Đậy là tài liệu phương pháp hữu ích về lý luận và có file pp đính kèm của một số trò chơi có thể sử dụng trong các hoạt động chương cảm ứng phần sinh học cơ thể 11. Rất thuận lợi cho học sinh, sinh viên nghiên cứu lý luận trò chơi, đồng thời giáo viên trung học phổ thông có thể sử dụng trò chơi bằng pp để sử dụng trong dạy học ở lớp, không cần mất thời gian thiết kế.
Trang 1“Đằng sau thành công của một người học sinh luôn có bóng dáng của một người thầy (cô)” Để hoàn thành bài tiểu luận này, em vô cùng biết ơn cô giáo Đặng Thị Dạ Thủy Cô là người trực tiếp hướng dẫn, chỉnh sửa cũng như giới thiệu cho
em một số tài liệu hay và chính thống
Cô vừa là người nhà giáo dầy nhiệt huyết, tận tụy, yêu nghề vừa như là người mẹ đầy gần gũi, yêu thương chúng em Những điều này đã ảnh hưởng lên chúng em nói chung và con người em nói riêng Chúng em yêu quý nghề nhà giáo hơn, hăng say học tập và đặc biệt làm em yêu thích hơn môn sinh học nói chung và bộ môn phương pháp nói riêng.
Dù rằng để hoàn thành bài tiểu luận này, em đã cố gắng tìm hiểu và tham khảo nhiều tài liệu khác nhau Nhưng với sự hạn chế về khả năng đã làm bài tiểu luận còn nhiều thiếu sót Rất mong nhận được sự nhận xét, góp ý từ cô
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên
Lê Hồ SơnLỜI CẢM ƠN
“KHÔNG THẦY ĐỐ MÀY LÀM NÊN”
Trang 2MỤC LỤC
Trang 3DANH MỤC VIẾT TẮT
Trang 4PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong chương trình đổi mới giáo dục, việc đổi mới phương pháp dạy học rấtquan trọng Phương pháp dạy học ngày càng được cải tiến theo hướng tích cực hóahoạt động nhận thức học tập của học sinh Bên cạnh việc tổ chức cho học sinh tựhọc, làm việc nhóm, thì việc sử dụng trò chơi trong quá trình dạy học cũng làmột cách thức hữu hiệu để kích thích sự tích cực nhận thức của học sinh trên lớp.Dạy học dựa trên trò chơi là một phương pháp gây nhiều hứng thú cho người họcnhưng đòi hỏi tính sáng tạo của người dạy Để có thể vận dụng tối ưu phương pháp
sử dụng trò chơi trong dạy học và đáp ứng yêu cầu của việc tổ chức thực hiệnphương pháp
Đặc thù của môn Sinh học là đi theo chương trình của từng khối lớp với rấtnhiều phần khác nhau liên quan trực tiếp đến đời sống nên các lĩnh vực này rất gầngũi với con người, phục vụ nhu cầu của con người, đặc biệt là chương cảm ứng ởSinh học 11 Sách giáo khoa Sinh học 11 được biên soạn theo hướng phát huy tínhtích cự học tập của học sinh Nội dung sách giáo khoa không chỉ cung cấp nhữngkiến thức phổ thông cơ bản, hiện đại mà còn định hướng, chỉ dẫn hoạt động dạy vàhọc, tạo điều kiện và thúc đẩy giáo viên đổi mới phương pháp dạy học
Đối với tình hình thực tiễn học sinh hiện nay, áp lực từ nhiều hướng khácnhau và nhiều môn học khác nhau Lý do từ phía một số giáo viên trong việctruyền tải kiến thức không hấp dẫn được học sinh, dẫn đến học sinh chán ngắt vớimôn Sinh học, không yêu thích môn học này dù rằng môn học này là môn học vôcùng thú vị Học sinh muốn học như câu nói: “Học mà chơi – chơi mà học”
Từ cơ sở lý luận và thực tiễn như thế, em chọn đề tài: “Thiết kế trò chơi trong dạy học chương cảm ứng, phần sinh học cơ thể, trung học phổ thông”.
Nhằm tìm hiểu về phương pháp thiết kế trò chơi trong dạy học Sinh học cũng như
Trang 5cung cấp một số trò chơi đơn giản mà giáo viên có thể tổ chức trong quá trìnhgiảng dạy.
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu thiết kế các dạng trò chơi trong dạy học chương Cảm ứng gópphần nâng cao chất lượng dạy học phần Sinh học cơ thể, sinh học 11
3 Đối tượng nghiên cứu
Trò chơi trong dạy học nội dung chương Cảm ứng Sinh học 11
4 Phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến lý luận về trò chơi dạy học
- Nghiên cứu các tài liệu về dạy học chương trình Sinh học 11 ở trườngTHPT
4.2 Phương pháp chuyên gia
Gặp gỡ, trao đổi với những chuyên gia có nhiều kinh nghiệm về lĩnh vựcmình đang nghiên cứu, lắng nghe sự tư vấn của các chuyên gia để định hướng choviệc triển khai đề tài
PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Khái niệm trò chơi
1.1.1. Chơi và hoạt động chơi
Chơi là một trong những hoạt động của con người, có mặt trong đời sốngcon người ở mọi lứa tuổi, mặc dù hình thức chơi thay đổi khi một người lớn lên già
đi Khi chơi, cả người lớn lẫn trẻ em đều say mê, vui vẻ, thoải mái Đối với ngườilớn, hoạt động chơi chiếm một vị trí nhất định trong cuộc sống của họ Còn đối vớitrẻ mẫu giáo, hoạt động chơi là nội dung chính của cuộc sống là hoạt động chủ đạocủa trẻ ở lứa tuổi này
Trang 6Có nhiều định nghĩa khác nhau về thuật ngữ “chơi”, có thể điểm qua một vàiđịnh nghĩa về “chơi” như:
- “Chơi là hoạt động chỉ nhằm cho vui mà thôi, không có mục đích gì khác”[8]
- “Chơi là hoạt động giải trí hoặc nghỉ ngơi” [7]
- “Chơi là một hoạt động vô tư, người chơi không chú tâm vào một lợi ích thiết thựcnào cả, trong khi chơi các mối quan hệ của con người với tự nhiên với xã hội được
mô phỏng lại, nó mang đến cho người chơi một trạng thái tinh thần vui vẻ, thoảimái, dễ chịu”[8]
- “Chơi là kiểu hành vi hoặc hoạt động tự nhiên, tự nguyện, có động cơ thúc đẩy lànhững yếu tố bên trong quá trình chơi và chủ thể không nhất thiết theo đuổi nhữngmục tiêu và lợi ích thực dụng một cách tự giác trong quá trình đó Bản thân quátrình chơi có sức cuốn hút tự thân và các yếu tố tâm lý của con người trong khichơi nói chung mang tính chất vui đùa, ngẫu hứng, tự do, cởi mở, thư giản, cókhuynh hướng thể nghiệm những tâm trạng hoặc tạo ra sự khuây khỏa chomình”[5]
Rõ ràng khó có thể đưa ra một khái niệm chung cho một hiện tượng “chơi”trong toàn bộ phạm vi hoạt động rộng lớn của con người vì hình thức thể hiện củahoạt động chơi vô cùng đa dạng cả về nội dung lẫn hình thức
Hoạt động chơi là hình thái đặc biệt của sự chơi và chỉ có ở con người Quátrình chơi diễn ra ở 2 cấp độ: cấp độ hành vi và cấp độ hoạt động Với tư cách làhoạt động, sự chơi diễn ra theo nhu cầu của chủ thể, được điều khiển bởi động cơbên trong quá trình chơi Yếu tố động cơ là căn cứ phân biệt rõ hoạt động chơi vớinhững dạng hoạt động khác Hoạt động chơi là dạng chơi có ý thức, cả nội dungvăn hóa xã hội, dựa trên các chức năng tâm lý cấp cao và chỉ có ở người, không có
ở động vật [5] “Loại hoạt động nào có cấu trúc động cơ nằm trong chính quá trìnhhoạt động, đó chính là hoạt động chơi” [6]
Trang 7Tóm lại, hoạt động chơi cả trẻ em và người lớn đều có cùng bản chất tựnhiên, ngây thơ, vô tư vì nó là một trường hợp của chơi nhưng đây là dạng chơi ởngười có ý thức, có động cơ xã hội và văn hóa, có nội dung nhận thức, tình cảm,đạo đức, thẩm mỹ Hoạt động chơi đương nhiên là chơi nhưng không phải mọihiện tượng chơi nào cũng là hoạt động chơi – có nhiều hiện tượng chơi chỉ là hành
vi hay động thái biểu hiện những khả năng và nhu cầu bản năng của cá thể sinh vậthoặc người [10]
1.1.2. Trò chơi
Một số nhà tâm lý – giáo dục học theo trường phái sinh học như K.Gross,S.Hall, V.Stern cho rằng, trò chơi là do bản năng quy định, chơi chính là sự giảitỏa năng lượng dư thừa Còn G.Piagie cho rằng, trò chơi là hoạt động trí tuệ thuầntúy là một nhân tố quan trọng đối với sự phát triển trí tuệ Trên quan điểm macxit,các nhà khoa học Xô Viết đã khẳng định rằng, trò chơi có nguồn gốc từ lao động
và mang bản chất xã hội Trò chơi được truyền thụ từ thế hệ này sang thế hệ khácchủ yếu bằng con đường giáo dục [4] Còn tác giả Đặng Thành Hưng thì trò chơi làmột thuật ngữ có hai nghĩa khác nhau tương đối xa
Một là kiểu loại phổ biến của chơi Nó chính là chơi có luật (tập hợp quy tắcđịnh rõ mục đích, kết quả và yêu cầu hành động) và có tính cạnh tranh hoặc tínhthách thức đối với người tham gia [5]
Hai là những thứ công việc được tổ chức và tiến hành dưới hình thức chơi,như chơi bằng chơi, chẳng hạn: học bằng chơi, giao tiếp bằng chơi, rèn luyện thânthể dưới hình thức chơi Các trò chơi đều có luật lệ, quy tắc, nhiệm vụ, yêu cầutức là có tổ chức và thiết kế, nếu không có những thứ đó thì không có trò chơi màchỉ có sự chơi đơn giản Như vậy, trò chơi là tập hợp các yếu tố chơi, có hệ thống
và có tổ chức, vì thế luật hay quy tắc chính là phương tiện tổ chức tập hợp đó[5]
Trang 8Tóm lại, trò chơi chính là sự chơi có luật, những hành vi chơi tùy tiện, bấtgiác không gọi là trò chơi [6].
Trò chơi dạy học có nguồn gốc trong nền giáo dục dân gian, trong những tròchơi dân gian, trong các trò vui và những bài hát khôi hài, hoặc hiện nay trò chơidạy học được xuất phát từ những trò chơi gameshow trên truyền hình như Đườnglên đỉnh Olyampia, Rung chuông vàng, được biến thể lại cho phù hợp với mốitrường học đường, thời gian tổ chức, trong đó chứa đựng các yếu tố dạy học
Còn theo tác giả Đặng Thành Hưng thì những trò chơi giáo dục được lựachọn và sử dụng trực tiếp để dạy học, tuân theo mục đích, nội dung, các nguyên tắc
và phương pháp dạy học, có chức năng tổ chức, hướng dẫn và động viên trẻ hayhọc sinh tìm kiếm và lĩnh hội tri thức, học tập và rèn luyện kỹ năng, tích lũy vàphát triển các phương thức hoạt động và hành vi ứng xử xã hội, văn hóa, đạo đức,thẩm mỹ, pháp luật, khoa học, ngôn ngữ, cải thiện và phát triển thể chất, tức là tổchức và hướng dẫn quá trình học tập của học sinh khi họ tham gia trò chơi gọi làtrò chơi dạy học [5]
Trang 9Các nhiệm vụ, quy tắc, luật chơi và các quan hệ trong trò chơi dạy học được
tổ chức tương đối chặt chẽ trong khuôn khổ các nhiệm vụ dạy học và được địnhhướng vào mục tiêu, nội dung học tập
Trò chơi học tập là những trò chơi có tác dụng cải thiện năng lực và phẩmchất người tham gia chơi thông qua đó giúp người chơi thể hiện năng lực của mìnhtrước tập thể hay những người cùng chơi
Trong dạy học, trò chơi không chỉ là nguồn cung cấp thông tin mà còn là conđường, cách thức để HS chiếm lĩnh thông tin, giúp HS hình thành tri thức mới haycủng cố hoàn thiện kỹ năng học tập Trong trừng mực nhất định, trò chơi còn được
sử dụng như là phương pháp tổ chức học sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức Điềunày có ý nghĩa quan trọng góp phần thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, tăngcường tính tích cực học tập, tạo niềm tin, hứng thú học tập và khả năng vận dụngkiến thức trong thực tiễn sản xuất và đời sống cho HS [5]
Như vậy, trò chơi là một trong những hình thức tổ chức dạy học trongtrường phổ thông, là loại trò chơi được sử dụng trong dạy học nhằm thực hiện mụctiêu học tập Trò chơi trong dạy học do giáo viên tạo ra, trực tiếp điều khiển, HSthông qua tham gia trò chơi có thể lĩnh hội tri thức mới hay hoàn thiện tri thức, kỹnăng, thái độ [9]
Trò chơi dạy học được sáng tạo ra và được sử dụng bởi các nhà giáo vàngười lớn dựa trên những khuyến nghị của lý luận dạy học, đặc biệt là của lý luậndạy học các môn học cụ thể Chúng phản ánh lý thuyết, ý tưởng, mục tiêu của nhàgiáo, là một trong những hoạt động giáo dục không tuân theo bài bản cứng nhắcnhư những giờ học [6]
Cần lưu ý rằng, cách gọi tên trước đây là trò chơi học tập thật ra chưa chínhxác, bởi vì học sinh không xây dựng và thiết kế chúng, ý tưởng và mục tiêu của trò
Trang 10chơi không phải do học sinh đề ra, học sinh cũng không tiến hành trò chơi mà làtham gia trò chơi Đó là một loại hoạt động giáo dục do GV tiến hành để dạy học làmột “trò” của GV chứ không phải trò của học sinh [5]
1.2. Các dạng trò chơi trong dạy học
Những hình thái cơ bản của chơi xét theo bản chất tâm sinh lý của nó (chơiđơn độc, chơi song song, chơi hội, chơi hợp tác, chơi chức năng, chơi kiến tạo,chơi tự do, chơi có nghi thức, chơi sao chép lại mẫu, chơi có liên hệ, chơi sáng tạov.v ) gợi ra rằng cần phân loại trò chơi dạy học theo các cấu trúc hay chức năngtâm sinh lý của người tham gia trò chơi, đồng thời cũng chính là đối tượng của dạyhọc [10]
Những chức năng tâm sinh lý chủ yếu của con người xét đến cùng, từ bé chođến lớn và qua suốt cuộc đời, được thể hiện trong mọi hoạt động, quan hệ, côngviệc và những lĩnh vực sinh hoạt khác nhau của cá nhân, là nhận thức, biểu cảmhay thái độ, và vận động Ba chức năng này cũng là những lĩnh vực phát triển haynhững mục tiêu giáo dục, rèn luyện của học sinh trong quá trình dạy học Như vậy,căn cứ vào chức năng, trò chơi dạy học có 3 nhóm sau [5]:
*Nhóm 1: Trò chơi phát triển nhận thức Đó là loại trò chơi đòi hỏi ngườitham gia phải sử dụng các chức năng nhận thức, nỗ lực hoạt động nhận thức, thựchiện các hành vi và hành động nhận thức để tiến hành các nhiệm vụ chơi, hoànthành các luật và quy tắc chơi, tuân thủ những yêu cầu và mục đích chơi, nhờ vậy
mà cải thiện và phát triển được khả năng nhận thức, quá trình và kết quả nhận thứccủa mình Trò chơi phát triển nhận thức lại được phân thành một số đội nhỏ [5]:
- Các trò chơi phát triển cảm giác và tri giác: Ví dụ các trò chơi thi xếp hình, ghéphình theo hình dạng, theo màu sắc; trò chơi nhận dạng các đồ vật, con vật và đốichiếu các sự vật với mẫu, với vật thật, với mô hình, trò chơi phân biệt các sắc thái
Trang 11của màu, phân biệt các bộ phận đồng nhất và khác nhau giữa các sự vật; trò chơinghe và nhận dạng âm thanh [5]
- Các trò chơi phát triển và rèn luyện trí nhớ: Ví dụ trò chơi kể và tiếp nối các từđồng nghĩa, các đồ vật, các con vật, các chữ cái: Trò chơi nhắc lại các âm, các nốtnhạc, trò chơi nhận lại các hình sau khi quan sát, nhớ lại dạy số, nhớ lại số lượnghay kích thức của vật [5]
- Các trò chơi phát triển tưởng tượng và tư duy: Ví dụ các môn cờ khác nhau, các tròchơi xây dựng, lắp ghép mô hình, các trò chơi có vai (phóng tác), phân vai (theochủ đề) và đóng kịch; các trò chơi thi giải đố, thi tính toán thi với các thực nghiệmkhoa học; các trò chơi thực hiện những thuật toán như xếp đội hình, giải các bài tậptheo chương trình; các trò chơi khoa học vui [5]
*Nhóm 2: Trò chơi phát triển các giá trị: Đó là những trò chơi có nội dụng vănhoá, xã hội, trong đó các quan hệ chơi phóng tác hoạt lý tưởng hoá các quan hệ đạođức, thẩm mỹ, kinh tế, gia đình, xã hội, chính trị, pháp luật, quân sự hiện thực vàcác quy luật hay quy tắc chơi được định hướng vào việc kích thích, khai thác cácthái độ, tình cảm tích cực, động viên ý chí và nhu cầu xã hội, khuyến khích sự pháttriển các phẩm chất cá nhân của người tham gia [5]
Ví dụ: Các trò chơi phân vai theo các chủ đề, các trò chơi đóng kịch, các tròchơi dân gian có tính chất lễ hội, các trò chơi tập thể có tính chất liên hoan: Thi nấucơm, thi kéo co, thi nhảy múa, thi đọc thơ, thi làm thơ; các trò chơi phóng tácnhững nghề nghiệp hay quan hệ xã hội Chúng là môi trường giao tiếp và chia sẻkinh nghiệm sống, giúp trẻ học và rèn luyện những kỹ năng xã hội, kỹ năng cộngtác… Một số trò chơi đòi hỏi khả năng đánh giá sự vật hay hành vi, hành động,tính cách con người, khả năng giải đáp những tình huống khác nhau [5]
*Nhóm 3: Trò chơi phát triển vận động [5]
Trang 12- Hầu hết các trò chơi thể thao như chơi bóng, đá cầu, mang vác, leo trèo, chạynhảy, nhảy dây, đuổi bắt, xếp hình bằng đội ngũ
- Các trò chơi phóng tác có nội dung quân sự, lao động, dịch vụ đòi hỏi phảivận động thể chất và di chuyển cơ thể
Các trò chơi phát triển vận động là loại trò chơi được chơi hơi khác những tròchơi vận động, nó có vi phạm rộng hơn Trò chơi vận động trực tiếp đòi hỏi cácvận động phải tuân theo luật hay quy tắc, và nội dung chơi chủ yếu là vận động
Nó đương nhiên có chức năng phát triển vận động Còn trò chơi phát triển vậnđộng vừa gồm các trò chơi vận động vừa gồm những trò chơi khác [5]
Chức năng của cá nhân ngày càng phát triển phân hoá theo sự tăng dần củalứa tuổi và thể hiện cụ thể trong các lĩnh vực hành vi, hoạt động quan hệ thực hiệncủa con người Dạy học chính là dạy người ta lĩnh hội các phương thức hành vi,hoạt động và quan hệ, hay như chúng ta quen gọi là các mặt giáo dục và phát triểncủa trẻ em Các lĩnh vực hay các mặt này là tầng phát triển cụ thể hơn tầng chứcnăng, có nội dung bộ môn hay chuyên biệt, có tính chất ngành Nếu như các hành
vi và hoạt động có cơ cấu ngành (lĩnh vực) thì bản thân cơ cấu đó gợi ý cho ta phânloại và xác định các đội trò chơi dạy học theo nguyên tắc ngành Điều đó còn cónghĩa nếu cơ cấu ngành thay đổi theo lứa tuổi học sinh, thì hệ thống trò chơi phảithay đổi [5]
1.3. Vai trò của trò chơi trong dạy học
Xây dựng đội chơi: Đó là những trò chơi được sử dụng để cải thiện mốiquan hệ giữa cá nhân với cá nhân, giữa cá nhân với tập thể Các thành viên sẽ họplại thành đội và làm việc theo đội [10]
Cải thiện khả năng giao tiếp: Loại trò chơi này được thiết kế và sử dụng đểngười chơi thấy được cái họ cần cải thiện trong khả năng giao tiếp Khi một
Trang 13chương trình về kỹ năng giao tiếp người chơi cần phải đảm bảo tất cả những gìmình đưa ra là đúng và những bản nhận xét là một phần quan trọng của trò chơi.Lời nhận xét phải cụ thể và hướng tới những cách cư xử của từng cá nhân khi giảiquyết vấn đề [5].
Phát triển kỹ năng thuyết trình: Bao gồm những trò chơi có mục đích giúpngười chơi phát triển khả năng đứng trước đám đông hay kỹ năng thuyết trình.Trong khi sử dụng các trò chơi để tăng cường kỹ năng thuyết trình SV cần chớpthời cơ bằng việc thể hiện cá tính của mỗi cá nhân trong đội bất cứ khi nào có thể.Điều này sẽ phát triển các kỹ năng thuyết trình Điều quan trọng là người thuyếttrình phải đảm bảo những cá nhân đó được để ý và được báo cáo lại bởi các thànhviên khác còn lại trong đội Bằng cách quan sát đơn giản các thành viên trong đội
sẽ nhận ra những điều mà họ cần SV càng nhìn thấy nhiều phong cách thuyết trìnhcàng tốt [5]
Rèn luyện trí nhớ: Các hoạt động đòi hỏi phải tái hiện trong thời gian ngắnhoặc dài những kinh nghiệm tri giác, thị giác hoặc thính giác Trí nhớ được trắcđịnh bằng các trò đố, trong đó phải huy động tri thức từ quá khứ để giải đáp nhữngcâu hỏi đánh đố Bởi vì trò chơi đố có thể được xây dựng cho tất cả những lĩnh vựchọc tập trong nhà trường, nên có thể sử dụng chúng như những biện pháp để giúp
SV tập dượt tri thức đã học trước đây và bằng cách đó nâng cao hiệu suất trí nhớcủa họ [5]
Rèn luyện tính sáng tạo: Hiểu theo nghĩa phát kiến ra một biến thể mới củahoạt động Rõ ràng là các kiểu trò chơi khác biệt nhau ở mức độ độc đáo mà nókhuyến khích hoặc hạn chế Những phương án khác của trò chơi thích hợp nhấtcho việc kích thích tính sáng tạo là giải trí bằng đồ hoạ, vẽ tranh, viết truyện, làmthơ, nghĩ ra các trò đùa, câu đố, mô tả những phát kiến tưởng tượng [5]
Trang 14Học những kỹ năng phán đoán: Chỉ một loại năng lực lường trước những dữliệu của các hành động có thể xảy ra trong tương lai ở trong một tình huống, vàđánh giá những nhân tố nào quyết định xác suất lớn nhất xảy ra điều gì đó [6]
Học kỹ năng đánh lừa: Chỉ một loại năng lực đánh lạc hướng người khácbằng cách tỏ ra dự định một hành động này nhưng thực tế lai thực hiện một hànhđộng khác Năng lực này là sự mở rộng của năng lực dự đoán các sự kiện, nó đòihỏi phải ước định được mình có thể dùng những cử chỉ biểu đạt nào để đánh loạiđược các đối thủ, khiến cho họ phán đoán những sai lầm về những hoạt động sau
đó của mình [5]
Học và rèn luyện hành vi có luật: Có nghĩa là cá nhân hiểu các luật lệ, quytắc chi phối hoạt động, tuân theo luật, tôn trọng những thoả thuận đã nhất trí vớinhau để tránh vi phạm luật và làm theo những gì đã nhất trí Mọi trò chơi có thểkích thích những tiến bộ hướng tới những mục tiêu này nhất là trò chơi dạy học[5]
Học cách làm chủ thái độ đối với thành công và thất bại: Có nghĩa là cá nhântán thành những phản ứng được chấp nhận về mặt xã hội trước sự thắng và bại Bất
cứ hoạt động nào hễ có mục đích vươn tới hoặc có đối thủ để chiến thắng, đều tạo
ra những cơ hội tốt để bồi dưỡng thái độ này [5]
Cải thiện kỹ năng tự quản: Thông qua các trò chơi cho phép người tham giabiết được họ có thể cải thiện kỹ thuật tự đánh giá bản thân ở chỗ nào Ở đây chúng
ta chỉ quan tâm đến việc cải thiện khả năng tổ chức của người tham gia [5]
Chương II Thiết kế trò chơi trong dạy học chương cảm ứng, phần sinh học cơ thể, trung học phổ thông
2.1 Cấu trúc nội dung chương Cảm ứng.
Phần Sinh học cơ thể, Sinh học 11 gồm 52 tiết trong đó có: [10]
- 38 tiết lý thuyết và 8 tiết thực hành
Trang 15- 6 tiết ôn tập và kiểm tra.
Ở phần này, chương trình đề cập đến Sinh học cơ thể đa bào (thực vật vàđộng vật) được tích hợp trong 4 chương sau:
Chương 1 Chuyển hóa vật chất và năng lượng
Chương 2 Cảm ứng
Chương 3 Sinh trưởng và phát triển
Chương 4 Sinh sản
Trong đó, chương cảm ứng là chương khá quan trọng, chương này nằm liền
kề sau chương Chuyển hóa vật chất và năng lượng và nằm trước chương Sinhtrưởng phát triển và chương Sinh sản Đây là chương có nhiều nội dung gắn liềnvới thực tiễn cuộc sống, ví dụ thực tế đa dạng
Cấu trúc nội dung chương Cảm ứng như sau [1]:
Chương II Cảm ứng
Phần A: Cảm ứng ở Thựcvật
Gồm 3 bài: Hướng động(Vận động định hướng)
và ứng động (Vận độngcảm ứng) ở thực vật, thựchành về hướng động
Phần B Cảm ứng ở Độngvật
Gồm có 8 bài: Cảm ứng ởđộng vật (tiết 1+2), điệnthế nghỉ, điện thế hoạtđộng, dẫn truyền xungthần kinh trong cung phản
xạ và tập tính ở động vật(tiết 1+2), thực hành xemphim tập tính
Trang 162.2 Thiết kế các trò chơi trong dạy học chương Cảm ứng Sinh học 11
2.2.1. Sử dụng trò chơi “Phất cờ” trong hoạt động hình thành kiến thức “Các kiểu
hướng động” bài 23: Hướng động.
- Các thành viên trong đội quay lại với nhau
- Đội 1 chọn câu hỏi Quan sát hình ảnh, video và trả lời câu hỏi
- Thảo luận đội trong 30 giây và trả lời Các đội khác cũng tiến hành thảo luận để
bổ sung câu trả lời
- Đại diện đội trả lời GV chính xác hóa kiến thức, giải thích và ghi điểm cho độitrả lời đúng
- Cứ như thế cho các đội còn lại