Tiểu luận ô nhiễm môi trường tại địa phương

Trong quá trình này, môi trường sống của cả con người lẫn các loài sinh vật đang bị đe dọa bởi sự ô nhiễm trầm trọng và chỉ có thiểu số người dân hiểu được điều này.. cả nước cũng như ô

TRƯỜNG ĐẠI HỌC PHENIKAA

KHOA DƯỢC

BÀI BÁO CÁO Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG

MÔN HỌC: BỔ TRỢ 1

Sinh viên thực hiện : Nguyễn Hoàng Lâm - MSV: 18010056

Nguyễn Hữu Việt – MSV:

Lớp : K12D5B

Hà Nội, 06/2019

M C L C Ụ Ụ

1 ĐẶT VẤN ĐỀ 2

2 NỘI DUNG 6

a) Các khái niệm: 6

b) Thực Trạng : 7

1.1 Nguồn gốc và tác nhân gây ra ô nhiễm môi trường nước. 7

1.2 Tác động của ô nhiễm nước lên môi trường 9

1.3 Tác động ô nhiễm nước tới sức khỏe. 12

1.4 Đề xuất khắc phục 16

3 KẾT LUẬN 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO : 18

Mở đầu

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong bối cảnh môi trường toàn cầu nói chung đang bị ô nhiễm trầm trọng đặc biệt là các nước đang phát triển Hiện nay Việt Nam cũng không phải ngoại lệ, đang đẩy mạnh trong quá trình xây dựng và phát triển, trở thành đất nước công nghiệp hóa hiện đại hóa Hàng loạt các khu công nghiệp, khu chế xuất, mỏ khai thác,

… được hình thành bên cạnh những con suối, con sông, dãy núi, nông thôn và ngoại

ô thành phố Trong quá trình này, môi trường sống của cả con người lẫn các loài sinh vật đang bị đe dọa bởi sự ô nhiễm trầm trọng và chỉ có thiểu số người dân hiểu được điều này Đây là một vấn nạn nóng bỏng, gây bức xúc trong dư luận xã hội trong và ngoài nước hiện nay Vấn đề này còn đe dọa trực tiếp tới sự phát triển kinh

tế - xã hội bền vững,sự tồn tại, phát triển của các thế hiện tại và tương lai Giải quyết vấn nạn ô nhiễm môi trường trong thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa hiện nay không chỉ đòi hỏi cấp thiết đối với các cấp quản lý,các doanh nghiệp mà đó còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội Vì thế việc điều tra ô nhiễm môi trường được đề ra bức thiết để hiểu rõ mức độ ô nhiễm rồi đưa ra giải pháp hợp

lý, giúp Việt Nam phát triển vững mạnh và có một môi trường sống tốt cho người dân và các loài sinh vật xung quanh

Địa phương em đang sinh sống sẽ được giới thiệu sau đây là tỉnh Hà Nam Chỉ cách Hà Nội hơn 50 km ( cửa ngõ phía Nam của thủ đô), Phía Bắc giáp Hà Nội, phía Đông giáp với Hưng Yên và Thái Bình, phía Nam giáp Nam Định và Thái Bình, phía tây giáp với Hòa Bình Tỉnh Hà Nam có 06 đơn vị hành chính gồm thành phố Phủ Lý và 05 huyện (Duy Tiên, Lý Nhân, Bình Lục, Thanh Liêm, Kim Bảng), thành phố Phủ Lý trung tâm tỉnh lỵ của Hà Nam là đô thị vệ tinh của thủ đô Hà Nội

Theo điều tra dân số 01/04/2017 Hà Nam có 811.126 người, chiếm 5,6% dân

số đồng bằng sông Hồng, mật độ dân số 954 người/km²; 63% dân số sống ở khu vực nông thôn và 37% sống ở khu vực đô thị

( Một góc thành phố Phủ Lý tỉnh Hà Nam năm 2017)

Với vị trí đầu mối giao thông nên Hà Nam có lợi thế trong việc mở rộng hợp tác, giao lưu kinh tế với các địa phương khác trong cả nước, nhất là với thủ đô Hà Nội và các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.Vị trí chiến lược quan trọng cùng hệ thống giao thông đường thủy, bộ, sắt tạo cho tỉnh lợi thế lớn trong giao lưu kinh tế, văn hóa – xã hội, khoa học - kỹ thuật với các tỉnh trong vùng và cả nước Hà Nam có diện tích tự nhiên 851 km2 nằm trong vùng trũng của đồng bằng sông Hồng

và giáp với vùng núi của tỉnh Hòa Bình và vùng Tây Bắc

Phía Tây của tỉnh là vùng đồi núi bán sơn địa với các dãy núi đá vôi, núi đất

và đồi rừng Tài nguyên khoáng sản chủ yếu ở Hà Nam là đá vôi, làm nguyên liệu cho sản xuất xi măng, vôi, sản xuất bột nhẹ, làm vật liệu xây dựng, các loại đá quý

có vân màu phục vụ xây dựng, trang trí nội thất và làm đồ mỹ nghệ, các mỏ sét làm gạch ngói, gốm sứ, xi măng và một số mỏ than bùn, mỏ đôlômit Phần lớn các tài nguyên khoáng sản này phân bố ở các huyện phía tây của tỉnh, gần đường giao thông, thuận lợi cho việc khai thác, chế biến và vận chuyển

( Bản đồ thu nhỏ diện tích tỉnh Hà Nam năm 2010 theo tỷ lệ 1 : 50 000 )

Theo số liệu thống kê đất năm 2015, tỉnh Hà Nam có tổng diện tích đất tự nhiên là 849,5 km2 Các loại đất có diện tích tương đối lớn là đất phù sa, đất bãi bồi ven sông, đất nâu vàng trên phù sa cổ, đất đỏ vàng trên đá phiến sét phân bố trên các vùng khác nhau Quỹ đất đang sử dụng vào phát triển nông nghiệp là 47.321 ha, chiếm tỷ trọng 55,7% tổng diện tích tự nhiên Trong đất nông nghiệp, diện tích đất trồng lúa và trồng màu có gần 40.200 ha, chiếm 85% đất nông nghiệp Ngoài ra, còn

có đất trồng cây lâu năm và đất vườn hơn 3.257 ha, đất trồng cỏ dùng cho chăn nuôi khoảng 1.500 ha Đất đai ở vùng này rất thích hợp với các loại cây lâm nghiệp, cây công nghiệp và cây ăn quả Đất đai màu mỡ, thích hợp cho canh tác lúa nước, hoa màu, rau, đậu, thực phẩm

Vùng đồng bằng phía Đông của tỉnh được tạo nên bởi phù sa của các sông lớn như: sông Đáy, sông Châu, sông Hồng Hà Nam có lượng mưa trung bình cho khối lượng tài nguyên nước rơi khoảng 1,602 tỷ m3 Dòng chảy mặt từ sông Hồng, sông Đáy, sông Nhuệ hàng năm đưa vào lãnh thổ khoảng 14,050 tỷ m3 nước

Là một trong những trung tâm quan trọng về kinh tế- chính trị hàng đầu ở miền Bắc nên Hà Nam cũng khó tránh khỏi các vấn đề nhức nhối của các đô thị lớn trên

cả nước cũng như ô nhiễm môi trường , trật tự an ninh, tệ nạn xã hội, chất lượng cuộc sống người dân không ổn định,… Vì vậy phải đề ra các cách khắc phục các vấn

đề trên Ở bài tiểu luận này em xin trình bày vấn nạn ô nhiễm môi trường về không khí, nguồn nước, chất rắn ở tỉnh Hà Nam vì đây là vấn đề nổi bật nhất của địa phương hiện nay

Do đây là lần đầu tiên em viết tiểu luận về vấn đề này nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, em mong được sự nhận xét của thầy cô để có thêm những kinh nghiệm cho những lần viết sau Em xin trân thành cảm ơn!

2 NỘI DUNG

a) Các khái niệm:

Ô nhiễm môi trường là gì?

Theo Luật Bảo vệ Môi trường của Việt Nam:

“ Ô nhiễm môi trường là sự làm thay đổi tính chất của môi trường, vi phạm Tiêu

chuẩn môi trường”.

Trên thế giới, ô nhiễm môi trường được hiểu là việc chuyển các chất thải hoặc năng lượng vào môi trường đến mức có khả năng gây hại đến sức khỏe con người, đến sự phát triển sinh vật hoặc làm suy giảm chất lượng môi trường Các tác nhân ô nhiễm môi trường bao gồm các chất thải dạng khí ( khí thải), lỏng (nước thải), rắn (chất thải rắn), chứa hóa chất hoặc tác nhân vật lý, sinh học và các dạng năng lượng như nhiệt độ, bức xạ

Tuy nhiên, môi trường chỉ được coi là ô nhiễm nếu trong đó hàm lượng, nồng độ hoặc cường độ các tác nhân trên đạt đến mức có khả năng tác động xấu đến con người, sinh vật và vật liệu

Ô nhiễm nước là khi thành phần, chất lượng của nước bị biến đổi và khi nó trở thành

không thích hợp trong sự dụng hằng ngày của người dân dù ở trạng thái nào khác biệt với trạng thái tự nhiên ban đầu Còn có thể hiểu là do sự phủ dưỡng xảy ra chủ yếu ở các khu vực nước ngọt và các vùng ven biển, vùng biển khép kín Do lượng muối khoáng và hàm lượng các chất hữu cơ quá dư thừa làm cho các quần thể sinh vật trong nước không thể đồng hóa được Kết quả làm cho hàm lượng Oxy trong nước giảm đột ngột, các khí độc tăng lên, tăng độ đục của nước, gây suy thoái thủy vực

Theo Hiến chương châu Âu về nước:

“ Ô nhiễm môi trường nước là sự biến đổi nói chung do con người đối với chất

lượng nước, làm nhiễm bẩn nước và gây nguy hiểm cho con người, cho công nghiệp, nông nghiệp, nuôi cá, nghỉ ngơi, giải trí, cho động vật nuôi và các loài hoang dã”.

Nước có thể bị ô nhiễm bẩn bởi nhiều nguồn khác nhau, mỗi nguồn gây ra ô nhiễm nước lại có nhiều tác nhân ô nhiễm Có thể kể ra:

- Ô nhiễm nước có nguồn gốc tự nhiên: Do mưa, gió bão, tuyết tan, lũ lụt đưa

vào môi trường nước chất thải bẩn, các sinh vật và vi sinh vật có hại kể cả xác chết của chúng

- Ô nhiễm nước có nguồn gốc nhân tạo: Qúa trình thải các chất độc hại chủ

yếu dưới dạng lỏng như nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp, nông nghiệp, chăn nuôi, giao thông ( nước thải từ dầu mỡ ở các tàu bè đi lại trên sông) vào môi trường nước

Theo bản chất tác nhân gây ô nhiễm, người ta phân ra các loại ô nhiễm nước: ô nhiễm vô cơ, hữu cơ, ô nhiễm hóa chất, ô nhiễm sinh học, ô nhiễm bởi các tác nhân vật

lý, ô nhiễm nước mặn, ô nhiễm nước ngầm và biển

b) Thực Trạng :

Sau đây em xin trình bày thực trạng ô nhiễm môi trường nước tại tỉnh Hà Nam trong giai đoạn năm 2017 – 2018

1.1 Nguồn gốc và tác nhân gây ra ô nhiễm môi trường nước.

Vấn đề ô nhiễm môi trường nước, trong đó ô nhiễm các dòng sông đang là một trong những vấn đề bức xúc cần giải quyết Lưu vực sông Nhuệ -sông Đáy là một trong 3 lưu vực có mức độ ô nhiễm cao, ảnh hưởng tới sức khỏe con người và môi trường Lưu vực sông Nhuệ -sông Đáy bao gồm một phần của tỉnh Hòa Bình, Hà Nội

và toàn bộ các tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình.Trong 5 tỉnh thuộc lưu vực nêu trên, tỉnh Hà Nam là tỉnh chịu tác động mạnh nhất do nước sông bị ô nhiễm gây ra, đặc biệt là khu vực nông thôn Theo điều tra dân số 01/04/2017, Hà Nam có 811.126 người, chiếm 5,6% dân số đồng bằng sông Hồng, mật độ dân số 954 người/km2 Điều đáng lưu ý là tỷ lệ dân số sống ở khu vực nông thôn của tỉnh Hà Nam chiếm tới 63%, trong khi đó chỉ có 37% dân cư sống ở khu vực đô thị Người dân tại đây còn thiếu hiểu biết về các chất gây ô nhiễm di chuyển trong lưu vực như thế nào Rác thải, nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư xả vào kênh rạch, cống rãnh chưa qua xử

lý Xả rác và nước thải trực tiếp trên bề mặt gây ô nhiễm nước mặt, cản trở lưu thông dòng chảy, tắc nghẽn cống rãnh tạo nước tù nước đọng Tiếp đó tình trạng khai nước dưới lòng đất tràn lan gây cạn kiệt nguồn nước và ảnh hưởng đến môi trường như sụp lún, nhiễm mặn,… Ngoài ra các chất thải đặc biệt như chất thải tại các bệnh viện các tuyến huyện, xã tới tỉnh từ 5000-7000m3 trên một ngày mà chưa thể xử lý sạch sẽ hết vẫn xả thải ra môi trường

Vì đất đai ở vùng này rất thích hợp với các loại cây lâm nghiệp, cây công nghiệp

và cây ăn quả, canh tác lúa nước, hoa màu, rau, đậu,… nên người dân sử dụng bừa bãi, tùy tiện các loại hóa chất phân bón, các loại thuốc kích hoạt phát triển cây, thuốc trừ sâu bọ,… phát tán ra các kênh mương và thẩm thấu vào trong mạch nước ngầm khiến ô nhiễm một số vùng các sông Đáy, sông Châu Không chỉ vậy, các chất thải chăn nuôi tại các trang trại và lò giết mổ gia súc, gia cầm tập trung tại các huyện Duy Tiên, Bình Lục chưa được xử lý đã tùy tiện xả thải ra các ao mương, kênh rạch, sông hồ

( Một đoạn sông Đáy ứ đọng đầy những rác thải năm 2017 )

Những khu công nghiệp, khu chế xuất xuất hiện như một lẽ thường trong công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa của nhà nước ta Hà Nam cũng có không ít các khu công nghiệp lớn như khu công nghiệp Đồng Văn - Duy Tiên, khu công nghiệp Châu Sơn - Phủ Lý, … và các khu mỏ khai thác đá vôi như nhà máy xi măng Bút Sơn, xi măng Kiện Khê,… càng ngày danh sách đang được bổ sung thêm rất nhiều Việc mọc lên các khu công nghiệp cũng là tất yếu của sự phát triển và tạo cho người dân nhiều công ăn việc làm hơn Tuy nhiên vấn đề xử lý nước thải, chất thải và khí thải công nghệ không được quan tâm đúng mức đã dần dần hủy diệt môi trường sống tại các khu này.Các chất độc hại từ trước đến nay vẫn tự do đổ vào các sông suối chung quanh khu vực nhà máy khiến không những các nguồn nước này bị ô nhiễm

mà nay cả các giếng khoan, sử dụng nguồn nước ngầm cũng không dùng được nữa vì nước chuyển màu và có mùi hôi; chúng còn thậm chí tạo nên mưa acid không những làm thay đổi chất lượng nước ngọt mà còn ảnh hưởng xấu tới đất và môi trường sinh thái Khi xây dựng khu công nghiệp, các chủ đầu tư đã bỏ qua hệ thống xử lý nước thải chung cho tòan khu dù rằng đây là một hạng mục cấp thiết, vô cùng quan trọng được dự trù chi phí trong dự án và là một ưu tiên bảo vệ môi trường mà tỉnh Hà Nam

đã cam kết

(Những cột khói khí thải từ các nhà máy xi- măng Kiện Khê )

Chảy qua lãnh thổ Hà Nam là các sông lớn, như: sông Hồng, sông Đáy, sông Châu và các sông do con người đào đắp, như sông Nhuệ, sông Sắt, Nông Giang có dòng chảy khoảng 14,050 tỷ m3 nước Trước khi nối với sông Đáy ở địa phận tỉnh Hà Nam, sông Nhuệ đã tiếp nhận nước thải sinh hoạt, công nghiệp của các khu dân cư và khu công nghiệp, làng nghề của Hà Nội và Hà Nam Ước tính, lượng nước thải chảy vào sông Nhuệ lên đến 500.000m3/ngày đêm Bên cạnh đó, sông Nhuệ còn bị nối thông với hệ thống thủy nông Đây là các nguyên nhân chính làm chất lượng nước sông Nhuệ bị ô nhiễm ở mức báo động Nước sông chủ yếu bị ô nhiễm bởi các chất hữu cơ, dinh dưỡng, chất rắn lơ lửng, mùi hôi và vi khuẩn Xu hướng ô nhiễm của nước sông ngày càng tăng Ngoài ra còn các tệ nạn sói mòn lở hai bên bờ sông do các nạn nạo hút cát trái phép và xâm lấn bờ của các cư dân quanh vùng

1.2 Tác động của ô nhiễm nước lên môi trường

Với tốc độ phát triển công nghiệp hóa hiện đại hóa cùng với sự gia tăng dân số nhanh với tốc độ chóng mặt Hàng năm con người thải ra môi trường một lượng rác thải sinh hoạt khổng lồ không được xử lý Môi trường sống của chúng ta đang ngày ngày hứng chịu những chất thải từ sản xuất công nghiệp Sự thờ ơ của các nhà chức trách, sự thiếu hiểu biết, chủ quan của người dân mà chúng ta đang từng ngày từng

giờ hủy hoại môi trường sống của mình Ô nhiễm không khí, ô nhiễm đất, ô nhiễm phóng xạ… và đặc biệt là ô nhiễm nguồn nước tác động trực tiếp vào sức khỏe mỗi chúng ta

( Hình ảnh cá chết hàng loạt tại một hồ Chùa Bầu – TP Phủ Lý năm 2018)

Ô nhiễm môi trường nước ảnh hưởng đến hệ sinh thái, nơi mà tất cả chúng ta đang sinh sống Khi đất bị ô nhiễm sẽ làm đất đai cằn cỗi, cây cối không thể phát triển được, ảnh hưởng đến rất nhiều các loài sinh vật Đất bị ô nhiễm có thể trở nên cằn cỗi, không thích hợp cho cây trồng như tại khu vực Bồng Lạng huyện Thanh Liêm.Việc khai thác quá mức núi đá vôi đã lấp đi nhiều con suối, dòng chảy khiến nhiều vùng đất của xã này trở thành vùng đất bỏ hoang vì khô cằn Điều này sẽ ảnh hưởng đến các cơ thể sống khác trong lưới thức ăn Cải tạo đầm lầy tại các khu Tam Chúc huyện Kim Bảng khiến các sinh vật nơi đây mất đi khu vực ngập nước là môi trường sống của chúng Nhiều loài thực vật, động vật quý hiếm như con giải,ba ba… sống trong ao hồ, sông suối cũng không còn nởi thích hợp để duy trì giống nòi

Đặc biệt tại Hà Nam – nơi mà khai thác các mỏ đá, mỏ Đô-lô-mít,… để sản xuất

xi măng, gạch nung,… tại các khu nhà máy xi măng Bút Sơn, nhà máy xi măng Hoàng Long, lò đóng gạch Khả Phong,… Ô nhiễm không khí gây ra mưa axit, gây ra hiện tượng khói bụi che chắn làm giảm ánh sáng mặt trời, ảnh hưởng đến sự quang

hợp và phát triển của thực vật…Lưu huỳnh điôxít và các ôxít của nitơ có thể gây mưa axít làm giảm độ pH của đất và thay đổi chất lượng nước ngọt; các cơn mưa axit nếu xuất hiện với số lượng lớn và lâu dần sẽ ngấm vào các giếng khoan, nguồn nước ngầm cũng không dùng được nữa vì nước chuyển màu và có mùi hôi

( Các bọt nước thải các khu công nghiệp xả thải ra sông Châu Giang năm 2017)

Như ta đã biết ở phần trên, Hà Nam có các con sông lớn chảy qua và lượng dòng chảy hàng năm là 14,050 tỷ m3 nước Tuy nhiên địa phần các thành phố hay huyện

xã nơi đây là hạ lưu của các con sông Đáy, sông Nhuệ, sông Châu Giang có nơi thượng lưu là thủ đô Hà Nội,các thành phố khác như Hòa Bình, Hưng Yên nên phải hứng chịu vô số các chất thải từ nơi đây đổ về Năm nào cũng vậy, sông Châu Giang của tỉnh Hà Nam có hàng chục đợt ô nhiễm do nguồn nước thải từ Hà Nội đổ về, cộng với lượng nước thải từ các hộ chăn nuôi của người dân khu vực ven sông đổ ra khiến các con sông này trở thành sông 'chết' Theo thông tin từ Tổng cục môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết: Chất lượng nước sông Nhuệ và sông Châu Giang của tỉnh Hà Nam đều đã bị ô nhiễm hữu cơ và chất dinh dưỡng từ nhiều năm trước Mức độ ô nhiễm có sự biến động qua các năm và thay đổi theo mùa Vào mùa khô, mức độ ô nhiễm cao hơn mùa mưa khá nhiều Đặc biệt, kết quả quan trắc trong thời gian cuối năm 2017 và tháng 1/2018 cho thấy, mức độ ô nhiễm sông Châu Giang rất cao.Lúc 8h30 ngày 20/12/2018 nước tại Đập Phúc, cầu Câu Tử đã có màu đen,