Một điểm khác biệt nữa trong vai trò của người giáo viên mầmnon tại Nhật Bản đó là giáo viên mầm non tại đây được trao quyểnchủ động trong xây dựng nội dung và giáo dục trẻ dưới sự giám
Trang 1CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG MẦM
NON CHẤT LƯỢNG CAO
Trang 2Tổng quan về tình hình nghiên cứu vấn đề:
Những nghiên cứu về hoạt động bồi dưỡng giáo viên trên thế giới
Trên thế giới, nhiều quốc gia nhất là các nước đang pháttriển đã có những nghiên cứu về quản lý hoạt động đào tạo, bồidưỡng chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm giáo viên mầm non mộtcách rõ nét, sâu sắc ở những khía cạnh, nội dung khác nhau Việcnghiên cứu này ở một số nước như sau:
Ở Nhật Bản:
Giáo dục Nhật Bản được biết đến từ lâu không chỉ về chấtlượng giáo dục mà còn là chất lượng đội ngũ giáo viên, Đội ngũgiáo viên Nhật bản thể hiện được yêu cầu sư phảm từ phươngpháp giảng dạy đến phong cách nhà giáo Đối với mỗi cấp đào tạolại có những thay đổi khác nhau Giáo viên mỗi cấp học thể hiện
sự đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp khác nhau, giáo dục mầm nonNhật bản được biết đến trên thế giới nhờ có một đội ngũ giáo viênđược đào tạo bài bản như vậy
Tại Nhật bản, có hai hình thức đào tạo giáo viên đáp ứng hai loại hình trường mầm non khác nhau Mỗi loại hình trường mầm non có một yêu cầu riêng cho đội ngũ và giáo dục sư phạm Nhật
Trang 3bản đã đáp ứng yêu cầu này khi đưa ra hai loại hình nguồn lực sư phạm mầm non khác nhau.
Hoikuen (là các trung tâm chăm sóc trẻ cả ngày) trực thuộc
Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi xã hội, loại hình trường này nhằmđáp ứng yêu cầu của phụ huynh không có thời gian chăm sóc con,yêu cầu giữ trẻ của loại hình trường này là 8h/ngày, 12 tháng/ năm(trừ các ngày Chủ nhật)
Yochien (Trường mẫu giáo bán trú): Yochien là loại hình trựcthuộc Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ,
là một bộ phận của hệ thống giáo dục trong hệ thống giáo dụcNhật bản, Yochien chăm sóc và giữ trẻ 4 giờ/ngày và thời gian giữtrẻ tối thiểu là 39 tuần/ năm… đối tượng phụ huynh có nhiều thờigian bên con hơn sẽ lựa chọn các trường này
Vì hai loại hình trường mầm non khác nhau nên giáo dục sưphạm mầm non Nhật bản đã đưa ra các hình thức đào tạo giáoviên mầm non khác nhau.Mỗi hình thức giữ trẻ khác nhau thìcũng có những yêu cầu riêng đối với giáo viên mầm non Đối vớicác giáo viên làm tại các trường Yochien thì phải tốt nghiệp ngành
sư phạm mầm non theo 1 trong 3 chuẩn của chính phủ sau:
Giáo viên tốt nghiệp cấp 3, được đào tạo tại các trườnghướng nghiệp trong vòng 2 năm sẽ nhận được chứng chỉ 2
Trang 4Giáo viên tốt nghiệp cấp 3, được đào tạo tại các trường caođẳng trong vòng 2 năm sẽ nhận được chứng chỉ 2.
Giáo viên tốt nghiệp cấp 3, hoàn thành khóa học 4 năm tạicác trường đại học thì sẽ được cấp chứng chỉ loại 1
Với mỗi loại chứng chỉ khác nhau, các giáo viên mầm non sẽnhận được mức lương, trợ cấp khác nhau Thông thường các giáoviên mầm non có chứng chỉ loại 1 sẽ nhận được mức lương caohơn
Đối với các giáo viên mầm non tại các trường Hoikuen thì sẽphải đáp ứng 1 trong 2 khóa đào tạo sau:
–Được đào tạo sư phạm mầm non tại 1 trường hướng nghiệp,cao đẳng được Bộ Y tế, Lao động & Phúc lợi công nhận
Phải có chứng chỉ Hoikuen
Hiện tại ở Nhật giáo viên có thể nhận được cả hai chứng trỉYochien và Hoikuen nếu tham gia một số trường đại học cao đẳng
và hướng nghiệp có thể cấp được cả hai chứng chỉ riêng Đây là
hệ thống đào tạo linh động giúp giáo viên có thể chuyển đổi vị tríviệc làm phù hợp, đây cũng chính là điểm khác biệt trong giáodục Việt Nam và Nhật Bản mà giáo dục sư phạm mầm non có thểtham khảo như một kinh nghiệm trong đào tạo sư phạm
Trang 5Một điểm khác biệt nữa trong vai trò của người giáo viên mầmnon tại Nhật Bản đó là giáo viên mầm non tại đây được trao quyểnchủ động trong xây dựng nội dung và giáo dục trẻ dưới sự giám sátcủa cơ quan quản lý và tuân thủ theo khung chương trình chuẩn,phương pháp nội dung giáo dục được quy định bởi chính phủ là nềntảng được Nhà trường áp dụng Chính sự trao quyển này khiếnngười giáo viên mầm non tại Nhật bản đóng vai trò quan trọng
Yêu cầu chất lượng nguồn nhân lực bao giờ cũng đi kèm vớiquyền lợi, vậy mức lương giáo viên sư phạm mầm non Nhật bảnđược thực hiện như thế nào? Mỗi giáo viên trong mỗi cơ sở giảngdạy sẽ có mức lương khác nhau tùy theo năng lực Trong một báocáo điều tra được thu thập từ các thông báo tuyển dụng giáo viênmầm non của Nhật bản có thể thấy mức lương giáo viên được quyđịnh như sau:
Đối với giáo viên mầm non:
Giáo viên có chứng chỉ loại 1 giảng dạy tại trường mầm nonTokyo sẽ có mức lương trung bình 199.1000 yên/tháng
Giáo viên có chứng chỉ loại 2 giảng dạy tại trường mầm nonTokyo sẽ có mức lương trung bình khoảng 181.100 yên/tháng
Trang 6Giáo viên có chứng chỉ loại 2, loại 1 nếu dạy tại các trườngmầm non tư thì sẽ nhận được mức lương từ 166.500 đến 184.000yên/tháng.
Đối với giáo viên nhà trẻ:
Giáo viên có chứng chỉ loại 2 dạy tại Tokyo sẽ có mức lương178.000 yên/tháng
Giáo viên có chứng chỉ loại 2, loại 1 dạy tại trường tư sẽnhận được mức lương trung bình là 161.700 yên/tháng và 172.500yên/tháng
Mức lương trên của giáo viên là mức lương cơ bản chưa baogồm các khoản trợ cấp ngoài lương khác Mức quy đổi từ đồngYên sang VNĐ như sau: 100.000 yên là khoảng hơn 20.000.000đồng
Ở Nhật bản, nghề giáo viên mầm non được đánh giá cao.Theo số liệu được công Bố của Bộ Giáo dục Nhật Bản thì năm
1996 có 96 trường đại học, 223 trường cao đẳng, 66 trường sauđại học và 45 trung tâm khác được Chính phủ phê duyệt đượcphép đào tạo ngành sư phạm mầm non
Để trở thành giáo viên mầm non, ứng viên cần có một trong
ba loại giấy phép giảng dạy Các khóa học liên quan đến giảng
Trang 7dạy mầm non thường bao gồm cả nội dung như tâm lý giáo dục,triết lý giáo dục, piano, phương pháp dạy học nghệ thuật và giáodục thể chất Một người muốn làm việc trong lĩnh vực chăm sóctrẻ em cần tốt nghiệp từ một trường dạy nghề thì phải được đượcchính phủ công nhận hoặc phải tham gia và đạt kết quả tại một kỳthi cấp quốc gia.
Ở Pháp
Pháp, giáo viên mầm non phải có bằng cử nhân ở lĩnh vựckhác trước khi nghiên cứu giáo dục Trong bài nghiên cứu "Giáodục mầm non ở Pháp - Quan điểm cá nhân", tiến sĩ Bonnie R.Hurless, chuyên gia giáo dục mầm non tại Đại học Dominican ởRiver Forest, Illinois (Mỹ), chỉ ra những tiêu chuẩn nghiêm ngặtdành cho giáo viên mầm non ở Pháp
Bà gặp một cô giáo mầm non tương lai vừa hoàn thành kỳthi tuyển và hồi hộp chờ điểm Điểm số đóng vai trò quyết định cô
có được làm giáo viên mầm non hay không và sẽ công tác ở đâutrong những năm sắp tới
Từ cô giáo này, Hurless có cơ hội tìm hiểu về toàn bộchương trình đào tạo giáo viên ở Pháp Giáo viên là nghề có tính
Trang 8cạnh tranh cao tại Pháp Tất cả đều có bằng cử nhân trong lĩnhvực khác trước khi bắt đầu nghiên cứu giáo dục.
Quá trình đào tạo, các giáo viên tương lai phải trải qua rấtnhiều kỳ thi, quan trọng nhất là bài thi nói chuyên nghiệp(Professional Oral Examination), bao gồm phần phản biện choluận văn dài khoảng 30 trang
Mỗi người nhận được 3 câu hỏi, một giờ chuẩn bị và 20 phúttrình bày chủ đề Họ cũng phải thực hiện bài thi kiến thức ngônngữ tiếng Pháp dài 4 tiếng và bài thi toán dài 3 tiếng
Bài thi tiếng Pháp gồm 3 phần Phần 1 yêu cầu tóm tắt 3cuốn sách được ban giám khảo lựa chọn; phần 2 yêu cầu ứng viênphân tích đoạn chữ viết của một đứa trẻ; phần 3 yêu cầu đánh giámột cuốn sổ tay giáo viên và lên kế hoạch bài giảng
Tiếp theo, các thí sinh được chọn nội dung phần còn lại của
kỳ thi Lựa chọn thứ nhất có thể là sinh học, vật lý hoặc lịch sử.Lựa chọn thứ hai kiểm tra sự thông thạo ngôn ngữ, mỹ thuật hoặc
âm nhạc Nội dung bao gồm lý thuyết và cả ứng dụng thực tế
Tất cả thí sinh cần vượt qua kỳ thi bơi lội với yêu cầu 25mbơi úp và 25m bơi ngửa Sau đó, họ phải biểu diễn kỹ năng cứungười bằng cách thực hiện trên hình nộm trong phạm vi thời gian
Trang 9đã được quy định Họ cũng phải lựa chọn thi một trong các mônchạy định hướng, bóng rổ, điền kinh, cầu lông hoặc múa hiện đại.
Ở Pháp, giáo viên mầm non phải hoàn thành chương trìnhđào tạo và trải qua các kỳ thi nghiêm ngặt như giáo viên ở mọicấp độ Họ được xem như các chuyên gia và hưởng cùng mứclương, địa vị, uy tín, đồng thời cơ hội phát triển nghề nghiệp luônrộng mở
Nhà giáo dục Mỹ Karen Scott Hill sau chuyến tham quantrường học Pháp từ năm 1999 rất ấn tượng với quá trình tuyểndụng này: "Sự nhấn mạnh vào chất lượng giáo viên là trụ cột của
hệ thống mầm non chất lượng ở Pháp"
Ở Mỹ
Mỹ, giáo viên mầm non phải có bằng Associate's degreehoặc CDA Hurless cho rằng các giá trị cơ bản trong giáo dụcmầm non ở Pháp giống Mỹ Cả hai đất nước đều chú trọng xâydựng từng cá thể của xã hội thành công
Do vậy, tầm quan trọng của giáo dục mầm non được chútrọng từ sớm Tuy nhiên, cách thức vận hành hệ thống có nhiềuđiểm khác biệt Theo một nghiên cứu, từ năm 2002, 39 tiểu bang
Trang 10đã và đang phát triển các tiêu chuẩn của bậc mầm non, liên kếttrực tiếp với các tiêu chuẩn của chương trình K-12.
Sự phát triển những tiêu chuẩn này ảnh hưởng đến chươngtrình đào tạo giáo viên của các tiểu bang Chẳng hạn, ở Illinois, aimuốn trở thành giáo viên phải trải qua 3 kỳ thi riêng biệt trước khi
đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận nhà nước
Theo trang study.com, tất cả bang ở Mỹ đều yêu cầu giấyphép giảng dạy mầm non Tuy nhiên, mỗi bang cũng có nhữngquy định riêng
Một số bang yêu cầu bằng Associate's degree (hoàn thànhhai năm cao đẳng hoặc hai năm đầu của hệ đại học và có thểchuyển tiếp lên năm ba), bang khác có thể chỉ cần bằng tốt nghiệpphổ thông và giấy chứng nhận Child Development Associate(CDA) Một số hội đồng cấp giấy phép có chương trình đào tạogiáo viên mầm non riêng
Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), các giáo viên mầmnon được tuyển dụng bởi chương trình liên bang Head Start, ítnhất phải có bằng Associate's degree Giáo viên đạt trình độ này
có các kỹ năng bao gồm sáng tạo trong học tập, quan sát trẻ em,
Trang 11giáo dục sức khỏe và dinh dưỡng, dạy chữ viết cho trẻ nhỏ và nắmbắt nhu cầu của trẻ đặc biệt.
Trong khi đó, một người đủ điều kiện theo học chương trìnhCDA khi có bằng tốt nghiệp phổ thông hoặc tương đương Thísinh cần nộp giấy xác minh 120 giờ đào tạo chính quy và 480 giờkinh nghiệm giáo dục mầm non có được trong vòng 5 năm Sau
đó, để lấy được giấy chứng nhận CDA, họ phải trải qua kỳ thi trắcnghiệm dài 2 tiếng và phỏng vấn miệng Chứng chỉ này được yêucầu gia hạn sau 3 năm đầu tiên và 5 năm một lần sau đó
Giáo viên mầm non được xác định là đội ngũ quan trọng cóvai trò kích thích tinh thần ham học của trẻ Họ hướng dẫn trẻ đọc,viết, hiểu khái niệm toán học cơ bản, đồng thời khuyến khích sựsáng tạo và tương tác xã hội Giáo viên ở trường tư thường cóquyền kiểm soát chương trình giảng dạy nhiều hơn, quy mô lớphọc cũng nhỏ hơn ở trường công
Ở Anh
Anh, giáo viên mầm non có bằng cấp như giáo viên tiểu học
Theo The Guardian, Bộ Giáo dục Anh tuyên bố giáo viênmầm non được yêu cầu trình độ bằng cấp như giáo viên tiểu học
từ tháng 9/2013
Trang 12Động thái này nhằm cải thiện và nâng cao chất lượng giáodục mầm non Nhờ quá trình cải cách, các nhân viên ở cơ sở giáodục mầm non cũng có thể trở thành giáo viên hoặc nhà giáo dụcmầm non.
Charlie Taylor, giám đốc điều hành Đại học Quốc gia vềgiảng dạy và lãnh đạo cho biết: "Không có gì quan trọng tronggiáo dục mầm non hơn chất lượng nhân viên phục vụ Lực lượng
có vai trò hỗ trợ trẻ nhỏ và phụ huynh này cần có chất lượng tốt,được tôn trọng và dẫn đầu hệ thống giáo dục"
Tình hình nghiên cứu về bồi dưỡng giáo viên tại Việt Nam
Khi nói đến giáo dục thì ta phải nghĩ ngay đến yếu tố quantrọng không thể thiếu đó là đội ngũ giáo viên, lịch sử nghiên cứugiáo dục nước ta đã có nhiều bài viết, nhiều công trình nghiêncứu, song tập trung nhiều nhất vào thời kỳ chúng ta xây dựngchiến lược phát triển giáo dục từ năm 1998 đến nay, nội dung củacác bài viết chủ yếu xác định về vai trò của đội ngũ giáo viên, vềđánh giá chất lượng đội ngũ, nguyên nhân của những yếu kém,những tồn tại cần khắc phục ở những địa phương khác nhau,những phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu riêng biệt.Một số công trình nghiên cứu về đề tài này như: Năm 1999, Phạm
Trang 13Quang Huân có bài viết: "Nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động
tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên trường phổ thông", Tạp chíPhát triển giáo dục số 1 [23]; Năm 2002, Trần Bá Hoành đã đềcập đến vấn đề bồ dưỡng giáo viên trong bài "Bồi dưỡng tại chỗ
và bồi dưỡng từ xa", Tạp chí giáo dục, tháng 11/2002 [20]; Năm
2003, tác giả Hà Thế Truyền có đề tài "Những giải pháp quản lýnhằm nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên THPT trong giai đoạnmới", Đề tài cấp Bộ, mã số B2001-53-06 [41]; Tác giả Bùi ThịLoan trong bài viết: "Về công tác bồi dưỡng giáo viên THPThiện nay" ở Tạp chí giáo dục số 176 đã đề cập đến thực trạngchất lượng và điều kiện của công tác đào tạo bồi dưỡng giáo viênTHPT hiện nay [29]
Tác giả Lưu Xuân Mới, Học viện Quản lý giáo cục nghiêncứu "Phát triển chuyên môn - nghiệp vụ cho giảng viên đại họctrong thời đại thông tin" đã đề cập đến việc phát triển chuyênmôn, nghiệp vụ cho người giáo viên thời hiện đại như là tất yếukhách quan và là chìa khóa then chốt để cải tiến chất lượng dạyđại học và có xác định đến một số kỹ năng nghiệp vụ cơ bản củagiáo viên [32]
Ngoài ra, có rất nhiều Luận văn thạc sĩ, các bài báo đăng trêncác tạp chí, tập san về khoa học giáo dục, các công trình nghiên
Trang 14cứu khoa học khác nghiên cứu về việc xây dựng và phát triểnchuyên môn, nghiệp vụ đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý.
Để thực hiện quản lý đội ngũ giáo viên mầm non có năng lựcchuyên môn, đạt tiêu chuẩn nghè nghiệp đã có nhiều công trìnhnghiên cứu trong đó có nhiều công trình nghiên cứu đã đưa ra cáccác biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáoviên như: "Các biện pháp quản lý chương trình bồi dưỡng giáoviên mầm non nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mầm non HàNội trong thời kỳ đổi mới" của Phạm Thị Hảo Hương (2003); giảipháp quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên mầm non thành phố HảiPhòng trong giai đoạn từ nay đến 2015 của Vương Thị Đào(2008);… Qua các công trình nghiên cứu khoa học đã được công
bố cho thấy các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào quản lý bồidưỡng đội ngũ giáo viên ở các cơ sở giáo dục phù hợp với điềukiện, hoàn cảnh của địa phương để từng bước củng cố, đào tạo,bồi dưỡng đội ngũ này chủ yếu theo tiếp cận chức năng
Như vậy, qua nghiên cứu và tổng hợp một số tài liệu nghiêncứu, có thể nói giáo dục Việt Nam đang bước chuyển mình đổimới đáp ứng yêu cầu hội nhập Vấn đề đặt ra là: để đáp ứng yêucầu của đổi mới giáo dục và hội nhập cần có những nhà giáo nhưthế nào? Những phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn và
Trang 15nghiệp vụ sư phạm của giáo viên như thế nào để đảm bảo cho đổimới giáo dục và hội nhập thành công, đặc biệt là đối với giáo dụcmầm non Với vai trò to lớn như vậy, công tác phát triển, bồidưỡng đội ngũ giáo viên của các trường mầm non chất lượng caohiện nay là công việc hết sức quan trọng Công việc này khôngphải chỉ của riêng ngành giáo dục mà đang được sự quan tâm lớncủa Đảng, của Nhà nước và của toàn xã hội.
Tuy nhiên, đến nay hiện chưa có công trình nghiên cứu nào vềthực trạng và biện pháp phát triển, bồi dưỡng (về chuyên môn,nghiệp vụ sư phạm) cho đội ngũ giáo viên trường mầm non chấtlượng cao trên địa bàn thành phố Hà Nội
Các khái niệm cơ bản
- Đội ngũ giáo viên
Theo từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Đội ngũ là tập hợp gồmmột số đông người cùng chức năng, nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp,hợp thành lực lượng hoạt động trong hệ thống (tổ chức) và cùngchung một mục đích nhất định”
Tác giả Đặng quốc Bảo cho rằng “đội ngũ là một tập thểngười gắn kết với nhau, cùng chung lý tưởng, mục đích, ràng
Trang 16buộc nhau về vật chất, tinh thần và hoạt động theo một nguyêntắc”.
Có thể thấy: Đội ngũ giáo viên là tập hợp những giáo viên
được tổ chức thành một lực lượng, có chung một lý tưởng, mục đích, nhiệm vụ đó trong thực hiện mục tiêu của nhà trường Đội ngũ giáo viên hoạt động và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của luật giáo dục
Theo Điều 34, Điều lệ trường mầm non quy định: giáo viêntrong các cơ sở giáo dục mầm non là người làm nhiệm vụ nuôi
Trang 17dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em trong nhà trường, nhà trẻ, nhómtrẻ, lớp mẫu giáo độc lập [5].
Đội ngũ giáo viên mầm non có thể hiểu là tập hợp giáo viêntrong các cơ sở giáo dục mầm non làm nhiệm vụ nuôi dưỡng,chăm sóc, giáo dục trẻ em trong độ tuổi học mầm non Nhìn trênphương diện nguồn nhân lực thì đội ngũ giáo viên mầm non trongcác trường mầm non chính là nguồn nhân lực chất đặc biệt, nguồnnhân lực chất lượng cao trong các trường mầm non
Đội ngũ giáo viên mầm non trong các trường chất lượng cao
là tập hợp đội ngũ các nhà giáo được tuyển dụng đáp ứng yêu cầu
về vị trí việc làm của người giáo viên mầm non trong các trườngchất lượng cao, nơi mà đòi hỏi các giáo viên phải có được các tiêuchuẩn nghề nghiệp, tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, tiêu chuẩn vềnăng lực đáp ứng yêu cầu giảng dạy trong các trường chất lượngcao Đây là một lực lượng giáo viên cùng chung một nhiệm vụthực hiện mục tiêu của nhà trường, cùng làm việc trong mộtkhuôn khổ được quy định bởi pháp luật và thể chế xã hội
- Trường mầm non chất lượng cao
Trường MN chất lượng cao là trường mầm non phải đáp ứngđược đầy đủ, đúng các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo vềtrường mầm non chuẩn quốc gia; tiêu chuẩn đánh giá chất lượng
Trang 18giáo dục trường mầm non và các chuẩn khác về cơ sở vật chất, độingũ giáo viên, chương trình, phương pháp giảng dạy và dịch vụgiáo dục chất lượng cao áp dụng tại cơ sở giáo dục mầm non theoQuyết định số 20/2013/QĐ-UBND do UBND Thành phố Hà Nội
Trong đó yêu cầu ít nhất 70% giáo viên đạt trình độ đào tạotrên chuẩn và có trình độ tiếng anh đạt loại A, 70% có trình độ B
và có ít nhất 80% giáo viên có trình độ công nghệ thông tin đápứng yêu cầu đổi mới giáo dục, 100% giáo viên được đánh giá xếploại khá trở nên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non theoyêu cầu của Bộ trường Bộ GD&ĐT trong đó 70% trở lên đạt loạixuất sắc Trường mầm non chất lượng cao phải có được đội ngũgiáo viên chuyên biệt dạy được tạo hình, âm nhạc, thể chất, hàngnăm được bồi dưỡng phương pháp giáo dục cập nhật điển hìnhtrong nước và trên thế giới và phải có giáo viên dạy giỏi cấpQuận, cấp Thành phố
- Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
Triết học có định nghĩa phát triển nghĩa là:“ biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp”.
Phát triển có thể hiểu là một quá trình vận động trong tựnhiên của sự vật, hiện tượng theo chiều hướng từ thấp đến cao:
Trang 19“Mọi sự vật, hiện tượng con người, xã hội có sự biến đổi tăng vềmặt số lượng, chất lượng dưới tác động của bên ngoài (hoặc chủthể quản lý) đều được coi là phát triển (Đỗ Minh Cương – Nguyễn
Thị Doan (2001), Phát triển nguồn nhân lực GD ĐH Việt Nam,
NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
Để phát triển đội ngũ giáo viên, người cán bộ quản lý giáodục phải thực hiện các công việc liên quan đến các thành tố trênnhư: bồi dưỡng đội ngũ, tạo cơ hội học tập cho giáo viên, pháttriển năng lực nhà giáo, tạo chính sách cho giáo viên… trong đóbồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên nhằm tạo điềukiện cho giáo viên phát huy nội lực bản thân đóng vai trò chi phối
để nâng cao chất lượng đội ngũ
Theo thuyết phát triển nguồn nhân lực của Leonard Nadlerngười Mỹ thì cơ sở phương pháp luận phát triển nguồn nhân lực
do tác giả người mỹ này khởi sướng năm 1969 thể hiện qua 3thành tố: Giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực, sử dụng nguồnnhân lực, tạo môi trường làm việc cho nguồn nhân lực Từ đây,ngộta có thể vận dụng vào phát triển nguồn nhân lực dựa theonăng lực Sơ đồ:
Cả ba yếu tố phát triển nguồn nhân lực gồm: Giáo dục vàđào tạo, sự dụng nguồn nhân lực và môi trường phát triển nhân
Trang 20lực có mối quan hệ tương tác phụ thuộc lẫn nhau góp phần nângcao chất lượng nguồn nhân lực Trong ba yếu tố trên thì yếu tốquan trọng chi phối là cơ sở chính để nâng cao năng lực đội ngũ làgiáo dục đào tạo bao gồm cả bồi dưỡng đội ngũ
Trong phát triển đội ngũ giáo viên mầm non nói chung, độingũ giáo viên mầm non chất lượng cao nói riêng việc bồi dưỡngnăng lực đội ngũ đóng vai trò quan trọng, với khuôn khổ nghiêncứu này, chúng tôi nghiên cứu phát triển đội ngũ thông qua bồidưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên
- Chủ thể phát triển đội ngũ giáo viên mầm non chất lượng cao
Chủ thể phát triển đội ngũ giáo viên mầm non trong chính lànhà quản lý giáo dục Phát triển đội ngũ giáo viên trong trườngmầm non là một trong những yêu cầu quản lý nhà trường Chủ thểquản lý phát triển đội ngũ giáo viên mâm non trong nghiên cứunày chính là Hiệu trưởng, Hiệu phó các trường mầm non
- Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên mầm non chất lượng cao
Có nhiều cách định nghĩa, quan niệm khác nhau về bồidưỡng như:
Trang 21Từ điển Tiếng Việt cho rằng: Bồi dưỡng là làm cho tăngthêm năng lực hoặc phẩm chất.
Theo các tài liệu của UNESCO, bồi dưỡng được hiểu nhưsau: Bồi dưỡng là quá trình cập nhật, bổ sung kiến thức, kỹ năng,thái độ để nâng cao năng lực trình độ, phẩm chất của người laođộng về một lĩnh vực hoạt động mà người lao động đã có mộttrình độ năng lực chuyên môn nhất định qua một hình thức đàotạo nào đó
Cũng có thể hiểu, bồi dưỡng là các hoạt động bồi bổ, làmtăng thêm trình độ hiện có về kiến thức, kỹ năng, thái độ nhằmgiúp cho giáo viên thực hiện công việc đạt kết quả tốt hơn
Bồi dưỡng là quá trình làm tăng thêm năng lực hoặc phẩmchất Hiểu theo nghĩa rộng thì bồi dưỡng là quá trình giáo dục,đào tạo nhằm hình thành nhân cách theo mục đích đã chọn Hiểutheo nghĩa hẹp, bồi dưỡng có thể coi là quá trình cập nhật kiếnthức, kỹ năng còn thiếu hoặc lạc hậu, nhằm mục đích nâng caohoặc hoàn thiện năng lực hoạt động trong các lĩnh vực cụ thể đểlàm tốt hơn công việc đang tiến hành Từ góc độ khác, bồi dưỡng
có ý nghĩa nâng cao năng lực nghề nghiệp
Trang 22Qúa trình này diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nângcao kiến thức hoặc kỹ năng về chuyên môn nghiệp vụ của bảnthân nhằm đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp.
Như vậy, bồi dưỡng là quá trình đào tạo tích cực, đào tạo liên tục trong khi làm việc nhằm cập nhật kiến thức còn thiếu hay đã lạc hậu, củng cố, mở mang và trang bị một cách có hệ thống những tri thức, kỹ năng, chuyên môn nghiệp vụ sẵn có Mục đích của bồi
dưỡng nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức và
kỹ năng nghề nghiệp để người được bồi dưỡng có cơ hội nâng caonăng lực bản thân đáp ứng hiệu quả công việc mình đang phụ trách
Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên mầm non chất lượng cao baogồm việc bồi dưỡng năng lực sư phạm, trình độ chuyên môn, khảnăng ngoại ngữ, kỹ năng nghề nghiệp, phương pháp giảng dạy đáp ứng yêu cầu về đội ngũ giáo viên mầm non được quy địnhtrong Quyết định số 20/2013/QĐ-UBND do UBND Thành phố HàNội ban hành
Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non chất lượng cao thông qua bồi dưỡng giáo viên mầm non
Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên mầm non thông qua bồi dưỡng gồm nhiều thành tố khác nhau có tính chất ràng buộc, tương hỗ nhau
Trang 23- Mục tiêu bồi dưỡng
Nhà trường là đơn vị trực tiếp quản lý và sử dụng nguồn nhânlực là đội ngũ giáo viên do vậy để phát triển đội ngũ, công tác bồidưỡng phải được nhận thức đầy đủ, sâu sắc và tổ chức thực hiệntốt Chúng ta đặc biệt chú trọng đến hoạt động bồi dưỡng của nhàtrường vì nhà trường có vai trò quan trọng trong phát triển đội ngũ
mà quyền hạn quản lý ở đây là ban lãnh đạo nhà trường
- Việc bồi dưỡng giáo viên mang tính chiến lược, đây là côngviệc phải làm thường xuyên, liên tục, lâu dài để xây dựng một độingũ giáo viên đủ về số lượng, phù hợp về cơ cấu và có chất lượngcao, phục vụ cho chiến lược phát triển lâu dài ngành nói chung vàtoàn trường nói riêng Mặt khác, công tác bồi dưỡng còn mangtính cấp bách phải thực hiện ngay nhằm đáp ứng những yêu cầucủa năm học, những chỉ đạo của ngành trong nâng cao chất lượnggiáo dục
Việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên sẽ giúp nâng cao năng lựcđội ngũ đáp ứng yêu cầu phát triển đội ngũ nhằm tăng cường hiệuquả hoạt động của Nhà trường
- Tham gia hoạt động bồi dưỡng sẽ giúp cho giáo viên cóđược năng lực nghề nghiệp, sự nhậy bén trong chuyên môn đáp