Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và vấn đề phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam hiện nay

- Trong điều kiện đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, phát triển nguồn nhân lực được coi là một trong ba khâu đột phá của chiến lược chuyển đổi mô hình phát triển

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

- Vấn đề con người là một trong những vấn đề quan trọng nhất của thế giới

từ trước tới nay và đã được các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu phân tích một cách sâu sắc nhất

- Trong điều kiện đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc

tế, phát triển nguồn nhân lực được coi là một trong ba khâu đột phá của chiến lược chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế xã hội của đất nước

- Nguồn nhân lực luôn là một trong những nguồn lực quan trọng quyết định trong sự phát triển kinh tế của mọi quốc gia Đại hội Đảng lần thứ XI Đảng ta đã

khẳng định thứ nhất “Mở rộng dân chủ, phát huy tối đa nhân tố con người, coi con người là chủ thể, nguồn lực chủ yếu là mục tiêu của sự phát triển” thứ hai “Đảng

ta lựa chọn phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao”, thứ ba “Gắn kết chặc chẽ giữa phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ”.

- Trong bối cảnh đó sự tan rã của hệ thống xã hội chủ nghĩa càng làm cho các tư tưởng tự do tìm kiếm con đường khả quan nhất cho sự nghiệp phát triển con người Việt Nam càng dễ đi đến phủ nhận vai trò và khả năng của chủ nghĩa Mác -Lênin

- Do nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề con người đề tài tiểu luận

nghiên cứu: “Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và vấn đề phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam hiện nay” là vẫn rất cần

thiết ở thời điểm hiện nay

2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI – CĂN CỨ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN

- Hiện nay, con người và nguồn nhân lực được coi là nhân tố quan trọng hàng đầu, quyết định sự phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững nền kinh tế nước

ta Đó là yếu tố hết sức bức thiết và cần có tính cập nhật, đáp ứng được yêu cầu về con người và nguồn nhân lực xét trong nước ta nói riêng và quốc tế nói chung

- Từ chỗ khẳng định con người là một thực thế thống nhất giữa mặt sinh học

và mặt xã hội, là chủ thể và là sản phẩm của lịch sử; giải quyết khoa học mối quan

hệ giữa cá nhân và xã hội, chỉ rõ sự thống nhất, sự mâu thuẫn cũng như cách giải quyết quan hệ giữa cá nhân và xã hội, triết học Mác - Lênin khẳng định lịch sử phát triển của nhân loại là do con người sáng tạo nên, nhưng sự quyết định ra lịch

sử thúc đẩy lịch sử phát triển là do quần chúng nhân dân tạo nên Cá nhân lãnh tụ

có vai trò rất quan trọng nhưng không quyết định được sự phát triển của lịch sử

Điều này đã nói lên tầm quan trọng của đề tài nghiên cứu “Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và vấn đề phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam hiện nay”.

3 MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

3.1 Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu và phân tích lý luận của triết học

Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và vấn đề phát triển nguồn nhân lực ở nước ta hiện nay

3.2 Mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể:

- Nghiên cứu khái lược các quan điểm triết học về con người trong lịch sử

- Nghiên cứu quan điểm của triết học Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

về khái niệm con người cũng như các phương diện tiếp cận nguồn gốc, bản chất

của con người và vấn đề phát huy nhân tố con người trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

3.3 Phạm vi nghiên cứu:

- Phạm vi về không gian: nghiên cứu dựa trên nền tảng triết học trên toàn thế

giới (phương Đông lẫn phương Tây)

- Phạm vi về thời gian: nghiên cứu các học thuyết và quan điểm từ các thời

kỳ tiền triết học đến hiện đại qua các thời kỳ

- Phạm vi về nội dung: Tập trung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến lý

luận về con người của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; từ đó liên

hệ vấn đề phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam hiện nay

4 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về con người trong giai đoạn hiện nay

Bên cạnh đó, đề tài tiểu luận cũng sử dụng một số phương pháp sau:

- Phương pháp sưu tầm và tổng hợp tài liệu: Đây là phương pháp được vận

dụng nhiều nhất khi thực hiện đề tài Các nguồn tài liệu được tổng hợp từ các loại sách có liên quan, các bài báo, bài viết trên các tạp chí và internet Các nguồn tài liệu tham khảo được trích dẫn và tổng hợp thành một bài hoàn chỉnh

- Phương pháp luận vấn đề: Đây là một phương pháp vô cùng quan trọng

trong nghiên cứu triết học cũng như các lĩnh vực khoa học khác Với đề tài này, từ việt nghiên cứu những quan điểm chung nhất của Triết học Mác – Lênin về vấn đề con người cùng với tư tưởng Hồ Chí Minh đối với vai trò và vị trí của con người

Từ đó, đưa ra những nhiệm vụ cụ thể cho sự phát triển con người

- Phương pháp tư duy biện chứng: Trên cơ sở tìm hiểu những quan điểm của

triết học Mác – Lênin và tương tưởng Hồ Chí Minh về con người, đề tài đã vận dụng và quán triệt các nguyên tắc phương pháp luận cơ bản của phép biện chứng duy vật để tìm hiểu vai trò của nhân tố con người trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước hiện nay

5 Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA TIỂU LUẬN

Với những kết quả đạt được đề tài tiểu luận có thể mang lại những khái niệm

cơ bản nhất, làm nền tảng cho những nghiên cứu chuyên sâu hơn Bên cạnh đó, đề tài cũng góp phần tạo nên thế giới quan khoa học cho người nghiên cứu

6 KẾT CẤU CỦA TIỂU LUẬN

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, phần nội dung chính của đề tài nghiên cứu gồm có 2 chương, 8 mục

PHẦN NỘI DUNG Chương 1: GIỚI THIỆU LÝ LUẬN CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN VỀ CON NGƯỜI

1.1.Khái lược các quan điểm triết học về con người của các nhà triết học trước Mác

1.1.1 Quan niệm về con người trong triết học phương Đông

1.1.2 Quan niệm về con người trong triết học phương Tây

1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về con người

2.1 Con người là một thực thể thống nhất giữa mặt sinh vật với mặt xã hội

1.2.2 Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hoà những quan hệ xã hội

1.2.3 Con người là chủ thể và là sản phẩm của lịch sử

1.3 Vấn đề con người trong tư tưởng Hồ Chí Minh 1.4 Vai trò của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

về con người trong đời sống xã hội

Chương 2: VẤN ĐỀ CON NGƯỜI TRONG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

+ Vai trò của yếu tố con người trong sự nghiệp đổi mới và xây dựng đất nước

+ Mục tiêu con người trong sự nghiệp xây dựng và đổi mới ở nước ta hiện nay

+ Hiện trạng và giải pháp cho nguồn lực con người ở nước ta hiện nay

2.1 Vai trò của yếu tố con người trong sự nghiệp đổi mới

và xây dựng đất nước

2.1.1 Các khái niệm nguồn nhân lực

2.1.2 Vai trò của nguồn nhân lực trong sự nghiệp đổi mới và xây dựng đất nước

2.2 Mục tiêu của con người trong sự nghiệp xây dựng và đổi mới đất nước ta hiện nay

2.2.1 Yêu cầu đối với phát triển nguồn nhân lực ở ngưới ta hiện nay

2.2.2 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

2.3 Hiện trạng và giải pháp cho nguồn nhân lực con người ở nước ta hiện nay

2.3.1 Những thách thức còn tồn tại

2.3.2 Phương hướng phát triển người nhân lực nguồn nhân lực 2.3.3 Giải pháp cho nguồn nhân lực con người ở nước ta hiện nay

2.3.3.1 Giải pháp quy hoạch và hoàn thiện hệ thống chính sách phát triển nguồn nhân lực

2.3.3.2 Giải pháp về phát triển về số lượng nguồn nhân lực

2.3.3.3 Giải pháp đào tạo nguồn nhân lực

2.3.3.4 Giải pháp nâng cao thể lực và trí lực cho nguồn nhân lực

Chương 3: PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CON NGƯỜI LÀ YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH CHO SỰ NGHỆP CÔNG NGHIỆP HÓA – HIỆN ĐẠI HÓA

3.1 Phát triển nguồn nhân con người là yếu tố quyết định cho

sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa

3.2 Ý nghĩa của công cuộc triển nguồn nhân lực con người trong sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa

KẾT LUẬN

Chủ nghĩa xã hội do con người, vì con người Do vậy hình thành mối quan hệ đúng đắn về con người về vai trò của con người trong sự phát triển xã hội nói chung trong xã hội, xã hội chủ nghĩa nói riêng là một vấn đề không thể thiếu được của thế giới quan Mác - Lênin

Con người là khái niệm chỉ những cá thể người như một chỉnh thể, trong sự thống nhất giữa mặt sinh học và mặt xã hội của nó

Nếu chỉ dừng lại ở một số trước tính sinh học của con người thì không thể giải thích được bản chất của con người, con người là một thực thể đặc biệt hoạt động có ý thức, có khả năng sáng tạo cho mình Từ tự nhiên và chính trong quá trình hoạt động đó những quan hệ xã hội được hình thành có tác động mạnh mẽ tới sự hình thành nhân cách, bản chất

con người Mác viết “Con người là tổng hoà của những quan hệ xã hội”.

Con người là chủ thể lịch sử, sáng tạo và lịch sử Trong cách mạng

xã hội chủ nghĩa, con người là yếu tố quyết định vừa là điểm xuất phát vừa là mục đích của một chính sách kinh tế - xã hội xây dựng xã hội chủ nghĩa là xây dựng xã hội chủ nghĩa là xây dựng một xã hội mà ở đó có

đủ những điều kiện vật chất và tinh thần

Trong bất kỳ một xã hội nào, một đất nước nào, vấn đề đào tạo nguồn nhân lực cũng đóng vai trò cực kỳ quan trọng Đặc biệt ở nước ta,vấn đề này lại càng được coi trọng hơn bao giờ hết Cuộc cách mạng

kỹ thuật công nghệ hiện đại đã dần dần đi đến khẳng định sự phát triển con người là yếu tố quyết định của mọi sự phát triển Trong sự phát triển con người đặc biệt nhấn mạnh vai trò của trí tuệ và đi liền với nó là vai trò của giáo dục đào tạo nguồn lực con người Đối với sự nghiệp đổi mới của nước ta phải coi nhân tố con người là nhân tố quyết định, từ đó phải nâng cao dân trí cũng như chuẩn bị tốt nguồn nhân lực có đủ trí tuệ và

nghị lực, tay nghề và công nghệ, ý thức và tâm hồn thấm đượm sâu bản sắc dân tộc, khoa học và ý chí, thực hiện sự chuyển mình từ một xã hội nông nghiệp thành xã hội công nghiệp theo định hướng xã hội chủ nghĩa Các cuộc đại thắng của dân đã đi vào lịch sử suy cho cùng là thắng lợi của chính con người Việt Nam Bài học đó còn nguyên giá trị cho tới ngày nay Với chiến lược giáo dục đào tạo đúng đắn và khoa học của Đảng, với trí tuệ và phẩm chất của con ng ười Việt Nam, chúng ta sẽ

thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Sự nghiệp công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước đang đặt ra những yêu cầu cần thiết cần phải có nhân tố con người có tri thức, kỹ năng, phẩm chất để phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước Ở hầu hết các nước phát triển, nguồn lực là một trong những mối quan tâm hàng đầu, tất cả các nước đều coi trọng yếu tố con người và có chính sách phát triển nguồn nhân lực Chủ nghĩa Mac-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng ta đã xác định thắng lợi của sự nghiệp đổi mới cũng là thành công của quá trình xây dựng và phát triển con người mang tính toàn diện, là một trong những nhân tố quan trọng hàng đầu đơi với việc phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nước ta một nước công nghiệp, theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa là chủ trương lớn của Đảng ta, là con đường thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa luôn là nhiệm vụ, yêu cầu cấp thiết, lâu dài của toàn Đảng và toàn hệ thống chính trị ở nước ta

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 C.Mác và Ph.Ăngghen Toàn tập (1995), Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

2 Đào Duy Tùng (2000), Hồ Chí Minh Toàn tập tập 7, Nxb

Chính Trị Quốc Gia, Hà Nội

3 Đại cương lịch sử Triết học Phương Đông Cổ Đại (2013),

Nxb Thanh niên, Hồ Chí Minh

4 Đảng Cộng sản Việt Nam (2016), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

5 Giáo trình Triết học cho NCS và Cao học (1997, tái bản

2003, bộ 3 tập), Nxb Bộ Giáo dục và Đào tạo

6 GS.TS Lê Hữu Nghĩa chủ biên ,Tư tưởng Triết học Hồ Chí

Minh

7 Giáo trình triết học Mác-Lê nin, NXB Chính trị Quốc gia Hà

Nội, 2011

8 Hồ Chí Minh toàn tập (2000), NXB Chính trị Quốc gia Hà

Nội

9 Hồ Chí Minh Toàn tập (2011), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà

Nội

10 Lương Minh Cừ (2015), Giáo trình triết học, Nxb Đại học

Quốc gia TP.HCM, Hồ Chí Minh

11 Lênin toàn tập tập 41 (2005), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà

Nội

12 Tạp Chí Cộng sản (số 833, tháng 3/2012 )

13 Tạp chí Phát triển kinh tế (số 260, tháng 6/2012).

14 Triết học Mác Lênin, Hội đồng chỉ đạo biên soạn, giáo trình

TW, Nxb Chính trị Quốc gia.

15 Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX ( 2001),

Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội

16 Phạm Minh Hạc (2001), Nghiên cứu con người và nguồn

nhân lực đi vào công nghiệp hóa – hiện đại hóa, Nxb Chính trị Quốc

gia, Hà Nội