Phân tích một số lãng phí theo Lean và đề xuất áp dụng 5S để nâng cao hiệu quả sản xuất tại Phân xưởng Cơ khí 3 – Công ty Cổ phần Dụng cụ cơ khí xuất khẩu (EMTC

Phân tích một số lãng phí theo Lean và đề xuất áp dụng 5S để nâng cao hiệu quả sản xuất tại Phân xưởng Cơ khí 3 – Công ty Cổ phần Dụng cụ cơ khí xuất khẩu (EMTC. ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM CẮT GIẢM LÃNG PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỤNG CỤ CƠ KHÍ XUẤT KHẨU.

MỤC LỤC

DANH:,.”MỤC:,.”TỪ:,.”VIẾT:,.”TẮT

DANH:,.”MỤC:,.”BẢNG:,.”BIỂU

DANH:,.”MỤC:,.”BIỂU:,.”ĐỒ:,.”- :,.”SƠ:,.”ĐỒ

DANH:,.”MỤC:,.”HÌNH:,.”ẢNH

PHẦN:,.”MỞ:,.”ĐẦU

CHƯƠNG :,.”1: :,.”CƠ :,.”SỞ :,.”LÝ :,.”LUẬN :,.”VỀ :,.”HỆ :,.”THỐNG :,.”SẢN :,.”X UẤT:,.”LEAN 1

1.1 Tổng:,.”quan:,.”về :,.”tư:,.”duy:,.”tinh:,.”gọn:,.”Lean:,.”Manufacturing 1

1.1.1 Khái:,.”niệm:,.”Lean:,.”Manufacturing 1

1.1.2 Lịch:,.”sử:,.”hình:,.”thành:,.”Lean:,.”Manufacturing 1

1.2 Mục:,.”tiêu:,.”của:,.”Lean:,.”Manufacturing 2

1.3 Phân:,.”loại :,.”lãng:,.”phí:,.”theo:,.”Lean 5

1.4 Các:,.”nguyên:,.”tắc:,.”áp :,.”dụng 7

1.5 Các:,.”công:,.”cụ :,.”giảm:,.”lãng:,.”phí:,.”theo:,.”Lean 10

1.5.1 Công:,.”cụ :,.”5S 11

1.5.1.1 :,.”:,.”Khái:,.”niệm:,.”và:,.”lợi:,.”ích:,.”của:,.”5S 11

a.:,.”Khái:,.”niệm:,.”5S 11

b.:,.”Mục:,.”đích:,.”của:,.”5S 11

c.:,.”Mục:,.”tiêu :,.”của:,.”5S 12

d.:,.”Lợi:,.”ích:,.”của:,.”5S 13

e.:,.”Khi:,.”nào:,.”áp:,.”dụng:,.”5S? 14

1.5.1.2 :,.”Các :,.”bước:,.”tiến:,.”hành:,.”thực:,.”hiện:,.”5S 14

a.:,.”Chuẩn:,.”bị 14

b.:,.”Khởi :,.”động:,.”5S 16

c.:,.”Thực:,.”hiện:,.”Seiri,:,.”Seiton:,.”và:,.”Seiso:,.”hàng:,.”ngày 17

d.:,.”Đánh:,.”giá:,.”5S:,.”định:,.”kỳ 23

e.:,.”Các:,.”nguyên:,.”lý,:,.”kỹ:,.”thuật:,.”sử:,.”dụng:,.”khi:,.”thực:,.”hiện ,.”5S:,.”trong :,.”sản:,.”xuất 24

f.:,.”Điều:,.”kiện:,.”cần:,.”để:,.”thực:,.”hiện:,.”5S:,.”thành:,.”công 27

1.5.2 Các:,.”công:,.”cụ:,.”khác 28 CHƯƠNG :,.”2::,.”THỰC :,.”TRẠNG:,.”HỆ :,.”THỐNG :,.”SẢN:,.”XUẤT :,.”TẠI :,.” CÔNG:,.”TY:,.”CỔ:,.”PHẦN:,.”DỤNG:,.”CỤ:,.”CƠ:,.”KHÍ:,.”XUẤT:,.”KHẨU 34

1

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

2.1.:,.”Giới:,.”thiệu:,.”khái:,.”quát :,.”về:,.”công:,.”ty 34

2.1.1 Quá :,.”trình :,.”hình:,.”thành :,.”và :,.”phát :,.”triển:,.”của :,.”công :,.”ty 34 2.1.2 Chức:,.”năng:,.”nhiệm:,.”vụ:,.”của:,.”doanh:,.”nghiệp 35

2.1.3 Cơ :,.”cấu :,.”tổ :,.”chức :,.”bộ :,.”máy :,.”quản :,.”lý :,.”của :,.”doanh :,.”nghiệp 37

2.1.4 Quy:,.”trình:,.”công:,.”nghệ:,.”sản:,.”xuất:,.”sản:,.”phẩm 39

2.1.5 Hình :,.”thức :,.”tổ :,.”chức :,.”sản :,.”xuất, :,.”layout :,.”của :,.”PXCK3 :,.”và:,.”kết:,.”cấu:,.”của:,.”sản:,.”phẩm 41

2.2 Phân:,.”tích :,.”những:,.”loại:,.”lãng:,.”phí:,.”trong:,.”công:,.”ty 50

2.2.1 Lãng:,.”phí:,.”thao:,.”tác 50

2.2.2 Lãng:,.”phí:,.”vận:,.”chuyển 50

2.2.3 Lãng:,.”phí:,.”chờ:,.”đợi 57

2.2.4 Lãng:,.”phí:,.”sửa:,.”chữa 61

CHƯƠNG :,.”3::,.”ĐỀ:,.”XUẤT :,.”MỘT:,.”SỐ :,.”BIỆN :,.”PHÁP:,.”NHẰM:,.”CẮT :,.”GIẢM:,.”LÃNG:,.”PHÍ:,.”TẠI :,.”CÔNG:,.”TY:,.”CỔ:,.”PHẦN :,.”DỤNG :,.”CỤ :,.”CƠ:,.”KHÍ:,.”XUẤT:,.”KHẨU 69

3.1.:,.”Giải:,.”pháp:,.”5S 69

3.1.1.:,.”Căn :,.”cứ:,.”của:,.”giải:,.”pháp 69

3.1.2.:,.”Nội:,.”dung:,.”thực:,.”hiện 69

3.1.2.1 :,.”Kế:,.”hoạch:,.”thực :,.”hiện:,.”5S 69

3.1.2.2 :,.”:,.”Quy:,.”trình:,.”thực:,.”hiện:,.”5S 73

3.1.2.3 :,.”Tiêu:,.”chuẩn :,.”đánh:,.”giá:,.”và:,.”chu:,.”trình:,.”đánh:,.”giá:,.”5 S 93

3.1.3.:,.”Ước:,.”tính:,.”chi:,.”phí:,.”thực :,.”hiện:,.”5S 97

3.1.4.:,.”Kết:,.”quả:,.”dự:,.”kiến:,.”sau:,.”khi:,.”thực:,.”hiện:,.”5S 97

3.2.:,.”Giải:,.”pháp:,.”thiết:,.”kế:,.”giá:,.”rack,:,.”dolly 98

3.1.1.:,.”Căn :,.”cứ:,.”của:,.”giải:,.”pháp 98

3.1.2.:,.”Nội:,.”dung:,.”thực:,.”hiện 98

a :,.”Thiết :,.”kế :,.”giá:,.”rack 98

b Thiết:,.”kế:,.”dolly 104

KẾT:,.”LUẬN 108

TÀI:,.”LIỆU:,.”THAM:,.”KHẢO 109

2

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

EMTC:exportmechanicaltool stockcompany(Côngty cổ phầndụngcụ cơ khíxuất khẩu)

KCN:khucôngnghiệp

PXCK3:Phânxưởngcơkhí3

KCS:Kiểmtra chấtlượngsảnphẩm

DANH MỤC BẢNG BI

Bảng :,.” 1.1: :,.” Nguyên :,.” tắc :,.” và :,.” công :,.” cụ :,.” sử :,.” dụng :,.” tương :,.” ứng :, ” trong :,.” Lean. 7 Bảng :,.” 1.2: :,.” Nguyên :,.” tắc :,.” Seiri 17 Bảng :,.” 1.3: :,.” Nguyên :,.” tắc :,.” phân :,.” chia :,.” khu :,.” vực _20 Bảng :,.” 1.4: :,.” Ví :,.” dụ :,.” bố :,.” trí :,.” màu :,.” sắc :,.” ở :,.” khu :,.” vực :,.” sản :,.” xu ất _20

Y

Bảng :,.” 2 :,.” 1: :,.” Diện :,.” tích :,.” của :,.” từng :,.” bộ :,.” phận 46

Bảng :,.” 2 :,.” 2: :,.” Bảng :,.” kết :,.” cấu :,.” nguyên :,.” vật :,.” liệu :,.” – :,.” BOM :,.” củ a :,.” mã :,.” sản :,.” phẩm :,.” 64221-K89-V000 48

Bảng :,.” 2 :,.” 3: :,.” Thời :,.” gian :,.” công :,.” nhân :,.” lãng :,.” phí :,.” thao :,.” tác 57

Bảng :,.” 2 :,.” 4: :,.” Thời :,.” gian :,.” công :,.” nhân :,.” lãng :,.” phí :,.” vận :,.” chuyển 54

Bảng :,.” 2 :,.” 5: :,.” Thời :,.” gian :,.” công :,.” nhân :,.” bộ :,.” phận :,.” hàn :,.” robot :,.” hàn :,.” xong :,.” 1 :,.” sản :,.” phẩm 59

Bảng :,.” 2 :,.” 6: :,.” Lãng :,.” phí :,.” chờ :,.” đợi :,.” máy :,.” của :,.” công :,.” nhân 61

Bảng :,.” 2 :,.” 7: :,.” Tình :,.” hình :,.” sản :,.” phẩm :,.” lỗi, :,.” hỏng :,.” của :,.” phân :,.” xưởng :,.” cơ :,.” khí :,.” 3 :,.” trong :,.” quý :,.” I/2017 62

Bảng :,.” 2 :,.” 8: :,.” Một :,.” số :,.” lỗi :,.” cơ :,.” bản :,.” tại :,.” PXCK3 62

Bảng :,.” 2 :,.” 9: :,.” Thống :,.” kê :,.” số :,.” lượng :,.” sản :,.” phẩm :,.” sai :,.” hỏng :,.” q uí :,.” I/2017 64

Bảng :,.” 2 :,.” 10: :,.” Phân :,.” loại :,.” lỗi :,.” sửa :,.” chữa :,.” tại :,.” khu :,.” vực :,.” KC S 65

Bảng :,.” 2 :,.” 11: :,.” Nguyên :,.” nhân :,.” sai :,.” hỏng :,.” dựa :,.” trên :,.” 4M :,.” – :,.” 1 E 66

Bảng :,.” 3 :,.” 1: :,.” Kế :,.” hoạch :,.” thực :,.” hiện :,.” 5S :,.” thời :,.” gian: :,.” 01/01/201 7 :,.” – :,.” 31/12/2017 70

Bảng :,.” 3 :,.” 2: :,.” Ban :,.” 5S/Kaizen :,.” của :,.” PXCK3 73

Bảng :,.” 3 :,.” 3: :,.” Dụng :,.” cụ :,.” cần :,.” thiết :,.” để :,.” triển :,.” khai :,.” 5S 74

Bảng :,.” 3 :,.” 4: :,.” Tiêu :,.” chuẩn :,.” sắp :,.” xếp :,.” tủ :,.” tài :,.” liệu 78

Bảng :,.” 3 :,.” 5: :,.” Tiêu :,.” chuẩn :,.” sắp :,.” xếp :,.” bàn :,.” làm :,.” việc 83

Bảng :,.” 3 :,.” 6: :,.” Nguyên :,.” tắc :,.” sơn :,.” kẻ :,.” vạch 88

5

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Bảng :,.” 3 :,.” 7: :,.” Một :,.” số :,.” hình :,.” ảnh :,.” sau :,.” khi :,.” PXCK :,.” 3 :,.” thực :,.

” hiện :,.” 5S 89

Bảng :,.” 3 :,.” 8: :,.” Tiêu :,.” chuẩn :,.” đánh :,.” giá :,.” 5S :,.” khối :,.” văn :,.” phòng 93

Bảng :,.” 3 :,.” 9: :,.” Tiêu :,.” chuẩn :,.” đánh :,.” giá :,.” 5S :,.” khối :,.” sản :,.” xuất 94

Bảng :,.” 3 :,.” 10: :,.” Tiêu :,.” chuẩn :,.” đánh :,.” giá :,.” chung :,.” 5S 95

Bảng :,.” 3 :,.” 11: :,.” Quy :,.” định :,.” mức :,.” tiền :,.” thưởng 96

Bảng :,.” 3 :,.” 12: :,.” Quy :,.” định :,.” mức :,.” tiền :,.” phạt 96

Bảng :,.” 3 :,.” 13: :,.” Bảng :,.” ước :,.” tính :,.” chi :,.” phí :,.” thực :,.” hiện :,.” 5S :,.” của :,.” phân :,.” xưởng :,.” cơ :,.” khí :,.” 3 97

Bảng :,.” 3 :,.” 14: :,.” Kết :,.” quả :,.” dự :,.” kiến :,.” sau :,.” khi :,.” thực :,.” hiện :,.” giải : ,.” pháp :,.” 5S 98

Bảng :,.” 3 :,.” 15: :,.” Thông :,.” tin :,.” bán :,.” thành :,.” phẩm :,.” đầu :,.” vào :,.” khu :, ” vực :,.” để :,.” tạm :,.” cạnh :,.” máy :,.” 1 100

6

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

DANH MỤC BIỂU ĐỒ - SƠ

Sơ :,.” đồ :,.” 1.1: :,.” Mục :,.” đích :,.” của :,.” 5S 12

Sơ :,.” đồ :,.” 1.2: :,.” Mục :,.” tiêu :,.” của :,.” 5S 12

Sơ :,.” đồ :,.” 1.3: :,.” Nguyên :,.” tắc :,.” Seiton. _21

Sơ :,.” đồ :,.” 1.4: :,.” Nguyên :,.” tắc :,.” sản :,.” xuất :,.” tốt. _25

Sơ :,.” đồ :,.” 1.5: :,.” Chu :,.” trình :,.” JIT. _26

Sơ :,.” đồ :,.” 1.6: :,.” Chu :,.” trình :,.” PDCA. 27

Y

Sơ :,.” đồ :,.” 2 :,.” 1: :,.” Cơ :,.” cấu :,.” tổ :,.” chức :,.” của :,.” công :,.” ty 38

Sơ :,.” đồ :,.” 2 :,.” 2: :,.” Quy :,.” trình :,.” sản :,.” xuất :,.” chung :,.” của :,.” phân :,.” xưở

ng :,.” cơ :,.” khí :,.” 3 40

Biểu :,.” đồ :,.” 2 :,.” 1: :,.” Thống :,.” kê :,.” số :,.” lượng :,.” sản :,.” phẩm :,.” sai :,.” hỏng

:,.” quý :,.” 1/2017 65 Biểu :,.” đồ :,.” 2 :,.” 2: :,.” Nguyên :,.” nhân :,.” dẫn :,.” đến :,.” lỗi :,.” han :,.” gỉ :,.” sản :, ” phẩm 67

DANH MỤC HÌNH ẢN

7

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Hình :,.” 1.1: :,.” Quan :,.” điểm :,.” giá :,.” trị :,.” và :,.” lãng :,.” phí :,.” trong :,.” quá :,.” t rình :,.” sản :,.” xuất _3 Hình :,.” 1.2: :,.” Bố :,.” trí :,.” mặt :,.” bằng :,.” theo :,.” mô :,.” hình :,.” Lean 5 Hình :,.” 1 :,.” 3: :,.” Các :,.” thành :,.” phần :,.” trong :,.” ngôi :,.” nhà :,.” của :,.” Lean :,.

” (Johansson :,.” và :,.” cộng :,.” sự, :,.” 2005) 10 Hình :,.” 1 :,.” 4: :,.” Ví :,.” dụ :,.” thẻ :,.” đỏ :,.” trong :,.” 5S. _18 Hình :,.” 1 :,.” 5: :,.” Sắp :,.” xếp :,.” các :,.” giá :,.” hàng _19 Hình :,.” 1 :,.” 6: :,.” Minh :,.” họa :,.” Poka-Yoke _29 Hình :,.” 1 :,.” 7: :,.” Sơ :,.” đồ :,.” chuỗi :,.” giá :,.” trị :,.” (Nguồn: :,.” Pascal :,.” Denis :,.

” 2007) _30 Hình :,.” 1 :,.” 8: :,.” Bảng :,.” hướng :,.” dẫn :,.” công :,.” việc :,.” tiêu :,.” chuẩn _31 Hình :,.” 1 :,.” 9: :,.” Dòng :,.” di :,.” chuyển :,.” Kanban :,.” (Nguồn: :,.” TS :,.” Nguyễn :, ” Văn :,.” Nghiến, :,.” 2001) 32

Hình :,.” 2 :,.” 1: :,.” Công :,.” ty :,.” cổ :,.” phần :,.” dụng :,.” cụ :,.” cơ :,.” khí :,.” xuất :,.”

khẩu 34 Hình :,.” 2 :,.” 2: :,.” Layout :,.” theo :,.” cụm :,.” của :,.” tầng :,.” 1 :,.” phân :,.” xưởng :,.”

cơ :,.” khí :,.” 3 43 Hình :,.” 2 :,.” 3: :,.” Layout :,.” chi :,.” tiết :,.” tầng :,.” 1 :,.” phân :,.” xưởng :,.” cơ :,.” khí

:,.” 3 44 Hình :,.” 2 :,.” 4: :,.” Layout :,.” tầng :,.” 2 :,.” phân :,.” xưởng :,.” cơ :,.” khí 45 Hình :,.” 2 :,.” 5: :,.” Kế :,.” hoạch :,.” sản :,.” xuất :,.” của :,.” phân :,.” xưởng :,.” cơ :,.” k

hí :,.” 3 :,.” trong :,.” tháng :,.” 4/2017 :,.” đối :,.” với :,.” các :,.” mặt :,.” hàng :,.” Honda47 Hình :,.” 2 :,.” 6: :,.” Sản :,.” phẩm :,.” cụm :,.” chi :,.” tiết :,.” 64221 :,.” - :,.” K89 :,.” - :,.”

V000 48 Hình :,.” 2 :,.” 7: :,.” Nguyên :,.” vật :,.” liệu :,.” ở :,.” xưởng :,.” vật :,.” tư :,.” bị :,.” han :,.

” gỉ :,.” lượng :,.” lớn 50 Hình :,.” 2 :,.” 8: :,.” Gá, :,.” bán :,.” thành :,.” phẩm :,.” để :,.” lộn :,.” xộn, :,.” không :,.” q

uy :,.” định :,.” vị :,.” trí 56 Hình :,.” 2 :,.” 9: :,.” Công :,.” nhân :,.” tự :,.” đi :,.” lấy :,.” nguyên :,.” vật :,.” liệu, :,.” bán

:,.” thành :,.” phẩm 51 Hình :,.” 2 :,.” 10: :,.” Layout :,.” routing :,.” mã :,.” sản :,.” phẩm :,.” 64221-K89-V000.52 Hình :,.” 2 :,.” 11: :,.” Công :,.” nhân :,.” đứng :,.” đợi :,.” máy 58

8

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Hình :,.” 3 :,.” 1: :,.” Mẫu :,.” các :,.” nhãn :,.” dùng :,.” cho :,.” việc :,.” sàng :,.” lọc 76 Hình :,.” 3 :,.” 2: :,.” Hồ :,.” sơ :,.” được :,.” sắp :,.” xếp :,.” lại :,.” tại :,.” phân :,.” xưởng :, ” cơ :,.” khí :,.” 3 87 Hình :,.” 3 :,.” 3: :,.” Minh :,.” họa :,.” tủ :,.” đựng :,.” dụng :,.” cụ 87 Hình :,.” 3 :,.” 4: :,.” Khu :,.” vực :,.” để :,.” tạm :,.” bán :,.” thành :,.” phẩm :,.” đầu :,.” và

o :,.” cạnh :,.” máy :,.” 1 99 Hình :,.” 3 :,.” 5: :,.” Hộp :,.” đựng :,.” hàng :,.” đặt :,.” dưới :,.” đất :,.” và :,.” xếp :,.” chồn

g :,.” lên :,.” nhau 99 Hình :,.” 3 :,.” 6: :,.” Kích :,.” thước, :,.” hình :,.” dạng :,.” của :,.” dolly 105 Hình :,.” 3 :,.” 7: :,.” Minh :,.” họa :,.” cách :,.” thức :,.” công :,.” nhân :,.” sử :,.” dụng :,.”

dolly 106 Hình :,.” 3 :,.” 8: :,.” Công :,.” nhân :,.” không :,.” trang :,.” bị :,.” đầy :,.” đủ :,.” bảo :,.” h

ộ :,.” lao :,.” động 107 Hình :,.” 3 :,.” 9: :,.” Trang :,.” bị :,.” cá :,.” nhân :,.” cần :,.” có :,.” trong :,.” phân :,.” xưở ng 107

9

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

PHẦN MỞ ĐẦU

Trongnhững nămqua,môi trườngkinhdoanhcủacácdoanhnghiệpsảnxuấtcónhững th

ayđổimạnhmẽ.SựhìnhthànhcủaAECđãkhiếnxuhướngtựdohoáthươngmạiquốctế,sựtoàncầuhoácácngànhcôngnghiệpvàsựcấpbáchcủathịtrường mớiđòihỏitính cạ

nhtranh phảiđược xem làvấnđề mấuchốtcho nềnthương mạiđa quốcgia.Vấnđề đặtr

ađốivớicácdoanhnghiệpViệtNamlàphảinhìntheomột hướngkhácđể duytrìvàtăngcườngtínhcạnhtranh.Trongbốicảnhđó,việc cắtgiảmchiphí,giảmgiáthànhsảnphẩmnhưngvẫnđảm bảochấtlượngđượcxemlàchìa khóachosự pháttriểnbềnvữngcũngnh

ưtạođượcsứccạnhtranhcaotrên thịtrường

Thựctếđãchỉra rằng,khôngíttrườnghợpviệc tiếtkiệmchiphívàsử dụngnguồnlựchi

ệuquảcóthểđạtđượctuynhiênchấtlượngsảnphẩmkhôngthểđápứngnhucầuvà sựmongđợi củakháchhàng.Vấn đề đặtralàliệu cóphương phápnàocó thểđápứng tấtcả c

ácmụctiêu trên giúpdoanhnghiệpnâng caođược hiệuquảsản xuất kinhdoanh, đồngth

ờilàm hàilòngkháchhànghaykhônglàvôcùngcấpthiết

Hiệnnaytrên thếgiớivà ở Việt Namcó rấtnhiềuphươngpháp sảnxuấtđược cácdoanhnghiệpáp dụngnhằmcắtgiảmchiphí,giảm giáthànhvà nângcaochất lượngsảnphẩm.Trongsốđó, phươngphápsảnxuất tinhgọn –LeanManufacturingđượcxem lànổibậth

ơncả LeanManufacturingđã trở thànhmột triếtlý sảnxuất mới,rấtấn tượng,đangáp dụngthànhcôngkhắpnơi trênthếgiớinhằmgiúpdoanhnghiệpgiảmchiphí,tăngnăngsu

ấtvàthiếtlậpmộthệ thốngsảnxuấtuyểnchuyển,linhhoạt đápứngnhanhchóngnhucầuthayđổicủakháchhàng,từđónângcaokhảnăngcạnhtranhcủatổchức Lợiíchcủaphươngphápquảnlýsảnxuất Leanđangđược chứng minhđầythuyếtphụctrênkhắp thếgiớ

ithôngquaviệc ápdụngnóởcáccôngtyđaquốcgia,cáctậpđoànlớn

Lýthuyếtsảnxuất Lean cũngbắtđầu được cácdoanhnghiệpVN nghiên cứuvà ứngdụn

gthực tếvàosảnxuấttừnhữngnăm2000.Theothống kê,đếnnaycókhoảng75%doanhnghiệpsảnxuấtđangxem xéthayđã ứngdụngLean,tuynhiên chỉ2%trongsố đóthànhcôngvớiphươngthứcsảnxuấtnày.VậycácdoanhnghiệpsảnxuấtởViệtNamđãápdụn

gLeannhưthếnào?Cóbiệnphápnàođểáp dụngLeanmộtcáchcóhiệuquả,gópphầnp

hổbiếnphươngthức sảnxuất nàytới cácdoanhnghiệpkhác nhằmmụctiêu nângcaohiệ

uquảsảnxuấtkinhdoanhvà đápứngđượcnhucầuvà sựmongđợicủathịtrườnghaykhông?

Bên cạnhđó,việc chọnđề tài liên quanđếnLeanManufacturing làvôcùngcầnthiết đốivớisinh viênQuảnlý côngnghiệpnóiriêngcũngnhưsinhviênViệnKinhtếvàquảnlý–Đạihọc BáchkhoaHàNội nóichung Đềtài khóaluậnnàycó ýnghĩa đặcbiệt hơnđốiv

10

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

ớicánhânem,quađâyemsẽcó thêmkiếnthức tổngquát vàthực tếhơnvới chuyênngàn

hcủamìnhđangtheohọc,làmquenđượcmôi trườnglàmviệc.Điềunàyrấthữuíchđốiv

ớimỗisinhviênkhichuẩnbịtốtnghiệpratrườngcũngnhưtrongquátrìnhlàmviệcsau này

Từnhững yêucầucấpthiếttrênvàquaquátrìnhtìmhiểuvà phântíchtìnhhìnhsảnxuất

ạiCôngtyCổPhầnDụng cụcơkhíxuấtkhẩu,emđã quyếtđịnhlựachọnđềtài:“Phân tí

ch một số lãng phí theo Lean và đề xuất áp dụng 5S để nâng cao hiệu quả sản xuất tại Phân xưởng Cơ khí 3 – Công ty Cổ phần Dụng cụ cơ khí xuất khẩu (EMTC)”.

Luậnántốtnghiệpđược thựchiệnvới mụcđích:

- Hệthốnghóalý luậncơbản vềLeanManufacturingvà việcthực hành5Strong doanhnghiệp

- Nghiên cứuthực trạngsản xuất, phântíchvà tính toánmột sốloại lãngphítại Phâ

nxưởngcơkhí3–Côngty CổphầnDụngcụcơkhíxuấtkhẩu(EMTC)

- Đềxuấtgiảiphápcắtgiảmmộtsố loạilãngphíđangtồntại tại Phânxưởng cơkhí

3- CôngtyCổphầndụngcụ cơkhíxuất khẩu(EMTC)

Nghiêncứunhững vấnđề liênquanđế hoạtđộngtổ chứcsảnxuất, quảnlýcủaCông tyC

ổphầnDụng cụcơkhíxuấtkhẩu(EMTC)nhằmtìmranhững lãngphítrongcáchoạtđộn

gvàđềxuấtbiệnphápcảitiến,loại bỏnhững lãngphí,nângcaochất lượng,hạ giáthànhsảnphẩm vànâng caokhả năngcạnhtranhtrên thịtrường.Qua đónângcao chấtlượngđ

ờisốngvậtchấtvàtinh thầncủacánbộ,côngnhânviêntrongcôngty

Dohạnchếvề mặtthờigianthựctập,bàixinnghiêncứutiếnhànhphântíchchủyếucácoạilãngphítạiPhânxưởng cơkhí3–mộttrong nhữngphân xưởngsảnxuấtchínhcủa Côngty

Khóaluậnđược nghiên cứudựatrên haiphương phápchủyếu: phương phápđịnhlượng

vàphươngphápđịnhtính,cụthểlà:

- Tìmhiểu, phântích, tổnghợp,sosánhdựatrên cơsởsố liệuthống kê củacôngty

CổphầnDụngcụ cơkhíxuấtkhẩunăm2017

- Phươngphápquansát:Nhằmnhậndạngcácvấnđềlãngphíđangtồntại trongphâ

nxưởngcơkhí3tạiCôngtyvà xácđịnhnguyênnhâncủavấnđềxảyra

- Phỏngvấncáccôngnhânviênđanglàmviệc tạiCông tyđểtìmhiểurõhơnvề quátrìnhsảnxuất hàngngàycũngnhưcáchthứcquảnlýsảnxuấtcủaCôngty

11

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

- Phươngphápbấmgiờ,chụpảnh: Nhằmghilại chínhxáccácthôngsốđể đưarađư

ợcchiphíchocácloạilãngphíđangtồntạitrongCôngty

Ngoàiphầnmởđầuvà kếtluận, luậnángồm3phầnchính:

Chương1:Cơsởlýluậnvề hệthốngsảnxuấtLEAN

ChươngII:ThựctrạnghệthốngsảnxuấttạicôngtyCổphầnDụngcụ cơkhíxuấtkhẩu.ChươngIII:Đềxuấtmộtsố biệnphápnhằmcắtgiảmlãngphítại PXCK3- côngtyCổph

ầnDụngcụcơkhíxuất khẩu

Trongquá trìnhlàm đồán tốtnghiệp,emđã nhậnđược sựgiúpđỡnhiệttìnhcủabanlãnhđạo,cácanhchịnhânviênCôngtyCổphầndụngcụcơkhíxuấtkhẩuvà đặcbiệtlàsựhướngdẫntậntìnhcủa côgiáo-TiếnsĩNguyễnThịXuân Hòacũngnhưsựgiúpđỡgóp ýc

ủacácthầycô ởbộmônQuảnlýcôngnghiệp

Emxinchân thànhcảmơncôgiáo NguyễnThịXuânHòa,cảmơnbanlãnhđạo,cánbộcô

ngnhânviên CôngtyCổphầndụngcụcơkhíxuấtkhẩu, cùngtoànthể cácthầycô giáobộmônQuảnlýcông nghiệpKhoaKinhtếvàQuảnlýĐạiHọcBáchKhoaHàNội đãtạođiề

ukiệngiúpđỡemhoànthànhđồántốtnghiệpnày

Dotrìnhđộvàhiểubiếtcòn hạnchếnêntrongquátrìnhtìmhiểuvànghiêncứu,emsẽkhôngthểtránhkhỏinhiềusaisót.Em rấtmong nhậnđược sựgópýcủacôgiáohướngdẫn,cácthầycô trongViệnvàbộmônQuảnlýcôngnghiệpđểemcó thểhoànthành bàibáoc

áothựctậptốtnghiệpnàymột cáchtốtnhất!

Em xin chân thành cám ơn!

12

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG SẢN XUẤT LEAN

1.1.1 Khái niệm Lean Manufacturing.

ThuậtngữLeanđã trởnênquenthuộcvà gắnvớiýnghĩa cảitiến quytrìnhhayhệthốnginhgọntừkhiJameWomackvàDanielJohnsxuấtbảncuốn“Lean Thinking: Loại bỏ lãn

g phí và nâng cao giá trị cho tổ chức”rấtthành côngtrên thếgiới.TrướcđóLeanđượcpháttriểnbởiHenryFordvàdựatrênhệthống sảnxuấtcủaToyota(TPS)được xâydựngb

ởiKiichiroToyoda vàonhữngnăm1930

Phươngpháptưduy tinhgọnLean làmộthệ thốngcác côngcụvà phươngphápnhằmliê

ntụcloại bỏtất cả những lãngphítrongquá trìnhsảnxuất Lợiíchchính củahệ thống sả

nxuấtnàylàgiảm chiphísảnxuất, tăngsảnlượng,nângcaotính linhhoạtvà rútngắnch

ukỳsảnxuất

Mộtcáchhiểukhácvềtưduy Leanđólàviệcnhắm đếnmụctiêu:Vớicùngmộtmứcsảnlượngđầuranhưng hệthống Leancólượngđầu vàothấphơn,ítthờigianhơn,tốnítdiệntíchmặtbằnghơn,ítnhâncônghơn,ítmáymóchơn,ítvậtliệuhơnvàítchiphíhơn

Sựkhácbiệtquantrọnglớn nhấtgiữa tưduy tinhgọnLeanvàquanđiểmvềgiátrịvà giátrịchokhách hàng.Trướcđâycôngthứctính giábánchomộtsảnphẩmcủadoanhnghiệpthôngthườngđược tínhlà:

Theocôngthức (1.1) thìhệthống sảnxuất thông thường đặtgiábán mụctiêutrên cơsở

ợinhuậnmongmuốnvà chiphíbỏrađểhoànthànhsảnphẩm

Tuynhiên,theotưduyLeanthìcáchtiếpcậnlàngượclại Vớiquanđiểmvề chiphívà lợ

inhuậnkhácvới (1.1)vềbảnchất

Giá bán (cố định) – Chi phí = Lợi nhuận (Công thức 1.2).

Theocôngthức(1.2), yếutốquyết địnhlợi nhuậnlà chiphíchứkhôngphảigiábán.Ởcô

ngthức (1.1)lợinhuậncóthểđạtđược nhưmongmuốn khigiábántănglênvàđiềunàys

ẽảnhhưởngđến khảnăngcạnhtranhcủadoanhnghiệp.Tuy nhiênvới cáchtiếpcận ởcô

ngthức(1.2) lợinhuậnvẫnđượcđảm bảotrongkhigiábáncó thểkhôngcầnthayđổimàdoanhnghiệpthulợinhuậnmongmuốnthôngquagiảmchiphígâyrabởilãngphí

gviệctriểnkhaihệthống sảnxuấttinh gọnvớicácthuậtngữnhưKaizen,JustIn Time,Kanban,Jidoka,5S,Pokayoke,Muda.

Ngàynay,Toyotađượcxemlàmộttrongnhững côngtysảnxuấthiệuquảnhấttrên thếgi

ớivàlàcôngty đãđưarachuẩnmựcvề điểnhìnháp dụnghệ thốngLean.Cụmtừ“LeanManufacturing”hay “LeanProduction” đãxuấthiệnlầnđầu tiêntrongquyển"The Machi

ne that Changed the World"(Cỗ máylàmthayđổiThế giới- James Womack, DanielJon

es&DanielRoos)xuấtbảnnăm1990

HệthốngLeanđangđược ápdụngngàycàngrộngrãitạicáccôngtysản xuấthàngđầu tr

êntoànthếgiới,dẫnđầulàcácnhàsảnxuất ôtôlớnvàcácnhà cungcấpthiếtbịchocáccôngtynày.HệthốngLeanđangtrở thànhđềtài ngàycàngđượcquantâmtại cáccôngtysảnxuấtởcácnướcphát triểnkhicáccôngtynàyđangtìmcáchcạnhtranhhiệuquảhơn.Đếnnay,hệ thốngLean đãpháttriểnrấtmạnh mẽvàvượtrangoài khuônkhổcủangànhsảnxuấtvà thànhcôngvới rấtnhiều lĩnhvựckhácnhaunhưdịchvụnhàhàngkháchsạn,cácsiêuthị,bệnhviện,cơquanhànhchính,giáodụcđàotạo.Vớiquanđiểmvềquy trình

vàchuỗi giátrị cộngvớitriết lýloạibỏlãngphíđãgiúpLeanđangvươn lênnhư mộtmôhìnhtưduyhiệuquảnhất

Hệthống Leanvẫnđangtiếptụcphát triểnvàthểhiệnlợiíchngàycàngrõrệtvà hiệuquảtrênmọilĩnhvựccủaxãhội

Ápdụngtưduy tinhgọn Leantheocácnguyên tắcvàcông cụcủanósẽ giúptổchức có

hểđạtđượcnhữngmụctiêuchínhsauđây:

Trongbấtkỳmộttổchứcnào,đặc biệtlàtrongcácnhàmáysảnxuấtđềutồntạihailoạicôngviệcgồmnhữngcôngviệcgiúptrựctiếpmanglại giátrịchosảnphẩm đây là thành p hần quan trọng nhất và nhữngcôngviệchỗ trợđểmanglại giátrị chosảnphẩm(Allen, R obinson & Stewart, 2001).

Trongnhàmáy, hoạtđộngsảnxuấtđược chiathànhbanhóm chính:

- Các hoạt động tạo ra giá trị gia tăng (Value-added activities) là hoạt động chuyểnhoácácvậttưđầuvàotrởthành đúngsảnphẩm màkháchhàngyêucầu

- Các hoạt động không tạo giá trị gia tăng nhưng cần thiết giúp tạo giá trị (Necessarynon value-added activities) là hoạt động không tạo ra giá trị tăng thêm từ quan điểmcủakháchhàngnhưng lạicầnthiếttrongviệcsảnxuất rasảnphẩmnếukhôngcósựth

ayđổiđángkểnàotừquytrìnhcungcấphaysảnxuất tronghiệntại

2

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

- Các hoạt động không tạo ra giá trị tăng thêm (Non value-added activities) là cáchoạt độngkhôngcầnthiếtcho việcchuyển hoávậttư thànhsảnphẩm màkháchhàngyêucầucóthểđượcđịnhnghĩa làlãngphí.

Vìvậy,cóthểhiểuLãngphílàbấtcứgìlàmhaotốnvềthờigian,vậtliệuhoặcdiệntíchn

hàxưởngmàkhônglàm tănggiátrịchosảnphẩmhoặcdịchvụphụcvụchokháchhàng.Doanhnghiệpnào cũngtồntại những lãngphí trongtất cảmọi hoạt động.Dođó, nhậnth

ứcvềnhững gìlàmtăngthêmvànhững gìkhônglàm tăngthêmgiátrịtừgócđộkhách hà

nglàviệc hếtsứccầnthiết Bấtkỳvậtliệu,quytrìnhhaytínhnăngnàokhôngtạothêmgi

átrị theoquanđiểmcủakháchhàngđược xemlàthừa vànênloạibỏ(Pascal Dennis, 200 7).

Thôngthườngtrongcácquytrìnhthìhoạtđộngtrựctiếptạogiátrịthường íthơnnhiều sovớicáchoạt độngkhôngtạogiátrị vàlãngphí.Việctìmkiếmvàloạibỏtriệtđể cácloạiãngphítồn tạitrong quy trìnhđượcxemnhư chìa khóathànhcông vàtạolợi thếcạnhtra

nhlớnvới cácđốithủ trênthịtrường(Toyota Motor Vietnam). Hình1.1 dướiđâymô tảc

ácthànhphầncôngviệctrongquátrìnhtạogiátrịchosảnphẩm dịchvụ

Hình 1.1: Quan điểm giá trị và lãng phí trong quá trình sản xuất

Nguồn : Toyota motor Vietnam

Chukỳsảnxuấtlàkhoảng thờigiantừkhiđưanguyênvậtliệuvàosảnxuất chođếnkhic

hếtạoxong,kiểmtra vànhậpkhothànhphẩm

Chukỳsảnxuất làmộtchỉtiêukháquantrọngcầnđược xácđịnh Nólàm cơsởchoviệctínhtoánthờigianthựchiệncácđơnhàng,lậpkếhoạch tiếnđộ Chukỳsảnxuấtảnhhưở

ngđếnnhucầu vốnlưuđộngvà hiệuquảsửdụngvốn lưuđộngtrongkhâusảnxuất Tron

gthịtrường cạnhtranhnhiềubiếnđộngthìchukỳsản xuấtcàngngắncàngnângcaokhảnăngcủahệthốngsảnxuấtvà đápứngnhanhchóngvớinhữngthayđổi

3

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Chukỳsảnxuất có thểđượccảithiệnvà giảmđángkể dựavàoviệc ápdụngthực hiệncá

cquy trìnhchuẩnvà cáccôngcụ cảitiếntheoLean.Bằng cáchgiảmthiểuthờigianchờđ

ợigiữacáccôngđoạn,thờigianchuẩnbịchoquátrìnhsảnxuấtsẽgiúploạibỏthờigianãngphí,khôngtạogiátrị chosảnphẩm

 Giảm thiểu mức dự trữ

Mụcđíchquan trọngcủahệ thốngLeanchính làlàm thếnàocó thểtínhtoánlượnghàng

dự trữ (baogồmcả nguyên vậtliệu đầu vào,bán thành phẩm trong côngđoạnvà sản phẩ

mhoànchỉnhđầura)ởmứctốiưuthấpnhấtcóthể.Việcduytrìlượngdự trữthấpgiúptổchứctiếtkiệmđượccácchiphívề vốnvàchiphílưukho,chiphíthuêmặtbằng

Theotưtưởngcủahệ thống sảnxuấtLean thìmức dựtrữ nên ởmức tốithiểunhấtcó thể

vàchỉsảnxuấtkhicầnvàvới sốlượngyêucầu(JustInTime)

 Cải thiện năng suất và tăng sản lượng

Vớicácquytrìnhchuẩnđãthiếtkế,ta cóthểcảithiệnnăngsuấtlaođộngbằngcáchvừagiảmthời giannhàn rỗicủacôngnhân Đảmbảocông nhânđạtnăngsuất caonhất tronghờigianlàmviệc,loại bỏđượcnhững côngviệcvàthaotáckhôngcầnthiếttrongcácnguyêncôngcủaquytrìnhsản xuấtnhằm đảmbảo thờigianlàm việccủacôngnhânluônluô

nđạthiệuquảcaonhất

Bốtrídâychuyềnsảnxuấthợplýgiúpgiảmthiểuthờigiandi chuyển,năngsuấtlaođộngđượctănglênnhờluồng luânchuyểnnguyên vậtliệu chosảnxuất liên tụckhôngbịgiánđoạndotính đồngnhịp.Cáccôngcụ haythiếtbịcầmtayhỗtrợchoviệclắpráphaygiacôngcũngđượcxem xétvàbốtrívới tiêuchídễthấy, dễlấyvàdễ tìmđểtránhviệc dichuyểnkhôngcầnthiếtcủacôngnhân

 Tận dụng thiết bị và mặt bằng

Sửdụngthiếtbịvà mặtbằngsảnxuấthiệuquảhơnbằngcáchloạibỏcáctrườnghợpùn

ắcvà giatăngtốiđahiệusuấtsảnxuất trêncácthiếtbịhiệncó,đồngthờigiảmthiểuthờigiandừngmáy–cóchếđộbảotrìbảodưỡnghợplý.Lập cácdanhmụcvàlịchsửchotừn

gthiếtbịtrong nhàmáyđi kèmvới lịchbảotrì bảodưỡngthíchhợpchomáymócthiếtbị.Điềunày sẽtránh đượccáchỏng hóccủa thiếtbịmáymócxảyra ngoài ýmuốnlàm đìn

htrệsản xuấtvà ảnhhưởng đếnnăngsuất làmviệc củacôngnhân.Nếudây chuyềnsảnxuấtđượcbốtríhợplýhay đạtđượcmứclưukho thấpthìviệc sửdụngmặtbằngsẽ rấthiệ

uquả,chiphítrêndiệntíchmặt bằngsử dụngsẽgiảmxuống Tronghệthống sảnxuất Le

anthìcácloạimặtbằngbốtrítheohìnhchữUtỏ rakháhiệuquảgiúpgiảmdiệntíchsửdụngmặtbằngvà quãngđường cũngnhư thờigianvậnchuyển bánthànhphẩmtrong cáccôngđoạn

4

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Hình 1.2 : Bố trí mặt bằng theo mô hình Lean

Nguồn: Toyota Motor Vietnam

 Nâng cao tính linh hoạt trong hệ thống

Tronghệthống sảnxuấttheoLean thìtấtcả máymócthiếtbịthường là những máymócnhỏ,đa năngdođócó thểthựchiệnquátrìnhchuyển đổisảnxuấtmộtcáchnhanhchóng

vàtốnítthờigianvàchiphíhơn.Dođó, côngty cóthểthực hiệnsản xuấtchuyển đổinhi

ềuloạisảnphẩm khácnhautrêncùngmộtdâychuyền mộtcáchdễdàngmàkhôngtốnqu

ánhiềuchiphívàthờigianthaykhuônvàđồgá

Ngoàira, mộthệthống sảnxuất linhhoạt cóthểđáp ứngnhanhhơnnhững thayđổivềnh

ucầucủathịtrườngvớisảnphẩmdịchvụcủadoanhnghiệp.Việcnàygiúpgiảmđángkểnhữngchiphívàlãngphí

1.3 Phân loại lãng phí theo Lean.

Đểtìmvàloạibỏmọiyếutốlãngphítrongsảnxuất, Toyotađưarakháiniệmvềcácloạilãngphícómặt tronghệthốngsản xuất.Cáclãngphíđóbaogồm7loại lãngphícơbảnđượctrìnhbàydướiđây:

Lãng phí do sản xuất dư thừa (Over-production): Sản xuất dư thừa nghĩa là sảnxuấtnhiều hơnhoặcsớmhơnnhữnggìđượcyêucầumộtcáchkhôngcầnthiết,sảnxuấtnhững cáikhôngcótrongđơnđặthàng.Việcnàylàmgiatăngrủirodosựlỗithờicủasảnphẩm,tăngrủirovềsảnxuấtsaichủngloại sảnphẩm vàcónhiềukhảnăngphảibánđicácsảnphẩmnày vớigiáchiếtkhấuhaybỏđidướidạngphếliệuhoặccácnguycơ vềhư hỏngxảyra dothời gianlưu khodàicácthành phẩm làkh

ótránhkhỏi Ngoàiracòngây racác lãngphí khácnhư:tuyển dụngnhiều nhâncô

nghơn,chiphílưukho,chiphívậnchuyển.Tuy nhiên,trongmộtsốtrường hợpth

ìlượngbán thànhphẩm haythành phẩmphụ trộiđượcduy trìnhiều hơnmộtcách

cóchủývàcótínhtoánhợplýchomứcdựtrữnày

5

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Lãng phí do sai hỏng và sửa chữa (Defects):Việcsảnxuấtcácchitiếtbịkhuyếttậtdẫnđếnphải sửachữa làmlại hoặcbỏphếliệu vàphảisảnxuất thaythếđồngnghĩ

avới chiphíthờigianvà tiềnbạc.Bêncạnhđó,khuyếttậtcũngbaogồmcácsaisó

tvềgiấytờ,cungcấpthôngtinsailệch vềsảnphẩm,giaohàngtrễ hẹn.Quá trìnhn

àykhôngchỉgâynênviệc sửdụnglaođộng vàthiếtbịkémhiệuquả màcònlàmgiánđoạnluồngsảnxuất đangthôngthoáng dẫnđếnnhững áchtắcvàđìnhtrệ khôn

gcầnthiếttrongquátrình.Ngoàira,cácvấn đềliênquanđếnsửachữavà saihỏngcũnglàmtiêutốnkhốilượngthờigianđángkể củacáccấpquảnlý.Vìvậylàmtăn

gthêmchiphíquảnlýsảnxuất chung,đồngthờichiphínhâncôngcũngtăngtheo

vàchấtlượngsảnphẩmkhôngthểđảmbảonhưbanđầu

Lãng phí do lưu kho (Inventory):Lãngphídolưukhonghĩa làdựtrữquámức cầnthiếtvề nguyênvậtliệu,bánthànhphẩmvàthànhphẩm Lượngtồnkhocaodẫnđế

nchiphílưukhocao,chiphíbảo quảncaohơnvà tỷlệkhuyếttật caohơn.Đồnghờidễ dẫnđếnhiệntượnglỗithờicủasảnphẩm,hànghoábị hưhỏngtrongquá trì

nhlưukhovà gâylãngphí.Mứclưukho caosẽ đồngnghĩa với cáchư hỏngẩn ch

ứabêntrongmàtakhónhậnbiếtđượcvàdễdẫnđếncácphếphẩm

Lãng phí do vận chuyển (Transportation): Dichuyển ở đâynóiđếnbất kỳsự chuy

ển độngnào của nguyên vậtliệu màkhôngtạo ra giátrị tăngthêmcho sản phẩm.Chẳnghạnnhững việcvậnchuyển nguyênvậtliệugiữa cáccôngđoạnsảnxuất, vậ

nchuyểnbánthành phẩmtừcụmnguyêncôngnày tớicumhnguyên côngkhác;chuyểnbánthànhphẩm từkhorađểtiếp tụcgiacônglắpráp,tổchứckhônghợplýcông việc vậnchuyển, hoặcdi chuyển nguyên vậtliệu hay thành phẩm vàora kho

Môhìnhlýtưởngchoviệc dichuyểnnguyên vậtliệu giữacáccôngđoạnsảnxuất

àsảnphẩmđầu racủacôngđoạnnày đượcsửdụng tứcthời bởicôngđoạnkế tiếp

nó.Việcdichuyểngiữa cáccôngđoạnxửlý làmkéodàithờigianchukỳsảnxuất

sẽdẫn đếnviệc sửdụnglao độngvàmặt bằngkém hiệuquả,đồngthờicó thểgâynênnhữngđìnhtrệnhất địnhtrongquytrìnhsảnxuất

Lãng phí do chờ đợi (Waiting): Chờđợi làthời giancôngnhânhoặcmáymócnhà

nrỗibởi sựtắcnghẽnhoặcluồngsảnxuấttrongnhàxưởngthiếuhiệuquảhoặchếthàng,chờxửlý Chờđợi cũngcó thểdovấn đềthông tingiữa cácbộphậnkém hoặcthiếusựtruyềnđạtthông tin.Vấn đềchờđợi làmtăngthêmchiphíđángkểdochiphínhân côngvà khấuhaotrên từng đơnvị sảnlượng bịtănglênvà gây ảnhhưởngđếngiáthànhsảnphẩm

Lãng phí do thao tác thừa (Motion): Là cácthaotáckhôngcầnthiếtcủacôngnhântrongquátrìnhlàmviệc.Chẳnghạnnhưviệcđilạikhắpxưởngđểtìmdụngcụlàmviệc,sắpxếp cácchitiếtcủasảnphẩmhoặcdụngcụ kém haythậmchícácchuyển

6

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

t làmchậm tốcđộlàm việc củacôngnhân.Do vậyviệc sắpxếp mặt bằngnhà xưở

nghayviệc bốtrícácthiếtbịhỗtrợ côngnhântrongquátrìnhlàm việcvàcácquyđịnhvềthaotáclàmviệccho từngcôngviệc cụthểcó ảnhhưởngrấtlớnđến cáchoạtđộngcủacôngnhântrongdâychuyền

Lãng phí do quá trình gia công (Over-processing): Là việc tiến hành nhiều côngviệcgiacônghơnmứcmàkháchhàngyêucầukểcả vềhìnhthứcchất lượnghoặccácchức năngcủasảnphẩm.Ví dụnhư: dùngnguyên côngdoa lỗchovịtrí khôngphảiđể lắpvòngbimàlỗnày chỉnhằm mụcđíchthoátkhígiảinhiệtchomáy- ởđ

âyta chỉcầndùngnguyên côngkhoanlà đủ.Sử dụngnguyên côngdoasẽtốnnhiề

uchiphíhơntrongkhikhôngcầnthiếtvìkhôngcầnđạtđộchính xáccaocholỗthoátkhínày

Tronghệthống tinhgọn Lean,vớimỗi nguyêntắcsẽ tươngứngvới cáccôngcụhỗtrợth

ựchiệnnguyêntắcđó Đểlàm rõhơn,bảng1.1tổnghợpcácnguyên tắcvà côngcụthựchiệntươngứngtronghệthống Lean

Trongcácmụcnàyvàmục1.4 tiếptheotácgiảsẽtrìnhbày cụthểvề cácnguyêntắcvà côngcụsửdụngtrong Leanđể làmrõhơnbảnchấtvàmỗiliênhệ giữacácvấnđềnàyvớinhau

Bảng 1.1: Nguyên tắc và công cụ sử dụng tương ứng trong Lean.

Nguyêntắckéotừkháchhàng - ThẻKanban

- SơđồchuỗigiátrịVSM

- Côngviệc tiêuchuẩnNguyêntắcđúngthờiđiểmJIT - ThẻKanban

- Côngcụ 5S

7

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

- Côngviệc tiêuchuẩnNguyên tắchoạt độngtheo dòng chả

y

- ThẻKanban

- Côngviệc tiêuchuẩn

- SơđồchuỗigiátrịVSM

Nguyêntắccảitiếnliêntục

- Côngcụ 5S

- Côngviệc tiêuchuẩn

- SơđồchuỗigiátrịVSM

- Côngviệc tiêuchuẩn

MộtsốnguyêntắcchínhtronghệthốngLeanđượctrìnhbàynhưsau:

 Nguyên tắc kéo từ khách hàng

Nguyêntắckéotừkhách hàngnghĩalàtổ chứcchỉcungcấpsảnphẩm dịchvụchokháchhàngkhihọcóyêu cầu.Nguyêntắcnàytrái ngượclại vớinguyên tắcsảnxuất“đẩy” sảnphẩm,dịchvụtruyềnthống.Sản xuất“Đẩy”nghĩalà tổchứctiến hànhsảnxuấtsảnphẩmtheomộtkế hoạchđãđược địnhsẵnvàđưarathịtrường đểkháchhàngcóthểlựachọn.Thựchiệnnguyên tắckéotừkháchhàngcó thểgiúpchodoanhnghiệpgiảmđượcchiphínhờtránhđược cáclãngphínhưlãngphísảnxuấtthừa,lãngphílưukho,lãngphíchờđợi

vàlãngphívậnchuyển

Nguyêntắckéocũngcó thểgiúptổchứccó thểchuyểnđổi kịpthờisảnphẩm, dịchvụcủ

amìnhthôngqua cácphảnánhtừphíakhách hàngmàkhôngmấtquá nhiềuchiphícho nhữngsảnphẩm đãlàmratheokếhoạchởtronghệ thốngsảnxuấtđẩy

Nguyêntắckéotừ điểmcuốicủachuỗi giátrị (kháchhàng) nàycũnggiúp kíchthích đượ

ccáchoạtđộng“vềphíatrên”,làcáchoạt độnggầnhơnvới nhàcungcấp.Điềunàygiúp

tổchứckhôngtốnquánhiềuchiphíchoviệc lưutrữ nguyênvậtliệuđầuvào(Womack an

d Jones, 1996).

 Nguyên tắc xác định chuỗi giá trị và loại bỏ lãng phí

Chuỗigiátrịbao gồmtất cả cáchoạtđộng cầnthiếtđểcó thểtạorađược sảnphẩm,dịch

vụthông quacácnhiệmvụcủatổchức là:giải quyếtcácvấnđề liênquanđến thiếtkế vàquytrìnhsảnphẩm,nhiệmvụquảnlý thôngtin,quảnlý toànbộquátrìnhchuyểnđổitừnguyênvậtliệuthànhsảnphẩm vàđếntậntaykhách hàng

Lãngphícóthểđược xácđịnhvàloại bỏmộtcáchtriệtđểthôngquaviệc xâydựngchuỗigiátrị vàcôngcụ sơđồquy trình(Rother and Shook, 1999; NHS Institute for Innovation

8

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

and Improvement, 2005). Tiếnhànhđồng thờilàhoạt động “hiệntrường hiệnvật”hay cò

ngọilàGenchi Genbutsu.Hiệntrườnghiệnvậtlànguyêntắcđếntậnnơi,quansáttậnmắ

tvàkhảosáttrựctiếptạinơi sảnxuất đểtìmhiểuvàphântíchcáchoạt độngđangdiễnra.Lãngphísẽđượcnhậnravàloạibỏkhỏidâychuyềnsảnxuấtnhanhchóng

Mặcdùviệc loạibỏlãngphíkhông phảilàviệc đơngiảnvà dễ dàngdohiệntrạngbốtrímặtbằng,yếutốcôngnghệ,conngười,vậnchuyển…nhưng việcxácđịnhrachuỗi giátrị

làmộtcáchtốtgiúphỗtrợthựchiệnviệcloạibỏlãngphíđó

 Nguyên tắc đúng thời điểm JIT

Đúngthờiđiểm cónghĩa làchỉsảnxuất những gìcầnthiếtvới sốlượngcần thiếtvà vàohờiđiểmcầnthiết

Tronghệ thống Lean,tất cả nhữnghoạtđộngtạorasảnphẩm vàdịchvụnhiều hơncầnthiết,sớmhơncầnthiếtvàthực hiệnnhanhhơncầnthiếtđềuđượccoilàlãngphívàcầnloạ

ibỏ

Nguyêntắcđúng thờiđiểmnhấnmạnhđếnhệ thốngsảnxuất “kéo” vàhướngtới khôngc

ósảnphẩm lỗi“zero defects”.Ngoàiranguyên tắcnày cũngnhấnmạnh đến cácmối qua

nhệ đốitácvớinhàcungcấptrongviệccungcấpnguyênvậtliệuđúngthờiđiểm

 Nguyên tắc hoạt động theo dòng chảy

Hoạtđộngtheodòngchảycónghĩalàquá trìnhtừđầuvàođếnđầu racủasảnphẩmđượcthiếtkế,bốtrísaochocáchoạtđộngđượcdiễnramột cáchliêntụcvàđồng nhịp.Dòng chảyđược thựchiệnnhư làmộtmụctiêu dàihạncủa tổchứcvới cáchoạtđộngcảitiếnliê

ntục(Kaizen)

Đểhoạt độngtheodòngchảythựchiệnđượcsẽphảidựatrênviệc sắpxếpbốtrímặtbằng,tiêuchuẩnhóacáccôngviệc,vàtínhđồngnhịptrongdâychuyền

TaktTime đượcbiếtđếnlànhịpsảnxuấtvà làđiềukiệngiúpthực hiệnđượchoạtđộngth

eodòngchảy.ĐápứngTakttimechínhlàviệccáccôngnhânvàmáymócthiếtbịkếthợpcôngviệc vớinhaunhằm đạtđượcmột tốcđộkhôngđổibắtbuộc chotấtcả cáccôngđoạ

nvà cảdâychuyền

 Nguyên tắc cải tiến liên tục

Cảitiếnliêntụcnghĩalàluônluôncốgắngtheođuổisựhoànhảohơnhiệntạitrongchínhdoanhnghiệpcủa mình.Cảitiến liêntục cóthểđược thực hiệnbằngcáchứngdụng cáccôngcụcủaLean(sẽđượctrìnhbàytrongphầnsau)hàngngàytrongdoanhnghiệpvớicấp

độtừthấpđếncaonhưđược minhhọatronghình1.3phíadưới

9

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Hình 1 3: Các thành phần trong ngôi nhà của Lean (Johansson và cộng sự, 2005)

Cảitiếnliên tụcgiúpdoanhnghiệpgiảmđượcđángkể chiphíthông quahoạt độngloạib

ỏlãngphí.Từđógiúpgiảiphóngnguyênvậtliệuvàbánthànhphẩmtồnđọngtrêndâychuyênđồngthờinângcaođượchiệusuấtlàmviệctổngthể

Lợiíchkỳvọngtừviệc theođuổiáp dụngtư duyLeanvà cảitiếnliên tụclàgiảm ítnhất50%thờigiansảnxuất vàhàngtồnkho, sảnphẩmlỗi, vàkhônggianmặt bằngyêucầu,cũngnhưtănggấpđôinăngsuấtlaođộng(Womack và Jones, 2003).

 Nguyên tắc chất lượng từ gốc

Hệthống Leanhướngtớiviệcloạitrừphếphẩm từgốc(ngàytừkhâuđầuvàocủachuỗi g

iátrịsảnphẩm)và việckiểmsoátchấtlượngđượcthực hiệnbởi chínhcáccôngnhânnhưmộtphầncôngviệctrong quytrìnhsảnxuất.Công nhântrong quátrìnhgiacôngnếupháthiệnsảnphẩm lỗikhâutrướccó quyềntrả lại.Trongnguyêntắcnày,mỗicôngnhângiữv

aitrònhưmột nhânviênđảmbảo chấtlượng.Thuật ngữ“kháchhàngnộibộ” cũngđượcbiếtđến phổbiếntronghệ thống Lean.Kháchhàngnộibộhaycông đoạnsaulàkhách hà

ngcủacôngđoạntrướcchínhlànguyêntắcquantrọngtronghệthốngsảnxuất theoLeannhằmđạtđượctiêuchí100%sảnphẩmtốttrêndâychuyền

Khiáp dụngbấtkỳhệ thốngnàođều phảicần cáccôngcụtươngứng.Đốivới hệthống Leancũngvậy.ĐểthựchiệnLeancầncócáccôngcụ kếthợpvớiviệc cáccôngcụ đóphảiđượcápdụngđúnglúcvàđúngvịtríđểcó thểmang lạithànhcông

Dưới đâylà mộtsố côngcụ phổ biếncủaLean thường đượcsử dụng.Các côngcụ nàythường đượcchia thành 2cấpđộ Ởcấp độđầu tiên làgiai đoạnđầucủa quátrìnháp dụngLean.Giaiđoạnnàycáctổ chứcthường ápdụngcác côngcụnhư 5S, côngcụquảnlý trự

c quan, hệ thống phòng tránh lỗi Poka-Yoke Ở cấp độ cao hơn các tổ chức thường áp

10

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

dụngcáccôngcụ khácnhưcôngviệctiêuchuẩn, Kaizen,dòngchảyliêntục,sảnxuấtđún

gthờiđiểm(JIT)saukhiđãquabướcthứnhất

1.5.1 Công cụ 5S.

1.5.1.1 Khái niệm và lợi ích của 5S

a Khái niệm 5S

5Slàmộttậphợp5từcủatiếngNhậtbắtđầubằngchữS:

SEIRI–SEITON–SEISOU–SEIKETSU-SHITSUKE

 Seiri:Phânbiệtnhữngthứcầnthiếtvà khôngcầnthiếttạinơilàm việcrồiloạibỏnhữngthứkhôngcầnthiếtđi

 Seiton:Sắpxếptấtcả nhữngthứcònlạisaukhiseiritheomộttrậttựngănnắp,tiệnlợichoviệcsửdụng

 Seiso:Vệsinhvà giữgìnchomáymócvàmôitrườnglàm việcđượcsạchsẽ

 Seiketsu:Luônnângcaovàgiữgìnvệsinhnơilàmviệc bằngcáchthực hiệnthườn

gxuyênbabướctrên

 Shitsuke:Tạochomọingườithói quentuânthủcác quyđịnhtạinơi làmviệc vàtựgiácthamgiavàohoạtđộng5S

5Sđã trởthànhmột thuậtngữchungđượcphổbiếnvàsửdụngrộngrãitrêntoànthếgiới.Khiđưavào ViệtNam,5Sđược dịchsangtiếngViệtvới cáccụm từbắtđầubằngchữS:Sànglọc- Sắpxếp-Sạchsẽ- Sănsóc-Sẵnsàng

5Skhôngphảilàmột côngcụ quảnlýmà làmột phươngpháplàm bắtnguồntừthực tếhoạtđộngsảnxuất trongcácnhàmáycủaNhậtBản.5Sthểhiệnmộttriếtlý,mộtphươngpháplàm việcnhằm tạora mộtmôi trườnglàm việcsạchsẽ, ngănnắp,thuận tiện,giảmthi

ểulãngphí,đảmbảoantoàn,từđónângcaonăngsuấtvàlợi nhuậnchodoanhnghiệp.5S

làphươngphápquảnlýđượcápdụngvới quyềnbìnhđẳngtừgiámđốctớinhânviên

b Mục đích của 5S

11

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Sơ đồ 1.2: Mục tiêu của 5S

Mụctiêu của5Shướngvào6điểmkiểmsoát trongdoanhnghiệpđólà:

 Nângcaonăngsuất(P–Productivity)

 Nângcaochấtlượng(Q–Quality)

 Giảmchiphí(C –Cost)

-:,.”Điều:,.”

kiện:,.”tốt:,.”nhất

”:,.”

-:,.”Cuộc:,.”sống:,.”tốt:,.”

đẹpMỤC:,.”TIÊU

n:,.”hóa:,.”tác:,.”nghiệp

S:,.”(Nâng:,.”cao:,.”tính:,.”an:,.”toàn)Duy:,.”trì:,.”môi:,.”trường:,.”an:,.”toàn,:,

”sạch:,.”sẽ:,.”tại:,.”nơi:,.”làm:,.”việc,:,.”đ

ảm:,.”bảo:,.”lối:,.”đi,:,.”dán:,.”nhãn:,.”vật:,.”nguy:,.”hiểm,:,.”biện:,.”pháp:,.”đối:,.”v

ới:,.”nguồn:,.”ô:,.”nhiễm

Chuẩn:,.”đoán:,.”5S,:,.”tổ:,.”chức:,.”tổng:,.”kết:,.”toàn:,.”công:,.”ty,:,.”tổ:,.”chức:,

”giao:,.”lưu:,.”về:,.”5S,:,.”xây:,.”dựng:,.”b

áo:,.”cáo:,.”các:,.”đề:,.”xuất:,.”cải:,.”tiến

M:,.”(Nâng:,.”cao:,.”đạo:,.”đức,:,.”long:,

”say:,.”mê:,.”công:,.”việc)

 Đảmbảoantoàn(S–Safety)

 Nângcaotinhthần(M–Morale)

d Lợi ích của 5S

 Nâng cao năng suất

Chươngtrình5Slà nềntảngnângcao năngsuất, bảnthânviệc tìmkiếmcơ hộinângcaonăngsuấttự nóđã làquátrìnhcảitiến liêntụcđó là:Khắc phụcnhững sailỗi, áp dụngcá

cbiệnphápphòngngừasailỗi, tìmcácgiảiphápmớihiệuquảnângcaonăngsuất

Làmthếnàođểcảitiếnnângsuất? Cảitiếnnăngsuất tựcólại làmộtquá trìnhliên tụcnh

ằmkhắcphụccácsailỗi,ápdụngcácbiệnphápphòngngừasailỗi,tìmcácgiảiphápmới

có hiệuquảhơnđể thúcđẩy năngsuất phát triểnmạnh mẽvà vữngchắc Mộttrongnhữn

gcôngcụcảitiếnđólà chươngtrình5S

 Giảm thiểu thời gian vô ích

Thựctếthựchiệntốtchươngtrình5Sthìthiếtbịmáymócđược bảodưỡngvà vệsinhsạc

hsẽ,tháiđộlaođộnghăngsay,luônpháthuy sángtạo,cácvậttư,sảnphẩm đềucó nhãnmác nhậnbiết và đượcsắp xếp ngănnắp gọngàng đúngnơi quiđịnh Điều đósẽlàm giả

mthờigianvôíchtìmkiếmvậttư,dụngcụ, sảnphẩmkhithực hiệncáctácnghiệp,giảm

sốgiờdừngmáysựcốhỏnghóchơnnữakhitănghứngthútronglaođộngsẽhạnchếnhữ

ngsaihỏngkhibịstressgây ra.Nhưvậysẽ tăngthờigianhữuíchlàmrasảnphẩm vàtăn

gnăngsuấtlaođộng

 Giảm quãng đường đi vô ích

Thựchiện tốt5S thìcácthaotáckhithựchiệntác nghiệpsẽ chínhxácvà khôngbịchậmtr

ễ,quãngđường dichuyển đượcrútngắn bởimọithứ đượcgắnnhãnvàsắpxếpđúngnơiq

uiđịnh,không phảimấtthời giantìmkiếm Thực hiệnsànglọc và sắpxếplàchúngtađãoạitrừđượcnhữngtrường hợpnhầmlẫnvôthứcđưaranhữngsảnphẩm,vật tư,dụngcụkhôngđúngyêucầuvàotácnghiệp.Như vậychúngtađãgiảmthờigianvô íchtrong cácho

ạtđộngcủamình

Khithựchiện thànhcông5S sẽmang lạichocông tysựthay đổikỳdiệu.Những thứkhôn

gcầnthiết sẽđượcloạibỏkhỏi nơilàmviệc,nhữngvậtkhông cầnthiếtsẽđượcsắpxếplạ

ingăn nắp,gọngàng,đặt ởnhữngvịtríthuậntiệnchongườisửdụng,máy mócthiếtbịtrởnênsạchsẽ,đượcbảodưỡng, bảoquản.Từcáchoạtđộng5Ssẽnâng caotinhthần tậpthể,khuyếnkhíchsựhoàđồngcủamọingười,quađóngườilàmviệcsẽcótháiđộtíchcựchơn,cótráchnhiệmvàýthứchơnvớicôngviệc

 5S là nền tảng nâng cao chất lượng

Conngườithayđổi:Khithựchiệntốtchươngtrình5S,mọi ngườicónhậnthức,tháiđộla

ođộngtíchcựchơn,hứngthúhơn,họxácđịnhrõđólàcôngviệc tạonguồnthunhậpchí

13

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

nh,tìmtòinhững sángtạomớivànhững thaotácsẽ chuẩnxáchơn,chấtlượngsảnphẩm

sẽđượcđảmbảohơn

Máymóc thiếtbịsảnxuất đượcbảodưỡng tốthơn:Thựchiện vệsinhsạchsẽ,thiếtbịmáymócđượcbảodưỡngtốt,độchínhxác,cũng nhưcácchuẩnđođếm đượcđảmbảo,duytrìthờigianhoạt độnghữuíchcủathiếtbịvà nhưvậysẽlàm chosảnphẩmđạtđượcyêucầu

kỹthuậtkhithựchiệntácnghiệptrênmáy

Sửdụngđúngvậttư:Khithựchiệnsắpxếptheoquiđịnh,nhãnmácnhậnbiết,mọivậttư

sẽđược sửdụngđúngmụcđíchyêucầu,tránh đượcsựnhầm lẫnxảyra.Thông tinchínhxác:Khi thựchiệntốtchươngtrình5Sthìcác dữliệuthông tinchínhxác hơnkhôngbịlẫ

 Córấtnhiềuthứkhôngcầnthiếtvàchúngkhôngđượcsắpxếpgọngàng

 Dichuyểncácđồvậtđòihỏiphảiđilại nhiều,quãngđường xa,không córanhgiới

rõrànglốiđivớikhuvựclàmviệc

 Lãngphíthờigian, côngsứctrongphầnlớncôngviệc

 Nhiềucôngviệcphải làmlại,giaohàngchậm trễvàphải làmngoàigiờ

 Tồnkhonguyênliệu,bánthành phẩmnhiềuvàmấtnhiều thờigianxếpdỡ

 Thiếtbịvănphòng,trangthiếtbịsảnxuấtbẩn,bám bụi,thiếuánhsáng

 Nơilàm việckhôngantoànvà nhiềutainạn,sựcốxảyra

 Nhữngnơicôngcộng(nhàăn,tủđồđạc,nhàvệ sinh…)khôngsạchsẽ

 Tinhthần,kỷluậtlàmviệc củacôngnhânkém

 Ngườilaođộngkhôngtựhàovềhìnhảnhcôngtycủamình

1.5.1.2 Các bước tiến hành thực hiện 5S

a Chuẩn bị

 Thành lập ban chỉ đạo và thực hiện 5S

Thànhlậpbanchỉđạovàcác banchức năngđể thựchiện5Snhằmđảm bảosự thamgiac

ủatấtcả mọingườitrongmộthệthốngnhất quán,cùnghướngtớicácmụctiêu của5S

ạchtriểnkhaitổngthể,lậpcácban5Svàchỉđịnhnhững ngườicótráchnhiệmchính,cun

gcấpcácnguồnlựccầnthiết,cam kếtthực hiện5Svàtheodõi,chỉđạohoạt động5Stron

gtoànbộcôngty

14

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Ban đào tạo 5S:Thựchiệnviệcđào tạo,đàotạolại cácnộidung về5Scho tấtcả mọingườitrongcôngty.

hiếtlậpcácbảngtintức,đảmbảotấtcảmọingườitrongcôngtyhiểuvề hoạtđộngnàyvàbiếtđượctình hìnhthực hiệnđangdiễnranhưthếnào,đảmbảomọingườiđềubiết tráchnhiệmcủariêngmìnhđónggóp tronghoạtđộng5Schungcủabộphậnvàcủacảcôngty

,lậpkếhoạchvàchươngtrìnhđánhgiá,thiếtlậpcáctiêuchíđánhgiá,cácphiếuđánhgiá,lậpcácbáocáovềtìnhhìnhthựchiện5Strongtoàncôngty

 Chỉ định người có trách nhiệm chính về hoạt động 5S

Banchỉđạo5Scầnchỉđịnhmộtsốvịtrí quantrọngtronghoạtđộng5Svà đưaraquyđịn

hvề vaitròvàtráchnhiệmcủatấtcảcácvịtrítrongcôngty

 Trưởngban5Scủacôngty(thườnglàlãnhđạocaonhất)

 Điềuphốiviên5S(phóGiámđốchoặcđạidiệnlãnhđạo)

 Ủyviên5S(thườnglàtrưởngcácbộphận)

 Trưởngnhóm 5S(các tổtrưởng,trưởngca)

 Nhânviên

 Xây dựng sơ đồ mặt bằng và phân công trách nhiệm

Khixây dựngsơ đồmặtbằngtổng thể vàphân công tráchnhiệm, cầnchú ýnhững điểmsau:

 Vẽsơđồtổngthể(layout)hiện tạicủacông ty

 Chiathànhcác khuvực nhỏ

 Chúýxácđịnh đầyđủtấtcả cáckhuvực,kểcả khuvực côngcộng

 Phân công mỗinhóm chịu tráchnhiệm mộtkhuvực, đảm bảo không có khu vựcnàotrongcông tykhông có ngườichịutráchnhiệm

 Quyếtđịnhsố ngườitrongmỗi nhóm, cânđối sốngười trongnhóm với diệntíchk

Đàotạolàbước chuẩnbịđặcbiệtquantrọng vìhoạtđộng5Sđòihỏiphải có sựthamgiacaocủatấtcảmọingười,phảixâydựngđượctinh thầnKaizenvàlàmviệc tậpthể,phải tạ

ođược sựtựgiác, tínhkỷluậtcủamọi thànhviêntrongcôngty

Hìnhthứcđàotạorấtđadạng,nênápdụngnhiềuhìnhthứckhácnhau nhưđàotạotrênlớp,đithămquan cáccông tyđãápdụng5S,đàotạoquacácbảng tin,khẩuhiệu,tổchứccáccuộcthitìmhiểuvề5Strong toàncôngty

 Chuẩn bị dụng cụ vệ sinh

Đểthựchiện5S,khôngthểthiếucácdụng cụvệsinh thíchhợptại từngvị trítrongcông

y Cácnhóm cần xemxét cầnnhững dụngcụ vệ sinhnào, sốlượng làbaonhiêu, và cấttr

ữchúngở vịtrí nào.Xemxétkỹchủngloại, sốlượngcáccôngcụ vệ sinhcầnthiếttrướckhimua.Sau đóphâncôngrõ ràngai làngườichịutráchnhiệmchính trongviệc chuẩnbị

vàquảnlýcácdụngcụ vệsinhđó

b Khởi động 5S

 Thông báo chính thức của lãnh đạo cao nhất

Đâylàhoạt độngđơngiản nhưngthựctếcho thấyýnghĩacủanó vôcùng quantrọng chocáchoạt độngduytrìvàcảitiến5S.Đích thânlãnhđạocaonhất tuyênbố vềcamkếtcủacôngtyđốivớihoạt động5S cùng vớicácnộidungliênquan sẽlàmchomọingười trong côngtynhìnnhậnchương trình5Smộtcách nghiêmtúc vàtuânthủcácquyđịnhchungtốthơn.Bảnthân lãnhđạocôngtycũng phảicam kếtthựchiện5S vàthamgia trựctiếpvàoc

áchoạtđộngđóvới tấtcảmọingười.Trong thôngbáocủamìnhtrướctoànthể nhânviên,lãnhđạocaonhấtcầnđưaracácnộidungsau:

•Tuyênbốchínhthứcvềviệc thựchiện5S

•Chínhsách,mụctiêu5Scủacôngty

•Sơđồtổchức5S

•Kếhoạch từngbướcthựchiện5Scủacôngty

•Cáckhuvựcvàphântíchphâncôngtráchnhiệm

•Cáchìnhthức thưởngphạt

 Thực hiện tổng vệ sinh trong toàn công ty

Thôngthường, ngaysaukhilãnhđạocao nhấttuyênbốvề việcthực hiện5Svàvác nộidungliênquan,toàncôngtysẽthực hiệntổngvệsinh Tấtcảcácnhómthực hiệntổngvệsinhtại khu vựcđược phâncông.Dụng cụ vệsinhđã chuẩnbị sẽđược cungcấp đếnchoừngngười

Banquảngbá5Slưuýghilại hìnhảnhtrước,trongvà saubuổitổngvệsinh Đâylàtưliệ

uđàotạo,quảngbá vàlà thướcđohiệuquảcủahoạtđộng5Smộtcáchtrựcquan,sinhđộ

ngnhất Trongngàytổngvệsinh này,côngviệcchính màcácnhómthựchiệnlàSeiri:ph

16

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

ânloại nhữngthứcần thiếtvàkhôngcầnthiếttại nơilàm việc,loại bỏnhững thứkhôngc

ầnthiết.VàthựchiệnSeiton,Seisosẽ đượcquantâmhơnvàonhững ngàykếtiếp

Nếuđâylàlầnđầutiêncôngtythựchiệntổngvệsinhtheophươngpháp 5Sthìbanchỉđạocầnthamgiavàmờichuyêngia tưvấngiúpđỡhướng dẫnthựchiệntronggiaiđoạn này.Kếtthúcngàytổngvệsinh,lãnhđạocôngtyxemxét,đánhgiávàghinhậnnhữngkếtquảđạtđượctại từng khuvực.Đólànguồnđộngviênlớn, tạokhôngkhíthiđua giữacác nhó

mgiúpduytrìhoạtđộng5Strongthờigiantiếptheo.Ngàytổngvệsinh nêntiếnhànhmỗ

inăm2lần

c Thực hiện Seiri, Seiton và Seiso hàng ngày

 Thực hiện Seiri như thế nào?

Seiricónghĩalàloạibỏnhững thứkhôngcầnthiếttạinơilàmviệc Bởivậycôngviệclớnnhấttrong hoạtđộngSeirilàphânbiệtđược đâulànhững thứcầnthiếtvà đâulànhữngth

ứkhôngcầnthiếttại nơilàmviệc củabạn

KhitiếnhànhSeiri,bạnthấyrấtnhiều thứtạinơi làmviệccủamìnhnhưng chỉmột sốíttrongchúngđược bạnsửdụnghàngngày,cònlạihầuhếtlànhữngthứbạnítkhidùngđến,cònlâumớidùngđếnhoặcchẳngbaogiờ dùngđến

Bảng 1.2: Nguyên tắc Seiri

Hiếmkhi Íthơn1lần 1năm,khôngcókế ho

ạchsửdụngtrongtươnglai

Loạibỏ

Trongthựctếcó rấtnhiềuthứmàbạn khôngthểbiết đượccó cầnhaykhôngvì cóthếnókhôngcầnchobạnnhưng cầnchongườikháctrongnơi làmviệc.Khiđócầnsửdụngcácloạinhãnđỏ,nhãnvàng,nhãnxanh

 Tiêuchuẩntreonhãn đỏ:Tuỳtheothực tế củacôngty (diệntích rộngrãihaychậthẹp,tínhchất côngviệc),bạncóthểquy địnhviệctreothẻđỏchặtchẽhaykhông:Treothẻđỏchotất cảnhững gì sẽkhôngđược sửdụngtrong vòng30ngàytới(tiê

uchuẩn thông thường),hoặctreo thẻđỏcho tấtcả những gì sẽkhông đượcsử dụn

gtrongtuầntới (tiêuchuẩncao), và treonhững thẻ đỏchotất cả những gìkhôngs

ửdụngtrongthángvừaqua(nguyênvậtliệuthừa)

17

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Phânloại:

Tênvậtdụng:

Sốlượng:

Bộphậnchịutráchnhiệm:

Hình 1 4: Ví dụ thẻ đỏ trong 5S.

Saumộtthờigian,hãykiểmtralạinếukhôngcóaicầnđếnnóbạnhãyxácđịnhthời hạnh

ủybỏ.Saukhixácđịnhnhữngthứkhôngcầnthiết,với nhữngthứ khôngcógiátrịvàdễdà

ngloạibỏthìcóthể loạibỏngay lậptức,vớinhữngthứcó giátrịđểbánthìtìmngườimuavớigiáhợplínhất,vớinhữngthứkhôngcógiá trịnhưngcầnchiphíđểloạibỏthìphảitìmphươngphápítchiphívà antoànnhấtđểhủybỏ Đốivới nhữngthứcầnthiết,tùytheo tầnsuấtsửdụngmàlưu giữvịtríthíchhợp

Cácđốitượngcầnđược quantâmvà loạibỏkhithựchiệnSeiri:

 Máymóc, nguyênvậtliệuvà cáctrang thiếtbịkhông đượcsửdụngtrong12 thángquahoặchưhỏng

 Cácnguyênvậtliệuquáhạnsửdụngcóthể huỷbỏ

 Cácsáchvàtạpchíkhôngcógiátrịđểsửdụng

 Cáctàiliệuđãlỗi thời

 Cácnguyênvậtliệubaogóivàcácđồđựnghàngkhôngcầnthiết

 Cácvậtliệucũnátvàcácvậtdụngkhôngsửdụngkhác

 Thực hiện Seiton như thế nào?

SeitonlàSắpxếptấtcả nhữngthứcònlạisaukhiSeiritheomột trậttựngăn nắp,tiệnlợic

hoviệcsửdụng SaukhithựchiệnSeiri,tấtcả nhữngthứkhôngcầnthiếtđãbị loạibỏ khỏ

inơi làmviệc.Nhưngnhữngthứ đó sẽtrởnênvôdụngnếukhôngđược sắpxếpmột cáchhợplý,nhưkhicầnđếnmộtdụngcụ nàođó thìnó đượcđể quáxahoặc phảiđi tìmvàthậ

mchícònkhôngthấyđâu.HãythựchiệnSeitontheonhữngnguyêntắcvàngsauđây:

 Tuânthủphươngphápvàotrướcratrướcđểlưu khođồ vật(FIFO)

18

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

 Mỗiđồvậtđượcbốtríriêng mộtchỗ.

 Tấtcả cácđồ vậtvà vịtrícủachúngphải đượcthể hiệnbằng cáchghinhãncóhệ thống

 Đặtcácđồvật saochodễnhìnthấyđểgiảmthiểuthờigiantìmkiếm

 Đặtcácđồvật saochodễlấyhoặcdễvậnchuyển

 Táchriêng cáccôngcụchuyêndùngkhỏicáccôngcụđanăng

 Bốtrícáccôngcụsửdụngthườngxuyêngầnngườilàm

Seitonlàsắpxếplàmsaođểmọithứđược“dễthấy,dễlấy,dễlàm,dễkiểmtra, dễtrả lại”.Trongquátrìnhthực hiệnSeiton,hãylưuýđến sốlượngtốiđacho phéptạinơi làmviệccủabạn.Cảsố lượngtốiđacủa nhữngthứ cầnthiếtvàsố lượngnhững nơi đểlưutrữ chúng

nđể hiểuđượcnênbắtđầutừđâu:

 Hãy quétdọntrước khisắpxếp

 Thiếtkế sơđồlướichonơi làmviệc:

- Chianơilàmviệc/nhàxưởngthànhcáckhuvực

- Sửdụng cáckýtự A,B,Cchocộtvà 1, 2, 3cho hàng.Hoặcdùngtổ hợpchữ c

áiđểbiểuthịmãkhuvựchoặcđịachỉcủagiáhàng(A,B,…, AB,…),dùngch

ữsố(1, 2,3,…)biểuthịđịachỉtheochiều ngangvàchiều dọctrên từng khuv

ựchoặcgiáhàng.VídụA32muốnthểhiệntạivịtrígiáhàngA,cột3,hàng2

Hình 1 5: Sắp xếp các giá hàng

 Tiếnhànhchiếnlượcsơnnhà:Sửdụngmàusắckhácnhautuỳtheochứcnăngcủ

acáckhuvựclàmviệc Giảmtốiđacácđườngcong,gấpkhúctrongkhu vựclốiđi/vậnchuyển

Bảng 1.3: Nguyên tắc phân chia khu vực

19

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Loạivạch Màusắc Độrộng(cm) Ghichú

Chú ý: Đừng bao giờ dẫm chân lên vạch vàng.

Lưuýkhivẽcácđườngvạchphânchia:

- Antoànlàyếutốđầutiênkhivẽ

- Đảmbảomọi ngườihiểuđượccácvạch

Lưuýkhivẽcácvạchởcửara/vào:

- Hãyđứngtrênquanđiểmcủangườimở cửa

- Antoànmọilúclàyếutốtiênquyết

- Hãysửdụngkhẩuhiệu“Đừngmởcửabấtthìnhlình”

Lưuýkhivẽcácvạchvậnchuyển:

- Sửdụngcácmũitênvànghoặctrắng

- Đừngquênđánhdấukhicócầuthanghaycácbậc

Lưuýkhivẽcácvạchcảnhbáonguyhiểm:

- Liệtkêtất cảcáckhuvựcđượcxemlànguyhiểm

- Liệt kê tất cả các khu vực bàn làm việc, thùng rác,bình cứu hoả

20

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

óa

Tiêu:,.”chuẩn:,.”hóa

Thấy:,.” Lấy:,.”ra Trả:,.”lại

- Sửdụngmàusắcđểphânđịnhcáckhuvực

- Cácbảnghiệuchínhphảithấyngayởlốiravàocôngty

- Bảnghiệuđượcsửdụngtừtổngquátđếnchitiết

Nguyên tắc khi tiến hành Seiton:

Sơ đồ 1.3: Nguyên tắc Seiton.

 Thực hiện Seiso như thế nào ?

Seisocó nghĩalà vệsinh vàgiữgìncho máymócvà môitrường làmviệc đượcsạchsẽ.Seisotốtsẽ tạocảm giácthoảimáitạinơi làmviệc,đảm bảosựantoàn,giúpquảnlýtrứcquantốthơn,từđógiúpnângcao chấtlượngsảnphẩm và năngsuất củacôngty.Thực hiệ

nSeisocũngchínhlàkiểmtra.Ngườicôngnhânvậnhànhmáycó thểpháthiệnranhữngđiểmbấtthường của máykhi lauchùi Khimáyđầy bụi,dầu…ngườicôngnhânkhó có

hể nhậnrađược vấnđề đó Trongkhilaumáyngườicôngnhâncó thểnhận ramáybịròdầu, có vết nứt trên vỏ, các con ốc bị lỏng ra…Và những vấn đề đósẽ được xử lý ngaytrướckhimáycó trụctrặc

Theosơđồmặt bằngtổngthểcủacôngty,cácnhómđượcphâncôngchịutráchnhiệ

mthực hiệnSeisotại khuvựccủamình.Tạikhuvựccủamình,cácnhómcầnđược

21

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

ập kếhoạchthựchiệnvệsinh chitiết,phâncôngrõtráchnhiệmcủatừng cánhânvàthểhiệnkế hoạch đóthật rõ ràng,trực quan.Ngoàicác khuvựcchuyên trách,mỗi ngườisẽ cùngthamgiavào cáckhuvựcchung(đườngđi,nhàvệ sinh…)theolịchph

ân công.Bảngphâncôngvệ sinhcần đượctreolênđể tấtcả mọingườinhìnthấyvàtuântheomộtcáchtựgiác

 Đối tượnglàm vệsinh ở khuvực vănphòng: Sànnhà,tường,trần, cửara v

ào, cửasổ, phòngkhách, phòngvệ sinh,giákệ,bànghế,thiếtbịvănphòng,

 Đối tượnglàmvệsinh ởkhu vựccôngcộng:Nhà ăn,nhàxe, đườngđi,hàn

hlang,nhàvệsinh, cầuthang,vườnhoa…

NguyêntắcchungkhithựchiệnSeiso:

 ThựchiệnSeiso5đến10phútmỗingày

 Phâncôngmỗingườimộtđốitượngcụthể

 Kếthợpcôngtácvệsinhvớikiểmtra

 Thựchiệnchutrình:quétdọn,lau chùi,đánhbóng,kiểmtra,chỉnhđốn

Vớimỗiđốitượnglàm Seiso,cầnmộthoặcmộtvàidụngcụ vàvậtliệuđể làmsạch.Hãyđảmbảolàcácdụngcụđósẵnsàngkhicầntớichúng

Theophâncôngnhiệmvụvàkếhoạch chung,tất cảmọi ngườitrong côngtythựchi

ện Seiso.Tuynhiên,khôngnhất thiếtphải đếnlịchmớithựchiện Bạncầngiúpchotất cảmọingườihiểuvà thựchiện:

 ĐừngđợiđếnkhimọithứbẩnmớilàmSeiso

 HãylàmSeisohàngngày

 Đừngbaogiờvứtráckhôngđúngnơiquyđịnh

 HãyHãy tạo3Sthành thóiquencủa bạn.Mỗinăm côngty nêntổchứctổngvệsinhhailần

 Thực hiện Seiketsu như thế nào?

Seiketsucó nghĩalà luônnângcaovà giữgìnvệsinhnơi làmviệc bằngcáchthực hiệnth

22

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

ườngxuyênSeiri,SeitonvàSeiso.NếuchỉthựchiệnSeirimột lần,thực hiệnmột vàicảiiến,nhưng khôngnỗlựcduy trìhoạt độngđóthìmọi thứsẽ sớmtrở lại vạchxuất phátba

nđầu.Lãnhđạocôngtyphải triểnkhaimộthệ thốngcùngvớicácquy trìnhđể đảmbảotí

nhliêntụccủaSeiri,SeitonvàSeiso

Đểthực hiệnSeiketsu côngty nênxây dựngcáckế hoạch,chính sách, tài liệuđể duy trìhựchiện3Smộtcáchliêntục.TàiliệuSeiketsugồmcó cácquyđịnhvề thựchiệnSeiri,SeitonvàSeisohàngngày,cácquytắcvề quảnlý trựcquantrongcôngty,kếhoạchvàchươngtrìnhđánhgiá5S,cáctiêuchuẩnđánhgiá5S,quytrìnhvàhướngdẫnđánhgiá5S.Saukhithiếtlậpđược hệthốngcáctàiliệu về5S, bạncầncómộtcơchếgiámsátđểđảmbảochúngđượcápdụng,tuânthủvàcảitiến.Đồngthờibạncũngphảicómột cơchếkhuyếnkhích, tạophongtràothiđua5Strong nộibộ côngtyvà với cảcáccôngty khác.Lãn

hđạocaonhấtcủacôngtytrựctiếpđánhgiá,ghinhậnnhữngthànhtích củacácbộphận,

cánhântronghoạtđộng5S Kếtquảcủa cáchoạtđộng5Sphảiluônđược cậpnhật lênbả

ngtin5Sđểmọingườithấy, bìnhluậntừđótạođộnglựcthiđuavới nhau

 Thực hiện Shitsuke như thế nào?

Shitsukecó nghĩa làtạocho mọingườithói quentuânthủ cácquyđịnhtại nơi làm việcv

àtựgiác thamgiavàohoạt động5S Khitấtcảmọi ngườithường xuyênthực hiệnSeiri,Seiton,SeisovàSeiketsu,họsẽ hìnhthành thóiquenvàdầntrởthànhmột phầnkhôngthểhiếutrong côngviệc hàngngày.Đểđạtđược điềunày,đòihỏiphải cóthờigianvàsựnhấ

tquán tronghệ thống 5S.Đạt được đếnSthứnăm là khibạnđã hìnhthành đượcmột “vă

nhoá5S”trongcôngtycủamình.Khitấtcả mọingườiđãthấmnhuầntinh thần5S, tựđộ

ngthực hiện5Svà cảmthấykháclạkhimột ngàynàođókhônglàm 5Shay thấyaiđókhôngthựchiệnhoạtđộng5S

Shitsukelàluyện tậpđể cóđược thóiquen,niềmtinvàthái độtốttrong 5S.Đểluyện tậpShitsuke,bạnhãy:

 Luôntiếpxúcvớimọingườivới nụcườithânthiện

 Luônbiếtlắngnghe

 Làmviệc hếtmìnhtheotinhthầnKaizen–cảitiếnliêntục

 Thểhiệnmìnhlàmộtthành viêncủamộtcôngtycódanhtiếng

 Cốgắngluônđúnggiờ

 Luôngiữnơi làmviệccủamìnhsạchsẽvàgọngàng

 Tuânthủcácquyđịnhvềantoàn

 Xemxétđượchiệuquảcủacáchoạtđộng5S

 Đánhgiákhíacạnhtíchcựccủaviệcthựchiện5S

 Kịpthờiđộngviêncáccánhân,đơnvịhoànthành tốtcôngviệc và nhânrộngsángkiếncảitiến

 Pháthiệnnhữngkhuvựchạnchếđểcó nhữngcảitiếnthíchhợp

Chuẩnbịđánhgiá

 Thànhlậpđoànđánhgiá

 Lênchươngtrìnhđánhgiá

 Xâydựngcáctiêuchíđánhgiá,xétthưởng

 Chuẩnbịcáctài liệuliênquan

 Chuẩnbịmộtsốphươngtiệncầnthiết:nhưmáyảnh,máyquayTiếnhànhđánhgiá

 Họpkhai mạc:Nêumụcđích,ýnghĩacủađợt đánhgiá,thốngnhất cácchươngtrìn

hđánhgiá,nộidụngđánhgiá

Tiếnhànhđánhgiá:

- Cáchthứcđánhgiá:Đặtcâuhỏi, traođổiphỏngvấn,xemhồ sơ,quansát thựctế,ghinhậnbằng hìnhảnh

- Tiêuchíđánh giá:Lậptiêuchíđánh giáchokhuvựcsảnxuấtvàvănphòng

- Cáchcho điểm: Mỗi mục đánh giá có thang điểmtừ 1-5, với mức độ thực hiện5Stăngdầntheosốđiểm.Mỗicôngtycócách đánhgiáchiđiểmkhácnhau

- Báocáođánhgiá:Nhómđánhgiá lậpbáocáođánhgiá tổnghợpkếtquảđánhgi

á,điểmsố,phân loạivàkiếnnghịthưởngphạtchocácđơnvị.Đưaranhận xétv

ànhữngđiểmcầnkhắcphục, cảitiếntrong báocáo

Thựchiện4M(Nguyên vậtliệu,Máymóc, Nhâncông,vàPhươngpháp) trongđiềukiện

ốtnhất ThuậtngữTốt*ở sơđồdưới đâykhôngcónghĩa lànguyênliệu đắttiền,máymó

cđắttiền màlà nguyênliệuđược lưutrữ vàxử lýtrongđiềukiệntốt, máymócthiếtbịđư

24

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga

Chất:,.”lượng,:,.”giá:,.”cả,:,.”khối:,.”lượng:,.”đạt:,.”yêu:,.”cầu:,.”và:,.”giao:,.”hàng:,

Không:,.”có:,.”tồn:,.”kho:,.”lâu:,.”ngày,:,.”sản:,.”ph

ẩm:,.”“chết”

Giao:,.”hàng:,.”đúng:,.”hẹn

Không:,.”có:,.”tồn:,.”kho:,.”lâu:,.”ngày/:,

”Nguyên:,.”liệu:,.”“chết”

Dòng:,.”chảy:,.”sản:,.”xuất

Sơ đồ 1.5: Chu trình JIT.

 Đểquảnlý bằnghìnhảnh dànhchocánbộ quảnlý:sửdụngmàuđỏđểnêu bậtnhữngđiểmquantrọngchodễnhậnthấy…

 Đểkiểmsoátkhu vựcsảnsuất (sửdụngcácquyđịnhtrongquátrìnhhaydâychuy

ền sảnxuất)giúpchocáccánbộđiềuhànhsảnxuấtdễ dàngtuântheonhững chuẩ

nmựcriêngtrongcôngviệc

 Đểkhuyếnkhích cáchoạtđộngở khuvựcsảnxuất, cáctiêuchuẩnsẽ đượcdántrê

Thực :,.” hiện

Mức :,.” độ :,.” hiện :,

.” tại

Mức :,.” độ :,.” tốt : ,.” hơn

Mức :,.” độ :,.” tốt :,.” hơn

:,.” nữa

Sơ đồ 1.6: Chu trình PDCA.

 Lậpkếhoạchbằnghệ thốngvàcácphươngpháphiệnthời

 Thựchiệnbằnghoạtđộngsảnxuấthàngngày

 Kiểmtrabằng các hậu quả như khiếunại, từchối của kháchàng, giao hàngchậm

…

 Giảiphápbằng hệthốngvà phươngpháp cảitiến

f Điều kiện cần để thực hiện 5S thành công

 Lãnhđạo luôncamkết vàhỗtrợ Điềukiệntiênquyết chosự thànhcông khithựchiện5Slàsựhiểubiếtvà ủnghộcủalãnhđạo

 Thựchiện5Sbắtđầubằngđàotạovàhuấnluyện.Đàotạochomọingườinhậnthứ

cđượcýnghĩa củacáchoạt động5S, cungcấp chohọnhững phươngphápthực hiện

 Tấtcảmọingườicùngtựnguyện thamgiavàothựchiện5S.Bí quyếtthànhcôngk

hithực hiện5Slà tạoramộtmôi trườngthích hợpkhuyến khích tấtcả mọingườihamgia,khôngloạitrừmộtai

 Lặplại vòng5Svớitiêu chuẩncaohơn.Thựchiệnchươngtrình5Slà sựlặplạikhôngngừngcáchoạt độngnhằmđảmbảoduytrì vàcảitiến côngtácquảnlý

27

Sinh viên thực hiện: Hoàng Thị Nga