Quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng xã hội tại việt nam

Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Công tác quản lý nhà nước QLNN về thông tin và truyền thông TT&TT nói chung và đối với thông tin trên các trang MXH nói riêng trong bối

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHAN XUÂN THỦY

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THÔNG TIN ĐỐI VỚI MẠNG XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, 2019

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHAN XUÂN THỦY

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THÔNG TIN ĐỐI VỚI MẠNG XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM

Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Mã số: 8.38.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS PHẠM TUẤN ANH

HÀ NỘI, 2019

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn: “Quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng

xã hội tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các tài liệu, số liệu

sử dụng trong luận văn là trung thực, chính xác và có nguồn gốc rõ ràng Các kết quả nghiên cứu trong luận văn chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình khoa học nào

Tác giả luận văn

Phan Xuân Thủy

ii

MỤC LỤC

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

THÔNG TIN ĐỐI VỚI MẠNG XÃ HỘI

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

THÔNG TIN ĐỐI VỚI MẠNG XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY

34

2.1 Thực trạng về các mạng xã hội trên thế giới và ở Việt

Nam hiện nay

34

2.2

2.3

Thực trạng quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng

xã hội tại Việt Nam hiện nay Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng xã hội tại Việt Nam hiện nay

39

52

Chương 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THÔNG TIN ĐỐI VỚI MẠNG XÃ HỘI TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY

58

3.1 Định hướng quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng

xã hội tại Việt Nam hiện nay

58

3.2 Một số giải pháp cơ bản tăng cường quản lý nhà nước

về thông tin đối với mạng xã hội tại Việt Nam hiện nay

65

iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Nghĩa đầy đủ

CNTT : Công nghệ thông tin KT-XH : Kinh tế - xã hội

QLNN : Quản lý nhà nước TT&TT : Thông tin và truyền thông TTĐT : Thông tin điện tử

HĐND : Hội đồng nhân dân UBND : Ủy ban nhân dân TTXVN : Thông tấn xã Việt Nam

v

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cùng với sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ thông tin, Internet nói chung và mạng xã hội (MXH) nói riêng ngày càng phát triển trên phạm vi toàn cầu như một xu thế tất yếu khách quan Sau hơn 20 năm ra đời, MXH đã trở thành một công cụ đặc biệt đáp ứng vô cùng hữu hiệu nhu cầu của con người trong việc chia sẻ thông tin, kết nối bạn bè mà không còn những trở ngại về khoảng cách thời gian, không gian địa lý, ngôn ngữ, văn hóa, dân tộc giữa các quốc gia; MXH đang trở nên phổ biến hơn và ngày càng thu hút lượng người dùng đông đảo trên khắp thế giới Ở Việt Nam, theo Trung tâm Internet Việt Nam, tính đến cuối năm

2018, cả nước có trên 60 triệu người sử dụng Internet, gấp đôi số người sử dụng năm 2011, tương ứng với hơn 60% dân số, đứng thứ 3 trong khu vực Đông Nam

Á, sau Singapore (80%), Malaysia (trên 70%) Chỉ tính 17 năm qua, từ năm 2001 đến năm 2018, số lượng người sử dụng Internet tăng trung bình mỗi năm 15- 18% Trong số hơn 60 triệu người Việt Nam sử dụng Internet, có gần 30 triệu khách hàng của Google, 15 triệu của Yahoo, có trên 48 triệu khách của Facebook (người dùng có thể sử dụng đồng thời các MXH) Khác với Yahoo, đang có xu hướng giảm lượng người dùng, riêng Facebook, đã có mức tăng từ 4 triệu người dùng vào cuối năm 2011 lên trên 35 triệu người dùng cuối vào năm 2016 và đạt trên 48 triệu người dùng tính đến tháng 4/2018 Cùng với sự phát triển mạng mẽ của Internet thì xuất hiện ngày càng nhiều các mạng xã hội, công cụ tìm kiếm… Chúng phát triển nhanh, lan tỏa rộng khắp toàn cầu, điển hình là Facebook, Twitter, YouTube, Google, Yahoochat, Gmail, Zalo Riêng Facebook, chỉ sau mấy năm ra đời, MXH này đã có hơn một tỷ người khắp thế giới sử dụng, hơn một nửa trong đó sử dụng hàng ngày.Việt Nam xếp thứ 7 trong số các quốc gia

có người dùng, với 59 triệu người dùng vào tháng 7 năm 2018 Bên cạnh đó là

sự xuất hiện vào năm 2005 của MXH chia sẻ video lớn nhất hiện nay - Youtube

2

Đến nay, với hơn 1 tỷ người dùng, tương đương 1/7 dân số thế giới, MXH chia

sẻ video này đang tạo xu hướng thông tin, giải trí mới, với các kênh Youtube phổ biến nhất, thu hút người xem còn đông hơn lượng khán giả của nhiều kênh truyền hình lớn [22]

Những lợi ích mà MXH mang lại cho chúng ta là rất lớn, cho phép người sử dụng tự do cung cấp, tìm kiếm và sử dụng thông tin Tuy nhiên, thời gian qua, tình trạng nhiều trang thông tin cá nhân, blog vi phạm bản quyền nghiêm trọng, đăng tải hoặc cố ý trích dẫn nội dung không phù hợp từ các trang thông tin điện

tử (TTĐT) được tạo lập với mục đích xấu, hay trích dẫn xuyên tạc nội dung từ trang TTĐT, trang báo chí chính thống, lập các trang web mạo danh cá nhân để cung cấp, truyền tải thông tin kiểu “lập lờ đánh lận con đen” gây mất an ninh thông tin, tác động không tốt đến an toàn xã hội Ngoài ra, còn có không ít đối tượng lợi dụng trang thông tin cá nhân để truyền bá các quan điểm chính trị sai trái, lối sống lệch lạc, phá hoại thuần phong mỹ tục của dân tộc, kích động bạo lực, khiêu dâm… nhằm phá hoại an ninh truyền thông, an ninh tư tưởng, văn hóa

và an ninh chính trị quốc gia…, tác động tiêu cực đến đời sống xã hội, nhất là đối với giới trẻ Chính vì vậy, việc kiểm soát, quản lý thông tin trên MXH ở Việt Nam hiện nay đã trở thành một yêu cầu cấp thiết

Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn vấn đề: "Quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng xã hội tại Việt Nam" làm đề tài nghiên cứu luận văn

thạc sĩ luật học, chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Đây là vấn đề có tính cấp thiết, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Công tác quản lý nhà nước (QLNN) về thông tin và truyền thông (TT&TT) nói chung và đối với thông tin trên các trang MXH nói riêng trong bối cảnh hiện nay là vấn đề được khá nhiều học giả, nhà nghiên cứu, nhà quản lý quan tâm; các vấn đề này được đề cập trong nhiều quy định pháp lý, công trình nghiên cứu, đề tài khoa học, bài viết, luận văn, tiêu biểu như:

Điều kiện về tên miền quy định, đối với tổ chức, doanh nghiệp không phải là

cơ quan báo chí, dãy ký tự tạo nên tên miền không được giống hoặc trùng với tên

cơ quan báo chí; trang thông tin điện tử (TTĐT) tổng hợp và MXH của cùng một

tổ chức, doanh nghiệp không được sử dụng cùng một tên miền Tên miền phải còn thời hạn sử dụng ít nhất là 06 tháng tại thời điểm đề nghị cấp phép và phải tuân thủ theo đúng quy định của Bộ TT&TT quy định về quản lý và sử dụng tài nguyên Internet

Tác giả Nguyễn Thị Lan Hường với bài viết: “Quản lý MXH trên hệ thống phương tiện truyền thông mới ở Việt Nam”, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật số 405,

tháng 3 - 2018 Nội dung của bài viết đề cập đến một số vấn đề đặt ra trong việc quản lý MXH trong bối cảnh hiện nay

Tác giả Nguyễn Thế Kỷ với bài viết: “Mạng xã hội nhận diện và định hướng quản lý”, Tạp chí Thế giới và Việt Nam tháng 6/2018 Nội dung của bài

viết đề cập đến việc phát triển các MXH tại Việt Nam cũng như quan điểm của

Ngày 01/01/2019 Luật An ninh mạng số 24/2018/QH14 do Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành có hiệu lực Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhất trong việc quản lý thông tin trên Internet nói chung và MXH nói riêng Luật này gồm 7 chương, 43 điều quy định những nội dung cơ bản về bảo

vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia, phòng ngừa, xử lý hành vi xâm phạm an ninh mạng, triển khai hoạt động bảo vệ

an ninh mạng và quy định trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân Luật nhằm bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân đồng thời quy định đầy đủ các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý nhằm loại bỏ nguy cơ đe dọa, phát hiện và xử lý hành vi vi phạm pháp luật

Nhìn chung, các quy định pháp lý và các công trình nghiên cứu nêu trên đã giúp tác giả hệ thống hóa và hình thành cơ sở lý luận về công tác QLNN, công tác QLNN về TT&TT Tuy nhiên, nội dung, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của các công trình đã công bố mới chỉ nêu lên một phần nội dung trong công tác QLNN về thông tin nói chung, trong đó có thông tin trên MXH; góc độ tiếp cận công tác quản lý thông tin trên MXH rất khác so với quản lý thông tin trên báo chí, trên xuất bản phẩm in Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài cho thấy, chưa có công trình nghiên cứu, phân tích sâu về khía cạnh quản lý thông tin trên MXH Do vậy, có thể khẳng định đối tượng, phạm vi và nội dung nghiên cứu của đề tài không có sự trùng lặp

bản tăng cường QLNN về thông tin đối với MXH ở nước ta trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, luận văn có nhiệm vụ cơ bản sau:

- Thứ nhất, hệ thống hoá, phân tích, bổ sung, hoàn thiện và làm rõ một số

cơ sở lý luận về hoạt động QLNN về thông tin đối với MXH;

- Thứ hai, phân tích thực trạng QLNN về thông tin đối với MXH tại Việt

Nam trong thời gian qua, qua đó đánh giá những kết quả đạt được, chỉ ra những vấn đề hạn chế, bất cập và nguyên nhân;

- Thứ ba, đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường công tác QLNN

về thông tin đối với MXH

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Thông tin trên MXH; cách thức nắm bắt, kiểm soát nguồn thông tin truyền tải trên MXH

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về thời gian: Trong giai đoạn từ năm 1997 đến nay (giai đoạn chính thức

Internet hoạt động tại Việt Nam);

- Về không gian: Tại Việt Nam;

- Về nội dung: Giới hạn trong 5-10 trang MXH phổ biến nhất ở Việt Nam, bao gồm: facebook, Zalo, Youtube, Instagram, Mocha, Google+, Line… Với quy mô của đề tài cũng như do tính đặc trưng của nội dung nghiên cứu, tác giả

6

không đủ khả năng tổ chức các cuộc khảo sát, điều tra trên cả nước mà sử dụng thông tin, kết quả thống kê của các tổ chức nghiên cứu xã hội trong và ngoài nước, thống kê Internet về hoạt động của một số MXH phổ biến ở Việt Nam trong nghiên cứu của mình

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Phương pháp luận

Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Quan điểm duy vật biện chứng, quan điểm duy vật lịch sử được vận dụng để nhìn nhận đánh giá công tác QLNN về thông tin đối với MXH ở Việt Nam, trên cơ sở có cách nhìn mới về quản lý thông tin nói chung và MXH nói riêng trong thời đại công nghệ 4.0 hiện nay; đồng thời các lý thuyết về khoa học quản lý, QLNN cũng được vận dụng vào quá trình nghiên cứu

Mác-5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, sơ đồ hóa Cụ thể:

Chương 1 của luận văn sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích và hệ thống hóa lý thuyết nhằm tập trung làm rõ cơ sở lý luận của QLNN về thông tin đối với MXH;

Chương 2 của luận văn sử dụng phương pháp: tổng hợp, thống kê, so sánh,

sơ đồ hóa để làm rõ thực trạng QLNN về thông tin đối với MXH;

Chương 3 của luận văn sử dụng phương pháp: phân tích, tổng hợp để đề xuất kiến nghị, giải pháp nhằm tăng cường QLNN về thông tin đối với MXH

6 Đóng góp về mặt khoa học của luận văn

Luận văn đã hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật quy định về quản lý MXH tại Việt Nam, tập hợp kinh nghiệm QLNN về thông tin đối với MXH của một số nước trên thế giới, từ đó đề xuất cách thức tiếp cận, xây dựng giải pháp cho công tác QLNN về thông tin đối với MXH tại Việt Nam phù hợp với trình độ dân trí, phong tục tập quán, hệ thống pháp lý của Việt Nam và hệ

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu thành 3 chương, 8 tiết

8

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

THÔNG TIN ĐỐI VỚI MẠNG XÃ HỘI

1.1 Thông tin trên mạng xã hội

1.1.1 Thông tin

1.1.1.1 Khái niệm

Ngày nay, trong đời sống hàng ngày, ở đâu cũng thấy mọi người nói tới thông tin: thông tin là nguồn lực của sự phát triển; chúng ta đang sống trong thời đại thông tin; một nền công nghiệp thông tin, một xã hội thông tin đang hình thành v.v Quả thật thông tin (Information) là khái niệm cơ bản của khoa học cũng là khái niệm trung tâm của xã hội trong thời đại chúng ta Mọi quan hệ, mọi hoạt động của con người đều dựa trên một hình thức giao lưu thông tin nào

đó Mọi tri thức đều bắt nguồn bằng một thông tin về những điều đã diễn ra, về những cái người ta đã biết, đã nói, đã làm và sẽ làm; và điều đó luôn xác định bản chất và chất lượng của những mối tương tác của con người; vậy thông tin là gì? Thông tin là một vấn đề phức tạp chứa đựng nhiều nội dung đa dạng và phong phú vì thế nó được hiểu theo nhiều cách khác nhau Thậm chí ngay các từ điển cũng không thể có một định nghĩ thống nhất Ví dụ từ điển Oxford English

Dictionary thì cho rằng thông tin là điều mà người ta đánh giá hoặc nói đến; là tri thức, tin tức Một số từ điển thì đơn giản đồng nhất thông tin với kiến thức – Thông tin là điều mà người ta biết, hoặc thông tin là sự chuyển giao tri thức làm tăng thêm sự hiểu biết của con người [24]

Nguyên nhân của sự khác nhau trong việc sử dụng thuật ngữ này chính là do thông tin là trừu tượng, nó tồn tại ở nhiều hình thức, nhiều quá trình khác nhau Trong cuốn “Bùng nổ truyền thông” [23], thuật ngữ Information” (thông tin) xuất phát từ tiếng Latin “Information”; Theo cách hiểu hiện đại, thuật ngữ

9

này hiểu theo 2 nghĩa:

Một là, “Thông tin” được hiểu theo nghĩa là động từ là nói một hành động

cụ thể để tạo ra một hình dạng;

Hai là, “Thông tin” được hiểu theo danh từ là nói về sự truyền đạt một ý tưởng, một khái niệm, một biểu tượng hay là một sự mô tả Hai hướng nghĩa này

cùng tồn tại, một nhằm vào sự tạo lập cụ thể, một nhằm vào sự tạo lập kiến thức

và truyền đạt Tuy nhiên, cùng sự phát triển của xã hội, khái niệm thông tin được

sử dụng ở nhiều ngành, nhiều mức độ khác nhau và luôn phát triển nên thuật ngữ thông tin cũng có những cách hiểu khác nhau khi sử dụng đến nó

Theo quan điểm triết học, thông tin là sự phản ánh của tự nhiên và xã hội (thế giới vật chất) bằng ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh… hay nói rộng hơn bằng tất

cả các phương tiện tác động lên giác quan của con người,

Trong lĩnh vực viễn thông – tin học, thông tin là toàn bộ hoạt động nhằm mục đích vận chuyển, đảm bảo tính chính xác của các thông điệp

Trong lĩnh vực truyền thông đại chúng, thông tin hoạt động chủ yếu dựa trên nội dung của các thông điệp, nhất là khi tiếp xúc với công chúng

Trong lĩnh vực báo chí, thông tin được dùng để nói đến chất liệu ngôn ngữ sống, sự miêu tả câu chuyện, bằng chứng, chỉ cần nó thể hiện một nhân tố của thực tại

Như vậy, cùng sử dụng thuật ngữ thông tin, nhưng khái niệm thông tin mà các nhà báo sử dụng hoàn toàn khác với những khái niệm thông tin mà các nhà

kỹ thuật viễn thông xử lý hoặc thông tin mà các nhà tin học chế tạo

Tóm lại, từ sự phân tích trên, trong luận văn này, tác giả nghiên cứu thống

nhất hiểu thông tin theo nghĩa thông thường, là tất cả các sự kiện, sự việc, ý tưởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người Thông tin hình thành trong quá trình giao tiếp: một người có thể nhận thông tin trực tiếp từ người khác thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, từ các ngân hàng dữ liệu hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xung quanh

10

1.1.1.2 Các thuộc tính của thông tin

Thông tin tiềm tàng khắp nơi trong xã hội Đó là các nguồn thông tin về lao động, đất đai, tài nguyên, môi trường; thông tin về các tổ chức và các hoạt động kinh tế, xã hội; thông tin về khoa học và công nghệ; thông tin về sản xuất, kinh doanh v.v Nhưng thông tin chỉ có giá trị và ý nghĩa khi nó được truyền đi, phổ biến và được sử dụng Có thể nói bản chất của thông tin nằm trong sự giao lưu của nó Nói cách khác thuộc tính cơ bản của thông tin là giao lưu, tương tác

Để phân biệt nội dung thông tin cần truyền đi và cách thức chuyển giao thông tin người ta tách nội dung thông tin ra khỏi hình thức biểu diễn nó Các hình thức biểu diễn thông tin (các ký hiệu, dấu hiệu, hình ảnh .) là hữu hạn Nhưng nội dung của thông tin (khái niệm, ý tưởng, sự kiện, tên v.v ) thì vô hạn Trong trường hợp thông tin có một hình thức biểu diễn, quá trình chuyển giao thông tin chính là quá trình truyền các ký hiệu biểu diễn nó Những ý tưởng mới

sẽ được truyền đi bằng một tổ hợp mới của một số hữu hạn các ký hiệu (chữ cái, chữ số…) Trong đời sống hàng ngày thông tin được biểu diễn bằng ngôn ngữ Khi đó thông tin được diễn tả bằng cú pháp và ngữ nghĩa của ngôn ngữ mà người ta sử dụng

Lý thuyết thông tin xác nhận rằng càng nhiều tín hiệu sinh ra từ nguồn phát tin thì càng có nhiều thông tin được truyền đi Khi đó thông tin được mô tả bằng

sự thống kê và tổ hợp các dấu hiệu phát ra từ nguồn; chất lượng và hàm lượng của thông tin còn phụ thuộc vào nguồn nhận thông tin, đó là năng lực tiếp nhận thông tin và xử lý thông tin

Thông báo được chuyển đi bằng ghi tín hiệu lên một dạng vật chất trung gian, tức là một cái giá, gọi là vật mang tin Vật mang tin có thể là giấy, gỗ, sóng điện từ, băng từ, v.v Về mặt lý thuyết mỗi vật mang tin đều có khả năng xác định giới hạn số lượng các tín hiệu mà nó có thể chứa đựng trên đơn vị không gian hay đơn vị thời gian Các kỹ sư truyền thông có trách nhiệm truyền

11

đi chính xác, đầy đủ các tín hiệu Nhưng họ không cần quan tâm đến nội dung cũng như chất lượng của thông tin Rõ ràng là việc truyền đi chính xác một thông tin không chính xác không làm cho thông tin này trở nên "tốt hơn" Trong một nghiên cứu mới đây, người ta thấy có bốn yếu tố tác động đến chất lượng thông tin và đem lại giá trị cho nó Đó là: tính chính xác, phạm vi bao quát của nội dung, tính cập nhật và tần số sử dụng Trong đó quan trọng nhất là nội dung, thứ đến là tính chính xác

Trên bình diện tổng quát, ta thấy rằng thông tin có giá trị là những thông tin

có tính chất riêng biệt và thông tin có tính chất dự báo Tính chất riêng biệt làm cho thông tin phù hợp với yêu cầu của người sử dụng Còn tính chất dự báo cho phép người ta có thể lựa chọn một quyết định trong nhiều khả năng cho phép Có thể nói thêm rằng giá trị nhận thức của thông tin dự báo liên quan mật thiết đến tính đúng đắn của việc lựa chọn quyết định

Trên một ý nghĩa rộng hơn, giá trị của thông tin nằm trong quyền lực tổ chức của nó Thông tin phản ánh cái xác định, trật tự trong các mối quan hệ của

tổ chức Thông tin có giá trị cao cho phép người ta có thể làm môi trường tốt lên

và có thể ra những quyết định đối phó được với sự thay đổi của hoàn cảnh Tính chất quyền lực này của thông tin còn nằm trong cách nó có thể tượng trưng cho những kiến trúc vật chất và tinh thần và được phản ánh trong các định nghĩa của

từ điển về động từ "thông tin": "Thông tin là sắp xếp, hình thành, tạo thành (trí tuệ và tính cách ) bằng cách truyền đạt kiến thức" (Oxford English Dictionary)

Sự vật luôn vận động, ở trạng thái bất định và chứa đựng tính ngẫu nhiên Tăng lượng tin tức về một hiện tượng nào đó cũng là giảm độ chưa biết hoặc độ bất định của nó, làm tăng khả năng nắm bắt, dự báo độ biến động của nó Vì vậy trên quan điểm của lý thuyết thông tin thì thông tin là sự loại trừ tính bất định của hiện tượng ngẫu nhiên

Tính trật tự đối lập với cái bất định và ngẫu nhiên là thuộc tính cơ bản của thông tin mà Lý thuyết thông tin của Claude E Shanon phát hiện Với ý nghĩa đó

12

thông tin là lượng đo trật tự nhân tạo chống lại sự hỗn độn của tự nhiên Chính điều đó giải thích ý nghĩa to lớn của thông tin trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người

Hiện nay người ta thừa nhận rằng vật chất, năng lượng, thông tin và bản sắc văn hoá dân tộc là các nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của mỗi quốc gia Đặc biệt trong điều kiện cách mạng và công nghệ đang diễn ra với quy mô lớn như hiện nay, khoa học và công nghệ đang trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp của xã hội, thì thông tin khoa học và công nghệ thật sự trở thành nguồn lực quan trọng tạo nên những ưu thế kinh tế và chính trị của mỗi nước Nếu như trước đây các nền kinh tế đều dựa chủ yếu vào các nguồn tài nguyên thiên nhiên, lấy việc khai thác và chế biến các tài nguyên thiên nhiên là nguồn chủ yếu tạo ra các của cải và sự giàu có cho xã hội, thì từ những năm cuối của thế kỷ XX, thông tin đã được xem là một nguồn tài nguyên kinh tế, giống như các tài nguyên khác như vật chất, lao động, tiền vốn Bởi vì việc sở hữu, sử dụng và khai thác thông tin có thể đem lại hiệu quả kinh tế cho nhiều quá trình vật lý và nhận thức Ngày nay các hoạt động liên quan đến xử lý thông tin trong công nghiệp chế tạo cũng như trong việc giải quyết các vấn đề xã hội và con người tăng lên đáng kể Khác với các nguồn tài nguyên khác, tài nguyên thông tin có thể mở rộng phát triển không ngừng và hầu như chỉ bị hạn chế bởi thời gian và khả năng nhận thức của con người Khả năng mở rộng này thể hiện ở các thuộc tính sau đây: (1) thông tin lan truyền một cách tự nhiên; (2) khi sử dụng thông tin không bao giờ bị cạn đi, mà trái lại càng trở nên phong phú do được tái tạo và bổ sung thêm các nguồn thông tin mới; (3) thông tin có thể chia sẻ, nhưng không mất đi trong giao dịch

Với khả năng thay thế các nguồn tài nguyên khác, khả năng truyền với tốc

độ rất cao và khả năng đem lại ưu thế cho người nắm giữ nó, thông tin đã thực

sự trở thành cơ sở cho nhiều hoạt động xã hội như nghiên cứu, giáo dục, xuất bản, tiếp thị và cả hoạt động chính trị Mối quan tâm của xã hội đối với việc sử

13

dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin đã mở rộng từ các lĩnh vực truyền thống như thư viện, lưu trữ sang các tổ chức, các cơ quan, các ngành Bây giờ ở đâu người ta cũng quan tâm đến việc quản lý và khai thác các nguồn tài nguyên thông tin

Một khía cạnh nhận thức thứ hai về vai trò của thông tin trong những năm gần đây là ngày nay ở nhiều nước thông tin đã trở thành hàng hoá Điều đó đã thúc đẩy hình thành một bộ phận mới trong nền kinh tế quốc dân, đó là khu vực dịch vụ thông tin Khu vực này ngày càng tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ thông tin đa dạng và đóng góp một tỷ trọng đáng kể trong nền kinh tế quốc dân Người ta thấy rằng khối lượng và chất lượng của các sản phẩm và dịch vụ thông tin đã trở thành tiêu chí đánh giá trình độ phát triển kinh tế của mỗi nước

1.1.1.3 Vai trò của thông tin

Vai trò của thông tin trong đời sống xã hội là vô cùng quan trọng, nó thúc đẩy tiến trình phát triển của mọi lĩnh vực Thông tin làm nên những cuộc cách mạng mang tính đột phá của nền văn minh nhân loại

Trong cuộc sống con người, mọi hoạt động đều không thể thiếu vai trò của thông tin, đây là điều kiện quan trọng để thực hiện hay quyết định một công việc Việc chuyển tải và tiếp nhận thông tin một cách nhanh chóng đã thúc đẩy tiến trình phát triển các hoạt động KT-XH Các công ty quốc tế hoạt động, cạnh tranh nhau nhờ nắm bắt và khai thác được khối lượng thông tin nhanh chóng và hữu ích Nhờ đó mà người lãnh đạo có thể đưa ra những quyết định kinh doanh đúng đắn và mang tính sống còn

Một đất nước văn minh thì nhất định công nghệ thông tin cũng phát triển tương ứng Xã hội càng phát triển thì vai trò của thông tin càng trở nên quan trọng, là yếu tố hàng đầu làm nên sức cạnh tranh kinh tế, chính trị và văn hóa của một quốc gia Thông tin là sức mạnh, là tiền bạc vì nó có một vị thế tiên phong trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu hiện nay

Công nghệ thông tin ngày một phát triển với quy mô và tốc độ rộng Đặc

14

biệt là sự xuất hiện của Internet, điều này đã thực sự làm nên một cuộc cách mạng thông tin của thời đại chúng ta Nhờ đó mà con người có thể thông tin và giao tiếp với nhau vào bất cứ thời điểm nào, có thể tiếp nhận được cả âm thanh

và hình ảnh trong cùng một thời điểm, nó xoá nhoà khái niệm khoảng cách, biên giới Vì vậy mà nhiều người cho rằng, thế giới ngày nay là thế giới phẳng Mọi diễn tiến sự kiện cuộc sống, mọi tri thức đều được phổ biến ở phạm vi toàn cầu, rất thuận tiện cho sự tiếp nhận thông tin của con người, xóa nhòa đi mọi khoảng cách về hiểu biết tri thức và trình độ phát triển Thông tin sẽ phát huy hết vai trò của mình khi chúng được tập hợp thành hệ thống và xử lý thông tin Do vậy, song song với khái niệm thông tin sẽ có khái niệm hệ thống thông tin (Information System - IS) Đây là một tập hợp các yếu tố có liên quan với nhau cùng làm nhiệm vụ thu thập, xử lý, lưu trữ và truyền đạt thông tin để hỗ trợ việc

ra quyết định, phân tích tình hình, lập kế hoạch, điều phối và kiểm soát các hoạt động trong một đơn vị, tổ chức

Hình 1.1: Sơ đồ hệ thống thông tin

Các chức năng chính của một hệ thống thông tin là thu thập dữ liệu từ trong nội bộ tổ chức, đơn vị và từ môi trường bên ngoài để lưu trữ và xử lý thành thông tin có ý nghĩa, rồi phân phối thông tin ấy đến những người hoặc tổ chức cần sử dụng Để hệ thống hoạt động hiệu quả nó phải được tổ chức, quản lý một cách chặt chẽ, hệ thống thông tin không chỉ là các máy móc, phần mềm, nó còn

Tổ chức

Thu thập

xử lý lưu trữ truyền đạt

15

bao gồm những yếu tố sau:

Hình 1.2: Các yếu tố cấu thành hệ thống thông tin

Như vậy, hệ thống thông tin có 5 thành phần chính:

Thứ nhất, phần cứng (Hardware), là các cơ phận (vật lý), các thiết bị hữu

hình cụ thể của máy tính hay hệ thống máy tính như là màn hình, chuột, bàn phím, máy in, máy quét, vỏ máy tính, bộ nguồn, bộ vi xử lý CPU, bo mạch chủ, các loại dây nối, loa, ổ đĩa mềm, ổ đĩa cứng, ổ CDROM, ổ DVD, card đồ họa VGA, card wifi, card âm thanh, bộ phận tản nhiệt Cooler,

Thứ hai, phần mềm (Software), là một tập hợp những câu lệnh hoặc chỉ thị

(Instruction) được viết bằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình theo một trật tự xác định, và các dữ liệu hay tài liệu liên quan nhằm tự động thực hiện một số nhiệm vụ hay chức năng hoặc giải quyết một vấn đề cụ thể nào đó Phần mềm thực hiện các chức năng của nó bằng cách gửi các chỉ thị trực tiếp đến phần cứng (hay phần cứng máy tính, Computer Hardware) hoặc bằng cách cung cấp

dữ liệu để phục vụ các chương trình hay phần mềm khác Như vậy, phần mềm là một khái niệm trừu tượng và nó hoạt động trên hệ thống phần cứng mới có thể thực thi các “lệnh” hoặc “chỉ thị”

Thứ ba, dữ liệu (database), là hình thức lưu giữ các sự kiện, ý tưởng, tin tức

16

và các thực thể cần quản lý, dữ liệu tồn tại ở nhiều dạng khác nhau: con số, kí tự, văn bản, hình ảnh, âm thanh Dữ liệu của hệ thống thông tin là dự liệu được số hoá và tổ chức thành các cơ sở dữ liệu và các cơ sở tri thức

Thứ tư, mạng viễn thông (networking), là hệ thống tập hợp các thiết bị, các

mạng máy tính, bao gồm các giao thức truyền thông để truyền dữ liệu từ nơi này đến nơi khác trongphạm vi địa lý rộng lớn Ngày nay, mạng nội bộ, mạng Internet là hệ thống mạng cần có để mọi loại hình tổ chức có thể ứng dụng CNTT thực hiện thành công kinh doanh và thương mại điện tử

Thứ năm, con người (human), là chủ thể trong các hoạt động, trong hệ

thống thông tin con người tham gia dưới hai hình thức hoặc sử dụng thông tin hoặc những người tổ chức thực hiện hệ thống thông tin Đó là những người tham gia quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống Họ có thể là các nhà quản lý, đại diện bán hàng, người điều hành sản xuất và đơn giản là người cần thông tin, học sinh, giáo viên

1.1.2 Mạng xã hội

1.1.2.1 Khái niệm mạng xã hội

MXH (Social network sites) là một ứng dụng giúp kết nối mọi người thông qua dịch vụ Internet, giúp người dùng có thể chia sẻ, trao đổi, tương tác thông tin với nhau Người dùng có thể liên kết với nhau dù họ ở bất cứ đâu, chỉ cần có Internet

MXH hay còn gọi MXH ảo là một khái niệm mới được hình thành trong thập niên cuối của thế kỉ XX, bắt đầu bằng sự ra đời của Classmates.com (1995), SixDegrees (1997), kế đến là sự nở rộ của một loạt các trang mạng khác như Friendster (2002), MySpace, Bebo, Facebook (2005); một số mạng xã hội được người dùng sử dụng nhiều nhất ở nước ta là: Facebook, Youtube, Zalo, Instagram, Zing me… Với sự phát triển nhanh chóng của hình thức xã hội

ảo này, MXH được định nghĩa rất khác nhau tùy theo hướng tiếp cận:

Theo cách tiếp cận toán học thì MXH là một hệ thống gồm các đỉnh (node)

17

gắn kết với nhau thành một mạng gồm các liên kết

Hay tiếp cận theo xã hội, nhấn mạnh yếu tố con người, MXH được nghiên cứu trên quan hệ cá nhân - cộng đồng để tạo thành mạng lưới xã hội Mạng lưới

xã hội được hiểu là một tập hợp các mối quan hệ giữa các thực thể xã hội Các thực thể xã hội này không nhất thiết chỉ là các cá nhân mà còn là các nhóm xã hội Khi mạng lưới xã hội này được thiết lập và phát triển thông qua phương tiện truyền thông Internet, nó được hiểu là MXH ảo

Như vậy, có thể hiểu MXH là một dịch vụ kết nối các thành viên cùng sở thích trên Internet lại với nhau, với nhiều mục đích khác nhau Khi các cá nhân

tham gia vào xã hội ảo thì khoảng cách về không gian địa lý, giới tính, độ tuổi, thời gian trở nên vô nghĩa Những người sử dụng MXH được gọi là cư dân mạng Nhờ vào những ưu việt này mà MXH đang có tốc độ lan truyền chóng mặt ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là ở giới trẻ trên toàn thế giới

Còn ở Việt Nam, theo quy định của pháp luật tại khoản 22 Điều 3 Nghị định 72/2013/NĐ-CP về Quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông

tin trên mạng, theo đó: MXH là hệ thống thông tin cung cấp cho cộng đồng người sử dụng mạng các dịch vụ lưu trữ, cung cấp, sử dụng, tìm kiếm, chia sẻ và trao đổi thông tin với nhau, bao gồm dịch vụ tạo trang thông tin điện tử cá nhân, diễn đàn (forum), trò chuyện (chat) trực tuyến, chia sẻ âm thanh, hình ảnh và các hình thức dịch vụ tương tự khác

1.1.2.2 Đặc điểm của mạng xã hội

MXH trên Internet bao gồm các đặc điểm nổi bật: tính liên kết cộng đồng, tính tương tác, khả năng truyền tải và lưu trữ lượng thông tin khổng lồ Trong đó:

- Tính liên kết cộng đồng: Đây là đặc điểm nổi bật của MXH cho phép mở

rộng phạm vi kết nối giữa người với người trong không gian đa dạng Người sử dụng có thể trở thành bạn của nhau thông qua việc gửi liên kết mời kết bạn, mà không cần gặp gỡ trực tiếp Việc gửi liên kết này tạo ra một cộng đồng mạng với

số lượng thành viên lớn Những người chia sẻ cùng một mối quan tâm cũng có thể tập hợp lại thành các nhóm trên MXH, thường xuyên giao lưu, chia sẻ trên mạng

18

thông qua việc bình luận hay dẫn các đường liên kết trên trang chung của nhóm

- Tính đa phương tiện: Hoạt động theo nguyên lý của trang thông tin điện

tử, MXH có rất nhiều tiện ích nhờ sự kết hợp giữa các yếu tố chữ viết, âm thanh, hình ảnh động Sau khi đăng kí mở một tài khoản, người sử dụng có thể tự do xây dựng một không gian riêng cho bản thân Nhờ các tiện ích và dịch vụ mà MXH cung cấp, người dùng có thể chia sẻ đường dẫn, tệp âm thanh, hình ảnh, video Không những vậy, họ có thể tham gia vào các trò chơi trực tuyến đòi hỏi

có nhiều người cùng tham gia, gửi tin nhắn, chat với bạn bè, từ đó tạo dựng các mối quan hệ mới trong xã hội ảo

- Tính tương tác: Thể hiện không chỉ ở chỗ thông tin được truyền đi và sau

đó được phản hồi từ phía người nhận, mà còn phụ thuộc vào cách người dùng sử dụng ứng dụng của MXH Đặc điểm này biểu hiện qua cấu trúc mô đun chức năng của MXH

- Khả năng truyền tải và lưa trữ lượng thông tin khổng lồ: Tất cả các

MXH đều có những ứng dụng tương tự nhau như đăng trạng thái, nhạc hoặc video clip, viết bài , nhưng được phân bổ dung lượng khác nhau Các trang MXH lưu trữ thông tin và nhóm sắp xếp chúng theo trình tự thời gian, nhờ đó, người sử dụng có thể truy cập và tìm lại lượng thông tin khổng lồ đã từng được đăng tải trước đó

1.2 Quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng xã hội

1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng xã hội

QLNN về thông tin đối với MXH là hoạt động QLNN chuyên ngành thông tin và truyền thông, do vậy trước khi đi tìm hiểu khái niệm này, chúng ta cần có

cách hiểu thống nhất về thuật ngữ QLNN

QLNN là một thuật ngữ được sử dụng khá phố biến ở nước ta với nhiều cách tiếp cận khác nhau, tuy nhiên phổ biến nhất vẫn là hai cách tiếp cận theo nghĩa hẹp và nghĩa rộng

Theo nghĩa rộng, QLNN là hoạt động của toàn bộ bộ máy nhà nước từ cơ

19

quan quyền lực nhà nước: Quốc hội, Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp đến các cơ quan hành chính nhà nước như Chính phủ, Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp; cơ quan kiểm sát như Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân các cấp Với nghĩa rộng này thì QLNN chức năng tổng thể của bộ máy nhà nước với tư cách là một tổ chức quyền lực và mang tính pháp quyền, là tổ chức công quyền quản lý toàn xã hội bằng các hoạt động lập pháp, hành pháp, tư pháp Theo nghĩa hẹp, QLNN là hoạt động của riêng hệ thống cơ quan hành chính nhà nước (quản lý hành chính nhà nước) như Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang

bộ, UBND các cấp, cơ quan chuyên môn thuộc UBND các cấp Theo nghĩa này thì hoạt động QLNN không bao gồm hoạt động lập pháp và tư pháp của Nhà nước mà nó là hoạt động điều hành công việc hàng ngày của hệ thống bộ máy hành chính nhà nước

Dù theo nghĩa hẹp hay nghĩa rộng thì hoạt động QLNN cũng có những đặc điểm cơ bản phán ảnh bản chất của hoạt động QLNN như sau:

và nguồn lực vật chất, kỹ thuật và nhiều nguồn lực khác

Từ việc tìm hiểu và nghiên cứu các khái niệm QLNN của các học giả, các nhà nghiên cứu có thể rút ra một khái niệm chung nhất về QLNN như sau:

QLNN là thuật ngữ chỉ hoạt động thực hiện quyền lực nhà nước của các cơ quan trong bộ máy nhà nước nhằm thực hiện chức năng đối nội, đối ngoại của nhà nước trên cơ sở các quy luật phát triển xã hội, nhằm mục đích ổn định và phát triển đất nước [11]

Cùng với sự phát triển của xã hội, hoạt động QLNN cũng được chuyên môn

20

hóa, đây chính là cơ sở khách quan của việc phân chia hoạt động QLNN thành các quản lý chuyên ngành khác nhau, trong đó có hoạt động thông tin truyền thông và quản lý thông tin trên các trang thông tin điện tử, trang MXH

Như vậy, từ cách hiểu về khái niệm QLNN, tác giả cho rằng: “QLNN về thông tin đối với MXH là sự tác động có tổ chức, mang tính quyền lực nhà nước của các

cơ quan QLNN lên các quá trình và hành vi trong lĩnh vực thông tin và truyền thông của các MXH cung cấp dịch vụ trực tuyến và người sử dụng MXH”

Có sự khác biệt giữa QLNN về thông tin đối với MXH và thông tin trên trang báo chí Thông tin trên báo chí được cung cấp bởi các phóng viên và được sự biên tập và chịu trách nhiệm bởi Ban biên tập và được điều chỉnh bởi Luật Báo chí

Đối tượng QLNN đối với MXH là hành vi và thông tin của người dùng đưa

ra và chịu chi phối chính bởi quy định của nhà cung cấp dịch vụ nên phải có góc nhìn khác và mới về cách thức quản lý, với MXH, mỗi người dùng là một “trung tâm truyền thông”, một “cơ quan ngôn luận” của cá nhân, mà tuỳ vào mức độ ảnh hưởng của cá nhân đó sẽ có những tác động nhất định đến xã hội

1.2.2 Nội dung, phương pháp và công cụ quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng xã hội

1.2.2.1 Nội dung quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng xã hội

Nhà nước thống nhất việc quản lý thông tin đối với MXH như sau:

- Nhà nước xây dựng, hoàn chỉnh hệ thống pháp luật và những văn bản liên quan đến thông tin và truyền thông, Internet trong đó bao gồm cả MXH

- Xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch về thông tin và truyền thông Trên cơ sở chiến lược quy hoạch tổng thể phát triển thông tin và truyền thông, Nhà nước xây dựng các chiến lược, kế hoạch phát triển, ứng dụng thông tin, Internet, MXH phục vụ nhu cầu thông tin trong đời sống xã hội;

- Ban hành kịp thời các cơ chế, chính sách,quản lý và sử dụng thông tin trên Internet nói chung và MXH nói riêng

- Ban hành các định mức, tiểu chuẩn về nội dung thông tin, kỹ thuật, các chuẩn mực thông tin trên môi trường Internet và MXH Nhà nước mà đại diện là

1.2.2.2 Phương pháp quản lý thông tin đối với mạng xã hội

Để thực hiện chức năng QLNN về thông tin đối với MXH, các cơ quan QLNN sử dụng một số phương quản lý như sau:

- Phương pháp kinh tế

Phương pháp kinh tế trong quản lý là phương pháp tác động của chủ thể vào đối tượng quản lý bằng các chính sách và đòn bẩy kinh tế như thuế, tiền thưởng, tiền phạt, giá cả, tín dụng Quản lý thông tin đối với MXH bằng phương pháp kinh tế nghĩa là thông qua các chính sách và đòn bẩy kinh tế để hướng dẫn, kích thích, động viên và điều chỉnh các hành vi của những đối tượng tham gia cung cấp và sử dụng thông tin đối với MXH Như vậy, phương pháp kinh tế là phương pháp chủ yếu dựa vào lợi ích kinh tế của đối tượng tham gia vào quá trình cung cấp và sử dụng thông tin trên MXH, kết hợp hài hòa lợi ích của Nhà nước, xã hội, chủ đầu tư, và của tập thể

- Phương pháp hành chính

Đây là phương pháp được sử dụng trong lĩnh vực KT-XH Đó là cách thức tác động trực tiếp của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý bằng những quyết định hành chính và hành vi hành chính Phương pháp này thể hiện ở hai mặt, tĩnh

và động Về mặt tĩnh, thể hiện ở những tác động có tính ổn định về mặt tổ chức thông qua việc thể chế hóa và tiêu chuẩn hóa tổ chức Về mặt động của phương pháp là sự tác động thông qua quá trình điều kiển tức thời khi xuất hiện những vấn đề cần giải quyết trong quá trình quản lý

- Phương pháp giáo dục

Giáo dục được coi là một phương pháp hữu hiệu và quan trọng trong quản

22

lý thông tin đối với MXH Bởi lẽ trong hoạt động quản lý thông tin trên MXH, con người là đối tượng trung tâm, nên phải giáo dục và hướng các cá nhân tương tác theo hướng có lợi cho sự phát triển chung của toàn xã hội Phương pháp này tập trung vào giáo dục thái độ, nhận thức, cách thức tiếp nhận và xử lý thông tin trước những luồng thông tin tràn lan trên MXH… Khác với lĩnh vực khác, phương pháp này rất quan trọng vì bản thân người sử dụng MXH phải tự bảo vệ, sàng lọc thông tin trên MXH để đảm bảo thông tin đó thực sự hữu ích, đồng thời không để bản thân bị lôi kéo, kích động bởi thông tin trái chiều

- Phương pháp định hướng và làm gương

Tác giả cho rằng, đây là phương pháp quan trọng và hiệu quả nhất để quản

lý thông tin đối với mạng xã hội, quản lý bằng cách dẫn dắt, làm gương rồi kéo theo là cách thức có sự khác biệt với khái niệm quản lý lâu nay; có thể gọi đây là phương pháp quản lý mềm

Phương pháp này hiệu quả nhưng khó thực hiện bằng cách biện pháp hành chính, đòi hỏi năng lực, tầm nhìn, kỹ năng xử lý khủng hoảng truyền thông của các cá nhân/cơ quan được giao nhiệm vụ quản lý

- Vận dụng tổng hợp các phương pháp quản lý

Để quản lý có hiệu lực và hiệu quả hoạt động quản lý nói chung và quản lý thông tin đối với MXH nói riêng cần vận dụng kết hợp các phương pháp quản lý Bởi thông tin đối với MXH khá đa dạng, phức tạp và biến đổi không ngừng Do vậy, trên cơ sở hoàn cảnh cụ thể và mục tiêu quản lý cần có sự vận dụng linh hoạt các biện pháp quản lý khác nhau

1.2.2.3 Các công cụ quản lý thông tin đối với mạng xã hội

Trong hoạt động QLNN có thể sử dụng nhiều công cụ để quản lý thông tin đối với MXH, dưới đây là một số công cụ chủ yếu:

- Các quy hoạch tổng thể và chi tiết, các quy hoạch tổng thể và chi tiết của ngành TT&TT, là ngành được Chính phủ giao nhiệm vụ tổ chức, quản lý mạng truyền thông nói chung và mạng xã hội nói riêng

- Các kế hoạch, các kế hoạch định hướng và các kế hoạch triển khai cụ thể

23

về đầu tư của ngành và của các đơn vị cụ thể Ngày nay, có thể nói, MXH có tác động tới mọi cá nhân, mọi ngành và toàn xã hội, vì vậy công tác quản lý MXH đòi hỏi sự vào cuộc của tất cả mọi ngành

- Hệ thống pháp luật, hệ thống pháp luật về thông tin trên môi trường Internet như Luật Báo chí năm 2016, Luật An ninh mạng năm 2018, Luật Công nghệ thông tin 2006, Luật An toàn thông tin mạng 2015… và những văn bản hướng dẫn thi hành luật sẽ tạo thành hệ thống pháp luật hoàn chỉnh để Nhà nước

sử dụng để quản lý thông tin đối với MXH một cách hiệu quả

- Các định mức và tiêu chuẩn, là những căn cứ quan trọng để các cơ quan QLNN tiến hành hoạt động quản lý hiệu quả Tuy nhiên, tiêu chuẩn về hành vi

và tương tác trên MXH là một khái niệm mở, phụ thuộc nhiều vào nhận thức của người sử dụng, phong tục tập quán của cư dân

Ngoài ra, các cơ quan thực hiện chức năng quản nhà nước còn sử dụng một

số biện pháp hỗ trợ trong quá trình quản lý, như các chính sách và đòn bẩy về kinh tế

1.2.3 Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng xã hội

Với sự bùng nổ của CNTT, mạng Internet nói chung và MXH nói riêng ngày càng có tác động sâu sắc đến xã hội, với xu hướng ảnh hưởng ngày càng tăng MXH và CNTT đang từng bước thay đổi cách thức tương tác, giao tiếp; thay đổi phương thức tiếp nhận và xử lý thông tin… từ đó ảnh hưởng đến quyết định của mỗi cá nhân, tổ chức

Sự cần thiết phải QLNN về thông tin đối với MXH tại Việt Nam hiện nay xuất phát từ 2 lý do sau:

Thứ nhất, xuất phát từ vai trò của MXH nói chung và thông tin trên MXH nói riêng

Trong bối cảnh bùng nổ thông tin trực tuyến và Internet như ngày này, chúng ta không thể phủ nhận những lợi ích của MXH mang đến cho mỗi cá nhân cũng như toàn xã hội Lợi ích này đã khiến cho trong một thời gian rất ngắn, chỉ hơn 2 thập kỷ đã có tới ½ lượt dân số trên thế giới sử dụng MXH, trong đó uớc

24

tính Facebook có khoảng 2,234 tỷ người dùng Tiếp theo là YouTube và WhatsApp khi cùng có 1,5 tỷ người dùng Đứng thứ 3 là Messenger với khoảng 1,3 tỷ người dùng [12] Đáng chú ý là WhatsApp và Messenger là các ứng dụng thuộc sở hữu của Facebook, là một công cụ thuận tiện, dễ dàng giới thiệu bản thân mình với mọi người, qua đó, giúp người sử dụng tìm kiếm những cơ hội phát triển khả năng của bản thân Bên cạnh đó, họ còn tiếp nhận thông tin, học hỏi kiến thức và kỹ năng giúp hoàn thiện bản thân MXH còn là môi trường kinh doanh vô cùng lý tưởng để quảng cáo sản phẩm, giúp người kinh doanh có thể tìm kiếm được những khách hàng tiềm năng với chi phí thấp hơn kinh doanh truyền thống Đây là điều mà bất kỳ kênh truyền thông nào cũng mơ ước và chưa từng có kênh truyền thông nào đạt được con số người dùng như trên Do vậy, có thể khẳng định vai trò thống lĩnh của MXH trong TT&TT ngày nay Chúng ta cũng có thể thấy rằng với nội dung phong phú và cách thức sử dụng dễ dàng, MXH ở nước ta đã, đang và sẽ mang lại rất nhiều tiện ích, nổi bật là:

- MXH là cách thức truyền tin nhanh và đồng thời đến mọi nơi có Internet:

Quản lý và sử dụng tốt MXH ngày càng góp phần quan trọng trong việc củng cố niềm tin của quần chúng nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và sự

điều hành của Chính phủ MXH đã được một số cơ quan QLNN từ Trung ương

đến địa phương sử dụng một cách có hiệu quả, giúp thu hẹp khoảng cách với người dân Việc này không chỉ đáp ứng nhu cầu thông tin của người dân, khuyến khích người dân đồng hành cùng Chính phủ, góp phần thiết thực định hướng dư luận trên MXH

- MXH góp phần tích cực vào sự phát triển nhận thức, tư duy và kỹ năng sống của con người: MXH đang ngày càng trở thành nơi cung cấp tin tức, kiến

thức về tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Qua MXH giúp họ có thể nắm bắt được các xu thế của đời sống phục vụ cho công việc và cuộc sống của mình Đồng thời có thể học hỏi được nhiều kiến thức phổ biến trên MXH mà không mất chi phí, góp phần giảm chi phí xã hội trong giáo dục và đào tạo

25

- MXH góp phần tích cực vào sự phát triển của văn hóa cộng đồng: Văn

hóa MXH là một bộ phận của văn hóa cộng đồng và có ảnh hưởng ngày càng lớn đến văn hóa cộng đồng Nhờ áp dụng tiến bộ của khoa học kỹ thuật, MXH cho phép người dùng có thể kết nối, tương tác với bạn bè, gia đình, cộng đồng ngày một thuận tiện hơn Nhờ MXH mà nhiều hoạt kinh doanh khởi nghiệp của giới trẻ đã thành công, mang lại nhiều động lực cho phát triển cộng đồng

- MXH góp phần thúc đẩy quá trình hội nhập quốc tế trên lĩnh vực văn hóa của Việt Nam Các MXH, nhất là MXH xuyên quốc gia như Facebook,

Youtube… đã tạo ra những cơ hội, khả năng tiếp xúc, giao lưu văn hóa, thúc đẩy mọi người xích lại gần nhau, hiểu biết lẫn nhau giữa dân tộc ta với các dân tộc khác trên thế giới Thông qua MXH, thế giới biết đến Việt Nam hơn như một dân tộc yêu chuộng hòa bình, tôn trọng công lý, năng động với một kho tàng các giá trị văn hóa phong phú, đậm đà bản sắc

Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực, MXH, thông tin trên MXH nói chung cũng hàm chứa nhiều tiêu cực như:

- MXH đã và đang trở thành công cụ hàng đầu để các thế lực thù địch lợi dụng tiến hành phá hoại tư tưởng: Trong những năm qua, các thế lực thù địch,

phản động đã lập ra và sử dụng hàng ngàn tài khoản MXH vào các hoạt động tuyên truyền phá hoại tư tưởng, tuyên truyền xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, lợi dụng chiêu bài phản biện

xã hội, đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng, bảo vệ môi trường để chống phá Nhà nước, chống phá chế độ

- MXH làm gia tăng nguy cơ lộ lọt bí mật Nhà nước: Trong số khoảng 48

triệu người dân Việt Nam sử dụng MXH, có không ít người là cán bộ, đảng viên, làm việc trong các cơ quan, đơn vị có liên quan đến bí mật nhà nước Nhiều người có thói quen thích chia sẻ thông tin về cuộc sống, công việc, hoạt động của cơ quan, đơn vị lên MXH hoặc sử dụng MXH làm công cụ liên lạc, trao đổi Trong khi đó, hiểu biết về công tác bảo vệ bí mật nhà nước của một số cán bộ, đảng viên chưa cao, trách nhiệm ý thức bảo mật chưa tốt, làm gia tăng nguy cơ

26

lộ lọt bí mật Nhà nước Lợi dụng các vụ lộ lọt bí mật nhà nước trên Internet, nhiều đối tượng đã đăng tải lại các tài liệu mật trên MXH, tạo diễn đàn xuyên tạc, nói xấu chính quyền MXH cũng là công cụ thường được tin tặc sử dụng để lan truyền virut máy tính

- MXH tác động tiêu cực đối với sự phát triển văn hóa: MXH phát triển làm

gia tăng nguy cơ xói mòn bản sắc văn hóa dân tộc Khi MXH phát triển thì dòng chảy của những tác động văn hóa trở nên mạnh mẽ hơn về cường độ, mở rộng về quy mô, tác động đến hầu hết các cá nhân, nhất là số người trẻ Tình trạng nhiễu loạn thông tin, thật giả lẫn lộn trên MXH đang ở mức báo động, ảnh hưởng đến các giá trị văn hóa tốt đẹp của cộng đồng Điều này tạo nên những tiêu cực trong cộng đồng khi mà không ít những người sử dụng MXH thiếu khả năng phân tích

và nhận định thông tin

- MXH đang trở thành công cụ, môi trường “màu mỡ” để tội phạm lợi dụng hoạt động Với đặc tính ảo, MXH thường xuyên được các đối tượng phạm tội về

hình sự, kinh tế, ma túy lợi dụng để hoạt động với các thủ đoạn như tạo tài khoản

ảo để bán hàng, kết bạn, làm quen sau đó lừa đảo chiếm đoạt tiền, tài sản; tiến hành đánh cắp mật khẩu, chiếm giữ quyền kiểm soát tài khoản trái phép để thu thập các thông tin cá nhân, nhất là những thông tin bí mật về tài chính, từ đó tìm cách đánh cắp, trục lợi Một số đối tượng còn sử dụng MXH làm công cụ liên lạc trong quá trình mua bán, vận chuyển các loại hàng cấm, ma túy, vũ khí, vật liệu

27

bình” tại Việt Nam Đồng thời với tính chất lan truyền thông tin rất nhanh nhưng không phải thông tin nào trên MXH cũng đủ tin cậy, trong khi đó người sử dụng MXH ở nước ta còn nhiều hạn chế về nhận thức nên dễ bị lợi dụng, kích động

Do vậy, vấn đề đặt ra là đi đôi với việc chấp nhận và phát triển MXH cần phải có

sự quản lý, định hướng của các cơ quan chức năng để MXH thực sự có ích và mang lại hiệu quả tốt nhất

1.3 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng xã hội của một số quốc gia và bài học cho Việt Nam

1.3.1 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về thông tin đối với mạng xã hội của một số quốc gia

* Kinh nghiệm của Trung Quốc

Trên thế giới không có quốc gia nào quản lý Internet nói chung và MXH chặt chẽ như ở Trung Quốc Ban đầu khi Internet xuất hiện tại Trung Quốc, nhà nước Trung Quốc đã đầu tư khá nhiều để phát triển công nghệ kỹ thuật mới, cơ

sở hạ tầng truyền thông nhằm phục vụ cho hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài đến Trung Quốc Tuy nhiên, khi Internet nói chung và MXH nói riêng phát triển mạnh mẽ, song song với lợi ích mà nó mang lại thì cũng tạo ra những quan ngại về an ninh mạng Điều này khiến cho các nhà quản lý của Trung Quốc lo lắng và buộc họ phải đưa ra các biện pháp cứng rắn được coi là nhất thế giới để quản lý thông tin trên Internet và MXH Hệ thống quy định của Trung Quốc tập trung vào: (1) Quy chế tạm thời về việc quản lý thông tin mạng máy tính kết nối quốc

tế Trong đó quy định “Không một đơn vị hoặc cá nhân nào được phép tự tạo ra những kết nối quốc tế trực tiếp Tất cả những kết nối trực tiếp với Internet phải thông qua 4 nhà cung cấp mạng chính của Trung Quốc là: ChinaNet, GBNet, CERNET và CTSNET”

(2) Pháp lệnh về Bảo vệ an ninh của các hệ thống thông tin máy tính, trong

đó quy định việc “giám sát, kiểm tra và hướng dẫn công tác bảo vệ an ninh” và

“điều tra và truy tố các trường hợp phạm pháp”

Một là, quản lý các mạng chủ và các nhà cung cấp dịch vụ mạng: Một trong

những kế hoạch quan trọng của chính quyền Trung Quốc liên quan đến việc quản lý Internet đối với các mạng chủ và các nhà cung cấp dịch vụ mạng

Hai là, quản lý các nhà cung cấp nội dung Internet: Bước đầu tiên, Trung

Quốc yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ Internet phải có trách nhiệm ngăn chặn người sử dụng tiếp cận với các thông tin chính trị nhạy cảm Bước tiếp theo là ngăn chặn các nhà cung cấp dịch vụ - đa số là các nhà cung cấp nội địa, một vài trong số đó là những doanh nghiệp có đầu tư của nước ngoài - lưu trữ những nội dung chính trị nhạy cảm Bước thứ ba hướng đến các nhà cung cấp nội dung Internet với mục đích thương mại hoặc phi thương mại? Nếu muốn có và duy trì giấy phép hoạt động ở Trung Quốc, các nhà cung cấp nội dung Internet cần phải ngăn chặn sự xuất hiện các nội dung “nhạy cảm” liên quan đến chính trị thông qua các phương tiện kiểm duyệt nội dung tự động hoặc được thực hiện bởi nhân viên của họ

Ba là, quản lý thư điện tử và các MXH: Cũng như ở hầu hết các quốc gia

khác, các dịch vụ thư điện tử được lưu trữ trên máy chủ bên trong Trung Quốc nhằm đáp ứng yêu cầu của cơ quan hành pháp về thông tin người dùng và bản sao các thông tin được liên lạc bằng thư điện tử Điện thoại di động và các dịch

vụ chat trên Internet được phép hoạt động ở Trung Quốc cũng được yêu cầu lọc các nội dung nhạy cảm về chính trị [25]

Bên cạnh đó việc quản lý nội dung thông tin trên Internet bằng quy định pháp lý, Trung Quốc còn có các biện pháp ngoài luật như xây dựng bức tường lửa “Great Wall Firewall”, giới công nghệ các nước phương tây gọi nó là “Vạn

Lý Trường thành trên mạng” Bức tường lửa này được tạo dựng bởi những bức tường lửa chuẩn trên các proxy server (máy chủ), những bức tường này ngăn

29

việc truy cập tới các nội dung bằng cách chặn vào địa chỉ IP Route được chỉ định.Với hệ thống này, Chính phủ Trung Quốc hoàn toàn chủ động trong việc tìm kiếm và ngăn chặn các nguồn tin mà họ nghĩ rằng sẽ gieo rắc những tư tưởng không tốt cho người dân và gây ra những bất lợi cho Chính phủ

Bên cạnh việc sử dụng Great Wall Firewall, Trung Quốc còn phát triển một

dự án với tên gọi “Lá chắn”, hay Golden Shield Dự án này là một phần của Great Wall Firewall Golden Shield, đã được hoàn thành vào năm 2005 Khác với công việc chính của Great Wall Firewall là ngăn chặn, Golden Shield tập trung vào việc giám sát và kiểm duyệt người dùng Hệ thống này được vận hành bởi Cục An ninh công cộng (PSB) và lực lượng cảnh sát Trung Quốc

Khi những nội dung, thông tin nhạy cảm được gửi qua email hoặc đăng tải trên Internet bị phát hiện bởi Golden Shield, một vài lực lượng đặc biệt có thể được

cử đến, nếu nghiêm trọng thì bị bắt giữ ngay để điều tra Có thể nói rằng, với sự xuất hiện của Great Wall Firewall và Golden Shield Chính phủ Trung Quốc đang có trong tay một công cụ đắc lực để vận hành Internet và báo chí điện tử [25]

Bên cạnh đó, với lợi thế có số dân cư lớn, Nhà nước Trung Quốc đã khuyến khích MXH nội địa phát triển, khi MXH nội địa đủ lớn thì cấm các MXH quốc

tế không chấp nhận quy định của pháp luật Trung Quốc

* Kinh nghiệm của Australia

Australia là quốc gia có khung văn bản pháp lý tương đối hoàn thiện về an ninh mạng, bao gồm: Đạo luật về tội phạm mạng; Đạo luật về thư điện tử rác; Đạo luật về viễn thông và Đạo luật bảo mật Trong đó, Đạo luật về tội phạm mạng cung cấp các quy định toàn diện về các tội liên quan đến Internet và máy tính như truy cập, xâm nhập máy tính trái phép, làm hỏng dữ liệu và cản trở truy cập đến máy tính, ăn cắp dữ liệu, gian lận máy tính, rình rập trên mạng, quấy rối

và sở hữu các nội dung khiêu dâm và ấu dâm Đạo luật đã đưa ra một số quyền điều tra về tội phạm hình sự nhằm bảo vệ an ninh, độ tin cậy, tính nguyên vẹn của dữ liệu máy tính và truyền thông điện tử Ngoài ra, đạo luật tăng cường khả

Luật này cho phép cơ quan chức năng có thể truy cập vào các tin nhắn bị

mã hoá của người dùng 3 cấp độ nhằm giúp các cơ quan này truy cập vào những

dữ liệu bị mã hoá Ở cấp độ thứ nhất, chính quyền sẽ gửi yêu cầu về việc trợ giúp tự nguyện nhằm bảo vệ an ninh quốc gia tới các công ty công nghệ Với cấp

độ thứ 2, cơ quan chức năng sẽ yêu cầu các công ty công nghệ cung cấp bộ giải

mã trong trường hợp họ nắm trong tay giải pháp này Trong trường hợp thứ 3 và cũng là trường hợp nghiêm trọng nhất, Tổng chưởng lý (người đứng đầu cơ quan

tư pháp liên bang) sẽ đưa ra một thông báo yêu cầu các công ty công nghệ phải xây dựng một công cụ giải mã nhằm trợ giúp cho công tác thực thi pháp luật

* Kinh nghiệm của Đức

Việc siết chặt quản lý các MXH đã được các nhà lập pháp Đức đặt ra từ nhiều năm trước Cựu Bộ trưởng Tư pháp và nay là Bộ trưởng Ngoại giao Đức Heiko Maas từng thúc đẩy mạnh mẽ việc phạt tiền nặng đối với các mạng xã hội

vi phạm luật pháp, đặc biệt trong vấn đề kiểm soát tin tức giả mạo (Fake News) Mùa Hè năm 2017, Quốc hội Liên bang Đức đã thông qua luật về quản lý mạng xã hội (NetzDG), chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 Đây là công cụ pháp lý mới nhất và mạnh nhất nhằm quản lý các hoạt động của MXH, đảm bảo môi trường lành mạnh nhất có thể cho người dùng

Theo luật này, những dịch vụ MXH tại Đức nếu để xảy ra tình trạng người dùng lăng mạ, gây thù oán hay phát tán các tin tức giả mạo sẽ đối mặt với án phạt rất nặng, có thể lên đến 50 triệu euro, tương đương khoảng 1.350 tỷ đồng Đức cũng muốn dùng công cụ pháp lý này để hạn chế các loại hình tội phạm trên

Đức hiện có khoảng 38 triệu người sử dụng các mạng xã hội, trong đó Whats app chiếm tỷ lệ cao nhất với 79%, tiếp đến là Facebook với 59%, Instagram với 30% Twitter chỉ xếp thứ 5 về mức độ phổ biến tại Đức, sau cả YouTube và Snapchat

Theo thống kê của các nhà quản lý, có khoảng 310.000 tài khoản Facebook của người tại Đức bị ảnh hưởng trong vụ bê bối dữ liệu Cambridge Analytica Tính trong toàn khu vực châu Âu, khoảng 2,7 triệu tài khoản có tên trong số 87 triệu tài khoản Facebook trên thế giới bị Cambridge Analytica sử dụng trái phép các thông tin cá nhân

Kết quả thăm dò của tạp chí Focus hồi cuối tháng Ba cho thấy khoảng 49% người dùng ở Đức có ý định đóng tài khoản cá nhân trên các mạng xã hội, bao gồm Facebook, Instagram và Twitter Lo ngại về việc thiếu các biện pháp bảo vệ

dữ liệu là một trong những nguyên nhân chính khiến người dùng muốn đóng các tài khoản trên MXH

Bên cạnh đó, EU đã thiết lập những quy định mới sẽ có hiệu lực từ tháng 5/2018, theo đó yêu cầu các công ty truyền thông xã hội bảo mật tốt hơn đối với các thông tin cá nhân trên mạng nếu không sẽ phải chịu phạt tối đa 4% thu nhập hàng năm Tuy nhiên, Bộ trưởng Tư pháp Đức cho rằng những biện pháp này chưa đủ tính răn đe và nhấn mạnh cần phải có những luật định rõ ràng với các công ty truyền thông xã hội [26]

1.3.2 Bài học rút ra cho Việt Nam

Quản lý MXH nói chung và thông tin đối với MXH nói riêng có thể tham

32

khảo kinh nghiệm của các nước phát triển, đi trước trong lĩnh vực truyền thông Tuy nhiên, luật pháp, phong tục tập quán, trình độ dân trí và cả thể chế chính trị mỗi nước khác nhau, nên việc nắm bắt kinh nghiệm và vận dụng vào thực tế là

cả một quá trình nghiên cứu, ứng dụng, cải tiến và hoàn thiện

Thông qua việc nghiên cứu thực tiễn về quản lý thông tin đối với mạng Internet nói chung và MXH nói riêng của một số quốc gia trên thế giới, tác giả rút ra một số kinh nghiệm có thể áp dụng để nâng cao hiệu lực và hiệu quả công tác QLNN về thông tin đối với MXH như sau:

Thứ nhất, cần xây dựng hệ thống các quy định pháp lý toàn diện tạo hành

lang pháp lý cho hoạt động của các trang MXH tại Việt Nam, làm cơ sở cho việc triển khai và quản lý hoạt động quản lý thông tin đối với MXH của các cơ quan QLNN trong từng giai đoạn khác nhau

Hành lang pháp lý này vừa phải phù hợp với luật pháp hiện hành của Việt Nam, với phong tục tập quán, trình độ dân trí của Việt Nam nhưng không được trái với hệ thống pháp luật quốc tế

Thứ hai, làm tốt công tác tuyên truyền, vận động để mọi người hiểu tầm

quan trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong QLNN nói chung và sử dụng thông tin đối với MXH nói riêng Để người dân thấy được vai trò truyền thông nhanh chóng của MXH nhưng cũng cần cảnh giác, chắt lọc thông tin trên MXH Đặc biệt là trong đội ngũ cán bộ quản lý là người có bản lĩnh chắt lọc thông tin Bởi vậy, cần làm tốt công tác vận động, tuyên truyền về việc sử dụng MXH cũng như thông tin trên MXH

Thứ ba, coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác

quản lý trong lĩnh vực TT&TT, nâng cao trình độ của đội ngũ này, đủ năng lực, trình độ trong mọi nhiệm vụ

Cần có đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ làm công tác quản lý để có thể tạo ra những tấm gương, sự ảnh hưởng đủ sức dẫn dắt dư luận và hành vi xã hội Đào tạo lớp cán bộ này không chỉ chú trọng đào tạo về trình độ kỹ thuật, kỹ năng làm

33

việc mà còn phải đào tạo, rèn luyện về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng

Thứ tư, cần có kế hoạch trang bị cơ sở vật chất nhằm phát huy hiệu quả sử

dụng cơ sở vật chất này.Những trang thiết bị đắt tiền, thiếu vốn đầu tư thì phải

có kế hoạch đầu tư từng bước, không đợi đến lúc có đủ mới mua sắm Đây là vấn đề quan trọng và không dễ thực hiện, bởi đầu tư nhiều nhưng không sử dụng được hoặc thiếu sự bảo quản thì không đem lại kết quả Bên cạnh đó, với tốc độ phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ thông tin, trang thiết bị rất nhanh chóng bị lạc hậu nên khi đầu tư cần tính đến khả năng kế thừa, nâng cấp thiết bị Mặt khác, cần tính toán thật kỹ vấn đề nuôi sống các hoạt động này và phục vụ đắc lực cho việc quản lý thông tin nói chung và thông tin đối với MXH nói riêng

Thứ năm,, quản lý thông tin đối với MXH không giống với các đối tượng

quản lý truyền thống lâu nay, đây là một đối tượng quản lý “mềm”, không có giới hạn về không gian, biên giới, không có tiêu chí cứng để áp đặt… công tác quản lý phải vừa đúng pháp luật Việt Nam vừa phù hợp pháp luật quốc tế

Thứ sáu, quản lý thông tin đối với MXH không chỉ là việc điều chỉnh hành

vi, thông tin trên MXH đúng pháp luật mà còn là công tác sử dụng, ứng dụng thông tin đó vào công tác phát triển KT-XH, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

Tiểu kết Chương 1

Sự ra đời ồ ạt của các MXH thời gian gần đây ở Việt Nam cũng như trên toàn thế giới đã tạo ra một làn sóng mới trong việc chia sẽ, sử dụng thông tin trên môi trường Internet nói chung Điều này tạo nên những lợi ích nhất định trong việc phát triển của kênh truyền thông cộng đồng, phục vụ đắc lực cho sự phát triển KT-XH của không chỉ một quốc gia mà còn cả trên thế giới Tuy nhiên, do đặc tính của MXH là: Tính liên kết cộng đồng, tính đa phương tiện; tính tương tác và khả năng truyền tải, lưu giữ một lượng thông tin khổng lồ nên MXH cũng trở nên khó kiểm soát, đặc biệt là thông tin trên đó nếu Nhà nước không có biện pháp quản lý hữu hiệu Do vậy, để đảm bảo các thông tin đối với