Ngoài ra, cũng một phần do thành phố chúng ta có quá ít thùng rác hay thùng rác chỉ đặt ở những con phố lớn, có đông người qua lại, …Tác hại của việc vứt rác bừa bãi không chỉ làm ô nhiễ
Trang 1MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1.1 Lý do chọn đề tài 1
1.2 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 1
1.2.1 Đối tượng nghiên cứu 1
1.2.2 Phạm vi nghiên cứu 1
1.3 Mục đích của đề tài, mục tiêu nghiên cứu 2
1.3.1 Mục đích của đề tài 2
1.3.2 Mục tiêu nghiên cứu 2
PHẦN TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
2.1 Các tư liệu môi trường 3
2.2 Các tư liệu rác thải 3
2.3 Con người với việc xả rác 4
PHẦN VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5
3.1 Vật liệu phục vụ cho nghiên cứu 5
3.2 Phương pháp nghiên cứu 5
3.3 Mô tả về địa bàn nghiên cứu 5
3.4 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 6
3.5 Kết cấu đề tài nghiên cứu 7
PHẦN NỘI DUNG 8
CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CỦA VIỆC VỨT RÁC BỪA BÃI 8
1.1 Thực trạng của việc vứt rác bừa bãi trên địa bàn TPCT 8
1.2 Nguyên nhân của việc vứt rác bừa bãi 10
CHƯƠNG 2: TÁC HẠI CỦA VIỆC VỨT RÁC BỪA BÃI 11
CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP 12
PHẦN KẾT QUẢ DỰ KIẾN 14
TÀI LIỆU THAM KHẢO 15
Trang 2DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Hiện nay tình trạng vứt rác bừa bãi, không đúng nơi quy định đang xuất hiện ở trên đường phố, từ thành thị đến nông thôn, ở mọi lúc mọi nơi Trên những con phố lớn, văn minh, người dân vô tư xả rác bừa bãi ngay trên vỉa hè, lề phố Hay khi đi ăn nhà hàng, mặc dù chủ nhà hàng đã để sẵn một thùng rác nhỏ dưới bàn ăn của mỗi người nhưng khi dùng xong giấy ăn hoặc tăm tre thì họ lại thản nhiên vứt xuống nền nhà và tệ hơn là vứt qua cửa sổ dẫn đến việc rác thải mắc vào cành cây, dây điện gây mất mỹ quan thành phố hay rơi xuống lòng đường gây khó chịu cho người đi lại Vào một quán nước, những người hút thuốc hay ăn kẹo cao su đều có gạt tàn để bỏ vào nhưng hình như không ai nhìn thấy nên gạt tàn thì vẫn sạch sẽ còn sàn nhà thì lại đầy những điếu thuốc và những bã kẹo cao su Không những thế, thật nguy hiểm khi vứt thuốc bừa bãi mà không chịu dập tắt thuốc lá trước khi vứt thì có thể gây cháy nhà hoặc tàn thuốc sẽ bay vào người khác Rất dễ để chứng kiến cảnh người ngồi trên xe máy vứt giấy gói thức ăn hay ném vỏ hộp sữa họ vừa mới uống xong ra đường Cũng như vậy tình trạng người ngồi trên xe ô tô, xe buýt, xe du lịch, người ta cũng vứt rác ra đường qua cửa sổ hay thậm chí còn khạc nhổ trên xe Các gia đình sống dọc hai bên đường đều mang túi rác ra đường vứt Nhiều người cho rằng hành động xả rác đã trở thành thói quen rất khó thay đổi Những việc này đều do một bộ phận người dân vô ý thức bảo vệ môi trường và thành phố, nơi mình sinh sống, thể hiện của nếp sống thiếu văn hóa, kém văn minh Ngoài ra, cũng một phần do thành phố chúng ta có quá ít thùng rác hay thùng rác chỉ đặt ở những con phố lớn, có đông người qua lại, …Tác hại của việc vứt rác bừa bãi không chỉ làm ô nhiễm môi trường nước, môi trường không khí khi không hút bể phốt Không những thế, nó còn gây mát mỹ quan đô thị, thành phố Vào ngày trời mưa tầm tã, ngay cả những con đường lớn trung tâm như Đại lộ Hòa Bình, 30/4, 3/2, …trên địa bàn quận Ninh Kiều, TPCT lại tràn ngập trong biển nước với rác thải nổi lềnh bềnh Hơn thế nữa, xả rác bừa bãi còn là nguyên nhân gây nên nhiều mầm mống bệnh tật Trong những năm qua, các bệnh viện tiếp nhận biết bao trường hợp bệnh nhân bị mắc các chứng bệnh về đường hô hấp, …do rác thải gây nên Nếu tốc độ xả rác bừa bãi của người dân như hiện nay vượt cả khả năng xử lý của đội ngũ nhân lực dọn dẹp đường phố thì liệu thành phố nơi chúng ta sinh sống sẽ trở nên như thế nào? Thật đáng sợ!
Từ những ảnh hưởng nghiêm trọng trên buộc chúng ta phải kiểm tra rà soát lại
để đề ra được các giải pháp khắc phục có hiệu quả, có chế độ chính sách xử lý rác thải
hợp lý, bảo vệ môi trường sạch đẹp Đó cũng là lý do tôi đưa ra đề tài nghiên cứu “Tác hại của việc vứt rác bừa bãi từ người dân trên địa bàn TPCT”.
1.2 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
1.2.1 Đối tượng nghiên cứu:
Trang 4Thu thập tài liệu, các vấn đề liên quan đến vứt rác bừa bãi trên khu vực thuộc địa bàn TPCT
1.2.2 Phạm vi nghiên cứu:
Các khu vực thuộc địa bàn TPCT Nhưng khảo sát thực tế chủ yếu tại quận Ninh Kiều
1.3 Mục đích của đề tài, mục tiêu nghiên cứu
1.3.1 Mục đích của đề tài:
Lý do vì sao mọi người lại có hành vi vứt rác bừa bãi không đúng nơi quy định
Đánh giá ý thức của người dân với việc vứt rác bừa bãi không đúng nơi quy định
Chỉ ra những tác hại của nó ảnh hưởng đến môi trường, xã hội và cảnh quan xung quanh nơi họ vứt rác
Tìm ra một số phương hướng, giải pháp khắc phục hiệu quả
1.3.2 Mục tiêu nghiên cứu:
“Nghiên cứu hiện trạng và tác hại của việc vứt rác bừa bãi lên các khu vực trên địa bàn TPCT”
Trang 5PHẦN TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1 Các tư liệu môi trường
Trong những năm vừa qua môi trường luôn là vấn đề được nhiều cá nhân, tổ chức quan tâm, nghiên cứu tìm hiểu, nhiều cuộc hội thảo và công trình được công bố Như:
Tác phẩm “Ô nhiễm môi trường-sự cảnh báo” của nhà xuất bản phụ nữ Tác giả Nguyễn Thị Phương, khoa phụ nữ học đại học mở TPHCM khóa 3 năm 1994 – 1988, trong đề tài “Thành phố Quy Nhơn và các hoạt động bảo vệ môi trường của phụ nữ thành phố Quy Nhơ”
Tác giả Lê Văn Khoa trong tác phẩm “Môi trường và ô nhiễm”, nhà xuất bản giáo dục, 1995
Tác giả Hoàng Hưng và tác giả Nguyễn Thị Kim Loan trong tác phẩm “Con người và môi trường”, nhà xuất bản Đại Học Quốc gia TPHCM
2.2 Các tư liệu rác thải
Bài viết “Rác thải sinh hoạt – mối nguy hại của con người” tại địa chỉ http://www.vnmedia.vn họ phản ánh rác thải xuất hiện mọi lúc mọi nơi, chỗ nào cũng
có thể thấy rác, từ quán ăn, chợ, trên đường, tại các trường học, ký túc xá, bệnh viện cho đến các sông hồ… Tuy với khẩu hiệu ở nội dung vận động, khuyến khích người dân thực hiện nếp sống văn minh đô thị, trong đó có việc đổ rác đúng nơi quy định, không vứt rác bừa bãi, đã có nhiều người thực hiện nhưng thực tế vẫn còn những đống rác nằm ngỗn ngang, nhiều người vẫn vô tư xả rác trên đường… Ở chợ thì biến thành một bãi chiến trường rác, những chiếc xe đổ rác thì trở thành một ổ vi trùng di động Bài viết này phản ánh sự xả rác ra môi trường bừa bãi làm ô nhiễm môi trường, là những mầm móng của những dịch bệnh Nhưng bài viết này nay chỉ đưa ra những hiện tượng chứ chưa đưa ra được phương hướng giải quyết, tác hại đưa ra không đầy đủ
Bài viết “Cỏ nát, rác thải chất thành núi sau lễ hội hoa” của Châu Như Quỳnh trên Website http://dantri.com.vn họ phản ánh căn bệnh nan y về xả rác bừa bãi, khi lễ hội diễn ra 2 ngày đầu thì lễ hội vẫn sạch sẽ, nhưng đến ngày cuối thì đồ ăn, thức uống của người tham quan uống xong rồi tùy tiện quăng rác một cách bừa bãi, tuy ở lễ hội đều có thùng rác nhưng họ không bỏ vào Ra ngoài đường thì rác thải ngập tràn Bài viết này họ chỉ phản ánh sự vô ý thức của người tham quan, không nói tác hại của nó
và phương hướng để cải thiện ý thức của họ
Bài viết “Rác thải Hà Nội qua góc nhìn của người nước ngoài” của David Cornish trên báo Dân Trí, bài viết này là của một người nước ngoài, bài viết nói về cái nhì của người nước ngoài về vấn đề rác thải ở thủ đô Hà Nội, họ nhìn thấy rác thải chất đầy quanh thành phố, và kể về tấm gương của một số người ở xứ sở Hàn Quốc vào mỗi buổi sáng đều đi nhặt rác để làm đẹp cho cảnh quan, đó là một tấm gương cho mọi người noi theo, họ đưa ra những biện pháp theo suy nghĩ của họ để làm cho thành phố đẹp hơn Bài viết này đã nói lên thực trạng rác thải xuất hiện quanh thành phố, đưa ra nhưng phương hướng khắc phục, nhưng chưa nói được lý do
Trang 6Công trình nghiên cứu khoa học với đề tài “Tìm hiểu về nhận thức và thái độ và hành vi của người dân về ô nhiễm môi trường trong việc thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt” của nhóm sinh viên Nguyễn Thị Tuyết, Nguyễn Thị Hằng, Nguyễn Thị Uyên, Vũ Hậu Mai của trường ĐH Bình Dương đề tài này nói nhiều về ý thức của người dân ở phường Phú Thọ với môi trường là có nhận thức được tầm quan trọng của môi trường, nhưng vẫn chưa biết cách xử lý rác thải và đó là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường Công trình này đã tìm hiểu được lý do vì sao người dân không đổ rác đúng nơi quy định, tìm hiểu thái độ của người dân trước sự việc đó, nhưng họ chưa đưa ra được những phương hướng cải thiện ý thức của người dân
2.3 Con người với việc xả rác
Bài viết “Rùng mình vì rác phòng trọ của sinh viên” của Phương Nga trên báo Mực Tím Bài viết này nói đến sự vô ý thức của sinh viên, chỉ ra những nguyên nhân
về sự vô ý thức đó như: làm theo chủ nhà khi chủ nhà hay xả rác bừa bãi trước nhà làm sinh viên cũng bắt chước theo, thói quen để dồn rồi đổ luôn một lấn, sự ỷ lại cho chủ nhà và bạn bè cùng phòng, những nguyên nhân đó đã làm cho rác xuất hiện mọi lúc mọi nơi Tác hại của nó là để lâu rác bốc mùi khó chịu, mỗi khi trời mưa thì rác thải tung tóe khắp nơi Họ đã chỉ ra được một số hành vi vô ý thức của sinh viên nhưng vẫn chưa đầy đủ, và những nguyên nhân, những tác hại đó vẫn chưa đủ
Bài viết “Rác thải xuất hiện ở giảng đường” của Thu Nga trên trang web vietbao.vn, họ nói về những lời phàn nàn của những người lao động ở các trường ĐH Bài viết này chỉ nói ý thức của những sinh viên quá kém ở giảng đường
Bài viết “Ngành giáo dục với công tác bảo vệ môi trường” của Anh Tuấn trong Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam Bài viết cho thấy nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục môi trường trong công tác bảo vệ môi trường, Đảng và Nhà nước đã có những chính sách, những chương trình hành động cụ thể, và đã đạt được những thành tựu đáng kể Các chương trình giáo dục môi trường bao gồm cả chính khóa và ngoại khóa đã được triển khai tới tất cả các cấp học trong hệ thống giáo dục của Việt Nam Nhưng vẫn chưa phân tích được tác hại cũng như hậu quả của ô nhiễm môi trường
→ Các bài viết trên chỉ đưa ra sự vô ý thức và tác hại của nó nhưng chỉ dừng lại ở những điểm chung vẫn chưa đi sâu vào và vẫn chưa đưa ra những phương hướng để cải thiện ý thức của mọi người
Trang 7PHẦN VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Vật liệu phục vụ cho nghiên cứu
Máy vi tính, phần mềm Microsoft word; văn phòng phẩm bao gồm sổ ghi chép, bút lông và chì; máy ảnh
3.2 Phương pháp nghiên cứu
Thời gian thực hiện nghiên cứu: tháng 12 năm 2017
Các phương pháp đã chọn để thực hiện cho việc nghiên cứu như sau:
+ Phương pháp thu thập dữ liệu, thông tin được thực hiện bằng cách
- Khảo sát địa bàn nghiên cứu để ghi nhận hiện trạng, chụp ảnh vùng khảo sát
- Thu thập số liệu về việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác tại các bãi chôn lấp và hiện trạng rác thải tại TPCT do Công ty Công Trình Đô Thị TPCT cung cấp
- Phỏng vấn ban lãnh đạo Xí nghiệp môi trường và ban quản lý rác Tân Long
để tìm hiểu về cách giải quyết rác
- Phỏng vấn người công nhân thu gom rác để nghiên cứu về công việc, cách thức thu gom, vận chuyển và xử lý rác tại TPCT
- Phỏng vấn những người dân trong địa bàn thành phố về vấn đề vứt rác một cách bừa bãi như hiện nay
+ Phương pháp nghiên cứu và tham khảo tài liệu
- Trên mạng internet và một số bài báo, giáo trình… của một số tác giả về vấn
đề vứt rác bừa bãi và tác hại của việc vứt rác bừa bãi hiện nay
+ Phương pháp phân tích, so sánh, nhận xét, xử lý các số liệu được thu thập
- Từ các kết quả thu thập được qua tài liệu tham khảo, kết quả khảo sát… đem phân tích, so sánh và rút ra nhận xét, kết luận về tác hại của việc vứt rác bừa bãi gây ra
3.3 Mô tả về địa bàn nghiên cứu
Cần Thơ là một thành phố lớn, hiện đại và phát triển nhất ĐBSCL, đồng thời là một
đô thị loại 1, thành phố trực thuộc Trung, nằm bên hữu ngạn của sông Hậu, thuộc vùng ĐBSCL Vì là thành phố lớn nhất của miền Tây Nam Bộ, TPCT được mệnh danh là
"Tây Đô" Địa bàn TPCT chính là địa bàn các quận Ninh Kiều, Bình Thủy, một phần quận Cái Răng và một phần huyện Phong Điền của TPCT trực thuộc trung ương ngày nay TPCT cách Thành phố Hồ Chí Minh 169 km về phía tây nam, tọa độ: 10°1'60 Bắc, 105°46'60 Đông
- Phía Đông giáp Vĩnh Long
- Phía Tây giáp Kiên Giang
- Phía Nam giáp Hậu Giang
- Phía Bắc giáp An Giang
- Phía Đông Bắc giáp Đồng Tháp
Trang 8Tổng diện tích của tỉnh Cần Thơ là 1.389,60km2, dân số là 1.187.089 người (01/04/2009) với mật độ dân số là 854,22 người/km2 Hiện nay, TPCT được chia làm
10 đơn vị hành chính gồm 6 quận và 4 huyện:
- Quận: Ninh Kiều (là quận trung tâm của TPCT), Bình Thủy, Cái Răng, Ô Môn, Thốt Nốt, Hưng Phú Trong đó các quận Ninh Kiều, Cái Răng, Bình Thủy, Ô Môn là 4 quận lớn của thành phố
- Huyện: Phong Điền, Thới Lai, Cờ Đỏ, Vĩnh Thạnh
- Tổng số thị trấn, xã, phường: 68, trong đó có 4 thị trấn, 30 phường và 34 xã (Tính trước thời điểm ban hành Nghị định số 12/NĐ-CP)
3.4 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa lý luận:
Việc nghiên cứu “Tác hại của việc vứt rác bừa bãi trên địa bàn TPCT” nhầm mục đích mong muốn:
Học được phương pháp nghiên cứu, cách nêu vấn đề và giải quyết vấn đề theo cách hiểu
Thông qua những khía cạnh nghiên cứu việc thực hiện đề tài nhầm thu thập những thông tin định tính và định lượng về thực trạng và tác hại của việc vứt rác bừa bãi của con người Đóng góp một phần nào đó cho hệ thống lý luận
và phương pháp lý luận về nhận thức, thái độ, hành vi vứt rác bừa bãi dẫn đến nhiều hậu quả cho môi trường của người dân
Qua các số liệu thu thập được từ cuộc khảo sát thực tế thông qua việc sử dụng các công cụ như: Bảng hỏi, phỏng vấn sâu… Thông qua việc xử lý và phân tích dựa trên số liệu thu thập được cho thấy thực trạng vứt rác bừa bãi của người dân sống tại địa bàn quận Ninh Kiều hiện nay Từ đó phát huy những mặt tích cực và hạn chế những mặt tiêu cực của người dân trong việc vứt rác bừa bãi Cho thấy được ý thức cộng đồng của con người qua thái độ, nhận thức và hành vi của người dân về vấn đề vứt rác bừa bãi
Thông qua các số liệu đã thu thập được giúp cho mọi người nói chung và các cơ quan nhà nước nói riêng có những chỉnh đốn kịp thời phù hợp hoàn cảnh đất nước hiện nay
Ý nghĩa thực tiễn:
Việc nghiên cứu đề tài là một cơ hội lớn để bản thân tác giả được thực tập và hiểu rõ hơn về phương pháp nghiên cứu khoa học Đề tài này cho thấy rõ được tác hại của việc vứt rác bừa bãi Cung cấp những thông tin và giải pháp nhầm nâng cao hơn về ý thức của con người trong bảo vệ môi trường
Đề tài mang tính chất thăm dò nhận thức và thái độ của con người về vấn
đề ô nhiễm môi trường thông qua tác hại của việc vứt rác bừa bãi gây nên
Đề tài cũng có thể làm tài liệu tham khảo cho những ai muốn tìm hiểu vấn đề này sâu hơn và cho các sinh viên khóa sau
Qua đề tài này đề ra những biện pháp giúp địa phương tham khảo trong việc quản lý và hướng dẫn người dân trong việc giữ gìn vệ sinh đô thị, vứt rác
Trang 9đúng nơi quy định Và hơn hết là qua đề tài này giúp tác giả có thêm được nhiều kinh nghiệm cho mình để phục vụ cho các cuộc nghiên cứu sau
Qua đó cũng đề xuất một số khuyến nghị để địa phương tạo điều kiện và cung cấp một số kiến thức về môi trường giúp cho người dân nâng cao nhận thức, có trách nhiệm với môi trường qua những hành động cụ thể
3.5 Kết cấu đề tài nghiên cứu
Đề tài gồm 5 phần: mở đầu, tổng quan tài liệu, phương pháp nghiên cứu, nội dung chính, kết quả dự kiến
Phần mở đầu bao gồm các nội dung: Lý do chọn đề tài, giới hạn phạm vi nghiên
cứu, mục đích đề tài, mục tiêu nghiên cứu đề tài
Phần tổng quan tài liệu tóm tắc các tài liệu tham khảo có liên quan đề tài nghiên
cứu
Phần phương pháp nghiên cứu bao gồm: các phương pháp nghiên cứu, mô tả về
mẫu, mô tả về địa bàn nghiên cứu, ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Phần nội dung chính gồm chương có kết cấu như sau:
Chương 1: Thực trạng của việc vứt rác bừa bãi Nội dung của chương này là: nguyên nhân của hành vi vứt rác bừa bãi và thực trạng vứt rác bừa bãi trên địa bàn TPCT
Chương 2: Tác hại của việc vứt rác bừa bãi Nội dung của chương này là: những tác hại, hậu quả của việc vứt rác bừa bãi trên địa bàn TPCT
Chương 3: Các giải pháp
Phần kết quả dự kiến.
Trang 10PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CỦA VIỆC VỨT RÁC BỪA BÃI
1.1 Thực trạng của việc vứt rác bừa bãi trên địa bàn TPCT
Hiện nay, mỗi ngày lượng rác thải thu được tại các trung tâm đô thị của TPCT khoảng hơn 600 tấn Tuy nhiên, đến nay Cần Thơ vẫn chưa có nhà máy xử lý rác thải,
mà vẫn phải xử lý bằng các lò đốt rác thủ công, gây ô nhiễm môi trường
Thành phần rác thải sinh hoạt không thay đổi nhiều qua các năm; khối lượng chất thải rắn có xu hướng tăng theo tốc độ gia tăng dân số; tỷ lệ thu gom rác chưa triệt
để, cao nhất là rác thải công nghiệp Hiện các loại rác này vẫn chưa có công nghệ xử lý phù hợp đáp ứng nhu cầu xử lý rác thải cả thành phố Công tác quản lý chất thải ở các bệnh viện trên địa bàn còn rất hạn chế do trang bị không đầy đủ các phương tiện, thiết
bị xử lý rác tại bệnh viện Đối với chất thải nguy hại, trên địa bàn thành phố vẫn chưa
có đơn vị đủ năng lực được cấp phép để thu gom, vận chuyển và xử lý loại rác này;
Qua kết quả quan trắc từ năm 2011-2015 cho thấy thành phần rác thải sinh hoạt không thay đổi nhiều qua các năm; trong đó, tỷ lệ rác dễ phân hủy là cao nhất và thành phần độc hại trong rác thải sinh hoạt là thấp nhất (dao động trong khoảng 0,4%- 0,6%)
Lượng rác thải bình quân/người/ngày có xu hướng tăng trong những năm qua Năm 2011 thì lượng rác phát sinh là 0,67 kg/người/ngày nhưng đến năm 2014 thì lượng rác phát sinh tăng lên là 0,73kg/người/ngày Sự phát triển kinh tế cùng với điều kiện sống của người dân được cải thiện là nguyên nhân của sự gia tăng khối lượng phát thải rác Theo kết quả quan trắc năm 2011 tại 09 quận huyện trên địa bàn TPCT với số dân 1.199.817 người, thì rác sinh ra mỗi ngày có khoảng 818 tấn/ngày tăng so với năm
2010 là 31 tấn/ngày; kết quả quan trắc năm 2012 của toàn TPCT, với số dân 1.220.160 người, thì rác sinh ra mỗi ngày có khoảng 838 tấn/ngày tăng so với năm 2011 là 20 tấn/ ngày Tương tự, theo số liệu từ niên giám thống kê 2013 với số dân 1.232.260 người, thì rác sinh ra mỗi ngày có khoảng 885 tấn/ngày tăng so với năm 2012 là 47 tấn/ngày Đến năm 2014 với tổng dân số TPCT là 1.242.269 người thì tổng lượng rác phát sinh là
893 tấn/ngày tăng 8 tấn/ngày