Báo cáo thực tập tại trung tâm y tế thị xã bình minh

HỘI ĐỒNG THUỐC VÀ ĐIỀU TRỊ 2.1 Thành phần St t Họ tên chuyên môn Trình độ Chức vụ Vai trò trong hội đồng 1 Châu Văn Đệ BS CKII Giám đốc TTYT Chủ tịch Hội đồng 2 Võ Văn Hận DS CKI Trưởng

PHẦN MỞ ĐẦU

1 SƠ LƯỢC VỀ TRUNG TÂM Y TẾ THỊ XÃ BÌNH MINH

Trung tâm Y tế TX Bình Minh được thành lập ngày 22/08/2017 theo quyếtđịnh số 1779/QĐ-SYT của Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long, trên cơ sở sát nhập hai đơn vị làTrung tâm Y tế (cũ) và Bệnh viện Đa Khoa Thị xã Bình Minh

Trung tâm Y tế TX Bình Minh tọa lạc tại khóm 5, phường Cái Vồn, TX BìnhMinh, tỉnh Vĩnh Long Trung tâm nằm trên quốc lộ I, có vị trí rất thuận lợi cho giaothông

Trung tâm Y tế TX Bình Minh có 2 chức năng chính là phòng bệnh (mảng yhọc dự phòng) và khám chữa bệnh (mảng điều trị) Chức năng khám chữa bệnh docác khoa phòng chuyên môn của BV cũ đảm nhiệm

Hình 1: Trung tâm Y tế Thị xã Bình Minh

Cơ cấu tổ chức của Trung tâm y tế thị xã Bình Minh

Trung tâm Y tế thị xã Bình Minh được xếp loại bệnh viện hạng III, hiện hoạtđộng với quy mô 150 giường bệnh và các trạm y tế phường xã, được tổ chức nhưsau:

Hình 2: Sơ đồ tổ chức của Trung tâm Y tế thị xã Bình Minh

- Ban Giám đốc (4 người)

- 4 phòng chức năng gồm: phòng Tổ chức - Hành chánh (TCHC), phòng Kếhoạch nghiệp vụ, phòng Điều dưỡng và phòng Tài chính Kế toán

- 12 khoa chuyên môn gồm:

 Khoa Hồi sức cấp cứu

 Khoa Y dược cổ truyền và phục hồi chức năng

 Khoa Xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh

 Khoa Dược-Trang thiết bị-Vật tư y tế

 Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn

 Khoa Kiểm soát bệnh tật-HIV/Aids-Truyền thông giáo dục sức khõeKhoa An toàn thực phẩm - Y tế công cộng - Dinh dưỡng

- Cơ sở điều trị Methadone

- Các đơn vị trực thuộc: 8 trạm y tế xã, phường

Tình hình nhân lực

Theo báo cáo đầu năm 2018 của phòng TCHC, tổng số nhân lực của trung tâm

là 278 người (gồm 257 biên chế và 30 hợp đồng) Trong đó 3 bác sĩ chuyên khoa II,

13 bác sĩ chuyên khoa I và 32 bác sĩ đa khoa; 1 thạc sĩ y tế công cộng, 1 thạc sỹquản lý bệnh viện và thạc sĩ y công nghệ thực phẩm

Ngoài bác sĩ Giám đốc thì tất cả các bác sĩ khác kể cả bác sĩ phó giám đốc đềutham gia công tác chuyên môn

Tổng số điều dưỡng, nữ hộ sinh, kỹ thuật viên là 109 người, trong đó đại học

2 HỘI ĐỒNG THUỐC VÀ ĐIỀU TRỊ

2.1 Thành phần

St

t Họ tên chuyên môn Trình độ Chức vụ Vai trò trong hội đồng

1 Châu Văn Đệ BS CKII Giám đốc TTYT Chủ tịch Hội đồng

2 Võ Văn Hận DS CKI Trưởng khoa Dược Phó CT Hội đồng

3 Nguyễn Phú An

BS CKI

6 Nguyễn Hùng Dũng Trưởng khoa Ngoại

2.2.2 Nhiệm vụ

- Xây dựng các quy định về quản lý và sử dụng thuốc trong bệnh viện

- Xây dựng danh mục thuốc dùng trong bệnh viện

- Xây dựng và thực hiện các hướng dẫn điều trị

- Xác định và phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc

- Giám sát phản ứng có hại của thuốc (ADR) và các sai sót trong điều trị

- Thông báo, kiểm soát thông tin về thuốc

2.3 Hoạt động của Hội đồng

Hội đồng Thuốc và điều trị của Trung tâm Y tế TX Bình Minh (TTYTBM)đang hoạt động hiệu quả, hỗ trợ công tác khám chữa bệnh cho mảng điều trị: lựachọn phác đồ điều trị, xây dựng danh mục thuốc thay thế biệt dược, hướng dẫn điều

trị cho các khoa lâm sàng, giám sát việc sử dụng thuốc, kê đơn, giám sát phản ứng

có hại của thuốc …

Các thành viên Hội đồng thường xuyên trao đổi thông tin qua các ứng dụngcông nghệ như email, skype… để trao đổi, giải quyết công việc được nhanh chóng

3 MỤC TIÊU THỰ TẬP

3.1 Mục tiêu chung

Đào tạo cho sinh viên các kiến thức về kỹ năng, thái độ tích cực để thựchiện các nhiệm vụ của người dược sĩ tại bệnh viện: cách sắp xếp, bảo quản, phânphối và hướng dẫn sử dụng thuốc an toàn, hợp lý

Tham gia vào công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu trong sự nghiệp chămsóc sức khỏe nhân dân

3.2 Mục tiêu cụ thể

- Mô tả được chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng thuốc và điều trị

- Mô tả được chức năng, nhiệm vụ và mô hình tổ chức của khoa Dược

- Nắm được cách xây dựng danh mục thuốc và việc quản lý sử dụng thuốctại khoa Dược

- Tìm hiểu quy trình cấp phát thuốc đến các khoa phòng và mối liên hệ củakhoa Dược với các khoa phòng khác

- Tìm hiểu cách thức quản lý thuốc tại các kho (kho chính, kho lẻ, khoBHYT) và quy trình cấp phát thuốc BHYT tại khoa Dược

- Các qui chế về dược chính

- Công tác và phương hướng phát triển Dược lâm sàng của khoa Dược

- Hoạt động của nhà thuốc GPP tại Trung tâm Y tế

- Thực hiện được các kỹ năng giao tiếp, giáo dục sức khỏe và hướng dẫncho người bệnh sử dụng thuốc an toàn, hợp lý tại nhà thuốc bệnh viện

CHƯƠNG 1

SƠ ĐỒ TỔ CHỨC, CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ

CỦA KHOA DƯỢC

1 SƠ ĐỒ TỔ CHỨC CỦA KHOA DƯỢC

Cơ cấu tổ chức và hoạt động của khoa Dược, Trung tâm Y tế TX Bình Minhđược căn cứ theo thông tư 22/2011/TT-BYT ngày 10/6/2011 về việc “Quy định tổchức và hoạt động của khoa Dược bệnh viện”

Hình 3: Sơ đồ tổ chức khoa Dược, Trung tâm Y tế Thị xã Bình Minh

Trưởng khoa Dược Trung tâm y tế TX.Bình Minh là Dược sĩ CKI, chịu tráchnhiệm quản lý chung toàn bộ hoạt động của khoa.

Phó khoa là người quản lý trực tiếp các bộ phận chuyên môn

 Tổ cấp phát ngoại trú (kho lẻ ngoại trú): cấp phát thuốc cho bệnh nhânngoại trú (bệnh nhân thuộc diện bảo hiểm y tế)

 Tổ cấp phát nội trú (kho lẻ nội trú): cấp phát thuốc cho bệnh nhân nội trú

- Quản lý, theo dõi việc nhập thuốc, cấp phát thuốc cho nhu cầu điều trị vàcác nhu cầu đột xuất khác khi có yêu cầu

- Đầu mối tổ chức, triển khai hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị

- Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc”

- Tổ chức pha chế thuốc, hóa chất sát khuẩn, bào chế thuốc đông y, sản xuấtthuốc từ dược liệu sử dụng trong bệnh viện.

- Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc,tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tácdụng không mong muốn của thuốc

- Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tại cáckhoa trong bệnh viện

- Nghiên cứu khoa học và đào tạo, là cơ sở thực hành của các trường đạihọc, cao đẳng và trung học về dược

- Phối hợp với khoa cận lâm sàng và lâm sàng theo dõi, kiểm tra, đánh giá,giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý đặc biệt là sử dụng kháng sinh và theodõi tình hình kháng kháng sinh trong bệnh viện

- Tham gia chỉ đạo tuyến

- Tham gia hội chẩn khi được yêu cầu

- Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc

- Quản lý hoạt động của Nhà thuốc bệnh viện theo đúng quy định

2.3 Phân công nhiệm vụ của các bộ phận trong khoa dược

2.3.1 Trưởng khoa

- Phụ trách chung công tác toàn khoa dược

- Tổ chức hoạt động của khoa dược bệnh viện theo quy định tại thông tư22/2011/TT-BYT

- Chịu trách nhiệm trước Giám đốc trung tâm về mọi hoạt động của khoa vàcông tác chuyên môn về dược tại các khoa lâm sàng, nhà thuốc trong bệnh viện

- Là phó chủ tịch thường trực Hội đồng thuốc và điều trị, tham mưu chogiám đốc trung tâm, chủ tịch Hội đồng thuốc và điều trị về lựa chọn thuốc sử dụngtrong bệnh viện; làm đầu mối trong công tác đấu thầu thuốc; kiểm tra, giám sát việc

kê đơn, sử dụng thuốc nhằm tăng cường hiệu quả sử dụng thuốc và nâng cao chấtlượng điều trị

- Căn cứ vào kế hoạch chung của bệnh viện, lập kế hoạch và tổ chức thựchiện việc cung ứng, bảo quản và sử dụng thuốc, hóa chất

- Tổ chức thực hiện việc nhập, xuất, thống kê, kiểm kê, báo cáo; phối hợpvới phòng Tài chính – kế toán thanh quyết toán; theo dõi, quản lý kinh phí sử dụngthuốc đảm bảo chính xác, theo đúng các quy định hiện hành.

- Theo dõi, kiểm tra việc bảo quản thuốc; nhập, xuất thuốc, hóa chất đảmbảo chất lượng theo đúng quy định hiện hành

- Thông tin, tư vấn, hướng dẫn sử dụng thuốc cho cán bộ y tế

- Chịu trách nhiệm tham gia hội chẩn hoặc phân công dược sỹ trong khoatham gia hội chẩn khi có yêu cầu của Lãnh đạo trung tâm

- Quản lý hoạt động chuyên môn của nhà thuốc bệnh viện

- Thực hiện các nhiệm vụ khác khi được Giám đốc giao

- Có các vai trò trong công tác Dược lâm sàng:

 Chịu trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ với các khoa lâm sàng và cậnlâm sàng để triển khai hoạt động dược lâm sàng

Xây dựng nhiệm vụ và giám sát các dược sĩ lâm sàng triển khai hoạtđộng dược lâm sàng

 Báo cáo định kỳ hằng quý, hằng năm hoặc đột xuất về hoạt động dượclâm sàng gửi Giám đốc bệnh viện

2.3.2 Bộ phận nghiệp vụ dược

- Do phó khoa kiêm nhiệm

- Thực hiện công tác kiểm tra quy định chuyên môn dược tại khoa dược, cáckhoa lâm sàng và nhà thuốc bệnh viện

- Cập nhật thường xuyên các văn bản quy định về quản lý chuyên môn,tham mưu cho Trưởng khoa trình Giám đốc bệnh viện kế hoạch phổ biến, triển khaithực hiện các quy định này tại các khoa trong bệnh viện

- Đảm nhiệm việc cung ứng thuốc

- Chịu trách nhiệm về thông tin thuốc trong bệnh viện, triển khai mạng lướitheo dõi, giám sát, báo cáo tác dụng không mong muốc của thuốc và công tác cảnhgiác dược

- Tư vấn về sử dụng thuốc an toàn, hợp lý cho Hội đồng thuốc và điều trị,cán bộ y tế và người bệnh

- Tham gia theo dõi, kiểm tra, giám sát việc kê đơn thuốc nội trú và ngoạitrú nhằm đẩy mạnh việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả Định kỳ kiểmtra việc bảo quản, quản lý, cấp phát thuốc tại khoa dược.

- Hướng dẫn và kiểm tra việc sử dụng thuốc trong bệnh viện; chịu tráchnhiệm tính toán hiệu chỉnh liều đối với người bệnh cần điều chỉnh liều; được quyềnxem xét thay thế thuốc (nếu phát hiện thấy có tương tác trong kê đơn, kê đơn cùnghoạt chất, thuốc trong kho của khoa dược hết) bằng thuốc tương đương đồng thờithông tin lại cho khoa lâm sàng biết và thống nhất việc thay thế thuốc

- Tham gia nghiên cứu khoa học và bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn chocác thành viên trong khoa và học viên khác theo sự phân công

- Theo dõi, thống kê chính xác số liệu thuốc nhập về kho Dược, số liệu

thuốc cấp phát cho nội trú, ngoại trú và cho các nhu cầu đột xuất khác

- Báo cáo số liệu thống kê khi nhận được yêu cầu của Giám đốc trung tâm

hoặc Trưởng khoa dược

- Thực hiện báo cáo công tác khoa dược, tình hình sử dụng thuốc, hóa chất,

vật tư y tế tiêu hao trong bệnh viện định kỳ hàng năm và báo cáo đột xuất khi đượcyêu cầu

- Thực hiện một số nhiệm vụ khác khi được Trưởng khoa dược giao.

2.3.4 Bộ phận điều trị cai nghiện bằng Methadone

- Có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nguyên tắc về “Thực hành tốt bảo quảnthuốc”, đảm bảo an toàn của kho

- Thực hiện việc xuất, nhập thuốc theo quy định của khoa dược, cấp phát,điều trị cho người cai nghiện và báo cáo thường xuyên hoặc đột xuất cho Trưởngkhoa về hoạt động của bộ phận mình

Tóm lại,

3 NHÀ THUỐC TẠI TRUNG TÂM Y TẾ TX BÌNH MINH

Nhà thuốc tại Trung tâm Y tế TX Bình Minh không do khoa Dược phụ trách

mà được tổ chức đấu thầu, công ty cổ phần Dược Hậu Giang trúng thầu KhoaDược có trách nhiệm kiểm tra hoạt động của nhà thuốc theo luật định

Dù không thể tiếp cận được hồ sơ, tài liệu của nhà thuốc nhưng qua quan sáthoạt động của nhà thuốc trong vài ngày, tôi nhận thấy nhà thuốc tuân thủ tốt cácnguyên tắc của GPP trong việc bố trí, sắp xếp, mua bán, hướng dẫn sử dụng thuốccho bệnh nhân

Cơ sở vật chất của nhà thuốc đầy đủ, dễ vệ sinh, sạch sẽ đảm bảo tốt các yêucầu cần thiết theo quy định của Bộ Y tế về nhà thuốc GPP

Bệnh nhân được hướng dẫn sử dụng tận tình, rõ ràng Có nơi rửa tay cho cảngười bán thuốc và người mua, có nước để người bệnh có thể sử dụng ngay tại chỗ.Môi trường bên trong nhà thuốc được kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm theo quyđịnh

CHƯƠNG 2 BẢO QUẢN THUỐC TẠI CÁC KHO CỦA KHOA DƯỢC VÀ QUY TRÌNH CẤP PHÁT THUỐC TẠI KHOA DƯỢC

TRUNG TÂM Y TẾ THỊ XÃ BÌNH MINH

1 DANH MỤC THUỐC TẠI TRUNG TÂM Y TẾ TX BÌNH MINH

Danh mục hóa chất, vật tư y tế được xây dựng theo thông tư 27/2013/TT-BYTngày 18/9/2013 v/v Ban hành danh mục vật tư y tế thuộc phạm vi thanh toán củaquỹ bảo hiểm y tế

Trung tâm có khoa Y Dược cổ truyền Tuy nhiên, khoa chỉ phục vụ khám,chữa bệnh bằng phương pháp châm cứu cho bệnh nhân nội trú và vật lý trị liệu làchủ yếu Chưa tổ chức khám, cấp phát thuốc cho bệnh nhân ngoại trú nên khoadược chưa có danh mục thuốc y học cổ truyền

Khoa dược chịu trách nhiệm chủ trì xây dựng danh mục thuốc sử dụng hàngnăm theo nhu cầu điều trị hợp lý của các khoa lâm sàng, trình Hội đồng thuốc vàđiều trị phê duyệt Sau đó, tổ chức cung ứng thuốc theo danh mục đã xây dựng.Khi xây dựng danh mục thuốc khoa dược sẽ căn cứ vào:

- Thông tư số 40/2014/TT-BYT ngày 17/11/2014 v/v Ban hành và hướng dẫnthực hiện danh mục thuốc tân dược thuộc phạm vi thanh toán của bảo hiểm y tế vàthông tư số 36/2015/TT-BYT ngày 29/10/2015 của Bộ Y tế v/v Sửa đổi, bổ sungmột số điều của thông tư số 40/2014/TT-BYT ở cột dành cho bệnh viện hạng III

- Mô hình bệnh tật của địa phương, cơ cấu bệnh tật do bệnh viện thống kêhàng năm

- Trình độ cán bộ và danh mục kỹ thuật mà bệnh viện được thực hiện

- Điều kiện cụ thể của bệnh viện, quy mô và trang thiết bị phục vụ chẩn đoán

và điều trị hiện có của bệnh viện

- Khả năng kinh phí: ngân sách nhà nước cấp, ngân sách bảo hiểm y tế, khảnăng kinh tế của địa phương

- Danh mục thuốc chủ yếu sử dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh do Bộ

Y tế ban hành

Danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện được rà soát, bổ sung, hiệu chỉnh hàngnăm cho phù hợp với tình hình thực tế điều trị.

Danh mục thuốc tân dược của Trung tâm Bình Minh năm 2017 (xem chi tiếttrong phụ lục đính kèm) gồm nhiều nhóm điều trị đảm bảo đủ thuốc thiết yếu phục

vụ bệnh nhân theo phát đồ điều trị và phân tuyến kỹ thuật của bệnh viện Mỗi nhómthuốc gồm nhiều mặt hàng thuốc nên khi thiếu thuốc này có thể thay thế thuốc khác

2 BẢO QUẢN THUỐC TẠI CÁC KHO CỦA KHOA DƯỢC

Bộ phận kho của khoa Dược gồm kho chẵn và 2 kho lẻ Hai kho lẻ đồng thời

là nơi cấp phát thuốc BHYT (cấp phát ngoại trú) và kho cấp phát thuốc nội trú.Kho chẵn đáp ứng các nguyên tắc theo GSP về cơ sở vật chất, bảo hộ lao động

và các trang thiết bị phục vụ công tác bảo quản, tồn trữ thuốc

Các kho đều tuân thủ tốt các nguyên tắc chung về bảo quản dược phẩm theoGSP như 5 chống, 3 kiểm tra

Thực hiện tốt nguyên tắc nhập trước xuất trước (FIFO- First In First Out) hoặchết hạn trước xuất trước (FEFO- First Expires First Out)

Tại khu vực cấp phát thuốc cho bệnh nhân ngoại trú cho nhiều dãy ghế đểngười bệnh chờ lãnh thuốc, có khu vực để tư vấn, hướng dẫn sử dụng thuốc

3 QUY TRÌNH CẤP PHÁT THUỐC TẠI KHOA DƯỢC

3.1 Quy trình cấp phát thuốc cho bệnh nhân ngoại trú có thẻ bảo hiểm y tế

Quy trình này chỉ áp dụng đối với bệnh nhân ngoại trú có thẻ BHYT Bệnhnhân không có BHYT thì mua thuốc theo toa của bác sĩ tại nhà thuốc bệnh viện hoặccác nhà thuốc bên ngoài bệnh viện

Hình 4: Sơ đồ cấp phát thuốc đối với bệnh nhân ngoại trú có bảo hiểm y tế

Quy trình cấp phát thuốc được thực hiện như sau:

-Đăng ký: Bệnh nhân nộp sổ khám bệnh kèm thẻ BHYT (nếu có), giấy chứngminh nhân dân hoặc giấy tờ tùy thân có dán ảnh tại phòng nhận bệnh của Khoakhám bệnh

-Tiếp nhận: Nhân viên vi tính phân loại bệnh, nhập tên bệnh nhân, số thẻBHYT, các thông tin cần thiết theo qui định vào máy vi tính Thông báo cho bệnhnhân vào phòng khám theo đúng chuyên khoa (Nội, Nhi, Mắt, Răng hàm mặt )

-Khám bệnh: bệnh nhân nộp sổ khám bệnh tại phòng khám chuyên khoa đãđược bộ phận tiếp nhận chỉ định Điều dưỡng tiến hành đo huyết áp, ghi vào sổkhám bệnh và mời bệnh nhân vào khám Bác sĩ tiếp nhận bệnh và thăm khám theo

số thứ tự trên máy vi tính, (cho làm cận lâm sàng, nếu có), kê và in đơn thuốc chobệnh nhân

-Bệnh nhân nộp đơn thuốc, sổ khám bệnh, thẻ BHYT sang quầy in đơn để inthêm 2 đơn thuốc Bệnh nhân giữ 1 đơn, phòng Tài chính-kế toán lưu 1 đơn Bệnhnhân đóng tiền đồng chi trả (nếu có).

-Bệnh nhân nộp sổ và toa thuốc tại quầy phát thuốc, ký tên và ghi họ tên vàophiếu thanh toán BHYT Nhân viên cấp phát tiếp nhận đơn thuốc, phiếu thanh toánBHYT, soạn thuốc theo đơn, dán các thông tin hướng dẫn sử dụng thuốc vào từngloại thuốc và đưa cho bệnh nhân

Khi tiếp nhận đơn thuốc, người tiếp nhận sẽ kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ củađơn thuốc theo quy định của thông tư 05/2016/TT-BYT v/v quy định kê đơn thuốctrong điều trị ngoại trú Đơn thuốc phải có đầy đủ các thông tin của bệnh nhân (họtên, tuổi, địa chỉ ), kê đơn phải phù hợp với chẩn đoán, cách hướng dẫn sử dụngthuốc, chữ ký của bác sĩ (BS) kê đơn, đơn thuốc phải rõ ràng, không tẩy xóa, khôngviết tay…

Chuẩn bị thuốc để cấp phát phải đảm bảo các yêu cầu: theo nguyên tắc FIFO(nhập trước, xuất trước) hoặc FEFO (hết hạn trước, xuất trước); đúng chủng loại,hàm lượng, số lượng thuốc trên phiếu lĩnh thuốc, đồng thời thực hiện 3 kiểm tra, 3đối chiếu; đối với thuốc dạng rời, đóng chai quy cách lớn thì phải cho thuốc vào túinilon sạch và có nhãn phụ Nhãn phụ phải có đầy đủ thông tin của thuốc như tênthuốc, hàm lượng, số lượng, cách dùng

Các đối tượng người cao tuổi, người tàn tật, trẻ nhỏ dưới 12 tháng tuổi, phụ nữmang thai luôn được ưu tiên cấp phát trước