Thuyết minh về cây Hoa sen Aó dài Việt Nam Cơm Hến

Trong thời kỳ cổ đại nó đã từng là loại cây mọc phổ biến dọc theo bờ sông Nin ở Ai Cập cùng với một loài hoa súng có quan hệ họ hàng gần gũi có tên gọi dài dòng là hoa sen xanh linh thiê

THUYẾT MINH VỀ HOA SEN Hoa sen là một loài thực vật thuỷ sinh thân thảo sống lâu năm thuộc chi sen Trong thời kỳ cổ đại nó đã từng là loại cây mọc phổ biến dọc theo bờ sông Nin ở Ai Cập cùng với một loài hoa súng có quan hệ họ hàng gần gũi có tên gọi

dài dòng là hoa sen xanh linh thiêng sông Nin ; và hoa, quả cũng như các đài hoa

của cả hai đã được họa lại khá rộng rãi như là một kiểu kiến trúc ở những nơi cần các hình ảnh linh thiêng Người Ai Cập cổ đại sùng kính hoa sen và sử dụng nó trong các nghi thức tế lễ Từ Ai Cập nó đã được đem đến Assyria và sau đó được trồng rộng rãi khắp các vùng Ba Tư, Ấn Độ và Trung Quốc Nó cũng có thể là loài cây bản địa ở khu vực Đông Dương, nhưng ở đây có sự nghi vấn về điều này Năm 1787, lần đầu tiên nó được đưa tới Tây Âu như một loài hoa súng dưới sự bảo trợ của Joseph Banks và có thể thấy được trong các vườn thực vật hiện nay

mà ở đó có sự cung cấp nhiệt Ngày nay nó hiếm hoặc đã tuyệt chủng tại châu Phi nhưng lại phát triển mạnh ở miền nam châu Á và Australia

Thân rễ sen mọc trong các lớp bùn trong ao hay sông, hồ còn các lá thì nổi ngay trên mặt nước Các thân già có nhiều gai nhỏ Hoa thường mọc trên các thân to

và nhô cao vài xentimet phía trên mặt nước Thông thường sen có thể cao tới 1,5

m và có thể phát triển các thân rễ bò theo chiều ngang tới 3 m, một vài nguồn chưa kiểm chứng được cho biết nó có thể cao tới trên 5 m Lá to với đường kính tới 60 cm, trong khi các bông hoa to nhất có thể có đường kính tới 20 cm

Có nhiều giống sen được trồng, với màu hoa dao động từ màu trắng như tuyết tới màu vàng hay hồng nhạt Nó có thể chịu được rét tới khu vực 5 theo phân loại của USDA Loài cây này có thể trồng bằng hạt hay thân rễ

Hoa sen còn là một loại cây cảnh đẹp, được nhiều người ưu thích Cây thường được trồng làm cây cảnh ngoại thất, trồng trong ao hồ nhân tạo hay tự nhiên Hoa, các hạt, lá non và thân rễ ăn được Tại châu Á, các cánh hoa đôi khi được

sử dụng để tô điểm món ăn, trong khi các lá to được dùng để gói thức ăn Thân

rễ (ngó sen) có thể dùng chế biến nhiều món ăn (súp, canh, món xào) và là phần được dùng nhiều nhất Các cánh hoa, lá non và thân rễ có thể ăn sống, mặc dù cần quan tâm tới việc truyền các loại ký sinh trùng sang người (chẳng hạn sán

lá Fasciolopsis buski)

Các nhị hoa có thể phơi khô và dùng để ướp chè Các hạt nhỏ lấy ra từ bát sen

có nhiều công dụng và có thể ăn tươi (khi non) hoặc sấy khô và cho nổ tương tự như bỏng ngô Hạt sen già cũng có thể luộc cho đến khi mềm và được dùng trong các món như chè sen hay làm mứt sen

Tâm sen nằm trong các hạt sen được lấy ra từ bát sen cũng được sử dụng trong

y học truyền thống châu Á như là một loại thuốc có tác dụng an thần và thanh nhiệt

 Liên thạch, Liên nhục (quả) dùng điều trị bệnh lỵ mãn tính với liều lượng 8-16g dùng sắc, bột hoặc viên

 Liên tâm (mầm quả) Chữa bệnh tâm phiền, mất ngủ, liều lượng 1,5 - 3g hãm nước sôi uống

 Liên diệp (lá) Dùng an thần, cầm máu, liều lượng 10 - 20g sắc, tán bột hoặc đốt tồn tính

 Liên tu (nhụy đực sen) Cầm xuất tinh và bạch đới 10g gia vào thang thuốc sắc uống

 Liên ngẫu (ngó sen và củ sen) Tác dụng dinh dưỡng 10 - 50g sắc uống hoặc nấu ăn, dùng tươi cầm máu 10 - 30g giã vất nước uống

 Liên phòng (gương sen đã lấy hạt) Đốt hoặc sao đen tán bột cầm máu rất tốt, liều lượng 2 - 4g bột

Ngoài ra, ở Việt Nam hoa sen là biểu tượng cho sự trong sạch thanh cao Ca dao có câu:

Trong đầm gì đẹp bằng sen,

Lá xanh bông trắng, lại chen nhị vàng.

Nhị vàng bông trắng lá xanh,

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

Vẻ đẹp của sen cũng có thể được nhìn dưới khía cạnh Phật giáo:

Lá xanh thăm thẳm lòng Bi,

Dũng cành vươn thẳng, thoát ly bùn sình.

Nâng nụ sắc Trí kết tinh,

Nở thành hoa thắm, lung linh giữa đời.

Năm 2011, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam tổ chức bầu chọn quốc hoa Việt Nam Theo kết quả của cuộc bầu chọn này thì hoa sen

là loài hoa được nhiều người bầu chọn làm quốc hoa của Việt Nam nhất Cuộc bầu chọn đã không đưa hoa sen trở thành quốc hoa chính thức của Việt Nam vì sau cuộc bầu chọn không có văn bản pháp quy nào của Việt Nam được ban hành quy định quốc hoa của Việt Nam là hoa sen

THUYẾT MINH VỀ MỘT MÓN ĂN -CƠM HẾN

Có lẽ đi khắp mọi miền Nam Bắc Việt Nam, không có nơi nào có món ăn chứa nhiều khẩu

vị như Huế Là khúc ruột miền Trung lắm mưa nhiều nắng, trải qua các thế kỷ tích tụ những yếu tố văn hoá của mọi miền đất, món ăn Huế đã tụ họp đủcác khẩu vị béo, mặn, chát, đắng Dân dã và tiêu biểu cho món ăn Huế, phải kể đến cơm hến –món ăn được xem là đặc trưng cho phong vị ẩm thực cũng như là sản vật nơi đây Thế nhưng bạn đã lần nào nếm thử món ăn Huế chưa? Với cơm hến, chắc chắn bạn sẽcó nhận xét khá giống nhiều người vềmón ăn này “không giống ai cả”! Qu ảvậy, cơm hến không giống bất kỳ món ăn nào ở Bắc, Nam hay chính những món của xứ này Người Huế vốn quen khẩu vị, nhưng trong các món, các vị không bao giờzcùng lẫn lộn Nếu cháo nấm tràm đắng ngắt, chè thịt quay béo ngọt, nghĩa là các vịrất tách biệt rõ ràng thì cơm hến lại là sựtổng hợp đầy đủcác vịmột cách tài tình Sựtổng hợp ấy, giống như tính cách của con người nơi đây, tỉmỉmà giản dị, làm phong phú thêm đời sống.Đi tìm hiểu món cơm hến, tôi muốn giới thiệu với bạn trước hết chính là vật liệu hến “Chỉkhéo vẽvời!” Hẳn bạn sẽchép miệng bảo vậy, bởi hến đâu phải là thứhiếm hoi ởmột vài chốn quê vùng sông nước? Nhưng nếu một hôm nào đó, khi hít hà lưỡi vì vịcay nồng của cơm hến bên vỉa hè hay lềđường Huếchật hẹp, không biết câu chuyện vềnguồn gốc món hến, hẳn bạn sẽtiếc rẻ Cái tà áo cùa cô bán hàng rong kia, chiếc đòn gánh lên nước bóng mồhôi ấy, cảchai lọgia vịbé xíu và nồi nước hến to đùng nóng hổi nữa ấy là thành quảkỳtích của người đàn bà đặc sệt nông dân giữa chốn vương triều phong kiến xa xưa đấy! Theo truyền thuyết lưu truyền, bà tên Nguyễn ThịThẹp, dưới đời vua Thành Thái triều Nguyễn năm thứtư, đã dám phá lệthọtô mà đến cào hến trước đình làng Hương Cần Làng phát đơn kiện, vịvua anh minh phê bà Thẹp thắng vì đã khai thác hến một cách đắt dụng Bà được rước vềcồn đất lau lách phù sa nay

đã 300 năm, là nơi thi sĩ Hàn Mạc Tửtừng lưu luyến Vĩ Dạđềthơ, trởthành bà tổPhường Hến Nghềlàm hến được sinh thành, phục vụcảxứsởcơm hến nồng cay ấy Đểkhai thác được cơm hến kim bé tí có họvới hơn 10.000 loài động vật thân vỏmảnh, người cào hến ăn tới làm lui bán mặt cho đất bán lưng cho trời với chiếc tròng mây hay tre Hến mò, xúc từđáy nước ngọt sông Hương, còn lóng lánh ngũ sắc và cát được đem rửa, luộc bằng nước trong Nước luộc lọc sạch đểdùng, thân hến đãi lấy thịt Từnhững thao tác tỉmỉấy đến bàn tay người nội trợquảlà một công đoạn kỳcông mới có được những thân hến tuỳmón chếbiến Phải chăng cũng vì kỳcông như vậy mà tuy tên gọi là cơm hến, vật liệu chính là hến nhưng khi bưng bát cơm hến, bạn sẽchỉcảm thấy một vài con hến đã được xào qua với

vịcủa cơm hến, bởi nếu ăn món này mà ăn khi nguội, không có lửa ủnứơc hếnnóng liu riu thì sẽcó mùi tanh của con hến hôm qua còn ởđáy sông Còn bạn, có thểphát hiện thêm gia vịthứ15 này lắm chứ! Cùng một món cơm hến ngon mắt, ngon miệng, tà áo dài của cô hàng như một nửa sức sống của món ăn, ấp ủhết vẻduyên thầm và phongvịHuếđấy, cũng là một thứgia vịkhông thểthiếu, phải không bạn? Nhiều người cho rằng cơm hến quá cay, ớt làm người ăn không có cơ hội đểthưởng thức hết vịngon Ngược lại, tôi cho rằng cơm hến nếu không trào nước mắt không thểgọi là ngon Nổi bật trên sự“tập tàng” nhiều vịcủa cơm hến, ớt là hương vịđặc trưng nhất hoà quyện với món ăn này, điều hoà tính hàn của con hến nhỏ Người Húê trong quan niệm của mình, luôn thích ăn cay như một sựchấp nhận của đời sống, của phận người, có khi cũng đắng , cay xé lưỡi Còn nếu hiểu một cách trần trụi hơn, ớt cay là một phần làm ấm thêm cái lưỡi của bạn giữa thành phốmưa quanh năm suốt tháng, bạn có nghĩ thếkhông? Nếu không ăn cay được, nhà chếbiến gia sẽgiảm bớt gia vịớt, nhưng với cơm hến, tôi tin như nhiều người đã tin mà nói quá lên rằng không được

ăn ớt, bạn sẽmất nửa cuộc đời đấy! Ngoài món cơm hến, cũng với hến, tất nhiên, người

ta còn chếbiến thêm nhiều món ăn khác Cháo hến, bún hến, canh hến, hến xào xúc bánh tráng Buổi sáng,những quán hến ởphốTrương Định như một hình ảnh thành phốthu nhỏvẫn tấp nập khách du lịch và người thích hến đến thưởng thức các món ăn nơi đây Còn nếu muốn ăn cơm hến, ởngay trên Phường Hến, và được thảhồn mình mơ mộng với nắng mới lên của thi sĩ Hàn Mạc Tử, sau đó, lại có thểtráng miệng bằng một cốc chè bắp thơm lựng, bạn có thểghé Vĩ Dạthôn ởđường Nguyễn Sinh Cung băng qua Đập Đá Song có lẽsau khi thưởng thức đủmón hến khác nhau này, chắc chắn, bạn cũng sẽđồng ý với tôi rằng không có sựkết hợp nào độc đáovà quyến rũ như món hến, rau, nước đểtạo thành món ăn cơm hến dân dã trong cái gánh hàng bên vỉa hè ẩm ướt mùi lá mục của xứsương

mù ấy Đó chính là phong vịcủa một trong 17 tài nguyên đất Việt được chạm khắc trên Cửu đỉnh thời Minh Mạng, sản vật đất Cốđô

THUY T MINH V  ÁO DÀI VI T NAM Ế Ề Ệ

M i qu c gia, m i dân t c đ u có nh ng văn hóa, nét đ c tr ng c a t ng vùngỗ ố ỗ ộ ề ữ ặ ư ủ ừ

mi n và trang ph c truy n th ng riêng. Ph  n  Nh t t  hào v i Kimono, ph  nề ụ ề ố ụ ữ ậ ự ớ ụ ữ Hàn Qu c n i ti ng v i Hanbok, ph  n   n Đ  đ  l i cho ta  n tố ổ ế ớ ụ ữ Ấ ộ ể ạ ấ ượng r t đ c bi tấ ặ ệ

v i b  Sari. Còn ph  n  Vi t Nam, t  x a đ n nay v n mãi song hành v i chi cớ ộ ụ ữ ệ ừ ư ế ẫ ớ ế

áo dài duyên dáng và thướt tha

Áo dài có r t nhi u lo i. Nh ng s  khai c a chi c áo dài x a nh t là áo giai lãnh:ấ ề ạ ư ơ ủ ế ư ấ cũng gi ng nh  áo t  thân nh ng khi ,m c thì hai thân trố ư ứ ư ặ ước đ  giao nhau màể không bu c l i. Vì sau này, ph  n  ph i làm vi c đ ng áng hay buôn bán nên áoộ ạ ụ ữ ả ệ ồ giai lãnh được thu g n l i thành áo t  thân: g m b n v t n a trọ ạ ứ ồ ố ạ ử ước ph i, v t n aả ạ ử sau ph i, v t n a sau trái. Nh ng v i nh ng ngả ạ ử ư ớ ữ ười ph  n  t nh thành nhàn nh ,ụ ữ ỉ ạ

mu n có m t ki u áo dài dố ộ ể ược cách tân th  nào đó d  gi m ch  nét dân dã laoế ể ả ế

đ ng và tăng dáng d p sang tr ng, khuê các. Th  là áo t  thân độ ấ ọ ế ứ ược bi n c i ế ả ở

ch  v t n a trỗ ạ ử ước ph i nay l i đả ạ ược thu bé tr  lai thành v t con; thêm m t v t thở ạ ộ ạ ứ năm be bé n m   dằ ở ướ ại v t trước tr  thành áo ngũ thân.ở

Ngoài ra còn áo dài Le Mor c a m t h a sĩ vào đ u th p niên 1930, áo dài Lê Phủ ộ ọ ầ ậ ổ

c a h a sĩ Lê Ph  đủ ọ ổ ược thi t k  vào năm 1934, áo dài v i tay giác lăng vào th pế ế ớ ậ

Khác v i Kimono c a Nh t B n hay Hanbok c a Hàn Qu c, chi c áo dài Vi tớ ủ ậ ả ủ ố ế ệ Nam v a truy n th ng l i v a hi n đ i, có th  m c   m i lúc m i n i: dùng làmừ ề ố ạ ừ ệ ạ ể ặ ở ọ ọ ơ trang ph c công s , đ ng ph c đi h c, m c đ  ti p khách trang tr ng trong nhà…ụ ở ồ ụ ọ ặ ể ế ọ

Vi c m c lo i trang ph c này không h  rệ ặ ạ ụ ề ườm rà hay c u kì, nh ng th  m c kèmầ ữ ứ ặ

đ n gi n: m c v i m t qu n l a hay v i m m, dơ ả ặ ớ ộ ầ ụ ả ề ưới chân đi hài gu c, hay giàyố

đ u đề ược; n u c n trang tr ng (nh  trang ph c cô dâu) thì thêm ái dài và chi cế ầ ọ ư ụ ế khăn đóng truy n th ng đ i đ u, hay m t chi c mi n Tây tùy thích. Đây chính làề ố ộ ầ ộ ế ệ

đi m đ c bi t c a th  trang ph c truy n th ng này.ể ặ ệ ủ ứ ụ ề ố

Áo dài có th  nhi u màu nh ng có l  đ p nh t v n là chi c áo dài tr ng th  hi nể ề ư ẽ ẹ ấ ẫ ế ắ ể ệ

s  thu n khi t c a ngự ầ ế ủ ười ph  n  Vi t Nam. Trong trụ ữ ệ ường h c, không gì đ p m tọ ẹ ắ

và thanh bình cho b ng m i sáng, t ng nhóm n  sinh trong b  áo dài, thằ ỗ ừ ữ ộ ướt tha,

T t. Áo dài giũa ph  đông ch t ch i ngế ố ậ ộ ười và xe,  m ào náo đ ng, làm d u l iấ ộ ị ạ

c nh s c và làm mát l i nh ng h n ngả ắ ạ ữ ồ ười, làm cho ai đó ph i quay l i ng m nhìnả ạ ắ

dù ch  m t l n, d u đi cái khó ch u và u u t v n có trong b n tính m i con ngỉ ộ ầ ị ị ấ ố ả ỗ ười bân r n.ộ

Chi c áo dài hình nh  có cách riêng đ  tôn lên nét đ p c a m i thân hình. Ph nế ư ể ẹ ủ ọ ầ trên ôm sát thân nh ng hai v t buông th t r ng trên đôi  ng qu n r ng. Hai tà xư ạ ậ ộ ố ầ ộ ẻ

đ n trên vòng eo khi n cho ngế ế ười m c có c m giác tho i mái, l i t o dáng thặ ả ả ạ ạ ướt tha tôn lên v  n  tính, v a kín k  vì toàn thân đẻ ữ ừ ẽ ược bao b c b ng vài l a m m l iọ ằ ụ ề ạ cũng v a khiêu g i vì nó làm l  ra s ng eo. Chính vì th , chi c áo dài mang tínhừ ợ ộ ố ế ế

cá nhân hóa r t cao, m i chi c ch  may riêng cho m t ngấ ỗ ế ỉ ộ ười và ch  dành choỉ

ngươ ấi  y, không th  là m t công ngh  “s n xu t đ i trà” cho chi c áo dài. Ngể ộ ệ ả ấ ạ ế ười

đi may đượ ấc l y s  đo r t kĩ, khi may xong ph i th  và ch nh s a l i thêm vài l nố ấ ả ử ỉ ử ạ ầ

n a thì m i hoàn thi n đữ ớ ệ ược

Áo dài là hi n thân c a dân t c Vi t, m t v  đ p mĩ mi u nh ng đ m th m, là m tệ ủ ộ ệ ộ ẻ ẹ ề ư ằ ắ ộ

ph n t t y u trong m i ph  n  Vi t, là đ c tr ng cho m t qu c gia có ngầ ấ ế ỗ ụ ữ ệ ặ ư ộ ố ười phụ

n  ch u thữ ị ương ch u khó, luôn hy sinh, đ ng phía sau đ  c  đ ng tinh th n choị ứ ể ổ ộ ầ

nước nhà, cùng nhau hòa nh p và phát tri n. Tr i qua t ng th i kì, t ng giai đo nị ể ả ừ ờ ừ ạ cùng v i nh ng di n bi n c a quà trình l ch s  Vi t Nam, tà áo dài Vi t Nam luônớ ữ ễ ế ủ ị ử ệ ệ

t n t i theo dòng th i gian, v n mãi s  là tâm h n Vi t, văn hóa Vi t, là tinh th nồ ạ ờ ẫ ẽ ồ ệ ệ ầ

Vi t và là trang ph c truy n th ng mang đ m tính l ch s  lâu đ i c a nệ ụ ề ố ậ ị ử ờ ủ ước Vi tệ ngàn năm văn hi n.ế

Kín đáo, duyên dáng và g i c m là m t trong nh ng y u t  đ a áo dài tr  thànhợ ả ộ ữ ế ố ư ở

ni m kiêu hãnh c a ngề ủ ười Vi t. Không ch  là cái áo n a ­ chi c áo dài đã trệ ỉ ữ ế ở thành bi u tể ượng c a trang ph c ph  n  Vi t, t o thành s n ph m văn hoá v tủ ụ ụ ữ ệ ạ ả ẩ ậ

th  truy n th ng không th  thi u cho v  duyên dáng c a ngể ề ố ể ế ẻ ủ ười ph  n  Vi t.ụ ữ ệ

THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH Ở

VIỆT NAM ĐỘNG PHONG NHA KẺ BÀNG

Động Phong Nha nằm trong vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, một vườn quốc gia tại huyện Bố Trạch và Minh Hóa thuộc tỉnh Quảng Bình, cách thành phố Đồng Hới khoảng 50km về phía Tây Bắc, cách thủ đô Hà Nội khoảng 500 km về phía Nam Phong Nha – Kẻ Bàng nằm ở một khu vực núi đá vôi rộng khoảng 200.000ha Vườn quốc gia bao gồm 300 hang động lớn nhỏ khác nhau Điểm đặc trưng của vườn quốc gia này là các kiến tạo đá vôi, 300 hang động và các sông ngầm, hệ thống động vật quý hiếm nằm trong sách đỏ Việt Nam và sách đỏ Thế giới Các hang động ở đây với tổng chiều dài là khoảng hơn 80km nhưng các nhà thám hiểm Anh và Việt Nam mới chỉ tìm hiểu được 20km Vào tháng 4 năm 2009, một đoàn thám hiểm thuộc Hiệp hội Hoàng gia Anh đã phát hiện ra một hang động khác lớn hơn rất nhiều động Phong Nha nhưng động Phong Nha vẫn là hang động giữ nhiều kỉ luật về cái “nhất”: hang nước dài nhất, cửa hang cao và rộng nhất; bãi cát, đá rộng và đẹp nhất; hồ ngầm đẹp nhất; thạch nhũ tráng lệ và kì ảo nhất; dòng sông ngầm dài nhất Việt Nam; hang khô rộng và đẹp nhất thế giới

Trước đó, khi Phong Nha – Kẻ Bàng chưa phải là vườn quốc gia, khu vực này là khu vực bảo tồn thiên nhiên, từ ngày 9 tháng 8 năm 1986 được mở rộng thêm diện tích là 41132ha Mãi đến ngày 12 tháng 12 năm 2001, thủ trướng chính phủ đã ra nghị quyết chuyển khu bảo tồn thiên nhiên này thành vườn đa quốc gia và có tên gọi như hiện nay

Quá trình hình thành hang động là một quá trình khá lâu dài Từ những kiến tạo địa chất xảy ra trong lòng dãy núi đá vôi Kẻ Bàng vào thời kì Đại cổ sinh đã làm thay đổi hoàn toàn về địa chất nơi đây Sự tác động của nội lực bên trong lòng trái đất và ngoại lực đã tạo

ra vẻ đẹp kì bí rất riêng của động Phong Nha Hệ thống đứt gãy chằng chịt trên mặt đá vôi

đã tạo điều kiện cho nước dễ thấm vào các khối đá vôi Sự xâm thực đã gặm mòn, hòa tan, rửa trôi đá vôi trong hàng triệu năm Qua đó nó đã tạo nên một hang động ăn sâu trong núi

đá vôi

Động Phong Nha bao gồm động khô và động nước, nổi bật nhất trong các động khô là động Tiên Sơn Động Tiên Sơn có chiều dài 980m Từ cửa động đi vào khoảng 400m có một vực sâu khoảng 10m và sau đó là động đá ngầm dài gần 500m khá nguy hiểm Du

Sau đó, do địa chất thay đổi, khối đá vôi đổ sụp, chặn dòng chảy và làm nên động khô Tiên Sơn Còn hệ thống động nước nổi bật nhất là động Phong Nha Tạo hóa đã dựng nên những khối thạch nhũ đủ màu sắc với những hình dạng khác nhau Vẻ kì ảo ấy khiến ai đến tham qua cũng trầm trồ khen ngợi Động Phong Nha dài 7729m Hang có chiều dài dài nhất của động là 145m Động Phong Nha còn được mệnh danh là Thủy Tề Tiên vì nơi đây những cột đá, thạch nhũ như mang một phong thái rất khác nhau Tiếng nước vỗ vào

đá vang vọng thật xa Động Phong Nha đẹp như một bức tranh thủy mạc mà nhiều hang động khác phải ngưỡng mộ

Động Phong Nha ngoài có giá trị về du lịch nó còn là một di chỉ khảo cổ Những nhà thám hiểm và người dân nơi đây đã phát hiện ra nhiều chữ khắc trên đá của người xưa, gạch, tượng đá, tượng phật, mảnh gốm và nhiều bài vị tại đây Ở động Phong Nha người ta đã phát hiện nhiều mảnh than và miệng bình gốm có tráng men của Chàm và các đồ gốm thô

sơ khác Động Phong Nha còn là nơi vua Hàm Nghi trú ngụ trong thời kì thực hiện chiếu Cần Vương kháng chiến chống Pháp

Động Phong Nha – hang động tạo nên niềm tự hào cho dân tộc Việt Nam Nó là bằng chứng cho sự ưu đãi của thiên nhiên nước ta Động Phong Nha đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới Ai đã từng đến động đều nhớ mãi sự kì diệu mà động mang lại từ vẻ đẹp thuần túy thiên nhiên