phong cach ngon ngu chinh luan 2 tiết

Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791cũng nói: “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi”

Trang 2

Các em đã được học những loại

phong cách ngôn ngữ nào?

Trang 3

Lớp 10

PCNN

SINH HOẠT

PCNN NGHỆ THUẬT

PCNN BÁO CHÍ

PCNN CHÍNH LUẬN

Lớp 11

Trang 4

VẤN

ĐỀ

PCNN SINH HOẠT

PCNN BÁO CHÍ

- Tính ngắn gọn

- Tính sinh động hấp dẫn

? BẢNG THỐNG KÊ VÀ SO SÁNH

Trang 5

CHỦ ĐỀ TIẾNG VIỆT

Trang 6

PHONG CÁCH NGÔN NGỮ

CHÍNH LUẬN

Trang 7

I VĂN BẢN CHÍNH LUẬN VÀ NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN :

1 Tìm hiểu ngữ liệu:

Trang 8

Núi sông bờ cõi đã chia, Phong tục Bắc Nam cũng khác.

Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập,

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương.

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,

Song hào kiệt đời nào cũng có.”

(Trích Đại cáo bình Ngô - Nguyễn Trãi, SGK NV10, Tập 2, NXBGD)

Hỡi đồng bào cả nước!

“Tất cả mọi người đều sinh ra có

quyền bình đẳng Tạo hoá cho họ những

quyền không ai có thể xâm phạm được;

trong những quyền ấy, có quyền được

sống, quyền tự do và quyền mưu cầu

hạnh phúc

Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn

Độc lập năm 1776 của nước Mỹ Suy

rộng ra, câu ấy có nghĩa là: tất cả các

dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình

đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống,

quyền sung sướng và quyền tự do.

Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân

quyền của Cách mạng Pháp năm

1791cũng nói:

“Người ta sinh ra tự do và bình

đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn

được tự do và bình đẳng về quyền lợi”

Đó là những lẽ phải không ai chối cãi

được.

VB- Tuyên ngôn độc lập

Trang 9

xuống chân đài chính trị Không đầy

hai mươi bốn tiếng đồng hồ, trong các

thành phố lớn, thực dân Pháp đều hạ

súng xin hàng Nhiều đội quân của

Pháp nhằm biên giới cắm đầu chạy

Riêng ở Cao Bằng và Bắc Cạn, một vài

đội quân của Pháp định thống nhất

hành động với Quân Giải phóng Việt

Nam chống Nhật Ở Bắc Cạn, họ đã

cùng ta tổ chức “Ủy ban Pháp – Việt

chống Nhật” Nhưng không bao lâu họ

cũng bỏ ta chạy sang Trung Quốc Có

thể nói là quân Pháp ở Đông Dương

đã không kháng chiến và công cuộc

kháng chiến ở Đông Dương là công

cuộc duy nhất của nhân dân ta […]

(Trường Chinh, Cách mạng dân tộc

dân chủ nhân dân Việt Nam, tập I )

VIỆT NAM ĐI TỚI Khắp non sông Việt Nam đang bừng dậy một sinh khí mới Sinh khí ấy đang biểu hiện trên khuôn mặt từng người dân, trong từng thôn bản, ngõ phố, trên từng cánh đồng, công trường, trong từng viện nghiên cứu, trên các chốt tiền tiêu đầu sóng ngọn gió, …

Rạo rực đất trời, rạo rực lòng người ! […]

Đất nước đang căng tràn sức xuân trong ý chí và khát vọng vươn tới của

80 triệu người con đất Việt Nguồn sinh lực mới được kết tụ và nhân lên trong xuân Giáp Thân đang hứa hẹn tạo ra một sức băng lướt mới trên con đường dài xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Xuân mới, thế và lực mới, chúng ta tự tin đi tới !

(Theo báo Quân đội nhân dân, số Tết 2004)

Trang 10

- Thể loại của văn bản?

cứu nước”

Nhóm 4: Tìm hiểu đoạn “Việt Nam đi tới”

THẢO LUẬN NHÓM: (3 phút)

Trang 11

Pháp đầu hàng Nhật và thời cơ, nhiệm vụ của ta.

Trình bày về quyền sống, quyền mưu cầu hạnh phúc của con người

P tích tình hình nước ta: vận hội mới, thế và lực mới, tự tin đi tới

Khẳng định chủ quyền

VB 3: Việt

nam đi tới

Hào hứng, sôi nổi, đầy niềm tin tưởng, lạc quan; đứng trên lập trường của các tầng lớp nhân dân

Tự hào, mạnh

mẽ, dứt khoát Dứt khoát, đanh thép,

kiên định trên lập trường dân tộc

Trang 13

2 Nhận xét chung về văn bản chính luận và

ngôn ngữ chính luận

Thời xưa

Hiện đại

Hịch, cáo, thư , sách, chiếu, biểu,

…

Các cương lĩnh; tuyên bố, tuyên ngôn, lời kêu gọi, hiệu triệu; các bài bình luận, xã luận; các báo cáo, tham luận, phát biểu trong các hội thảo, hội nghị chính trị,

…

Chữ Hán

Trang 15

2 Nhận xét chung về văn bản chính luận và

ngôn ngữ chính luận:

* Các dạng tồn tại:

- Dạng viết: tác phẩm lí luận, tài liệu chính trị…

- Dạng nói: phát biểu hội nghị, các cuộc thảo luận,

tranh luận, …mang tính chất chính trị

* Khái niệm: Ngôn ngữ chính luận là ngôn ngữ dùng

trong văn bản chính luận để trình bày ý kiến hoặc

bình luận, đánh giá một sự kiện, một vấn đề chính trị, một chính sách, chủ trương về văn hoá, xã hội theo một quan điểm chính trị nhất định

Trang 16

Ví dụ 1: “Đồng tiền cơ hồ đã thành

một thế lực vạn năng Tài năng,

nhan sắc, tình nghĩa, nhân phẩm,

công lí đều không còn có nghĩa gì

trước thế lực của đồng tiền Tài tình,

hiếu hạnh như Kiều cũng chỉ còn là

một món hàng không hơn không

kém (…)”

(Hoài Thanh - Sơ khảo lịch sử văn học Việt Nam -

quyển IV)

Ví dụ 2: “ …Hiện nay, các thế lực thù địch đang lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo để phá hoại chia rẽ thanh niên, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc; chúng dùng nhiều thủ đoạn tinh vi để tha hóa thanh niên về chính trị, làm băng hoại về đạo đức, giá trị văn hóa dân tộc, thể lực… hòng dẫn tới sự chuyển hóa chế độ”

( Nguyên Tổng bí thư Nông Đức Mạnh)

Văn bản dưới đây bàn về vấn đề gì? Có thuộc PCNNCL không?

Bàn về giá trị của đồng tiền, từ

đó giúp người đọc thấu hiểu

cuộc đời của nàng Kiều (nêu

lên một hiện tượng xã hội và

trong văn chương)

NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

Bàn về vấn đề các thế lực thù địch tìm cách lợi dụng, chia

rẽ, hủy hoại dân tộc ta

Trang 17

? Từ ví dụ vừa tìm hiểu, em hãy phân biệt NGHỊ LUẬN và CHÍNH LUẬN ?

Trang 18

Tiêu chí Nghị luận Chính luận

- Là khái niệm chỉ một phong cách ngôn ngữ độc lập với các phong cách ngôn ngữ khác do cách thức sử dụng ngôn ngữ đã hình thành những đặc trưng tiêu biểu.

- Sử dụng ở tất cả mọi lĩnh vực.

- Chỉ thu hẹp trong phạm vi trình bày quan điểm về vấn

đề chính trị.

Trang 19

Phân biệt khái niệm chính luận và nghị luận:

Mục đích

Đưa ra lí lẽ, ý kiến, lập luận nhằm thuyết phục người đọc (nghe) về một vấn đề nào đó theo một quan điểm chính trị nhất định.

Đưa ra lí lẽ, ý kiến, lập luận nhằm thuyết phục người đọc (nghe) về một vấn đề nào đó theo quan điểm của bản thân mình.

Trang 20

Đoạn văn nào sau đây thuộc phong cách ngôn ngữ

b Đánh cho tiếng chiêng vượt qua sàn nhà vang xuống đất!

Đánh cho tiếng chiêng vượt qua mái nhà vang lên trời và lan

ra khắp cả xứ! Hãy đánh cho đến lúc voi và tê giác phải lắng

tai nghe và quên cho con bú! Đánh cho ếch nhái và dế cũng

phải lắng tai nghe và không kêu nữa

(Trường ca Đăm San)

Trang 21

Văn bản nào sau đây thuộc PCNNCL? Vì sao?

c Trên trời có những vì sao sáng khác thường, nhưng con mắt của

chúng ta phải chăm chú nhìn mới thấy và càng nhìn càng thấy sáng Văn thơ của Nguyễn Đình Chiểu cũng như vậy Có người chỉ biết Nguyễn Đình Chiểu là tác giả của Lục Vân Tiên, và hiểu Lục Vân Tiên khá thiên lệch về nội dung (…) còn ít biết thơ văn yêu nước của Nguyễn Đình Chiểu, khúc ca hùng tráng của phong trào yêu nước chống bọn xâm lược Pháp lúc chúng đến bờ cõi nước ta cách đây 100 năm (Phạm Văn Đồng)

NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

Trang 22

II CÁC PHƯƠNG TIỆN DIỄN ĐẠT VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN

1 Các phương tiện diễn đạt

a Về từ ngữ

Xét ngữ liệu 1 :

Đoạn trích trong “Tuyên ngôn độc lập” của Hồ Chí Minh

Trang 23

TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do

và quyền mưu cầu hạnh phúc".

Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ Suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.

Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 cũng nói: Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi.

Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được.

(Hồ Chí Minh)

Trang 24

TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền

không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do

Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ Suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng , dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và

quyền tự do.

Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 cũng nói: Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về

quyền lợi ; và phải luôn luôn được tự do và

bình đẳng về quyền lợi

Trang 25

Trang 26

b Về ngữ pháp

Xét ngữ liệu 1 :

Đoạn trích trong “Tuyên ngôn độc lập” của Hồ Chí Minh

Trang 27

TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do

Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ Suy rộng ra, câu ấy có ý nghĩa là: tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.

Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 cũng nói: Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi.

Trang 28

“Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được”

Trang 29

Trang 30

Câu văn trong văn bản chính luận thường là câu có kết cấu chuẩn mực gần với những phán đoán logic trong một hệ thống lập luận, câu trước liên kết với câu sau, câu sau nối tiếp câu trước trong một mạch suy luận

b Về ngữ pháp

Trang 31

II CÁC PHƯƠNG TIỆN DIỄN ĐẠT VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA

PHONG CÁCH NGÔN NGỮ CHÍNH LUẬN

Trang 32

“Khắp non sông Việt Nam đang bừng dậy một sinh khí mới Sinh khí ấy đang biểu hiện trên khuôn mặt

từng người dân , trong từng thôn bản , ngõ phố , trên từng cánh đồng , công trường , trong từng viện nghiên cứu , trên các chốt tiền tiêu đầu ”

(Việt Nam đi tới, theo báo Quân đội nhân dân, số Tết 2004)

• Nhân hóa, điệp ngữ, liệt kê

• Câu văn trùng điệp

• Nhịp điệu vui tươi, hối hả,

rộn ràng

Trang 33

c Về biện pháp tu từ

Ngôn ngữ chính luận sử dụng khá nhiều các biện pháp tu từ Tuy vậy, việc dùng các biện pháp tu từ chỉ giúp cho lí lẽ, lập luận thêm hấp dẫn, vì đích đến của văn bản chính luận là thuyết phục người đọc, người nghe bằng lí lẽ và lập luận.

Trang 34

Ngôn ngữ chính luận cần chú trọng đến cách phát âm,người nói phải diễn đạt sao cho khúc triết, rõ ràng,mạch lạc Đặc biệt chú ý đến ngữ điệu, giọng điệu, cách ngắt nghỉ, nhấn mạnh để thu hút và thuyết phục người nghe

Ở dạng nói (khẩu ngữ)

Trang 35

2 Đặc trưng của phong cách ngôn ngữ chính luận

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Trang 36

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Trang 37

• Cách thể hiện quan điểm, lập trường chính trị của tác giả công khai, dứt khoát, rõ ràng

a Tính công khai về quan điểm chính trị

• Ngôn từ chính luận phải thể hiện

đường lối, quan điểm, thái độ chính trị của người viết (nói) một cách công khai, dứt khoát.

• Không che giấu, úp mở Tránh từ ngữ

mơ hồ, gây hiểu lầm

Trang 38

+ Việc nhân nghĩa – yên dân, quân điếu phạt trước

Hệ thống luận điểm chặt chẽ, từng ý từng câu, từng đoạn được phối hợp với nhau hài hòa, mạch lạc.

Trang 39

• Diễn đạt rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lôi cuốn

• Giọng điệu : hùng hồn, tha thiết, tự hào, tự tôn dân tộc, tinh thần căm thù giặc ngoại xâm

c Tính truyền cảm, thuyết phục

• Ngôn ngữ chính luận phải thuyết phục,

sức hấp dẫn, lôi cuốn

• Văn bản chính luận phải có giọng văn

hùng hồn, tha thiết, bộc lộ nhiệt tình của người viết.

Trang 40

Trang 41

+ Tính hình tượng

+ Tính truyền cảm + Tính cá thể

PCNN dùng để thông báo tin tức thời sự trong nước và quốc tế, phản ánh chính kiến của tờ báo

và dư luận quần chúng, nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của XH.

+ Tính thông tin thời sự

+Tính ngắn gọn +Tính sinh động, hấp dẫn

PCNN dùng trong các văn bản chính luận hoặc lời nói miệng trong các buổi hội nghị, hội thảo, nhằm trình bày quan điểm chính trị nhất định.

+ Tính công khai

về quan điểm chính trị

+ Tính chặt chẽ trong diễn đạt và suy luận

+Tính truyền cảm, thuyết phục

Trang 42

"Mới đây, các giáo sư tâm lí học ở Trường Đại học York và Toronto (Canada) đã tìm ra những bằng chứng để chứng mình rằng: Đọc sách văn học thực sự giúp con người trở nên thông minh và tốt tính hơn.

Những nghiên cứu của các giáo sư đã cho thấy những người thường xuyên đọc sách văn học thường có khả năng thấu hiểu, cảm thông và nhìn nhận sự việc từ nhiều góc độ. Ngược lại, những cá nhân có khả năng thấu cảm tốt cũng thường lựa chọn sách văn học để đọc.

Sau khi đã tìm thấy mối liên hệ hai chiều ở đối tượng độc giả là người lớn, các nhà nghiên cứu tiếp tục tiến hành với trẻ nhỏ và nhận thấy những điều thú vị, rằng những trẻ được đọc nhiều sách truyện thường có cách ứng xử ôn hoà, thân thiện hơn, thậm chí trở thành đứa trẻ được yêu mến nhất trong nhóm bạn.

Đọc một "nội dung sâu sắc" khác với cách đọc "mì ăn liền" của chúng ta khi lướt qua các trang mạng Hiện tại, việc thực sự đọc, chìm lắng vào một nội dung văn học là việc ngày càng hiếm thấy trong đời sống đương đại.

Theo các nhà tâm lí học, việc chú tâm đọc một nội dung sâu sắc có tầm quan trọng đối với mỗi cá nhân giống như việc người ta cần bảo tồn những công trình lịch sử hay những tác phẩm nghệ thuật quý giá Việc thiếu đi thói quen đọc nghiêm túc sẽ gây ảnh hưởng tới sự phát triển trí tuệ và cảm xúc của những thế hệ "sống trên mạng".

(Trích Đọc sách văn học giúp chúng ta thông minh hơn?

Theo http:/www dantricom.vn)

Hãy xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản?

PCNN BÁO CHÍ

Định dạng
Số trang	72
Dung lượng	7,4 MB