ, còn giúp cấp có thẩm quyền đánh giá được thực trạng tình hình cơ sở dữ liệu, về chất lượng dữ liệu, những hạn chế thiếu sót mà chủ thể tiến hành gặp phải Trên cơ sở đó, xác định được nguyên nhân, là cơ sở để đưa ra giải pháp nâng cao chất lượng cơ sở dữ liệu, bảo đảm thông tin liên quan đến phương tiện giao thông được cập nhật đầy đủ, kịp thời khi có thay đổi, tạo ra hệ thống dữ liệu toàn diện, đáp ứng tốt nhất yêu cầu đặt ra đối với công

tác phòng, chống tội phạm

- Cục CSGT đăng ký, cấp biển số xe của Bộ Công an; đăng ký, cấp biển số

xe ô tô của cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế và người nước ngoài làm việc trong cơ quan, tổ chức đó; đăng ký cấp biển số xe ô tô của các cơ quan, tổ chức quy định tại Phụ lục số 01 ban hành kèm theo Thông tư số 64/2017/TT-BCA [9] gồm:

Văn phòng và các Ban của Trung ương Đảng, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, Văn phòng các Bộ, cơ quan ngang bộ, các cơ quan thuộc Chính phủ, xe ô tô phục vụ các đồng chí là thành viên chính phủ, các đồng chí là Ủy viên Trung ương Đảng công tác tại Hà Nội, Văn phòng cơ quan Trung ươngcác tổ chức chính trị xã hội (Mặt trận Tổ quốc, Tổng Liên đoàn Lao động, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân), Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao, Báo Nhân dân, Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước, Đại sứ quán, Tổ chức quốc tế và nhân viên người nước ngoài, Văn phòng Kiểm toán Nhà nước, Văn phòng Ủy ban chứng khoán Nhà nước, Trung tâm lưu trữ quốc gia, Văn phòng Tổng cục Hải quan, Văn phòng tập đoàn dầu khí Quốc gia Việt Nam, Văn phòng Tổng Công ty hàng không Việt Nam, xe hoạt động nghiệp

vụ, phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội và các trường hợp khác được Bộ trưởng Bộ Công an hoặc Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự, an toàn xã hội phê duyệt trên cơ sở đề nghị của Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông

- Phòng Cảnh sát giao thông, Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ, đường sắt Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây viết gọn là Phòng Cảnh sát giao thông) đăng ký, cấp biển số các loại xe sau đây (trừ các loại xe của cơ quan,

tổ chức, cá nhân quy định ở trên):

+ Xe ô tô, máy kéo, rơ moóc, sơ mi rơ moóc, xe mô tô có dung tích xi lanh từ

các loại xe có kết cấu tương tự xe nêu trên của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài, kể cả xe quân đội làm kinh tế có trụ sở hoặc cư trú tại địa phương

22

+ Xe mô tô, xe gắn máy, xe máy điện, xe có kết cấu tương tự xe mô tô, xe gắn máy, xe máy điện của cơ quan, tổ chức, cá nhân người nước ngoài, của dự án,

tổ chức kinh tế liên doanh với nước ngoài tại địa phương và tổ chức, cá nhân có trụ

sở hoặc cư trú tại quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh nơi Phòng Cảnh sát giao thông đặt trụ sở

- Đội CSGT trực thuộc Công an huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây viết gọn là Công an cấp huyện) đăng ký, cấp biển số xe mô tô, xe gắn máy,

xe máy điện và các loại xe có kết cấu tương tự xe nêu trên của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước có trụ sở hoặc cư trú tại địa phương mình (trừ các loại được quy định đến đăng ký tại Cục Cảnh sát giao thông và Phòng Cảnh sát giao thông)

- Trong trường hợp cần thiết, do yêu cầu thực tế tại các huyện biên giới, vùng sâu, vùng xa hoặc các địa phương có khó khăn về cơ sở vật chất, Giám đốc Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sau khi báo cáo và được sự đồng ý bằng văn bản của Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự, an toàn xã hội,

có thể quyết định giao Phòng Cảnh sát giao thông tổ chức đăng ký, cấp biển số xe theo cụm nhằm bảo đảm thuận tiện cho tổ chức, cá nhân có nhu cầu đăng ký xe

Quan hệ phối hợp trong thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông

cơ giới đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông

Để tăng cường hiệu quả công tác tổ chức đăng ký và quản lý PTGTCG đường bộ, lực lượng CSGT không thể tiến hành phòng ngừa một cách độc lập mà cần thường xuyên phối hợp với các lực lượng nghiệp vụ khác có liên quan Mối quan

hệ phối hợp đó được thể hiện thường xuyên liên tục cả trong phòng ngừa, phát hiện, điều tra, xác minh làm rõ hành vi gian lận của từng cá nhân tổ chức có liên quan để xử

lý theo pháp luật Thực tế, có rất nhiều lực lượng liên quan đến quá trình đăng ký, quản

lý PTGTCG đường bộ Tuy nhiên, có thể phân loại các mối quan hệ thành:

- Đối với các lực lượng trong ngành Công an

+ Phối hợp với lực lượng Công an cơ sở (Công an phường) thực hiện nhiệm

vụ điều tra, nắm tình hình địa bàn, tuyến giao thông Thực hiện các biện pháp tuyên truyền, giáo dục tại cộng đồng với người dân và với người vi phạm giao thông; vận động nhân dân kê khai, đăng ký phương tiện giao thông nhằm chủ động phát hiện các trường hợp xe gian, xe nhập lậu, vận động nhân dân, cam kết thực hiện và tố giác khi phát hiện các biểu hiện nghi vấn

23

+ Phối hợp với lực lượng Cảnh sát điều tra Đây là lực lượng được giao nhiệm vụ điều tra các vụ án hình sự, trong đó có các vụ án liên quan đến PTGTCG đường bộ Trong các vụ án hình sự, PTGTCG đường bộ là tang vật, phương tiện để tội phạm thực hiện các hành vi phạm tội như buôn lậu, vận chuyển trái phép chất ma túy, trộm cắp, gây tai nạn bỏ trốn Trong quá trình điều tra, lực lượng Cảnh sát điều tra phối hợp với lực lượng CSGT làm rõ các thông tin liên quan đến đặc điểm phương tiện, nguồn gốc phương tiện, chủ sở hữu phương tiện,góp phần quan trọng trong điều tra phá án Mặt khác, qua hoạt động tuần tra, kiểm soát, tổ chức đăng ký, quản lý phương tiện phát hiện các biểu hiện nghi vấnvề nguồn gốc phương tiện (xe gắn biển số giả, đăng

ký giả; giấy tờ, hồ sơ bị tẩy xóa; đục lại số máy, số khung xe ), lực lượng CSGT trực tiếp tiến hành kiểm tra xác minh, trong một số trường hợp phải cung cấp tài liệu cần thiết, củng cố hồ sơ cho lực lượng Cảnh sát điều tra tiến hành điều tra làm rõ

+ Phối hợp với lực lượng Cảnh sát Kỹ thuật hình sự: Trong trường hợp nghi vấn phương tiện có dấu hiệu làm giả giấy tờ, hồ sơ đăng ký xe, biển số, có dấu hiệu đục lại số khung, số máy thì cần phải phối hợp với lực lượng Cảnh sát Kỹ thuật hình sự trưng cầu giám định, phát hiện hành vi vi phạm của đối tượng Kết quả giám định sẽ là căn cứ xác định tình trạng nguồn gốc của phương tiện, là căn cứ xử

lý vi phạm

+ Phối hợp với Cảnh sát trật tự, Cảnh sát Cơ động, Cảnh sát bảo vệ và hỗ trợ

tư pháp thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, truy đuổi theo dấu vết nóng các trường hợp PTGTCG đường bộ bỏ chạy sau khi gây tai nạn Phát hiện, xử lý trường hợp xe không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn, nguồn gốc không rõ ràng, mang biển số giả, giấy chứng nhận đăng ký xe giả đang được sử dụng vào mục đích bất hợp pháp như: Tổ chức đua xe trái phép, sử dụng xe vào các hoạt động buôn lậu, mua bán vận chuyển ma túy, hàng cấm, hàng giả

+ Phối hợp với một số lực lượng nghiệp vụ khác trong ngành Công an: Phối hợp với lực lượng quản lý hồ sơ nghiệp vụ để nghiên cứu, khai thác hồ sơ có liên quan đến công tác phòng ngừa vi phạm TTATGT, TNGT, tội phạm vi phạm quy định về điều khiển PTGTCG đường bộ; phối hợp với đơn vị công tác chính trị thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và thực hiện các biện pháp vận động quần chúng

- Đối với các cơ quan khác ngoài ngành Công an

24

+ Phối hợp với Bộ Giao thông vận tải, Ủy ban An toàn giao thông, Sở Giao thông vận tải các địa phương trong việc tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố xây dựng, thực hiện các đề án, kế hoạch phát triển PTGTCG đường bộ trên địa bàn hợp lý, khoa học Đây là mối quan hệ phối hợp thường xuyên giữa các cơ quan chuyên trách trong quản lý Nhà nước về an toàn giao thông Quan hệ phối hợp trên được tiến hành trong hầu hết các mặt công tác bảo đảm TTATGT ở địa phương

+ Phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng, cơ quan quản lý giáo dục, đào tạo, các tổ chức chính trị - xã hội để thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật về vai trò của việc thực hiện đăng ký, quản lý phương tiện giao thông, giúp người dân hiểu được lợi ích việc thực hiện tốt công tác đăng ký, quản lý các PTGTCG đường bộ góp phần hỗ trợ quá trình kiểm tra xác minh quản lý phương tiện

Có thể thấy mối quan hệ phối hợp của CSGT làm nhiệm vụ đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ với các lực lượng trong và ngoài ngành Công an giữ vai trò hết sức quan trọng giúp thực hiện tốt việc đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ đáp ứng yêu cầu quản lý xã hội của Nhà nước và nhu cầu đi lại của người dân Đồng thời góp phần chủ động phát hiện, đấu tranh với các hành vi gian lận trong kê khai đăng ký, sử dụng PTGTCG đường bộ vào mục đích phạm pháp, phạm tội khác

- Nội dung phối hợp trong quản lý PTGTCG đường bộ được tập trung vào những vấn đề sau:

+ Phối hợp trong việc tham mưu và ban hành các văn bản quy định liên quan đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ

+ Trao đổi thông tin, khai thác, kế thừa kết quả công tác đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ phục vụ yêu cầu quản lý xã hội của các ngành, lĩnh vực có liên quan, công tác nghiệp vụ của ngành Công an

+ Giám định một số vấn đề liên quan đến số khung, số máy của phương tiện đăng ký; giám định chữ ký, con dấu, giấy tờ trong chứng từ hồ sơ phương tiện đăng ký

+ Tổ chức kiểm tra, hướng dẫn thực hiện đăng ký, quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

Với các nội dung phối hợp trên, đòi hỏi lực lượng CSGT phải luôn chủ động phối hợp với các lực lượng liên quan trong tổ chức tiến hành các nội dung quản lý người và PTGTCG đường bộ Đây là điều kiện cần thiết nhằm khai thác sử dụng

25

phương pháp, phương tiện, các ưu thế công tác quản lý hành chính về TTATGT trong phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và các hành vi vi phạm trên lĩnh vực giao thông vận tải góp phần duy trì tốt TTATGT theo đúng chức năng nhiệm vụ Nhà nước giao cho ngành Công an

Để đạt được điều đó, đòi hỏi quá trình phân công, phân cấp quản lý giữa các ngành, các lực lượng phải phù hợp với điều kiện, khả năng theo chức năng quản lý

xã hội của từng ngành Nội dung, yêu cầu và hình thức phối hợpphải có sự vận dụng linh hoạt, sáng tạo trên các lĩnh vực, trong từng tình huống cụ thể

1.4 Những nhân tố tác động đến thực hiện chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ

1.4.1 Về chính sách

Chỉ đạo tập trung làm tốt công táctham mưu, đề xuất các chủ trương, giải pháp lớn trong công tác bảo đảm TTATGT - TTXH và tổ chức thực hiện các giải pháp nhằm kiềm chế làm giảm TNGT, ùn tắc giao thông; chú trọng công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách thủ tục hành chính trong công tác bảo đảm TTATGT Đồng thời, đổi mới phương pháp lãnh đạo, chỉ huy, nâng cao chất lượng điều hành giải quyết công việc, tăng cường xuống địa bàn, sâu sát thực tiễn đi đôi với kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc CSGT địa phương thực hiện nhiệm vụ Tổ chức giao ban Quý, các cuộc họp theo tuyến và khu vựcđể nắm vững tình hình, thu nhậnnhiều kết quả và kinh nghiệm địa phương, đồng thời tạo

sự gắn bó, đoàn kết hơn trong công tác phối hợp bảo đảm TTATGT - TTXH

* Công tác tham mưu, chỉ đạo

Chủ động tham mưu cho Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an có những chỉ đạo lớn, quan trọng trong công tác bảo đảm TTATGT - TTXH, tham mưu với Đảng ủy Công an Trung ương hoàn thành báo cáo sơ kết 05 năm thực hiện Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 04/9/2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về

“Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm TTATGT đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa và khắc phục ùn tắc giao thông”, đồng thời tham mưu cho Ban Bí thư thông báo kết luận và chỉ đạo về việc tiếp tục tăng cường thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 18-CT/TW; tham mưu với Bộ Công an tổ chức sơ kết 03 năm thực hiện Chỉ thị số 02/CT-BCA ngày 03/4/2015 của Bộ trưởng Bộ Công an về “Tăng cường công tác đảm bảo trật tự, an toàn giao thông của lực

26

lượng CAND trong tình hình mới”, đồng thời đề xuất xây dựng, ban hành Chỉ thị mới cho phù hợp với tình hình thực tế và cơ cấu tổ chức mới của Bộ Công an; ban hành Chương trình số 02/CTr-BCA-C67 ngày 24/01/2018 về bảo đảm TTATGT năm 2018 của lực lượng Công an nhân dân (CAND); có Điện số 756/HT và số 61/HT chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương mở đợt cao điểm bảo đảm TTATGT – TTXH dịp Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán Mậu Tuất và các lễ hội đầu xuân năm 2018; Kế hoạch số 175/KH-BCA-C08 ngày 22/8/2018 mở đợt cao điểm bảo đảm TTATGT – TTXH dịp lễ Quốc khánh 02/9, khai giảng năm học mới 2018 – 2019;tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc với Công an các địa phương để chỉ đạo triển khai công tác bảo đảm an ninh, TTATGT, phòng chống

ùn tắc giao thông, giải quyết tình hình phức tạp về an ninh, trật tự (ANTT) tại các

trạm thu phí BOT trong dịp Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018;

Căn cứ chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an và tình hình thực tế, Cục CSGT đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo và triển khai thực hiện có hiệu quả công tác bảo đảm TTATGT - TTXH, như: Mở 03 đợt cao điểm bảo đảm TTATGT – TTXH dịp Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán Mậu Tuất, các lễ hội đầu xuân hàng năm cũng như cácdịp nghỉ lễ khác trong năm; tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền pháp luật về TTATGT; các giải pháp phòng ngừa tai nạn giao thông, ùn tắc giao thông; khảo sát, kiến nghị về tổ chức giao thông; thực hiện công tác nghiệp vụ cơ bản, đấu tranh phòng chống tội phạm trên các lĩnh vực giao thông

Cảnh sát giao thông các địa phương đã làm tốt công tác tham mưu cho Giám đốc, UBND địa phương ban hành các văn bản chỉ đạo, thực hiện các giải pháp bảo đảm TTATGT như: Xây dựng các kế hoạch triển khai thực hiện các chỉ đạo của Bộ, Cục CSGT về công tác bảo đảm TTATGT, TTKS, XLVP, phòng ngừa TNGT; kiến nghị những bất hợp lý trong tổ chức giao thông, báo hiệu giao thông; đề xuất các giải pháp khắc phục ùn tắc giao thông; xây dựng các kế hoạch, phương án phối hợp các lực lượng CSHS, CSCĐ làm nhiệm vụ bảo đảm TTATGT

*Công tác tham mưu xây dựng văn bản quy phạm pháp luật

Đây là công việc hết sức quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến thực hiện chính sách phù hợp hay không?Ví như, xây dựng, trình Bộ trưởng ký ban hành 05 Thông

tư [17;18;20;21] Hoàn thành dự thảo Hồ sơ đề nghị xây dựngNghị định của Chính phủ về công tác thống kê, báo cáo, chia sẻ dữ liệu tai nạn giao thông, đã lấy ý kiến

27

tham gia của các Bộ, ngành, địa phương và được Bộ Tư pháp cho ý kiến thẩm định Hơn nữa, việc tham gia Ban soạn thảo, Tổ biên tập xây dựng dự thảoLuật sửa đổi, bổ sung Luật Công an nhân dân năm 2014, Luật sửa đổi, bổ sung Luật Giao thông đường bộ 2008, Nghị định về kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới (thay thế Nghị định số 63/2016/NĐ-CP ngày 01/7/2016 của Chính phủ quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới).Tham gia ý kiến 60 văn bản quy

phạm pháp luật (6 Luật, 18 Nghị định và 36 Thông tư) do Bộ Công an giao có trách

nhiệm và đúng thời gian quy định Đây là một trong nhân tố quan trọng quyết định khi thực hiện các chính sách quản lý phương tiện giao thông xe cơ giới đường bộ

* Công tác tuyên tuyền, phổ biến chính sách

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật có vai trò rất quan trọng,

là cầu nối để đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến với mọi người dân Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đã góp phần nâng cao nhận thức, ngăn chặn làm hạn chế những hành vi - vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội

Thực hiện Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Nhà nước, thời gian qua công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được triển khai với sự tham gia của các cấp, ngành, địa phương với nội dung thiết thực, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với từng đối tượng; các hình thức, phương pháp tuyên truyền ngày càng phong phú,

đa dạng và có hiệu quả, góp phần tạo chuyển biến tích cực trong ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, đảng viên và nhân dân Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật tập trung hướng mạnh về cơ sở, vùng sâu, vùng xa, với những hình thức ngày càng phong phú, đa dạng Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đã chú trọng đổi mới hình thức, triển khai thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc thông qua khai thác, sử dụng tủ sách pháp luật cơ sở; xây dựng quy ước của thôn - khu phố; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật dưới hình thức viết hoặc sân khấu hóa Trong đó tiêu biểu như các cuộc thi tìm hiểu về “Luật Giao thông đường bộ”, đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao nhận thức, hiểu biết và thực thi pháp luật, từ

đó góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân

và trách nhiệm của mình trước đất nước” Vậy thì, trọng tâm của vấn đề dân trí hiện nay chính là ý thức về quyền và trách nhiệm của người dân Nâng cao nhận thức về tự

do dân chủ, hiểu biết về quyền công dân, quyền con người, nâng cao mức độ quan tâm của người dân trước các vấn đề xã hội, động viên, thu hút được sự dấn thân đông đảo của trí thức, doanh nhân, là những yếu tố cốt lõi để nâng cao dân trí

Trước yêu cầu của hội nhập quốc tế, nhất là sau khi cộng đồng ASEAN thành hiện thực, việc sử dụng PTGTCG đường bộ để đi lại, ra vào biên giới Việt Nam diễn ra thường xuyên, nhu cầu trao đổi, mua bán phương tiện đi lại trở thành phổ biến Do trình độ dân trí không đồng đều, nhận thức pháp luật của người dân chưa cao cộng với tâm lý thích mua các phương tiện với giá rẻ nên thường bị các đối tượng xấu lợi dụng

để bán các phương tiện nhập lậu, không rõ nguồn gốc, phương tiện hết niên hạn sử dụng hoặc các phương tiện không bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến công tác, quản lý phương tiện, bảo đảm TTATGT của lực lượng CSGT, đồng thời, đặt ra nhiều thách thức trong thời gian tới

Yêu cầu đặt ra trong đăng ký mới phương tiện cũng như quản lý PTGTCG đường bộ ngày càng phức tạp Đồng thời, PTGTCG đường bộ đa dạng về chủng loại, nguồn gốc (xe nhập khẩu từ nước ngoài, xe nội địa, xe thanh lý, xe là tài sản trộm cắp, xe nhập lậu ), ảnh hưởng trực tiếp đến công tác đăng ký, quản lý phương tiện của lực lượng CSGT, với trình độ nghiệp vụ, khoa học - công nghệ của lực lượng

29

CSGT thực hiện đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ như hiện nay, chưa đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới Đòi hỏi, lực lượng CSGT phải luôn chủ động, không ngừng nắm bắt xu thế, nâng cao trình độ nghiệp vụ, khoa học - công nghệ; tích cực ứng dụng công nghệ - thông tin vào công tác của lực lượng CSGT, thay thế cho các phương thức hoạt động thủ công, lạc hậu, nâng cao hiệu quả công tác

*Ý thức trách nhiệm người thực thi chính sách quản lý

Tình hình tội phạm lợi dụng các PTGTCG đường bộ để thực hiện hành vi phạm tội tiếp tục có những diễn biến phức tạp Các đối tượng hoạt động với phương thức, thủ đoạn tinh vi, manh động, liều lĩnh, nhất là các đối tượng phạm tội mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy, buôn lậu, cướp tài sản là PTGTCG đường bộ Do đó, lực lượng CSGT cần có những biện pháp tích cực, quản lý chặt chẽ các phương tiện hoạt động, thực hiện quy chế phối hợp với các lực lượng trong và ngoài ngành Công an để trao đổi, khai thác thông tin, dữ liệu liên quan đến phương tiện, chủ phương tiện, phục vụ công tác điều tra, làm rõ các vụ án có liên quan đến PTGTCG đường bộ

Các đối tượng phạm tội và phần tử xấu tiếp tục lợi dụng những sơ hở, thiếu sót trong đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ của lực lượng CSGT để thực hiện hành vi phạm pháp như: Làm giả giấy tờ chứng nhận nguồn gốc phương tiện, đóng dấu giả, chữ ký giả, tẩy xóa các thông tin trong hồ sơ đăng ký, sửa chữa số máy, số khung nhằm hợp thức hóa phương tiện không rõ nguồn gốc Do đó, yêu cầu đặt ra đối với lực lượng CSGT phải nắm vững các quy định của pháp luật, phương thức, thủ đoạn hoạt động của các đối tượng để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm Thường xuyên, kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót để kiến nghị, đề xuất với cơ quan có thẩm quyền bổ sung, sửa đổi phù hợp, nâng cao hiệu quả đăng

ký, quản lý PTGTCG đường bộ

1.4.3 Điều kiện cơ sở hạ tầng

Sự phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng giao thông vận tải ngày càng tăng.Trong những năm vừa qua, cùng với sự phát triển chung của đất nước, kết cấu hạ tầng giao thông vận tải đường bộ đã có nhiều chuyển biến theo hướng tích cực, phát triển nhanh, nhiều tuyến đường được mở rộng, nâng cấp đáp ứng được phần lớn nhu cầu phát triển kinh tế, xã hội của địa phương

Đời sống kinh tế của người dân ngày càng nâng cao, do vậy nhu cầu tham gia giao thông luôn ở mức lớn kéo theo sự gia tăng không ngừng số lượng

30

PTGTCG đường bộ Đặc biệt, trong những năm gần đây, số lượng xe ô tô con, xe

mô tô, xe gắn máy gia tăng với tốc độ nhanh chóng, đa dạng về chủng loại, nguồn gốc, gây khó khăn trong đăng ký, quản lý PTGTCG đường bộ Bên cạnhđó, mạng lưới giao thông vận tải đường bộ mặc dù đã có những bước chuyển mạnh mẽ, nhưng đánh giá một cách tổng thể, mạng lưới giao thông đường bộ vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển chung Các tuyến đường nối vùng kinh tế trọng điểm, khu du lịch, khu công nghiệp chưa được nâng cấp đúng mức, làn đường còn hẹp Nhiều tuyến quốc

lộ, tỉnh lộ, tuyến phố vừa sửa chữa nâng cấp vừa đưa vào khai thác sử dụng Xây dựng các công trình đô thị (điện, cấp thoát nước…) chưa có sự phối hợp đồng bộ với xây dựng hệ thống đường bộ, tiến độ thi công của nhiều dự án bị chậm trong khi PTGTCG đường bộ tham gia hỗn hợp vẫn ngày một gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý phương tiện, bảo đảm TTATGT của lực lượng CSGT

Các phương tiện các nhân tăng cao

Các phương tiện cá nhân sẽ gia tăng nhanh chóng, đặc biệt ô tô con phục vụ nhu cầu đi lại của cá nhân, gây áp lực lớn đối với hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông trong cả nước nói chung Việt Nam đang trải qua quá trình đô thị hóa nhanh chóng Tính đến năm 2017, khoảng 40% trong tổng số hơn 90 triệu người dân Việt Nam sống ở các đô thị, đặt ra thách thức lớn đối với lĩnh vực vận tải, đặc biệt là giao thông công cộng.Việt Nam đang gặp phải một số tác động ảnh hưởng đến quá trình xây dựng giao thông đô thị bền vững như: thiếu quỹ đất dành cho giao thông công cộng; sự gia tăng nhanh các phương tiện cá nhân với tỉ lệ từ 10-12%/năm; thiếu quy hoạch hệ thống bến xe, bãi đỗ phương tiện; Ùn tắc giao thông còn diễn biến phức tạp tại các thành phố lớn; Sự tác động mạnh mẽ của công nghệ kết nối trong vận tải đòi hỏi phải có những giải pháp phù hợp.Số liệu của Tổng cục Hải quan cho thấy, tính từ đầu năm đến giữa tháng 3-2017, hơn 14.400 ô tô con nguyên chiếc dưới 9 chỗ được nhập về Việt Nam, cao hơn 8.640 chiếc so với cùng kỳ 2016

Số xe nhập dự kiến sẽ còn tăng mạnh bởi từ ngày 1-1-2018, thuế nhập khẩu cho các dòng xe dưới 9 chỗ từ các nước ASEAN về Việt Nam giảm xuống còn 0% Theo thống kê, tốc độ tăng trưởng lượng xe ô tô tại Việt Nam hiện nay là 16%, trong khi

đó, tốc độ phát triển hạ tầng giao thông là 0,25% Theo đề án quản lý phương tiện giao thông cho đường phố Hà Nội năm 2015, nếu xếp toàn bộ xe ô tô con và xe gắn máy trên mặt đường, số xe này chiếm khoảng 80% diện tích đường phố Với số

31

lượng tăng trưởng ô tô như trên thì con số này sẽ là 100% Các chuyên gia đã tính toán, mật độ mạng lưới giao thông tại đô thị lớn như TP Hồ Chí Minh và Hà Nội chỉ chiếm 8%, trong khi đó nhu cầu là 20-25%.Ở tốc độ 50km/giờ thì diện tích chiếm dụng của ô tô và xe gắn máy hiện nay đang vượt so với khả năng đáp ứng của kết cấu hạ tầng khoảng 4 lần và trong khu vực vành đai 3, khoảng cách này là 6 lần Thêm vào đó, các dự án nhà chung cư, cao tầng đang thi nhau mọc lên làm tăng dân số và lượng xe lưu thông tại khu vực Khi tỷ lệ cho giao thông tĩnh hiện nay chỉ 0,3%, đáp ứng 1/15 so với nhu cầu dừng đậu của phương tiện thì số phương tiện này phải liên tục chạy trên đường Hệ quả là liên tục ùn tắc giao thông

Thị trường mở rộng, giao thông vận tải phát triển, cùng với đó là phương tiện vận tải chuyên chở hàng hóa lớn; xe siêu trường, siêu trọng gia tăng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế Dựa trên phân tích những đặc điểm về kinh tế - xã hội, diễn biến của tình hình PTGTCG đường bộ, hệ thống kết cấu cơ sở hạ tầng giao thông vận tải trong thời gian qua và thực trạng công tác đăng ký, quản lý PTGTCG đường

bộ của lực lượng CSGT là cơ sở để đưa ra những yếu tố tác động, ảnh hưởng đến chính sách quản lý phương tiện giao thông cơ giới đường bộ của lực lượng Cảnh sát giao thông trong thời gian tới

1.4.4 Các điều kiện khác

* Đánh giá, rút kinh nghiệm về công tác bảo đảm TTATGT

Đánh giá, rút kinh nghiệm và chỉ đạo thực hiện về công tác bảo đảm TTATGT, đấu tranh,phòng chống tội phạm trên các tuyến giao thông; các Hội nghị giao ban tuyến và khu vực nhằm đánh giá sát, đúng thực trạng công tác bảo đảm TTATGT, TTXH, đồng thời tiếp thu được nhiều hơn các ý kiến phản ánh, kiến nghị của các địa phương, qua đó kịp thời giải quyết ngay các kiến nghị của địa phương và

đề ra các phương hướng, nhiệm vụ công tác phù hợp với thực tiễn, có hiệu quả

Ban hành Chương trình thực hiện Kế hoạch số 28/KH-BCA-BQP về phối hợp giữa Bộ Côngan và Bộ Quốc phòng trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ ANQG, bảo đảm TTATXH và thực hiện nhiệm vụ quốc phòng hàng năm

* Việt Nam đã bước vào giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế sâu sắc và toàn diện

Nước ta thực sự đẩy mạnh việc tham gia hội nhập kinh tế với khu vực và quốc tế từ khi tham gia ASEAN (năm 1995) và các định chế kinh tế, tài chính thương mại của ASEAN như: Khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA), Khu vực

32

đầu tư ASEAN (AIA); ký Hiệp định khung với EU (năm 1995); tham gia Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM) năm 1996, Diễn đàn APEC năm 1998; ký Hiệp định Thương mại với Hoa Kỳ (năm 2000) dựa trên những nguyên tắc cơ bản của WTO

và năm 2007 đã chính thức trở thành thành viên thứ 150 của WTO Đặc biệt, việc hình thành của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) vào thời điểm cuối năm 2015 đã đánh dấu một bước ngoặt trong hợp tác kinh tế thương mại ASEAN, tạo ra cơ hội phát triển kinh tế, mở rộng thị trường cho các nước trong khu vực cũng như Việt Nam, tạo thuận lợi cho việc đi lại giữa các nước trong khu vực, đồng thời, cắt giảm sâu hàng rào thuế quan đối với phần lớn các mặt hàng nhập khẩu Nhu cầu đi lại, nhu cầu mua sắm ngày càng tăng khi kinh tế ổn định, phát triển Trong khi đó, giá thành xe rẻ do xóa bỏ thuế nhập xe từ ASEAN vàcác loại xe đa dạng về nguồn cung từ các nhà sản xuất trong nước, các nhà nhập khẩu với giá cả cạnh tranh khác nhau

Trong những năm tới đây, cùng với thời kỳ hội nhập sâu rộng, các PTGTCG đường bộ tiếp tục tăng nhanh Số lượng ô tô nhất là ô tô con nhập khẩu nguyên chiếc phục vụ nhu cầu cá nhân sẽ tăng nhanh chóng Do từ ngày 1/1/2018, xe ô tô nhập khẩu trong khu vực ASEAN sẽ hưởng thuế 0%, giá thành xe giảm mạnh, thu hút lượng lớn người dân sử dụng xe ô tô nhập khẩu Trong khi đó, mô tô sẽ có xu hướng giảm dần theo lộ trình xây dựng và thực hiện chiến lược phát triển phương tiện giao thông trên địa bàn tỉnh, đưa vào sử dụng có hiệu quả các phương tiện vận tải công cộng, các phương tiện thân thiện với môi trường, tiết kiệm nhiên liệu Các

ô tô vận tải lớn, ô tô vận tải chuyên dụng; xe siêu trường, siêu trọng phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế tiếp tục hoạt động thường xuyên trên các tuyến đường thuộc địa bàn tỉnh Đây chính là khó khăn, thách thức đặt ra đối với lực lượng CSGTtrong hoạt động đăng ký, quản lýPTGTCG đường bộ

33

Tiểu kết chương

Trong Chương 1, luận văn làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản của vấn đề nghiên cứu, cụ thể: Khái niệm, đặc điểm, phân loại PTGTCG đường bộ Về khái niệm, phương tiện giao thông cơ giới đường bộ là phương tiện chuyên dụng được thiết kế, sản xuất, di chuyển bằng động cơ để phục vụ nhu cầu đi lại, vận tải hàng hóa, vận chuyển hành khách của con người Phương tiện giao thông cơ giới đường

bộ gồm xe ô tô; máy kéo; rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo; xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự, vai trò tác dụng của chính sách quản lý PTGTCG đường bộ Đây

là hoạt động nghiệp vụ của lực lượng CSGT được tổ chức tiến hành trên cơ sở quy định pháp luật của Nhà nước, các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ của ngành Công an Chính sách quản lý PTGTCG đường bộ không chỉ xác định quyền sở hữu hợp pháp tài sản của công dân, trách nhiệm có liên quan đối với chủ sở hữu PTGTCG, còn là biện pháp chủ động ngăn chặn, phát hiện, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến PTGTCG đường bộ, góp phần bảo đảm TTATGT, TTATXH

Việc phân tích làm rõ những vấn đề lý luận về PTGTCG đường bộ và chính sách quản lý PTGTCG đường bộ của lực lượng CSGT là cơ sở khoa học để tác giả tiến hành khảo sát thực trạng, thu thập và phân tích đánh giá khách quan hoạt động chính sách quản lý PTGTCG đường bộ của lực lượng CSGT cục cảnh sát, Bộ Công an