ĐỀ TÀI SỐ 3: “Xây dựng và đưa ra cách thức giải quyết một tình huống về cầm giữ tài sản, qua đó đánh giá tính hợp lý của quy định này trong BLDS 2015”.

MỞ BÀI Trong pháp luật dân sự, biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự là một trong những chế định quan trọng, được thể hiện dưới các hình thức bảo đảm bằng tài sản, phi tài sản và luôn gắn với hợp đồng song vụ. Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015 có 8 biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự bao gồm: Cầm cố tài sản; Thế chấp tài sản; Đặt cọc; Ký cược; Ký quỹ; Bảo lưu quyền sở hữu; Bảo lãnh; Tín chấp; Cầm giữ tài sản. Cầm giữ tài sản là một biện pháp bảo đảm nhằm thực hiện nghĩa vụ giữa các bên và được ghi nhận trong BLDS 2015. Việc bổ sung thêm biện pháp bảo đảm nghĩa vụ này tạo điều kiện cho các bên tham gia vào giao dịch dân sự có nhiều phương án để lựa chọn các biện pháp bảo đảm, đảm bảo tính linh hoạt cho quá trình ký kết. Vậy BLDS 2015 quy định như thế nào về cầm giữ tài sản? Để hiểu rõ hơn về vấn đề này em chọn đề tài số 3: “Xây dựng và đưa ra cách thức giải quyết một tình huống về cầm giữ tài sản, qua đó đánh giá tính hợp lý của quy định này trong BLDS 2015”. NỘI DUNG I. Biện pháp cầm giữ tài sản 1. Khái niệm cầm giữ tài sản Theo Điều 346 BLDS 2015: “Cầm giữ tài sản là việc bên có quyền (sau đây gọi là bên cầm giữ) đang nắm giữ hợp pháp tài sản là đối tượng của hợp đồng song vụ được chiếm giữ tài sản trong trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ”. Cầm giữ tài sản được quy định từ Điều 346 đến Điều 350 BLDS năm 2015.Đây không phải là biện pháp bảo đảm mới song đến khi BLDS 2015 được ban hành thì biện pháp này mới được chính thức công nhận. 2. Đặc điểm Cầm giữ tài sản là một trong các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự. Tuy nhiên, không giống các biện pháp bảo đảm khác, cầm giữ tài sản chỉ hình thành khi bên có nghĩa vụ vi phạm nghĩa vụ theo hợp đồng, tức là thời điểm hợp đồng được hình thành cầm giữ tài sản chưa xuất hiện. Theo Điều luật này, cầm giữ tài sản có một số đặc điểm như sau: – Cầm giữ tài sản là quyền của bên bị vi phạm hợp đồng do pháp luật quy định. Đây là một biện pháp bảo đảm duy nhất trong số các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ được áp dụng mà không dựa trên sự thoả thuận của các bên liên quan. Vì đây là một biện pháp tự vệ trong quan hệ dân sự nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của bên có quyền. Pháp luật là cơ sở trực tiếp phát sinh quyền được cầm giữ tài sản, nếu như trước đó các bên không có thoả thuận không áp dụng biện pháp này. – Quyền cầm giữ chỉ áp dụng đối với hợp đồng song vụ Hợp đồng song vụ là hợp đồng mà mỗi bên đều có nghĩa nghĩa vụ đối với nhau. Tuy nhiên không phải tất cả các hợp đồng song vụ đều có thể sử dụng biện pháp cầm giữ tài sản này. Việc giới hạn Quyền cầm giữ chỉ giới hạn đối với hợp đồng song vụ, như vậy, nếu không phải là hợp đồng song vụ thì người có quyền không có khả năng được cầm giữ. Ví dụ: An thực hiện công việc không có ủy quyền đối với một tài sản của Bình. Theo các căn cứ phát sinh nghĩa vụ dân sự, khoản 3 Điều 275 BLDS 2015, Bình phải trả cho An một khoản tiền và An phải trả cho Bình tài sản vì tài sản này là của Bình. Giữa An và Bình không có hợp đồng song vụ nhưng có quan hệ song vụ: cả 2 đều có nghĩa vụ với nhau. Nếu áp dụng Điều 346 BLDS 2015 thì khi Bình không trả tiền cho An, An sẽ không được cầm giữ tài sản của Bình, như vậy, Bình sẽ gặp bất lợi. Vì vậy, khi quy định về biện pháp cầm giữ tài sản, Điều 346 BLDS 2015 có phạm vi hẹp khi giới hạn ở “hợp đồng song vụ”. Thực tế, các hệ thống chấp nhận quyền cầm giữ với tư cách là một biện pháp bảo đảm thì không khoanh vùng hẹp như vậy, chúng ta cũng nên theo hướng này để bảo vệ người có quyền. – Tài sản cầm giữ cũng chính là đối tượng của hợp đồng song vụ. Phạm vi áp dụng của biện pháp cầm giữ là khá rộng. Những tài sản này có thể bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá, quyền tài sản (khoản 1 Điều 105 BLDS 2015). Thứ nhất, áp dụng đối với mọi loại tài sản (đối tượng được cầm giữ), Tuy nhiên có một số loại tài sản như loại tài sản dễ hư hỏng trong thời gian ngắn, các loại tài sản biến chất theo thời gian, các loại tài sản phục vụ cho các việc cứu người khẩn cấp, công vụ khẩn và đang trên đường thực hiện việc đó liệu có phải đều là đối tượng của cầm giữ tài sản hay không?. Thứ hai, áp dụng đối với các loại nghĩa vụ được bảo đảm bằng biện pháp cầm giữ (áp dụng đối với tất cả các nghĩa vụ phát sinh từ các loại hợp đồng song vụ). Thứ ba, trong quan hệ với chủ thể thứ ba, tài sản cầm giữ không cần biết là thuộc quyền sở hữu, quyền hưởng dụng của ai, miễn đang là đối tượng của một hợp đồng song vụ thì đều có thể trở thành tài sản cầm giữ. Tuy nhiên từ thực tiễn đặt có những trường hợp tài sản cầm giữ không phải là đối tượng của hợp đồng song vụ, ví dụ như: công ty A có một khách hàng nợ tiền thuê bãi đã đến hạn nhưng không chịu trả, và công ty đó đã giữ 1 xe cẩu (khách hàng mang cẩu vào để bốc hàng trong bãi) của khách hàng. Do chiếc xe cẩu không phải là đối tượng của hợp đồng song vụ vì thế, việc cầm giữ là không phù hợp với quy định của pháp luật. Với giả thuyết nêu trên, có thể xác định rằng, tài sản cầm giữ và nghĩa vụ được bảo đảm cần thiết phải phát sinh trong cùng một quan hệ thì việc cầm giữ mới có giá trị. Đây là điểm mà em cho rằng: tài sản cầm giữ và nghĩa vụ được bảo đảm cầm giữ phải tồn tại trong cùng một quan hệ nghĩa vụ song vụ. II. Giải quyết tình huống, đánh giá tính hợp lý của quy định này trong Bộ luật dân sự 2015. Tình huống như sau: A ở thành phố Vinh mua một 3 chiếc xe máy của một đối tác ở Hà Nội, và A ký hợp đồng thuê B vận chuyển hàng hóa đó từ Hà Nội vào Vinh để giao cho A. B hẹn 2 ngày sau sẽ vận chuyển đến cho A và thanh toán tiền công cho B. Tuy nhiên tới nơi A không giao tiền cho B, B giữ hàng của A cho đến khi nào A thanh toán cước phí vận chuyển cho mình. Giải quyết tình huống: Trong trường hợp trên A và B đã phát sinh một giao dịch bảo đảm là cầm giữ tài sản trong đó bên B là có quyền (bên cầm giữ). Bên A là bên có nghĩa vụ. 1. Xác lập biện pháp cầm giữ tài sản Theo Điều 347: “1. Cầm giữ tài sản phát sinh từ thời điểm đến hạn thực hiện nghĩa vụ mà bên có nghĩa không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. 2. Cầm giữ tài sản phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba kể từ thời điểm bên cầm giữ chiếm giữ tài sản. Trong tình huống trên do A không thực hiện nghĩa vụ trả cước phí vận chuyển cho B nên B đã giữ lại hàng hóa của A, Cầm giữ tài sản có thể phát sinh mà không cần có sự thỏa thuận của các bên ngay từ khi giao kết hợp đồng do đó cầm giữ tài sản của A là đúng pháp luật. Cầm giữ làm phát sinh hiệu lực đối kháng với bên thứ ba không phải bằng việc đăng ký giao dịch bảo đảm mà bằng việc nắm giữ tài sản. Điều này có nghĩa là bằng các quy định của BLDS năm 2015, nhà làm luật đã trao cho bên có quyền một quyền quan trọng là nắm giữ tài sản để yêu cầu được thực hiện quyền của mình.

MỞ BÀI

Trong pháp luật dân sự, biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự là một trong những chế định quan trọng, được thể hiện dưới các hình thức bảo đảm bằng tài sản, phi tài sản và luôn gắn với hợp đồng song vụ Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015 có 8 biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa

vụ dân sự bao gồm: Cầm cố tài sản; Thế chấp tài sản; Đặt cọc; Ký cược;

Ký quỹ; Bảo lưu quyền sở hữu; Bảo lãnh; Tín chấp; Cầm giữ tài sản Cầm

giữ tài sản là một biện pháp bảo đảm nhằm thực hiện nghĩa vụ giữa các bên và được ghi nhận trong BLDS 2015 Việc bổ sung thêm biện pháp bảo đảm nghĩa vụ này tạo điều kiện cho các bên tham gia vào giao dịch dân sự

có nhiều phương án để lựa chọn các biện pháp bảo đảm, đảm bảo tính linh hoạt cho quá trình ký kết Vậy BLDS 2015 quy định như thế nào về cầm

giữ tài sản? Để hiểu rõ hơn về vấn đề này em chọn đề tài số 3: “Xây dựng

và đưa ra cách thức giải quyết một tình huống về cầm giữ tài sản, qua

đó đánh giá tính hợp lý của quy định này trong BLDS 2015”.

NỘI DUNG

I Biện pháp cầm giữ tài sản

1 Khái niệm cầm giữ tài sản

Theo Điều 346 BLDS 2015: “Cầm giữ tài sản là việc bên có quyền (sau đây gọi là bên cầm giữ) đang nắm giữ hợp pháp tài sản là đối tượng của hợp đồng song vụ được chiếm giữ tài sản trong trường hợp bên có nghĩa

vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ”.

Cầm giữ tài sản được quy định từ Điều 346 đến Điều 350 BLDS năm 2015.Đây không phải là biện pháp bảo đảm mới song đến khi BLDS

2015 được ban hành thì biện pháp này mới được chính thức công nhận.

2 Đặc điểm

Cầm giữ tài sản là một trong các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự Tuy nhiên, không giống các biện pháp bảo đảm khác, cầm giữ tài sản chỉ hình thành khi bên có nghĩa vụ vi phạm nghĩa vụ theo hợp đồng, tức là thời điểm hợp đồng được hình thành cầm giữ tài sản chưa xuất hiện Theo Điều luật này, cầm giữ tài sản có một số đặc điểm như sau:

– Cầm giữ tài sản là quyền của bên bị vi phạm hợp đồng do pháp luật quy định

Đây là một biện pháp bảo đảm duy nhất trong số các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ được áp dụng mà không dựa trên sự thoả thuận của các bên liên quan Vì đây là một biện pháp tự vệ trong quan hệ dân sự nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của bên có quyền Pháp luật là cơ sở trực tiếp phát sinh quyền được cầm giữ tài sản, nếu như trước đó các bên không có thoả thuận không áp dụng biện pháp này

– Quyền cầm giữ chỉ áp dụng đối với hợp đồng song vụ

Hợp đồng song vụ là hợp đồng mà mỗi bên đều có nghĩa nghĩa vụ đối với nhau Tuy nhiên không phải tất cả các hợp đồng song vụ đều có thể sử dụng biện pháp cầm giữ tài sản này Việc giới hạn Quyền cầm giữ chỉ giới hạn đối với hợp đồng song vụ, như vậy, nếu không phải là hợp đồng song

vụ thì người có quyền không có khả năng được cầm giữ Ví dụ: An thực hiện công việc không có ủy quyền đối với một tài sản của Bình Theo các căn cứ phát sinh nghĩa vụ dân sự, khoản 3 Điều 275 BLDS 2015, Bình phải trả cho An một khoản tiền và An phải trả cho Bình tài sản vì tài sản này là của Bình Giữa An và Bình không có hợp đồng song vụ nhưng có quan hệ song vụ: cả 2 đều có nghĩa vụ với nhau Nếu áp dụng Điều 346 BLDS 2015 thì khi Bình không trả tiền cho An, An sẽ không được cầm giữ tài sản của Bình, như vậy, Bình sẽ gặp bất lợi Vì vậy, khi quy định về biện pháp cầm giữ tài sản, Điều 346 BLDS 2015 có phạm vi hẹp khi giới hạn ở

“hợp đồng song vụ” Thực tế, các hệ thống chấp nhận quyền cầm giữ với

tư cách là một biện pháp bảo đảm thì không khoanh vùng hẹp như vậy, chúng ta cũng nên theo hướng này để bảo vệ người có quyền

– Tài sản cầm giữ cũng chính là đối tượng của hợp đồng song vụ

Phạm vi áp dụng của biện pháp cầm giữ là khá rộng Những tài sản này có thể bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá, quyền tài sản (khoản 1 Điều 105 BLDS 2015) Thứ nhất, áp dụng đối với mọi loại tài sản (đối tượng được cầm giữ), Tuy nhiên có một số loại tài sản như loại tài sản dễ hư hỏng trong thời gian ngắn, các loại tài sản biến chất theo thời gian, các loại tài sản phục vụ cho các việc cứu người khẩn cấp, công vụ khẩn và đang trên đường thực hiện việc đó liệu có phải đều là đối tượng của cầm giữ tài sản hay không? Thứ hai, áp dụng đối với các loại nghĩa vụ được bảo đảm bằng biện pháp cầm giữ (áp dụng đối với tất cả các nghĩa vụ phát sinh từ các loại hợp đồng song vụ) Thứ ba, trong quan hệ với chủ thể thứ ba, tài sản cầm giữ không cần biết là thuộc quyền sở hữu, quyền hưởng dụng của

ai, miễn đang là đối tượng của một hợp đồng song vụ thì đều có thể trở thành tài sản cầm giữ

Tuy nhiên từ thực tiễn đặt có những trường hợp tài sản cầm giữ không phải là đối tượng của hợp đồng song vụ, ví dụ như: công ty A có một khách hàng nợ tiền thuê bãi đã đến hạn nhưng không chịu trả, và công ty

đó đã giữ 1 xe cẩu (khách hàng mang cẩu vào để bốc hàng trong bãi) của khách hàng Do chiếc xe cẩu không phải là đối tượng của hợp đồng song

vụ vì thế, việc cầm giữ là không phù hợp với quy định của pháp luật Với giả thuyết nêu trên, có thể xác định rằng, tài sản cầm giữ và nghĩa vụ được bảo đảm cần thiết phải phát sinh trong cùng một quan hệ thì việc cầm giữ mới có giá trị Đây là điểm mà em cho rằng: tài sản cầm giữ và nghĩa vụ được bảo đảm cầm giữ phải tồn tại trong cùng một quan hệ nghĩa vụ song vụ

II Giải quyết tình huống, đánh giá tính hợp lý của quy định này trong Bộ luật dân sự 2015.

Tình huống như sau: A ở thành phố Vinh mua một 3 chiếc xe máy của một đối tác ở Hà Nội, và A ký hợp đồng thuê B vận chuyển hàng hóa đó từ Hà Nội vào Vinh để giao cho A B hẹn 2 ngày sau sẽ vận chuyển đến cho A

và thanh toán tiền công cho B Tuy nhiên tới nơi A không giao tiền cho B,

B giữ hàng của A cho đến khi nào A thanh toán cước phí vận chuyển cho mình

Giải quyết tình huống:

Trong trường hợp trên A và B đã phát sinh một giao dịch bảo đảm là cầm giữ tài sản trong đó bên B là có quyền (bên cầm giữ) Bên A là bên có nghĩa vụ

1 Xác lập biện pháp cầm giữ tài sản

Theo Điều 347: “1 Cầm giữ tài sản phát sinh từ thời điểm đến hạn thực hiện nghĩa vụ mà bên có nghĩa không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ.

2 Cầm giữ tài sản phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba kể từ thời điểm bên cầm giữ chiếm giữ tài sản.

Trong tình huống trên do A không thực hiện nghĩa vụ trả cước phí vận chuyển cho B nên B đã giữ lại hàng hóa của A, Cầm giữ tài sản có thể phát sinh mà không cần có sự thỏa thuận của các bên ngay từ khi giao kết hợp đồng do đó cầm giữ tài sản của A là đúng pháp luật

Cầm giữ làm phát sinh hiệu lực đối kháng với bên thứ ba không phải bằng việc đăng ký giao dịch bảo đảm mà bằng việc nắm giữ tài sản Điều này có nghĩa là bằng các quy định của BLDS năm 2015, nhà làm luật đã trao cho bên có quyền một quyền quan trọng là nắm giữ tài sản để yêu cầu được thực hiện quyền của mình

2 Quyền của bên cầm giữ

Quyền của bên cầm giữ được pháp luật quy định tại Điều 348 BLDS 2015:

“1 Yêu cầu bên có nghĩa vụ phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng song vụ.

2 Yêu cầu bên có nghĩa vụ phải thanh toán chi phí cần thiết cho việc bảo quản, giữ gìn tài sản cầm giữ.

3 Được khai thác tài sản cầm giữ để thu hoa lợi, lợi tức nếu được bên

có nghĩa vụ đồng ý.

Giá trị của việc khai thác tài sản cầm giữ được bù trừ vào giá trị nghĩa

vụ của bên có nghĩa vụ.”

Thứ nhất: Quyền yêu cầu bên có nghĩa vụ phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng song vụ Đây là chính là mục đích ban đầu của bên

có quyền Bên có quyền cầm giữ tài sản nhằm yêu cầu bên có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trong hợp đồng song vụ giữa 2 bên Chừng nào nghĩa vụ trong hợp đồng song vụ chưa được thực hiện đúng và đầy đủ, thì bên có quyền vẫn được quyền cầm giữ tài sản của bên có nghĩa vụ Quyền yêu cầu bên có nghĩa vụ phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng song vụ không phải là quyền đặc trưng của bên cầm giữ Đây là quyền của tất cả những người có quyền bị vi phạm Ngay cả khi quyền cầm giữ không phát sinh thì khi có sự vi phạm nghĩa vụ xảy ra, bên có quyền cũng có quyền yêu cầu bên có nghĩa vụ phải thực hiện đầy đủ nghĩa

vụ của mình Hơn nữa, quyền này sẽ không được thực hiện nếu bên cầm giữ tài sản được khai thác tài sản cầm giữ để thu hoa lợi, lợi tức và số hoa lợi, lợi tức thu được đủ để bù trừ vào giá trị nghĩa vụ chưa thực hiện

Trong tình huống trên B có quyền yêu cầu A phải thực hiện đầy đủ nghĩa

vụ phát sinh từ hợp đồng song vụ tức là yêu cầu A phải thanh toán tiền cước phí vận chuyển và chỉ được nhận hàng hóa khi A thanh toán đầy đủ cho B

Thứ hai: yêu cầu bên có nghĩa vụ thanh toán chi phí cần thiết cho việc bảo quản, giữ gìn tài sản cầm giữ Một số loại tài sản, trong quá trình cầm giữ

có thể phát sinh các chi phí bảo quản, cầm giữ tài sản, do đó, bên có quyền hoàn toàn có thể yêu cầu bên có nghĩa vụ thanh toán những chi phí này Chi phí này phải là chi phí hợp lý và thực sự “cần thiết” cho việc bảo quản, gìn giữ tài sản và bên cầm giữ nên thông báo cho bên có nghĩa vụ về sự phát sinh chi phí này Theo quan điểm của em, cần phải quy định rõ ràng

về nghĩa vụ thông báo của bên cầm giữ tài sản trong trường hợp phát sinh chi phí hợp lý đối với việc bảo quản và gìn giữ tài sản Thông thường, chi phí này chỉ phát sinh nếu bên cầm giữ phải gửi giữ tài sản ở nơi thực hiện hoạt động trông giữ tài sản Trong trường hợp bên cầm giữ tự bảo quản tài sản thỉ thường sẽ không phát sinh chi phí hoặc nếu có thì sẽ rất thấp

Trong trường hợp trên B có quyền yêu cầu A thanh toán chi phí cần thiết cho việc bảo quản, giữ gìn tài sản cầm giữ như chi phí trông giữ xe máy cho B Nhưng thông thường trên thực tế rất ít có trường hợp như vậy

Thứ ba: Được khai thác tài sản cầm giữ để thu hoa lợi, lợi tức nếu được bên có nghĩa vụ đồng ý Bên cầm giữ tài sản chỉ được khai thác tài sản để

thu hoa lợi, lợi tức nếu được bên có nghĩa vụ đồng ý Giá trị từ việc khai thác tài sản cầm giữ được bù trừ vào giá trị nghĩa vụ của bên có nghĩa vụ Quy định này tạo thuận lợi cho cả bên bảo đảm và bên nhận bảo đảm trong trường hợp chủ sở hữu của tài sản chưa có điều kiện thực hiện nghĩa vụ của mình, qua đó, có thể sẽ rút ngắn được thời gian cầm giữ tài sản, và bên cầm giữ cũng có thể khai thác giá trị của tài sản, chứ không đơn thuần là thực hiện hành vi cầm giữ

Trong BLDS 2005, việc thu hoa lợi từ tài sản cầm giữ để bù trừ nghĩa vụ

là quyền đương nhiên của bên cầm giữ Tuy nhiên, trong BLDS 2015, bên cầm giữ tài sản chỉ được thu hoa lợi, lợi tức để bù trừ nghĩa vụ nếu được bên có nghĩa vụ đồng ý Quy định này vừa là ưu điểm, vừa là bất cập của

cầm giữ tài sản Ưu điểm của quy định thể hiện ở chỗ nó đảm bảo sự thống

nhất giữa các biện pháp bảo đảm có đối tượng là tài sản Bởi vì, việc bên nhận bảo đảm quản lý tài sản là để nhằm ngăn ngừa bên bảo đảm tẩu tán tài sản chứ không nhằm sử dụng tài sản Nhược điểm của quy định này thể hiện ở chỗ bên cầm giữ tài sản không được quyền xử lý tài sản cầm giữ như các bên nhận bảo đảm khác Do đó, nếu bên có nghĩa vụ lại không đồng ý cho bên cầm giữ tài sản thu hoa lợi, lợi tức thì việc cầm giữ tài sản không có giá trị thực tiễn Khi đó, biện pháp cầm giữ chỉ là biện pháp bảo đảm trên giấy tờ Ngoài ra, việc tài sản cầm giữ có thể giảm sút giá trị cũng là những vấn đề mà bên cầm giữ phải lưu tâm

Trong trường hợp trên thì B có quyền được khai thác tài sản cầm giữ để thu hoa lợi, lợi tức nếu được A đồng ý B có thể dùng chiếc xe máy của A

để vận chuyển hàng hóa cho các đối tác khác hoặc cho thuê xe máy để thu lợi nhuận, nếu được A đồng ý và giá trị của việc khai thác tài sản này được

bù trừ vào số tiền phải trả của A

3 Nghĩa vụ của bên cầm giữ

Theo Điều 349 BLDS 2015, bên cầm giữ có các nghĩa vụ sau:

- Giữ gìn bảo quản tài sản cầm giữ Trong quá trình cầm giữ tài sản B có

nghĩa vụ phải giữ gìn bảo quản tài sản của A và chi phí bảo quản này B có quyền yêu cầu A phải trả

- Không được thay đổi tình trạng của tài sản cầm giữ Trong quá trình

cầm giữ tài sản, bên cầm giữ không được thay đổi tình trạng của tài sản Trong tình huống trên B cầm giữ chiếc xe máy của A do A không thực hiện nghĩa vụ trả tiền vận chuyển đối với B, trong quá trình thực hiện cầm giữ tài sản, B không được thay đổi tình trạng của chiếc xe

- Không được chuyển giao, sử dụng tài sản cầm giữ nếu không có sự đồng

ý của bên có nghĩa vụ Khi cầm giữ tài sản, bên có quyền chỉ có quyền

chiếm hữu đối với tài sản đó, vì vậy, nếu bên có quyền muốn sử dụng tài sản thì phải được sự đồng ý của bên có nghĩa vụ, tức chủ sở hữu tài sản

Do đó nếu B muốn chuyển giao, sử dụng tài sản của A thì phải được sự đồng ý của A

- Giao lại tài sản cầm giữ khi nghĩa vụ đã được thực hiện Ý nghĩa của

việc cầm giữ tài sản là nhằm bảo đảm cho việc thực hiện một nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng song vụ liên quan đến chính tài sản đó, vì vậy, khi nghĩa vụ dược thực hiện, thì biện pháp cầm giữ đương nhiên chấm dứt, và bên cầm giữ phải trả lại tài sản cho chủ sở hữu Khi A đã thực hiện xong nghĩa vụ cho B thì B có nghĩa vụ giao tài sản cho A

- Giữ gìn, bảo quản tài sản cầm giữ và bồi thường thiệt hại nếu làm mất hoặc hư hỏng tài sản cầm giữ Liên quan đến vấn đề này, cần có những

quy định cụ thể hơn trong trường hợp bên cầm giữ tài sản không thể thực

hiện được nghĩa vụ gìn giữ và bảo quản tài sản do sự kiện bất khả kháng hoặc nếu chứng minh được bên cầm giữ không thực hiện được nghĩa vụ gìn giữ, bảo quản tài sản là hoàn toàn do lỗi của bên có nghĩa vụ Trong tình huống trên thì nếu B làm mất hoặc hư hỏng tài sản cầm giữ thì B phải bồi thường cho A Vấn đề về trách nhiệm bồi thường thiệt hại của B này cũng được quy định tại Điều 541 BLDS 2015

4 Quyền và nghĩa vụ của bên có tài sản bị cầm giữ

Tương ứng với quyền và nghĩa vụ của bên cầm giữ tài sản, bên có tài sản

bị cầm giữ có những quyền và nghĩa vụ của mình

Quyền của bên có tài sản bị cầm giữ bao gồm:

- Được yêu cầu bên cầm giữ tài sản giữ nguyên tình trạng tài sản cầm giữ;

- Được yêu cầu bên cầm giữ tài sản không được chuyển giao, sử dụng tài sản cầm giữ khi chưa có sự đồng ý

- Được bồi thường thiệt hại nếu bên cầm giữ tài sản làm mất, hư hỏng tài sản của mình

- Được yêu cầu bên cầm giữ tài sản trả lại tài sản sau khi đã hoàn thành xong nghĩa vụ

Trong tình huống trên bên A có quyền và nghĩa vụ được quy định theo Điều 536, 539 và điều 540 BLDS 2015 quy định về quyền và nghĩa vụ của bên thuê vận chuyển và nhận tài sản vận chuyển

5 Chấm dứt cầm giữ tài sản

Chấm dứt cầm giữ được quy định tại Điều 350 BLDS 2015 Cầm giữ tài sản chấm dứt trong trường hợp sau đây:

Một là, bên cầm giữ không còn chiếm giữ tài sản trên thực tế Ví dụ, trong

trường hợp chiếc xe ô tô vừa được thế chấp tại ngân hàng vừa là đối tượng trong biện pháp cầm giữ tài sản, biện pháp thế chấp có đăng ký giao dịch bảo đảm, tức là phát sinh hiệu lực đối kháng với người thứ ba tại thời điểm đăng ký; biện pháp cầm giữ tài sản phát sinh sau thời điểm đăng ký giao dịch thế chấp Vì vậy, nếu đến thời điểm thực hiện nghĩa vụ trong giao dịch có sử dụng biện pháp thế chấp, mà bên có nghĩa không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ thì phải giao tài sản thế chấp cho bên nhận thế chấp để xử lý, và khi đó, bên cầm giữ tài sản không còn chiếm giữ tài sản trên thực tế

Hai là, các bên thỏa thuận sử dụng biện pháp bảo đảm khác để thay thế cho cầm giữ tài sản Tức là bên cầm giữ đồng ý trả tài sản mà mình đang

cầm giữ cho bên có nghĩa vụ và thực hiện biện pháp bảo đảm thay thế khác Trong trường hợp này, nghĩa vụ trong hợp đồng song vụ vẫn chưa được thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ Trong tình huống trên thì A và

B có thể thỏa thuận sử dụng biện pháp đảm bảo khác để thay thể cho cầm giữ tài sản như cầm cố bằng tài sản khác

Ba là, nghĩa vụ đã được thực hiện xong: tức là bên có tài sản bị cầm giữ

hoàn thành nghĩa vụ trong hợp đồng song vụ thì chấm dứt quyền cầm giữ của bên có quyền, vì lúc này, điều kiện để phát sinh quyền cầm giữ đã không còn; bên cạnh đó, nghĩa vụ cũng có thể được thực hiện xong trong trường hợp khi bên có quyền khai thác tài sản cầm giữ, thu hoa lợi, lợi tức