Điều kiện kinh doanh thực phẩm theo pháp luật Việt Nam hiện nay từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh

Tuy nhiên, Pháp luật về điều kiện sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong thực tế vẫn còn nhiều hạn chế trong việc áp dụng, thực thi đối với các chủ thể tham gia hoạt động sản xuất, kinh do

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VŨ THANH QUY

ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM THEO

PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY

TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT KINH TẾ

HÀ NỘI, năm 2019

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VŨ THANH QUY

ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM THEO

PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY

TỪ THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Ngành: Luật kinh tế

Mã số: 8380107

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS BÙI NGUYÊN KHÁNH

HÀ NỘI, năm 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kì công trình nào khác

Hà Nội, tháng 02 năm 2019

Tác giả luận văn

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM VÀ PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM 5

1.1 Những vấn đề lý luận về điều kiện kinh doanh thực phẩm 5

1.1.1 Khái niệm điều kiện kinh doanh thực phẩm 5

1.1.2 Đặc điểm điều kiện kinh doanh thực phẩm 6

1.1.3 Vai trò của điều kiện kinh doanh thực phẩm 8

1.2 Pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm 9

1.2.1 Nguyên tắc pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm 9

1.2.2 Cấu trúc và nội dung của pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm 10

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 26

2.1 Thực trạng pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm ở Việt Nam hiện nay 26

2.2 Thực tiễn thực hiện pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm tại thành phố Hồ Chí Minh 46

2.2.1 Thực trạng hoạt động kinh doanh thực phẩm 46

2.2.2 Thực trạng việc thực hiện pháp luật trong kinh doanh thực phẩm. 48

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 61

3.1 Phương hướng hoàn thiện pháp luật 61

3.2 Giải pháp hoàn thiện pháp luật 64

3.3 Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật 65

KẾT LUẬN 75 DANH MUC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1 Danh mục phụ gia thực phẩm đƣợc phép sử dụng xếp theo INS 34

Một số Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thực phẩm

1/ Công ty TNHH UNICITY MARKETING VIỆT NAM

2/ Công ty TNHH THƯƠNG MẠI XUÂN THỊNH

3/ Công ty TNHH MTV THƯƠNG MẠI HOÀNG GIA VN

4/ Công ty TNHH THƯƠNG MẠI CITYPHAR SÀI GÒN

5/ Công ty TNHH MTV SẢN XUẤT THƯƠNG MẠI GÓC XANH

Tuy nhiên, thực hiện sản xuất, kinh doanh thực phẩm của các doanh nghiệp trong thị trường Việt Nam có phát sinh nhiều vấn đề liên quan không đảm bảo điều kiện, quy trình sản xuất, đưa ra thị trường kinh doanh những thực phẩm kém chất lượng ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng dân cư trong một vài khu vực và trong xã hội gây bức xúc, tạo sự‎ bất an đối với người tiêu dùng

Pháp luật về điều kiện sản xuất, kinh doanh thực phẩm đã hình thành và điều chỉnh các chủ thể tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm

Tuy nhiên, Pháp luật về điều kiện sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong thực tế vẫn còn nhiều hạn chế trong việc áp dụng, thực thi đối với các chủ thể tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm Tại thành phố

Hồ Chí Minh, người dân sinh sống rất đông Những thực phẩm đưa ra thị trường kinh doanh mà không đảm bảo điều kiện, quy trình sản xuất sẽ ảnh hưởng và gây hậu quả rất lớn

Do vậy, vấn đề nghiên cứu “Điều kiện kinh doanh thực phẩm theo pháp luật Việt Nam hiện nay từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh” mang tính chất cấp thiết đối với môi trường sống xã hội, sinh hoạt người dân, người tiêu dùng tiêu thụ sản phẩm và các chủ thể tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm tại thành phố Hồ Chí Minh

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Đề tài nghiên cứu dựa trên những số liệu, dữ kiện được thu thập thực tiễn trong cuộc sống xã hội, tình hình các doanh nghiệp kinh doanh thực

2

phẩm thực hiện các thủ tục hành chính tại cơ quan nhà nước cấp giấy chứng nhận, giấy phép, giấy đăng ký kinh doanh, các hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của Luận văn là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận

về điều kiện kinh doanh thực phẩm và pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm, phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm ở Việt Nam hiện nay và thực tiễn thực hiện tại thành phố Hồ Chí Minh;

để từ đó đề xuất các phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm ở nước ta trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu trên, Luận văn có những nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

- Nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận vể điều kiện kinh doanh thực phẩm và pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm;

- Phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm ở Việt Nam hiện nay;

- Phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm ở Việt Nam hiện nay và thực tiễn thực hiện tại thành phố Hồ Chí Minh;

- Đề xuất các phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm ở nước ta trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề pháp lý liên quan đến điều kiện kinh doanh thực phẩm

3

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu về các hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm, những quy định, điều kiện pháp luật đối với các chủ thể tham gia sản xuất, kinh doanh thực phẩm tại thành phố Hồ Chí Minh; những tác động liên quan ảnh hưởng mọi mặt của người dân và xã hội

5 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài áp dụng phương pháp nghiên cứu phân tích, tổng hợp, so sánh, quy nạp từ hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm, những quy định, điều kiện pháp luật đối với các chủ thể tham gia sản xuất, kinh doanh thực phẩm tại thành phố Hồ Chí Minh

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận của đề tài

Việc đưa ra những lý luận trong đề tài nhằm làm rõ những vấn đề trong kinh doanh thực phẩm trong xã hội hiện nay Những phân tích, đánh giá, xem xét đưa ra những quan điểm về các quy định pháp luật trong việc điều chỉnh,

tổ chức, thực hiện quản lý nhà nước của các cơ quan Làm rõ và đưa ra những quan điểm về những vấn đề hạn chế, tồn tại trong việc áp dụng quy định pháp luật của các chủ thể kinh doanh thực phẩm

Góp phần trong việc thực thi và áp dụng pháp luật an toàn thực phẩm

Đề tài nghiên cứu đưa ra những quan điểm về việc cần sửa đổi bổ sung những quy định pháp luật trong việc xây dựng quy chế, quy trình làm việc của các cơ quan, tổ chức nhà nước - xác định rõ chức năng, trách nhiệm, quyền hạn của các tổ chức quản lý nhà nước,

6.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Những phân tích, đánh giá, xem xét các hành vi kinh doanh, các điều kiện kinh doanh quy định trong pháp luật Việt Nam góp phần làm rõ thêm việc thực thi và áp dụng pháp luật trong vấn đề đảm bảo an toàn thực phẩm,

7 Kết cấu của luận văn

Đề tài nghiên cứu ngoài phần mở đầu và kết luật có cấu trúc bao gồm 3 chương:

Chương 1 Những vấn đề lý luận về điều kiện kinh doanh thực phẩm

và pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm

Chương 2 Thực trạng pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm ở

Việt Nam hiện nay và thực tiễn thực hiện tại TP Hồ Chí Minh

Chương 3 Phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về điều kiện

kinh doanh thực phẩm và giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về

điều kiện kinh doanh thực phẩm ở thành phố Hồ Chí Minh

5

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM VÀ PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM

1.1 Những vấn đề lý luận về điều kiện kinh doanh thực phẩm

1.1.1 Khái niệm điều kiện kinh doanh thực phẩm

Theo từ điển tiếng Việt thì “Điều kiện” là cái cần phải có để cho một cái khác có thể có hoặc có thể xảy ra, điều nêu ra như một đòi hỏi trước khi thực hiện một việc nào đó Theo đó, điều kiện kinh doanh thực phẩm là yếu tố cần phải có để thực hiện kinh doanh thực phẩm Dưới góc độ pháp lý, điều kiện kinh doanh thực phẩm là hệ thống những quy định pháp luật mang tính bắt buộc liên quan đến các tiêu chuẩn, quy chuẩn - kỹ thuật đối với thực phẩm, hoạt động kinh doanh thực phẩm Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền ban hành những quy định pháp luật này để bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng, đảm bảo sức khỏe cộng đồng trong xã hội

Trong kinh doanh thực phẩm bao gồm các hoạt động giới thiệu sản phẩm hàng hoá, bảo quản thực phẩm, vận chuyển thực phẩm, buôn bán thực phẩm Các chủ thể tham gia kinh doanh thực phẩm gồm các tổ chức là các doanh nghiệp và những cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ, lẻ

Những cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ, lẻ bao gồm: - hộ gia đình kinh doanh, hộ cá thể kinh doanh yêu cầu điều kiện phải có giấy chứng nhận đăng

ký kinh doanh thực phẩm

Những doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm bao gồm các doanh nghiệp trong nước và các doanh nghiệp nước ngoài yêu cầu điều kiện phải có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy phép đầu tư

Trong hoạt động kinh doanh thực phẩm, bảo quản thực phẩm tránh ô nhiễm, đảm bảo an toàn thực phẩm có những yêu cầu điều kiện liên quan, cần thiết việc sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật, hệ thống lạnh và những yêu cầu

6

về nhà xưởng, nhà kho, nơi chứa thực phẩm, và các yếu tố khác trong bảo quản sản phẩm để bảo đảm chất lượng thực phẩm, an toàn thực phẩm

1.1.2 Đặc điểm điều kiện kinh doanh thực phẩm

Một số những tiêu chuẩn, yêu cầu, điều kiện liên quan hoạt động kinh doanh thực phẩm đảm bảo an toàn thực phẩm, cần thực hiện, xem xét đặc điểm và đánh giá phân loại, bao gồm: môi trường nơi kinh doanh, trang thiết

bị phục vụ việc kinh doanh và người tham gia phục vụ kinh doanh thực phẩm

Về - yêu cầu đặc điểm điều kiện môi trường nơi kinh doanh:

Yêu cầu khu vực, nơi kinh doanh thực phẩm phải thuận tiện trong việc vận chuyển thực phẩm, không bị ngập nước, không đọng nước và tránh xa các nguồn ô nhiễm như cống rãnh, công trình vệ sinh, hoá chất độc hại

Thiết kế xây dựng khu kinh doanh thực phẩm phải cách biệt với khu vệ sinh, thay đồ bảo hộ và thuận tiện cho việc vận chuyển Diện tích xây dựng khu vực kinh doanh thực phẩm phải đủ và phù hợp cho việc buôn bán thực phẩm

Thiết kế xây dựng kho chứa đựng và bảo quản thực phẩm phải phù hợp với yêu cầu của từng loại thực phẩm, đảm bảo việc không có côn trùng, động vật gây hại (như ruồi, chuột, gián ) và thuận tiện vận chuyển thực phẩm, xắp xếp riêng biệt các loại thực phẩm

Thiết kế xây dựng nhà cửa kinh doanh thực phẩm phải bảo đảm vững chắc, phù hợp quy mô kinh doanh Khi xây dựng, trần nhà phải phẳng, sơn sáng màu, không dột, thấm nước Xây dựng nền nhà phải phẳng cứng, không đọng nước Thiết kế cửa ra vào, cửa số phải phù hợp Bảo đảm đủ ánh sáng cho hoạt động kinh doanh, bóng đèn cần được che chắn an toàn Đủ nước sạch dung trong sinh hoạt và vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ Thiết kế hệ thống thông gió phải đảm bảo thông thoáng, phù hợp việc bảo quản thực phẩm, kinh

Về - yêu cầu đặc điểm điều kiện trang thiết bị sử dụng phục vụ trong kinh doanh thực phẩm:

Trang thiết bị, dụng cụ phải đầy đủ, phù hợp trong việc phục vụ kinh doanh và bảo quản thực phẩm Một số trang thiết bị thường được sử dụng bao gồm : giá, kệ, tủ đựng và trưng bày sản phẩm Một số trang thiết bị điều hoà nhiệt độ, điều chỉnh độ ẩm, thiết bị thông gió ở khu vực chứa đựng, bày bán, bảo quản thực phẩm

Phải có thiết bị đảm bảo hoạt động hiệu quả phòng chống côn trùng và động vật gây hại - không sử dụng thuốc, hoá chất diệt chuột, côn trùng trong khu vực kinh doanh và bảo quản thực phẩm

Phải có thiết bị, dụng cụ giám sát, đo lường chất lượng thực phẩm trong bảo quản và trong kinh doanh

Yêu cầu đặc điểm điều kiện đối với người thực hiện phục vụ kinh doanh thực phẩm:

Người tham gia kinh doanh thực phẩm có kiến thức, sức khỏe và hiểu biết về an toàn thực phẩm

Người tham gia kinh doanh thực phẩm phải được khám sức khỏe định

kỳ Việc khám sức khỏe của người tham gia kinh doanh thực phẩm phải ít nhất 1 năm/lần Việc khám sức khỏe phải được thực hiện ở các cơ quan y tế

từ cấp quận, huyện trở lên

Những người tham gia kinh doanh thực phẩm, yêu cầu phải :

- Trang phục sạch hoặc mặc bảo hộ lao động

8

- Giữ sạch và thường xuyên vệ sinh khu vực kinh doanh

- Kinh doanh thực phẩm còn thời hạn sử dụng, thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng

- Vệ sinh các thiết bị, dụng cụ sau khi sử dụng

1.1.3 Vai trò của điều kiện kinh doanh thực phẩm

Điều kiện kinh doanh thực phẩm có sự ảnh hưởng và tác động tích cực

- đến người tiêu dùng, và đối với sự phát triển kinh tế - xã hội Kinh doanh thực phẩm thực hiện theo những hoạt động bao gồm nhiều công đoạn, nhiều

bộ phận có nhiều sự liên quan trong việc đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm Kết quả của công đoạn, bộ phận này có ảnh hưởng tới chất lượng của các công đoạn, bộ phận khác hoặc tác động và ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động kinh doanh

Điều kiện kinh doanh thực phẩm mang nhiều yếu tố quan trọng đối với những vấn đề an sinh xã hội, kinh tế xã hội, sức khoẻ cộng đồng dân cư trong

xã hội và đối với sức khoẻ người tiêu dùng Những điều kiện sẽ ảnh hưởng, tác động đến các chủ thể tham gia kinh doanh thực phẩm ý thức tốt, thực hiện tốt việc bảo đảm an toàn thực phẩm, mang đến sự phục vụ, cung cấp cho người dân trong xã hội những đa dạng hoá sản phẩm thực phẩm, những bữa tiệc, bữa ăn, suất ăn được đảm bảo an toàn vệ sinh và đem lại sức khoẻ tốt cho người dùng Doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm có ảnh hưởng, tác động tới các hoạt động kinh doanh, các lĩnh vực khác như tác động đến người chăn nuôi, trồng trọt, văn hoá, an sinh xã hội và trực tiếp hoặc gián tiếp tác động tới sự phát triển của các ngành kinh doanh khác hay toàn bộ nền kinh tế trong

xã hội

Điều kiện kinh doanh thực phẩm có tác dụng nhiều mặt tới lĩnh vực sản xuất và tiêu dùng trong xã hội Việc cung cấp những sản phẩm là lương thực, thực phẩm là những hàng hóa thiết yếu trong xã hội có sự ảnh hưởng tới

9

người tiêu dùng, ảnh hưởng tới người dân trong xã hội Điều kiện kinh doanh thực phẩm thể hiện vai trò một cách đầy đủ, kịp thời đồng bộ, trong việc cung ứng nguồn thực phẩm đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của người dân và đảm bảo chất lượng an toàn thực phẩm Với người tiêu dùng có thể thoả mãn các lựa chọn nhu cầu về sản phẩm thực phẩm trên thị trường, thể hiện văn minh thông qua việc nuua bán trong hệ thống cửa hàng, quầy hàng, siêu thị có phục vụ kinh doanh thực phẩm

Vai trò của điều kiện kinh doanh thực phẩm đối với sự phát triển của doanh nghiệp Kinh doanh thực phẩm từ khâu mua nguyên liệu đầu vào, sản xuất chế biến và khâu tiêu thụ sản phẩm, khâu nào cũng quan trọng liên quan đến an toàn thực phẩm và ảnh hưởng trực tiếp tới người tiêu dùng, ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp Điều kiện đối với sản phẩm thực phẩm đảm bảo an toàn vệ sinh, khi đưa ra thị trường tiêu thụ, sản phẩm

có vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát triển mở rộng thị trường Sản phẩm tốt sẽ là sản phẩm đã được thị trường chấp nhận, và ảnh hưởng đến việc tăng số lượng khách hàng biết tới sản phẩm, biết tới thương hiệu, và biết tới doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm thực phẩm đó Khối lượng hàng bán ra nhiều hơn thì doanh nghiệp có thêm khả năng mở rộng và phát triển kinh doanh

1.2 Pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm

1.2.1 Nguyên tắc pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm

Nguyên tắc bình đẳng về điều kiện kinh doanh thực phẩm được thực hiện và áp dụng trong tất cả lĩnh vực và hoạt động kinh doanh thực phẩm Pháp luật nhà nước bảo hộ và bảm bảo việc bình đẳng các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh trong nền kinh tế thị trường về các quyền và nghĩa vụ Pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm căn cứ trên các tiêu chuẩn kỹ

có thẩm quyền mang tính bắt buộc các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm phải áp dụng , thực thi đúng

Nguyên tắc kinh doanh thực phẩm căn cứ trên các điều kiện pháp luật phải đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm Xây dựng hệ thống pháp quy về trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm Hệ thống tiêu chuẩn, điều kiện, cơ quan có thẩm quyền quản lý an toàn thực phẩm căn cứ trên cơ sở tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng

Nguyên tắc về điều kiện quản lý an toàn thực phẩm phải được thực hiện trong toàn bộ hoạt động kinh doanh thực phẩm, phải phân tích, đánh giá các tác nhân ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm và sự ảnh hưởng tác động từ an toàn thực phẩm đến an sinh xã hội và hoạt động kinh tế trong xã hội Điều kiện quản lý an toàn thực phẩm quy định trong pháp luật phải đượ thực hiện thường xuyên, liên tục đối với tất cả các đối tượng, chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm

1.2.2 Cấu trúc và nội dung của pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm

Cấu trúc và nội dung của pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm được quy định Luật và các văn bản pháp luật lien quan, nêu rõ các vấn đề điều kiện liên quan về chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm, môi trường, khu vực kinh doanh thực phẩm, trang thiết bị, dụng cụ sử dụng trong

11

hoạt động kinh doanh thực phẩm, người lao động trực tiếp tham gia kinh doanh thực phẩm

 Điều kiện về chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm

Pháp luật quy định chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm thực hiện theo yêu cầu, điều kiện kinh doanh

Điều kiện về đăng ký kinh doanh, chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm phải thực hiện đăng ký kinh doanh Chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm không đăng ký kinh doanh vẫn phải chịu trách nhiệm về hoa6t động kinh doanh

Theo pháp luật hiện hành, chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm thực hiện lập hồ sơ đăng ký kinh doanh bao gồm :

1 Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp

2 Điều lệ công ty

3 Danh sách thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, công ty hợp danh, danh sách cổ đông sáng lập và cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài đối với công ty cổ phần Danh sách người đại diện theo ủy quyền đối với cổ đông nước ngoài là tổ chức

4 Bản sao hợp lệ các giấy tờ liên quan

Một số yêu cầu, điều kiện về an toàn thực phẩm liên quan mà chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm phải thực hiện trước khi hoạt động kinh doanh thực phẩm là phải được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện

an toàn thực phẩm Việc cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm được quy định về thẩm quyền cấp phép của cơ quan quản lý nhà nước Pháp luật cũng quy định rõ về trình tự thủ tục để được cấp Giấy chứng nhận

cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm cho các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm

12

Đối với các trường hợp đặc thù riêng, cơ sở không thuộc diện yêu cầu

Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, bao gồm:

- Sơ chế nhỏ lẻ;

- Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ;

- Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn;

- Kinh doanh dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm;

- Nhà hàng trong khách sạn;

- Bếp ăn tập thể

- Kinh doanh thức ăn đường phố;

- Cơ sở đã được cấp một trong các Giấy chứng nhận: Thực hành sản xuất tốt (GMP), Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP), Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000, Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (IFS), Tiêu chuẩn toàn cầu về an toàn thực phẩm (BRC), Chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm (FSSC 22000) hoặc tương đương còn hiệu lực

Các cơ sở này phải tuân thủ các yêu cầu về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm theo chỉ định riêng

Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ là cơ sở sản xuất, kinh doanh ở quy mô

hộ gia đình, hộ cá thể có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thực phẩm Các cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ cần đảm bảo những điều kiện chung

và tuân thủ các quy định pháp luật về an toàn thực phẩm theo chỉ định của cơ quan quản lý nhà nước

 Điều kiện về môi trường, khu vực kinh doanh thực phẩm

Điều kiện về môi trường, khu vực kinh doanh chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm phải bảo đảm các điều kiện sau đây:

- Bảo đảm an toàn đối với dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm, điều kiện về bảo đảm an toàn trong bảo quản, vận chuyển

13

- Bảo đảm và duy trì vệ sinh nơi kinh doanh

- Có đủ diện tích để bố trí các khu vực bày bán thực phẩm, khu vực chứa đựng, bảo quản và thuận tiện để vận chuyển nguyên liệu, sản phẩm thực phẩm

- Không bị ngập nước, đọng nước

- Không bị ảnh hưởng bởi động vật, côn trùng, vi sinh vật gây hại

- Không bị ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm từ các khu vực ô nhiễm bụi, hoá chất độc hại, các nguồn gây ô nhiễm khác

- Thiết kế các khu vực kinh doanh thực phẩm, vệ sinh, thay đồ bảo hộ

và các khu vực phụ trợ phải tách biệt, phù hợp với yêu cầu thực phẩm kinh doanh

- Kết cấu nhà cửa các khu vực vững chắc, phù hợp với tính chất, quy

mô kinh doanh thực phẩm; xây dựng bằng vật liệu phù hợp, bảo đảm vệ sinh, tránh được các vi sinh vật gây hại, côn trùng, động vật phá hoại xâm nhập và

- Nguồn ánh sáng, cường độ ánh sáng phải bảo đảm theo quy định; các bóng đèn cần được che chắn an toàn

- Hệ thống thông gió phù hợp với yêu cầu bảo quản thực phẩm, bảo đảm thông thoáng ở các khu vực

14

- Có đủ dụng cụ thu gom chất thải, rác thải; dụng cụ làm bằng vật liệu

ít bị hư hỏng, bảo đảm kín, có nắp đậy và được vệ sinh thường xuyên

- Khu vực vệ sinh của cơ sở phải được bố trí ngăn cách với khu vực kinh doanh thực phẩm; cửa nhà vệ sinh không được mở thông vào khu vực bảo quản thực phẩm; ít nhất phải có 01 (một) nhà vệ sinh cho 25 người; có đủ nước sạch, dụng cụ, xà phòng, các chất tẩy rửa để vệ sinh và rửa tay; có bảng chỉ dẫn ở nơi dễ nhìn

- Có đủ nước sạch để vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ và vệ sinh

- Thực phẩm kinh doanh phải có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, còn hạn

sử dụng

 Trang thiết bị sử dụng trong kinh doanh thực phẩm

Thứ nhất, pháp luật quy định chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm phải thực hiện theo yêu cầu:

1 Trang thiết bị, dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm phải được thiết kế chế tạo bảo đảm an toàn; được làm bằng vật liệu không gây ô nhiễm thực phẩm

2 Phương tiện rửa và khử trùng tay:

a) Có đủ các thiết bị rửa tay, khử trùng tay, ủng, giầy, dép trước khi vào khu vực sản xuất thực phẩm;

b) Nơi rửa tay phải cung cấp đầy đủ nước sạch, nước sát trùng, khăn hoặc giấy lau tay sử dụng một lần hay máy sấy khô tay;

3 Phòng chống côn trùng và động vật gây hại:

a) Thiết bị phòng chống côn trùng và động vật gây hại phải được làm bằng các vật liệu không gỉ, dễ tháo rời để làm vệ sinh, thiết kế phù hợp, đảm bảo phòng chống hiệu quả côn trùng và động vật gây hại;

b) Không sử dụng thuốc, động vật để diệt chuột, côn trùng và động vật gây hại trong khu vực sản xuất thực phẩm

15

4 Thiết bị dụng cụ giám sát, đo lường:

a) Có đầy đủ thiết bị, dụng cụ giám sát chất lượng, an toàn sản phẩm và phải đánh giá được các chỉ tiêu chất lượng, an toàn sản phẩm chủ yếu của thực phẩm;

b) Thiết bị, dụng cụ giám sát bảo đảm độ chính xác và được bảo dưỡng, kiểm định định kỳ

6 Chất tẩy rửa và sát trùng:

a) Chỉ sử dụng các hóa chất tẩy rửa, sát trùng theo chỉ định

b) Phải được đựng trong bao bì dễ nhận biết, có hướng dẫn sử dụng và không được để trong nơi sản xuất thực phẩm

Thứ hai, pháp luật quy định chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm thực hiện theo yêu cầu về bảo quản thực phẩm :

1 Nguyên liệu, bao bì, thành phẩm thực phẩm phải được bảo quản trong khu vực chứa đựng, kho riêng, diện tích đủ rộng để bảo quản thực phẩm; thiết kế phù hợp với yêu cầu bảo quản, giao nhận của từng loại thực phẩm và nguyên liệu thực phẩm; vật liệu xây dựng tiếp xúc với thực phẩm bảo đảm an toàn

2 Kho thực phẩm phải bảo đảm chắc chắn, an toàn, thông thoáng, dễ

vệ sinh và phòng chống được côn trùng, động vật gây hại xâm nhập và cư trú

3 Khu vực chứa đựng, kho bảo quản thực phẩm phải có đầy đủ biển tên; nội quy, quy trình, chế độ vệ sinh; đối với nguyên liệu, thành phẩm thực phẩm có yêu cầu bảo quản đặc biệt phải có sổ sách theo dõi nhiệt độ, độ ẩm

8 Nước đá dùng trong bảo quản thực phẩm phải được sản xuất từ nguồn nước sạch

 Yêu cầu, điều kiện xử lý chất thải trong kinh doanh thực phẩm

Pháp luật quy định chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm thực hiện theo yêu cầu về xử lý chất thải

Pháp luật hiện hành về xử lý chất thải có những khái niệm, quy định việc xử lý chất thải trong kinh doanh thực phẩm :

- Chất thải rắn là chất thải ở thể rắn hoặc sệt (còn gọi là bùn thải) được thải ra từ kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác

- Chất thải thông thường là chất thải không thuộc danh mục chất thải nguy hại hoặc thuộc danh mục chất thải nguy hại nhưng có yếu tố nguy hại dưới ngưỡng chất thải nguy hại

- Chất thải rắn sinh hoạt (còn gọi là rác sinh hoạt) là chất thải rắn phát sinh trong sinh hoạt thường ngày của con người

- Chất thải rắn công nghiệp là chất thải rắn phát sinh từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ

- Nước thải là nước đã bị thay đổi đặc điểm, tính chất được thải ra từ kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác

17

- Nguồn tiếp nhận nước thải là nơi nước thải được xả vào, bao gồm: Hệ thống thoát nước, sông, suối, khe, rạch, kênh, mương, hồ, ao, đầm, vùng nước biển ven bờ, vùng biển và nguồn tiếp nhận khác

- Phân loại chất thải là hoạt động phân tách chất thải nhằm chia thành các loại hoặc nhóm chất thải để có các quy trình quản lý khác nhau

- Vận chuyển chất thải là quá trình chuyên chở chất thải từ nơi phát sinh đến nơi xử lý, có thể kèm theo hoạt động thu gom, lưu giữ (hay tập kết) tạm thời

- Xử lý chất thải là quá trình sử dụng các giải pháp công nghệ, kỹ thuật

để làm giảm, loại bỏ, cô lập, cách ly, thiêu đốt, tiêu hủy, chôn lấp chất thải và các yếu tố có hại trong chất thải

Trên cơ sở đó,pháp luật quy định chủ thể kinh doanh thực phẩm :

- Có trách nhiệm tăng cường áp dụng các biện pháp xử lý chất thải sạch thân thiện với môi trường

- Có trách nhiệm phân loại chất thải tại nguồn nhằm mục đích tăng cường tái sử dụng, tái chế, đồng xử lý, xử lý và thu hồi năng lượng

- Có trách nhiệm nộp phí, giá dịch vụ cho hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải

- Cơ sở phải có đủ dụng cụ thu gom chất thải rắn có nắp đậy Dụng cụ chứa đựng chất thải rắn nguy hiểm phải có ký hiệu để phân biệt theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường Nếu không có hệ thống xử lý chất thải rắn thì phải có hợp đồng kinh tế thu gom với tổ chức, cá nhân được phép xử

lý rác thải rắn khác trên địa bàn địa phương; Hệ thống xử lý chất thải phải được vận hành thường xuyên và chất thải được xử lý đạt các tiêu chuẩn theo quy định về vệ sinh môi trường

 Yêu cầu, điều kiện người lao động kinh doanh thực phẩm

18

Pháp luật quy định chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm thực hiện theo yêu cầu về người lao động trực tiếp tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm:

1 Chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất thực phẩm phải được tập huấn

và được cấp Giấy xác nhận tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm

2 Chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất thực phẩm phải được khám sức khoẻ được cấp Giấy xác nhận đủ sức khoẻ Đối với những vùng có dịch bệnh, người lao động phải khám sức khoẻ, xét nghiệm do các cơ sở y tế từ cấp quận, huyện và tương đương trở lên thực hiện

3 Người đang mắc các bệnh hoặc chứng bệnh thuộc danh mục các bệnh hoặc chứng bệnh truyền nhiễm thì người lao động không được phép tiếp xúc trực tiếp và không được tham gia trực tiếp vào kinh doanh thực phẩm

4 Người trực tiếp kinh doanh thực phẩm phải mặc trang phục bảo hộ hoặc trang phục sạch sẽ riêng, đội mũ, đi găng tay chuyên dùng, đeo khẩu trang

5 Người trực tiếp kinh doanh thực phẩm phải tuân thủ các quy định về thực hành đảm bảo vệ sinh: giữ móng tay ngắn, sạch sẽ và không đeo nhẫn, đồng hồ Không hút thuốc, khạc nhổ trong khu vực kinh doanh thực phẩm

Cấu trúc và nội dung của pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm bao gồm các điều khoản quy định trong các chương, các mục trong bộ luật, các hệ thống văn bản pháp luật Xác định các đối tượng điều chỉnh và phạm vi điều chỉnh để điều chỉnh các mối quan hệ kinh doanh thực phẩm, điều chỉnh các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh , các hình thức về quản lý nhà nước của cơ quan có thẩm quyền

Pháp luật về kinh doanh thực phẩm thực hiện chính sách pháp luật quản

lý về an toàn thực phẩm Xây dựng chiến lược, quy hoạch tổng thể về bảo đảm an toàn thực phẩm, quy hoạch vùng sản xuất thực phẩm an toàn theo

Pháp luật về kinh doanh thực phẩm bao gồm hệ thống quy định pháp luật, các chỉ định và tổ chức thực hiện lộ trình bắt buộc áp dụng hệ thống Thực hành sản xuất tốt (GMP), Thực hành nông nghiệp tốt (GAP), Thực hành

vệ sinh tốt (GHP), Phân tích nguy cơ và kiểm soát điểm tới hạn (HACCP) trong kinh doanh thực phẩm

Pháp luật về kinh doanh thực phẩm quy định về việc khen thưởng tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn Khuyến khích, tạo điều kiện cho hội, hiệp hội, tổ chức, cá nhân trong nước, tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư, tham gia vào các hoạt động xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, kiểm nghiệm an toàn thực phẩm

Hệ thống các quy chuẩn, quy định pháp luật.về hành vi bị cấm trong kinh doanh thực phẩm và các hình thức xử lý vi phạm trong kinh doanh thực phẩm, trách nhiệm và quyền hạn các cơ quản lý nhà nước trong việc áp dụng

và thực thi quy định pháp luật quản lý an toàn thực phẩm

1.2.3 Chế tài đối với pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm; pháp luật về ngành nghề kinh doanh có điều kiện

a Chế tài trong pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm

Thực tế, không có cơ quan nhà nước nào thay thế người tiêu dùng mua

và đảm bảo với người tiêu dùng là rau sạch, thịt sạch, hoặc các chủ thể tham

Các biện pháp chế tài hiện nay trong xử lý vi phạm pháp luật về kinh doanh thực phẩm bao gồm: chế tài về hành chính, chế tài dân sự và chế tài về trách nhiệm hình sự

Chế tài hành chính được thể hiện trên các Quyết định phạt vi phạm hành chính trong hoạt động kinh doanh thực phẩm

Phạt hành chính trong kinh doanh thực phẩm tuỳ theo tính chất, hành vi

vi phạm, mức độ vi phạm, cơ quan quản lý nhà nước sẽ ra Quyết định phạt hành chính Múc phạt hành chính có thể là thu hồi sản phẩm đem tiêu huỷ, rút giấy phép hoạt động kinh doanh, cấm kinh doanh thực phẩm, phạt tiền

Chế tài về dân sự được thể hiện qua việc bồi thường dân sự Việc bồi thường trách nhiệm dân sự được xác định trong việc kinh doanh thực phẩm không an toàn gây ảnh hưởng sức khoẻ người tiêu dùng hoặc bồi thường trong kinh doanh

Bồi thường dân sự liên quan hành vi vi phạm pháp luật an toàn thực phẩm Trách nhiệm chủ thể tham gia kinh doanh phải thực hiện việc bồi thường tiền cho người tiêu dung do kinh doanh thực phẩm không đảm bào vệ

Trách nhiệm hình sự là hình phạt tù giam hoặc tù treo đối với chủ thể tham gia kinh doanh thực phẩm vi phạm pháp luật gây ra hậu quả nghiệm trọng về tính mạng, sức khoẻ người tiêu dung

Hiện nay, việc xử lý vi phạm pháp luật về kinh doanh thực phẩm được quy định cụ thể trong một số luật, văn bản pháp luật Thẩm quyền các cơ quan quản lý nhà nước được quy định pháp luật tương ứng đối với thực hiện chế tài trong xử lý vi phạm pháp luật kinh doanh thực phẩm

Những biện pháp chế tài xử lý vi phạm pháp luật kinh doanh thực phẩm được quy định trong luật, văn bản pháp luật nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm, vệ sinh thực phẩm trong xã hội, dảm bảo tính mạng sức khoẻ người dân Biện pháp chế tài trong kinh doanh thực phẩm răn đe, trừng trị các chủ thể tham gia kinh doanh thực phẩm bẩn, hoặc chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật an toàn thực phẩm khi kinh doanh

b Pháp luật về ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Pháp luật về ngành nghề kinh doanh có điều kiện có sự liên hệ với pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm

Pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm được xem như là công cụ quản lý nhà nước đối với ngành nghề kinh doanh rất đặc biệt, rất đặ thù và có

sự ảnh hưởng, tác động đến toàn bộ nền kinh tế, xã hội, an ninh quốc gia và tính mạng sức khỏe người dân

22

Pháp luật về ngành nghề kinh doanh có điều kiện được xem như là những tiêu chuẩn, quyền tham gia kinh doanh của các chủ thể trong hoạt động kinh doanh đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là ngành, nghề mà việc hoạt động đầu tư kinh doanh đó phải đáp ứng điều kiện vì lý do: quốc phòng,

an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng Quyền kinh doanh không có hạn chế đối với các chủ thể tham gia kinh doanh thực hiện đúng , đủ các tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định

Hiện nay danh mục các ngành nghề kinh doanh có điều kiện được quy định cụ thể về các điều kiện kinh doanh của từng ngành nghề và các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh nội dung tương ứng Việc đăng ký kinh doanh các ngành nghề có điều kiện sẽ được thực hiện theo danh mục ngành nghề ó điều kiện Quy định này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thành lập, hoạt động kinh doanh, minh bạch hóa môi trường kinh doanh đáp ứng yêu cầu hung của xã hội

Ngành nghề kinh doanh là một trong những yếu tố cực kỳ quan trọng trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp Doanh ngiệp cần xác định ngành nghề kinh doanh phù hợp với từng địa phương, phù hợp với quy hoạch phát triển vùng kinh tế, phù hợp với hệ thống ngành nghề kinh tế đất nước Doanh nghiệp phải biết và hiểu rõ về những quy định pháp luật liện quan ngành nghề kinh doanh có điều kiện và pháp luật về điều kiện hoạt động kinh doanh của ngành nghề Việc tìm hiểu, nghiên cứu những quy định pháp luật trước khi đăng ký và đi vào hoạt động kinh doanh những ngành nghề có điều kiện và điều kiện hoạt động kinh doanh của ngành nghề rất quan trọng Có rất nhiều ngành nghề kinh doanh có điều kiện doanh nghiệp cần cân nhắc họn lựa trước khi quyết định đầu tư kinh doanh để tránh những rũi ro trong đầu tư

Quy định về điều kiện kinh doanh trong một số ngành đặc trưng:

23

1/ Đăng ký ngành nghề kinh doanh “Bất động sản”, có những quy định

về ngành nghề kinh doanh bất động sản Yêu cầu điều kiện hiện nay khi đăng

ký ngành này là phải có vốn pháp định tối thiểu 20 tỷ, vốn này được chứng minh bằng giấy xác nhận số dư tài khoản ngân hàng tại thời điểm nộp hồ sơ đăng ký ngành nghề kinh doanh

2/ Đăng ký ngành nghề kinh doanh "Dịch vụ bảo vệ", có những quy định về ngành nghề kinh doanh dịch vụ bảo vệ Yêu cầu điều kiện hiện nay

có vốn pháp định tối thiểu là 2 tỷ, vốn này được chứng minh bằng giấy xác nhận số dư tài khoản ngân hàng tại thời điểm nộp hồ sơ đăng ký ngành nghề kinh doanh Ngoài ra, có các điều kiện về người đứng tên thành lập công ty phải có bằng cấp tối thiểu là Cao đẳng các chuyên ngành: Kinh tế, Quản trị kinh doanh, marketing,

3/ Đăng ký ngành nghề kinh doanh “Thiết kế xây dựng”, điều kiện quy định về ngành nghề kinh doanh là phải có chứng chỉ hành nghề chuyên ngành

4/ Đăng ký ngành nghề kinh doanh sản xuất một số sản phẩm, mặt hàng đặc thù, yêu cầu điều kiện về địa điểm đặt cơ sở sản xuất có phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, những yêu cầu về môi trường, phòng cháy chữa cháy, lien quan khu dân cư

Doanh nghiệp đăng ký ngành nghề kinh doanh và hoạt động kinh doaanh phải có trách nhiệm và nghĩa vụ thực hiện theo các quy định pháp luật Doanh nghiệp khai báo chính xác để đăng ký cho phù hợp, tránh những rắc rối về pháp lý cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động kinh doanh

Những quy định trong pháp luật về điều kinh doanh thực phẩm và pháp luật về ngành nghề kinh doanh có điều kiện hoàn toàn không phải là rào cản đối với các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh, không phải là sự cản trở hoạt động kinh tế trong xã hội Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế có

Đối với ngành, nghề mà pháp luật về đầu tư và pháp luật có liên quan quy định phải có điều kiện thì doanh nghiệp chỉ được kinh doanh ngành, nghề

đó khi có đủ điều kiện theo quy định

Điều kiện kinh doanh là yêu cầu mà doanh nghiệp phải có hoặc phải thực hiện khi kinh doanh ngành, nghề cụ thể, được thể hiện bằng giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, chứng chỉ hành nghề, chứng nhận nghề nghiệp, yêu cầu về vốn pháp định hoặc yêu cầu khác

Một số ngành nghề kinh doanh đưa ra những yêu cầu điều kiện để đảm bảo doaanh nghiệp hoạt động kinh doanh không gây phương hại đến quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, truyền thống lịch sử, văn hoá, đạo đức, thuần phong mỹ tục Việt Nam và sức khoẻ của nhân dân, làm huỷ hoại tài nguyên, phá huỷ môi trường

Tuy nhiên, trong hoạt động kinh doanh các chủ thể tham gia kinh doanh khi đối mặt và thực hiện theo các quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh đôi khi các chủ thể kinh doanh thực hiện chưa đúng hoặc cho rằng đó

là những rào cản gây cản trở hoạt động kinh doanh

Việc đánh giá lại toàn bộ hoặc một phần các điều kiện kinh doanh; bãi

bỏ hoặc kiến nghị bãi bỏ các điều kiện không còn phù hợp; sửa đổi hoặc kiến nghị sửa đổi các điều kiện bất hợp lý; ban hành hoặc kiến nghị ban hành điều kiện kinh doanh mới để phù hợp tình hình quản lý nhà nước

25

Tiểu kết chương 1

Trong nội dung Chương 1, những khái niệm, lý luận, vai trò và phân loại điều kiện kinh doanh thực phẩm đem lại những quan điểm cụ thể về điều kiện kinh doanh thực phẩm các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, các yêu cầu, điều kiện mang tính bắt buộc các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm phải tuân theo

Xem xét, phân tích pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm cho thấy rõ hơn về các vấn đề có liên quan trong các luật, các hệ thống văn bản pháp luật đan xen và điều chỉnh các đối tượng và các quan hệ trong hoạt động kinh doanh thực phẩm

Xác định rõ tầm quan trọng của điều kiện kinh doanh thực phẩm trong việc quản lý, điều tiết thị trường kinh doanh thực phẩm và những định hướng tiếp theo

Xác định rõ tính chất quan trọng, đặc biệt của các chủ thể tham gia động kinh doanh thực phẩm đối với nền kinh tế xã hội, an sinh xã hội, sức khoẻ người tiêu dùng, sức khoẻ người dân trong xã hội

Xác định những biện pháp chế tài trong pháp luật về hành chính, pháp luật về dân sự, pháp luật về hình sự liên quan đến việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật kinh doanh thực phẩm

Phân tích, so sánh, đánh giá tổng hợp các quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm và quy định pháp luật về ngành nghề kinh doanh

có điều kiện

26

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN TẠI

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2.1 Thực trạng pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm ở Việt Nam hiện nay

Theo Điều 2 Luật an toàn thực phẩm 2010: “Sản xuất thực phẩm là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, thu hái, đánh bắt, khai thác, sơ chế, chế biến, bao gói, bảo quản để tạo ra thực phẩm”

Việc tạo ra thực phẩm có thể đơn giản hoặc phức tạp dưới nhiều hình thức, cách thức khác nhau Trồng trọt cần phân, nước môi trường, điều kiện; Chăn nuôi cần thức ăn cho vật nuôi, kỹ thuật nuôi ; Đánh bắt cần công cụ, dụng cụ, phương tiện; Vấn đề an toàn thực phẩm cho người dung là vấn đề được xã hội quan tâm nhiều nhất Sãn phẩm thực phẩm thu hoạch từ trồng trọt liên quan đến phân bón Việc dùng những phân bón hóa chất trong trồng trọt

có thể gây hại đến sức khỏe người dung; Sản phẩm thực phẩm thu hoạch từ việc chăn nuôi liên quan đến thức ăn vật nuôi Việc sử dụng những chất cấm, chất kích thích tăng trưởng trong chăn nuôi nhằm thu lợi cao của nhà sản xuất cũng có thể gây nguy hại đến sức khỏe của người dùng, sức khỏe cộng đồng

Sản xuất thực phẩm và an toàn thực phẩm là những vấn đề có liên quan đến cuộc sống của người dân trong xã hội, có liên quan đến sức khỏe người tiêu dung Việc thực hiện kinh doanh thực phẩm của các hộ nông dân,

hộ gia đình sản xuất thực phẩm nhỏ -lẻ, cở sở kinh doanh thực phẩm, các chủ thể tham gia kinh doanh thực phẩm, các chủ đầu tư dự án sản xuất- kinh doanh thực phẩm cần phải đảm bảo an toàn thực phẩm đảm bảo vệ sinh thực phẩm

27

Do vậy, Quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm được quy định tại Điều 7 Luật An toàn thực phẩm năm 2010, như sau:

- Quyền của tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm :

1) Quyết định và công bố các tiêu chuẩn sản phẩm do mình sản xuất, cung cấp; quyết định áp dụng các biện pháp kiểm soát nội bộ để bảo đảm an toàn thực phẩm;

2) Yêu cầu tổ chức, cá nhân kinh doanh thực phẩm hợp tác trong việc thu hồi và xử lý thực phẩm không bảo đảm an toàn;

3) Lựa chọn tổ chức đánh giá sự phù hợp, cơ sở kiểm nghiệm đã được chỉ định để chứng nhận hợp quy;

4) Sử dụng dấu hợp chuẩn, dấu hợp quy và các dấu hiệu khác cho sản phẩm theo quy định của pháp luật;

5) Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện theo quy định của pháp luật;

6) Được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật

- Nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất thực phẩm :

1) Tuân thủ các điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm, bảo đảm

an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất và chịu trách nhiệm về an toàn thực phẩm do mình sản xuất;

2) Tuân thủ quy định của Chính phủ về tăng cường vi chất dinh dưỡng

7) Lưu giữ hồ sơ, mẫu thực phẩm, các thông tin cần thiết theo quy định

về truy xuất nguồn gốc thực phẩm; thực hiện quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm không bảo đảm an toàn theo quy định;

8) Thu hồi, xử lý thực phẩm quá thời hạn sử dụng, không bảo đảm an toàn;

9) Tuân thủ quy định pháp luật, quyết định về thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

10) Chi trả chi phí lấy mẫu và kiểm nghiệm theo quy định;

11) Bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật khi thực phẩm không an toàn do mình sản xuất gây ra

Việc ban hành quy định pháp luật trên là cơ sở pháp lý để các tổ chức,

cá nhân tham gia sản xuất thực phẩm phải tuân thủ để đảm bảo an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất thực phẩm

Nguồn nguyên liệu thực phẩm

Quá trình sản xuất thực phẩm tạo ra sản phẩm thực phẩm Nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, chất h trợ chế biến thực phẩm và nước sử dụng để sản xuất, chế biến thực phẩm trong sản xuất thực phẩm là không thể thiếu trong quá trình sản xuất thực phẩm

Điều 4 Thông tư 57/2015/TT-BCT quy định điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất thực phẩm, như sau:

1) Nguyên liệu sử dụng để sản xuất, chế biến thực phẩm phải bảo đảm:

Chất phụ gia, chất h trợ trong sản xuất thực phẩm đã quá thời hạn sử dụng, hoăc không có thời hạn sử dụng, hoặc có chứa hóa chất độc hại khi sử dụng để sản xuất thực phẩm là nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh hiểm nghèo đối với người dùng, là thực phẩm không an toàn cho xã hội

Để đảm bảo an toàn thực phẩm, để dảm bảo sức khỏe cộng đồng xã hội, để đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng và những vấn đề khác liên quan, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 178/2013/NĐ-CP ngày 14-11-2013 quy định xử phạt về an toàn thực phẩm đối với chất phụ gia, chất h trợ sản xuất thực phẩm như sau:

30

1) Khoản 2 Điều 6 Nghị định 178/2013/NĐ-CP quy định :

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng phụ gia thực phẩm, chất h trợ chế biến thực phẩm thuộc danh mục đƣợc phép sử dụng theo quy định nhƣng đã quá thời hạn sử dụng hoặc không

- Phạt tiền từ 70.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi

sử dụng phụ gia thực phẩm, chất h trợ chế biến thực phẩm có chứa chất độc hại

- Phạt tiền bằng 3,5 lần tổng giá trị thực phẩm vi phạm nếu mức tiền phạt cao nhất của khung tiền phạt quy định thấp hơn 3,5 lần tổng giá trị thực phẩm vi phạm tại thời điểm vi phạm

- Đình chỉ hoạt động sản xuất, chế biến thực phẩm từ 03 tháng đến 06 tháng

- Buộc tiêu hủy tang vật vi phạm

3) Khoản 2, Khoản 5, Khoản 6 Điều 7 Nghị định 178/2013/NĐ-CP quy định :

- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng hóa chất không có trong danh mục đƣợc phép sử dụng, hóa chất không

rõ nguồn gốc để sản xuất, chế biến thực phẩm

- Đình chỉ hoạt động sản xuất, chế biến thực phẩm từ 04 tháng đến 06 tháng