Tích hợp chủ đề tác hại của thuốc lá môn toán học

Tên hồ sơ dạy học Tích hợp chủ đề tác hại của thuốc lá và việc đẩy lùi khói thuốc thông qua kiến thức các môn: Toán học, Hoáhọc, Địa lý, Sinh học, Ngữ văn và Giáo dục công dân vào giảng

PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI

1 Tên hồ sơ dạy học

Tích hợp chủ đề tác hại của thuốc lá và việc đẩy lùi khói thuốc thông qua kiến thức các môn: Toán học, Hoáhọc, Địa lý, Sinh học, Ngữ văn và Giáo dục công dân vào giảng dạy bài: “Phương sai và độ lệch chuẩn” môn Toánhọc lớp 10 cơ bản

2 Mục tiêu dạy học

Thuốc lá là nguy cơ lớn nhất đối với sức khoẻ con người và là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong sớmtrên toàn thế giới Việt Nam là một trong 15 nước có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc cao trên thế giới và tỉ lệnày ngày càng tăng và trẻ hóa Số ca tử vong vì các bệnh liên quan tới tác hại của thuốc lá, gấp nhiều lần số ngườichết vì tai nạn giao thông, HIV, hàng năm Hơn thế nữa còn ảnh hưởng đến giống nòi Cụ thể, tỉ lệ sinh non cao,cân nặng trẻ sơ sinh giảm làm nguy hại đến thể trạng sau này

Thế nhưng, đa phần những người hút thuốc lá vẫn mơ hồ về tác hại thực của nó Để góp phần vào việc giảithích tác hại của thuốc lá và việc đẩy lùi khói thuốc Tôi đã đề ra một số giải pháp vận kiến thức các môn học Toánhọc, Hoá học, Địa lý, Sinh học, Ngữ văn và Giáo dục công dân để giải quyết tốt các vấn đề về tác hại của thuốc lá

và việc đẩy lùi khói thuốc trong cuộc sống

* Kiến thức.

- Giúp các em nắm được và hiểu rõ khái niệm phương sai, độ lệch chuẩn của dãy số liệu thống kê và ý nghĩa

của chúng Từ đó sẽ thấy được tác hại vô cùng lớn của thuốc lá

- Biết được các chất hóa học có trong thuốc lá (môn Hóa học).

- Biết được tác hại của thuốc lá đối với con người về sức khỏe, giống nòi, kinh tế, (môn Sinh học).

- Biết phân tích số liệu, vẽ biểu đồ từ đó thấy rõ hơn tác hại của thuốc lá (môn Địa lí).

- Hiểu được các luật cấm hút thuốc lá cũng như các biện pháp tuyên truyền nâng cao ý thức thực hiện không

hút thuốc lá, cai nghiện thuốc lá, tuyên truyền về luật phòng chống thuốc lá (môn Giáo dục công dân).

3 Đối tượng dạy học của bài học

* Đối tượng dạy học là học sinh khối 10

- Số lượng học sinh: 32 em

- Số lớp thực hiện: 01 lớp

* Dự án mà tôi thực hiện là kiến thức Toán học 10 cơ bản đồng thời trực tiếp giảng dạy với các em học sinhlớp 10 nên có nhiều thuận lợi trong quá trình thực hiện

- Thứ nhất: các em học sinh lớp 10 đã tiếp cận và làm quen với kiến thức chương trình bậc THPT nói chung

và môn Toán học nói riêng nên các em không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm với những hình thức kiểm tra đánh giá mà giáoviên đề ra

- Thứ hai: Đối với kiến thức bài “Phương sai và độ lệch chuẩn” các em đã học ở lớp trước các kiến thức liên

quan đến số trung bình cộng; bảng phân bố tần số, tần xuất; dãy các số liệu thống kê

- Thứ 3: Đối với các môn học khác cũng vậy như môn Địa lý, các em cũng được tìm hiểu kiến thức liên

quan đến số liệu thống kê, phân tích số liệu, Vì vậy khi cần tích hợp kiến thức của một môn học nào đó vào vào

bộ môn Toán học để giải quyết vấn đề trong bài học các em không cảm thấy bỡ ngỡ

Ví dụ: Đối với học sinh lớp 10 mà kết hợp kiến thức đạo hàm của môn Toán học vào môn Vật lý là khôngthể được vì kiến thức đạo hàm lớp 11 mới được học Như vậy chỉ có học sinh lớp 11 mới có thể tích hợp được kiếnthức của các môn học này để giải quyết vấn đề trong môn học một cách thuận lợi nhất

4 Ý nghĩa của bài học

Qua dạy học thực tế nhiều năm tôi thấy rằng việc tích hợp kiến thức giữa các môn học vào giải quyết mộtvấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết Điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên giảngdạy bộ môn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà còn phải không ngừng học hỏi,trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác để giúp các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trongmôn học nhanh chóng và hiệu quả nhất

Đối với việc tích hợp kiến thức các môn Toán học, Hoá học, Địa lý, Sinh học, Ngữ văn và Giáo dục côngdân vào giảng dạy bài: “Phương sai và độ lệch chuẩn” môn Toán học lớp 10 cơ bản sẽ giúp các em nắm đươc, hiểu

rõ hại của thuốc lá và việc đẩy lùi khói thuốc Từ đó, các em có ý thức tránh xa thuốc lá và tuyên truyền mọi ngườikhông sử dụng và quay lưng lại với khói thuốc bằng một số biện pháp thiết thực của bản thân.

Trong thực tế tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cậntốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong SGK Từ đó bài học trở nên sinh động hơn, học sinh cóhứng thú bài học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo hơn đồng thời vận dụng vàothực tế tốt hơn

5 Thiết bị dạy học, học liệu

* Giáo viên:

- Hình ảnh về tác hại của thuốc lá đối với mọi mặt của đời sống xa hội

- Máy chiếu, kỹ năng trình chiếu powerpoint; Kỹ năng sọan giảng bằng chương trình word

- Kiến thức Toán học về lập luận, chứng minh

- Kiến thức Hóa học liên quan đến các chất trong thuốc lá

- Kiến thức Địa lí về phân tích và vẽ biểu đồ

- Kiến thức Sinh học về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe, giống nòi,

- Kiến thức Giáo dục công dân về ý thức bảo tránh xa khói thuốc, tinh thần tự giác

- Kiến thức môn Ngữ văn về cách trình bày, tuyên truyền

* Học sinh:

- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học

* Ứng dụng CNTT:

- Sử dụng phần mềm soạn giảng để trình chiếu các Slide minh hoạ nội dung kiến thức từng phần cần truyền đạt cho học sinh.

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

Đối với bài “Phương sai và độ lệch chuẩn” giáo viên thực hiện theo các bước sau:

- Tìm được phương sai, độ lệch chuẩn của dãy số liệu thống kê

- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênhchữ, liên hệ thực tế

- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1 Giáo viên:

Máy chiếu,

2 Mỗi nhóm học sinh:

Nghiên cứu kĩ nội dung bài học

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC.

Hoạt động dạy học

TG Hoạt động

cả nam và nử, già đến trẻ kể cả phụ

nữ có thai, trẻ nhỏ Để rồi gây ra rất nhiều hậu quả phải gánh chịu về sức khỏe, giống nòi, Từ đó thôi thúc chúng ta phải kiên quyết đẩy lùi nó, tuyên truyền cho mọi người hiểu để

- HS quan sát, lắng nghe:

+ Cá nhân HS trả lời câuhỏi nêu ra

+ HS cả lớp theo dõi hình ảnh minh họa.nhậnthức vấn đề cần nghiên cứu

5p

cùng hướng tới một môi trường sốngkhông khói thuốc, đó là điều tất cả chúng ta đã và đang cố gắng làm Vậy nên, là học sinh chúng ta càng phải hiểu rõ, hiểu đúng về tác hại của thuốc lá, từ đó tránh xa và tuyên truyền cho mọi người hiểu và đẩy lùikhói thuốc Đó là nội dung và cũng

là mục tiêu mà tiết học này cần hướng tới, thông qua nội dung bài học phương sai và độ lệch chuẩn, kếthợp kiến thức môn Hóa học giải thích thành phần các chất có trong khói tuốc, môn Sinh học các em sẽ hiểu rõ về tác hại của khói thuốc, môn Địa lý các em sẽ hiểu cách phântích số liệu thống kê, môn Ngữ văn học sinh sẽ trình bày mạch lạc hơn tuyên truyền rõ ràng hơn, môn Giáo dục công dân các em sẽ nắm rõ hơn

các quy định của nhà nước về cấm hút thuốc lá, từ đó tuyên truyền đúng

và ý nghĩa hơn Vậy chủ đề này như thế nào? Điều gì thú vị đang đợi các

em ở phía trước, chúng ta cùng theo dõi

2 Giới thiêu chủ đề:

- Tên bài học: Phương sai và độ lệch

- Mục tiêu:

* Kiến thức

- Giúp các em nắm được và

hiểu rõ khái niệm phương sai, độ lệch

chuẩn của dãy số liệu thống kê và ý

- Biết vận dụng kiến thức liên

môn trong giải quyết vấn đề.

* Thái độ

- Giáo dục ý thức tránh xathuốc lá, vì một môi trường khôngkhói thuốc Cụ thể là, chính bản thâncác em học sinh không sử dụng vàtuyên truyền cho mọi người xungquanh tránh xa khói thuốc

- Nghiêm túc, hợp tác tốt, linhhoạt trong các hoạt động vận dụngkiến thức liên môn trong việc lĩnh hộikiến thức

- Nội dung bài học:

+ Hoạt động 1 (vào bài):

bình cộng không đồng đều hay số trung bình cộng không thể đại diện cho các số liệu thống kê nữa thì phải dùng đến phương sai và độ lệch chuẩn.

* Qua các số liệu thực tế được so sánh học sinh sẽ hiểu rõ hơn về khái niệm Toán học và mối nguy hiểm của thuốc lá.

Nhóm 1, 2 tính số trung bình cộng củabài toán: Ở Việt Nam một năm có số

người chết do thuốc lá, do tai nạn giao thông, do HIV, do nguyên nhân khác (đơn vị là người) như sau:

Do nguyênnhân khác

40 000 11.000 2.550 10.000Nhóm 3, 4 tính số trung bình cộng của

bài toán: Ở Việt Nam một năm số tiềnchi cho thuốc lá, học tập, quần áo,

Muaquầnáo

Khámchữabệnh8.200 2.278 3.280 4.100

 Học sinh tính được số trung bình cộng để nhớ lại công thức tính và từ

đó nhận xét thấy độ chênh lệch của sốtrung bình cộng với các số liệu thống

kê là lớn nên số trung bình cộng không thể đại diện cho các số liệu thống kê được Từ đó dẫn đến phải sử dụng đến một đại lượng mới đó là phương sai  để hiểu hơn chúng ta cùng đến với bài học hôm nay

+ Hoạt động 2 (Công thức tính

phương sai và độ lệch chuẩn):

Mục tiêu:

* Hiểu và biết công thức tính phương sai và độ lệch chuẩn.

* Qua các số liệu thực tế được so sánh học sinh sẽ hiểu rõ hơn về khái niệm Toán học và mối nguy hiểm của thuốc lá

Sau khi học sinh đã tính được số trungbình cộng của bài toán ở hoạt động 1, tiếp tục gợi mở để học sinh tính được các độ lệch của mỗi số liệu thống kê đối với số trung bình cộng, rồi bình phương các độ lệch và tính trung bình cộng của chúng, ta sẽ tính được

phương sai

 Cho học sinh tính các độ lệch, bìnhphương độ lệch và trung bình cộng của chúng, được phương sai Giáo viên nhấn mạnh đó là cách tính

phương sai, rút ra công thức Rồi cho học sinh nhận xét, rút ra ý nghĩa của

phương sai Giáo viên liên hệ, tích hợp các bộ môn khác

+ Hoạt động 3 (Vận dụng tính phươngsai và độ lệch chuẩn):

Mục tiêu:

* Tính được chính xác phương sai

và độ lệch chuẩn, hiểu được ý nghĩa.

* Qua các số liệu thực tế được so sánh học sinh sẽ hiểu rõ hơn về khái niệm Toán học và mối nguy hiểm của thuốc lá

Nhóm 1, 2 tính phương sai và độ lệch chuẩn của bảng số liệu về cân nặng của trẻ sơ sinh trong 7 gia đình có người hút thuốc và nhóm 3, 4 tính phương sai và độ lệch chuẩn của bảng số liệu về cân nặng của trẻ sơ sinh trong 7 gia đình không có người

hút thuốc (đơn vị là kg):

Gia đình không có người hút thuốc

3.6 3.8 3.8 4.0 4.2 4.2 4.4

Gia đình có người hút thuốc lá:

1.5 3.4 3.4 2.0 2.3 2.3 2.5

 Học sinh thảo luận nhóm, cử đại

diện trình bày đáp án, nêu ý nghĩa,

tuyên truyền

3 Giải quyết vấn đề

1 Hoạt động 1 (vào bài):

a Lý thuyết liên quan: Công thức tính

số trung bình cộng của các số liệu

Tính số trung bình cộng của bài toán:

Ở Việt Nam một năm có số người

chết do thuốc lá, do tai nạn giao

thông, do HIV, do nguyên nhân khác

(đơn vị là người) như sau:

- Yêu cầu học sinh nhắc lại công thức tính số trung bình cộng

- Nhắc lại công thức tính

số trung bình cộng:

10p

Do thuốc

lá

Do tai nạn giao thông

Do HIV

Do nguyên nhân khác

40 000 11.000 2.550 10.000

Nhóm 3, 4 tính số trung bình cộng của

bài toán: Ở Việt Nam một năm số tiền

chi cho thuốc lá, học tập, quần áo,

Mua quần áo

Khám chữa bệnh 8.200 2.278 3.280 4.100

 Học sinh tính được số trung bình

cộng để nhớ lại công thức tính và từ

đó nhận xét thấy độ chênh lệch của số

trung bình cộng với các số liệu thống

kê là lớn nên số trung bình cộng

không thể đại diện cho các số liệu

thống kê được Từ đó dẫn đến phải sử

dụng đến một đại lượng mới đó là

- Yêu cầu học sinh hoạt động nhóm

- Yêu cầu học sinh cho nhận xét về kết quả tìm được so với các số liệu thống kê

- Giáo viên gợi mở vấn đề: Độ

chênh lệch của số trung bình cộng với các số liệu thống kê là lớn nên sốtrung bình cộng không thể đại diện cho các số liệu thống kê được Từ đódẫn đến phải sử dụng đến một đại lượng mới đó là phương sai

 để hiểu hơn chúng ta cùng đến

1

1 15.886; 2 4.465

x  x 

- Nêu nhận xét:Quá chênhlệch so với các số liệu thống kê Cụ thể, số ngườichết 1 năm do thuốc lá nhiều hơn cũng cao hơn hẳn so với các thứ nhiều, chi phí cho thuốc khác

phương sai  để hiểu hơn chúng ta

cùng đến với bài học hôm nay

với bài học hôm nay

1 Hoạt động 2 (Công thức tính

phương sai và độ lệch chuẩn):

a Lý thuyết liên quan: Công thức tính

phương sai và độ lệch chuẩn:

2 2

1

2 1

Ý nghĩa của phương sai và độ lệch

chuẩn: Phương sai và độ lệch chuẩn

đo mức độ phân tán các số liệu trong

mẫu quanh số trung bình Phương sai

- Hoạt động nhóm đưa ra kết quả:

10p

của chúng, được phương sai (Bài toán

ở hoạt động 1) Giáo viên nhấn mạnh

đó là cách tính phương sai, rút ra công

thức Rồi cho học sinh nhận xét, rút ra

ý nghĩa của phương sai Giáo viên liên

hệ, tích hợp các bộ môn khác

toán ở hoạt động 1)

- Giáo viên nêu công thức tính phương sai, và khi cần đơn vị đo thì dùng đến độ lệch chuẩn:

2 2

1

2 1

1

1

N i i N i i

s x x N

s x x N

- Yêu cầu học sinh cho nhận xét xem

độ phân tán như thế nào? Từ đó nêu

ý nghĩa?

2 2 2

2 2

(40.000 15.886) (11.000 15.886) 1

4 (2.550 15.886)(10.000 15.886)

2 2

(8.200 4.465) (2.278 4.465) 1

4 (3.280 4.465)(4.100 4.465)

- Độ phân tán rất lớn, đặc biệt thuốc lá chênh lệch nhiều nhất

- Giáo viên tích hợp vào bài giảng:

mỗi năm có khoảng 40.000 người

chết vì các bệnh liên quan tới tác hại

của thuốc lá, gấp 4 lần số người chết

vì tai nạn giao thông hàng năm

( biểu đồ 2) Nếu không có biện

pháp can thiệp kịp thời, thì có 10%

dân số Việt Nam sẽ chết sớm do hút

thuốc lá Cũng theo ước tính của Tổ

chức Sức khỏe Thế Giới, tới năm

2020 số người Việt Nam chết do sử

dụng thuốc lá sẽ con số này sẽ tăng

Ý nghĩa của phương sai

và độ lệch chuẩn:

Phương sai và độ lệch chuẩn đo mức độ phân tán các số liệu trong mẫu quanh số trung bình Phương sai và độ lệch chẩn càng lớn thì

độ phân tán càng lớn

- Học sinh lắng nghe, theodõi lên máy chiếu

lên thành 70.000 ca/năm, nhiều hơn

số người chết do HIV/AIDS, lao, tai nạn giao thông và tự tử cộng lại!

Thuốc lá không chỉ có tác hại gây ra bệnh, thuốc lá còn gây thiệt hại kinh

tế rất lớn cho xã hội Mỗi tháng, mộtngười có hút thuốc ở Việt Nam chi gần 700.000 đồng cho thuốc lá ( những người hút thuốc lá lâu năm hoặc hút trung bình từ 20 – 30

điếu/ngày)

Với 12 triệu người hút, một năm chúng ta tốn hơn 8.200 tỷ đồng cho

mặt hàng này Trong khi số tiền đó

đủ để mua lương thực nuôi sống 10,6 triệu người.Thêm nữa, một khảo sát gần đây cho thấy, chi tiêu cho thuốc lá ở nước ta cao gấp 3,6 lần phí tổn học hành, gấp 2,5 lần mức chi cho quần áo và gần gấp đôi mức chi cho khám chữa bệnh

Ngoài tổn thất do chi mua thuốc hút,

số tiền khám chữa mới chỉ cho 3 bệnh trong số 25 căn bệnh do thuốc

lá gây ra là 2.304 tỷ đồng/năm.Các tổn thất chưa tính được do sử dụng thuốc lá bao gồm chi phí điều trị 22 bệnh còn lại

1 Hoạt động 3 (Vận dụng tính

phương sai và độ lệch chuẩn):

a Lý thuyết liên quan: Củng cố công

thức tính phương sai và độ lệch

15p

chuẩn, ý nghĩa của chúng thông qua

việc hoạt động nhóm làm bài tập

Kiến thức Sinh học, Hóa học, Giáo

dục công dân về các chất hóa học, tác

hại của thuốc lá và tuyên truyền tránh

xa khói thuốc.

b Trình tự thực hiện:

Nhóm 1, 2 tính phương sai, độ lệch

chuẩn của bảng số liệu về cân nặng

của trẻ sơ sinh trong 7 gia đình có

người hút thuốc và nhóm 3, 4 tính

phương sai độ lệch chuẩn của bảng số

liệu về cân nặng của trẻ sơ sinh trong

7 gia đình không có người hút thuốc

a) Tác hại về sức khỏe: Có 3 kiểu

khói thuốc: dòng khói chính, dòng khói phụ và khói thuốc môi trường

- Dòng khói chính là dòng khói do người hút thuốc hít vào Đó là luồng

- hoạt động nhóm, cử đại diện trình bày kết quả, nêu

ý nghĩa