Một số biện pháp giúp đỡ học sinh hợp tác nhóm có hiệu quả trong dạy học môn Mĩ thuật Đan Mạch ở tiểu học

Mục tiêu đề tài Nhằm thực hiện đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực chủđộng sáng tạo của học sinh, đảm bảo nguyên tắc “Dạy học thông qua cách tổ chứccác hoạt động học tập c

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI: “Một số biện pháp tổ chức hoạt động nhóm có hiệu quả trong dạy

học môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch ở tiểu học”

A ĐẶT VẤN ĐỀ

Nói đến mĩ thuật, chúng ta thấy mĩ thuật giúp trẻ em phát triển cả hai bán cầunão Với việc thực hành mỹ thuật trẻ qua quan sát, suy nghĩ đã tự nhiên yêu thíchmàu sắc, các chuyển động, cao thấp, to nhỏ… để giúp phát triển bán cầu não phải(nơi hình ảnh và cảm xúc phát triển) Và với việc lưu giữ những kiến thức trựcquan đó, trẻ so sánh, tư duy khoa học và thể hiện những tính chất trực quan đótrong tác phẩm của mình Không những thế còn có nhiều nghiên cứu cho thấy trẻtiếp xúc sớm với mỹ thuật có tư duy logic, toán học, ngôn ngữ rất tốt, khả năng lậpluận, so sánh và trình bày khá thuyết phục so với những trẻ ít hoặc không tiếp xúcvới mĩ thuật sớm và rèn luyện thường xuyên Chính vì lẻ đó giáo dục mĩ thuật đượcđưa vào trong chương trình giáo dục tiểu học từ rất lâu và cũng từ nội dung kiếnthức cơ bản, cần thiết về mỹ thuật, chương trình môn Mỹ thuật đã góp phần hìnhthành và phát triển ở học sinh tiểu học năng lực thẩm mỹ

và các nền giáo dục nghệ thuật tiên tiến trên thế giới Giúp cho các giáo viên mĩthuật (GVMT) tiểu học có thể vận dụng linh hoạt phương pháp dạy học mới vàothực tiễn một cách hiệu quả đúng theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW của BanChấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo,đáp ứng yêu cầu CNHHĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN

và hội nhập quốc tế

1.1 Lí do khách quan

Trên cơ sở lý thuyết giáo dục và giảng dạy Mĩ thuật theo phương pháp củaĐan Mạch Chúng ta nhận thấy điểm nổi bật của phương pháp dạy học này là giáoviên có thể chủ động theo từng nội dung tiết dạy mà kết hợp nhiều kỹ thuật trongmột bài dạy Nội dung chương trình giáo dục Mĩ thuật theo phương pháp mớikhông theo trình tự các bài như chương trình hiện hành, mà giáo viên căn cứ vào

đó để xây dựng các chủ đề cho phù hợp Và đây là một chương trình giáo dục Mĩ

thuật năng động, phát huy, rèn luyện được nhiều kỹ năng cho học sinh, đặc biệt là

kỹ năng sống, một sự thay đổi lớn cả về phương pháp lẫn mục tiêu giáo dục của bộmôn Mĩ thuật Ngoài việc thay đổi nội dung phân phối chương trình, sự thay đổihình thức tổ chức lớp học phần lớn được thông qua hoạt động nhóm hầu hết trongcác bài dạy về một chủ đề Người giáo viên sẽ tổ chức hoạt động nhóm ở một hoặchai hoạt động của các quy trình: vẽ cùng nhau, vẽ theo nhạc, vẽ biểu cảm, tạo hình3D từ các vật tìm được, xây dựng cốt truyện Thông qua các hoạt động nghe nhạc,tạo hình sẽ khơi gợi và phát huy được năng khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ, gây hứngthú cho các em trước cái đẹp, tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mỹ của học sinhtrong cuộc sống Đồng thời góp phần đem lại nhận thức mới, niềm vui, hứng thú vàsáng tạo học tập cho trẻ Cải thiện được môi trường lớp học, lớp học là nơi: vui vẻ,thân thiện, giao lưu và học hỏi lẫn nhau

- Tổ chức hình thức học tập theo nhóm như thế nào cho hiệu quả?

- Ở hoạt động nào thì cần phải tổ chức hình thức học tập hình thức nhóm?

- Khi học tập theo nhóm thì đánh giá học sinh như thế nào để đảm bảo đúng,chính xác với năng lực thực tế của từng học sinh?

Trên đây là vấn đề khiến bản thân tôi lam sao có được những biện pháp màmình khắc khục khó khăn đưa phương pháp dạy – học mĩ thuật theo phương phápĐan Mạch đạt đến hiệu quả tiết dạy cao, đem đến cho học sinh một niềm vui và

hạnh phúc khi được học môn Mĩ thuật Với những nỗ lực của bản thân, tôi đã đi

sâu vào tìm hiểu và đề ra “Một số biện pháp tổ chức hoạt động nhóm có hiệu quảtrong dạy học môn Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch ở tiểu học”

2 Mục tiêu đề tài

Nhằm thực hiện đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực chủđộng sáng tạo của học sinh, đảm bảo nguyên tắc “Dạy học thông qua cách tổ chứccác hoạt động học tập của học sinh”, trong những năm gần đây giáo viên Tiểu họcnói chung đã được tập huấn, được triển khai rất nhiều các phương pháp, biện pháp

tổ chức lớp học Có thể nói hiệu quả của việc đổi mới chưa thật sự đạt được nhưmục tiêu đề ra nhưng bước đầu đã khằng định một hướng đi đúng của Ngành Giáo

dục Qua quá trình đổi mới, giáo viên có nhiều sự lựa chọn trong việc tổ chức cáchoạt động dạy học, phù hợp tâm sinh lý lứa tuổi học sinh.

Chúng ta đều biết mỗi phương pháp dạy học đều có một lợi thế nhất định.Việc dạy học theo nhóm nhỏ cho phép học sinh có nhiều cơ hội hơn để diễn đạt vàkhám phá ý tưởng của mình, mở rộng suy nghĩ, rèn luyện kĩ năng nói, kĩ năng giaotiếp Học sinh phát huy được vai trò trách nhiệm cá nhân vừa có cơ hội để học tập

từ các bạn qua cách làm việc hợp tác giữa các thành viên trong nhóm Như vậy, tổchức cho học sinh làm việc theo nhóm chính là đã tạo điều kiện cho tất cả học sinhtham gia vào bài học một cách chủ động và tạo được một môi trường xã hội thuậnlợi để trẻ hình thành tính cách đồng thời phát triển kĩ năng sống của mình Hìnhthành cho các em tinh thần tự chủ, đoàn kết, hợp tác giúp đỡ nhau Song song đóhọc tập theo nhóm còn giúp học sinh phát triển năng lực xã hội, phát triển kỹ năng

sử dụng ngôn ngữ, kỹ năng thảo luận, kỹ năng bảo vệ ý kiến, kỹ năng giải quyếtmâu thuẫn Giúp những học sinh nhút nhát, thiếu tự tin có cơ hội phát biểu, trìnhbày ý kiến của mình và từ đó trở nên tự tin, năng động, mạnh dạn hơn trước tậpthể Học sinh có cơ hội phát huy kỹ năng sáng tạo, đánh giá, tổng hợp, phân tích, sosánh, biết giải quyết các vấn đề và tình huống Trong học tập một cách phù hợp,hiệu quả và sáng tạo và từ những vấn đề, tình huống đó, học sinh sẽ rút ra đượcnhững kinh nghiệm quý giá cho bản thân

2 Thuận lợi

Giáo viên chuyên luôn được sự quan tâm của Ngành cấp trên, đặc biệt là củaBan Giám hiệu nhà trường Nhà trường luôn tạo mọi điều kiện cho giáo viên đượctham gia tập huấn, dự giờ thăm lớp đơn vị trường bạn cũng như tại chính đơn vịcông tác để học tập phương pháp mới và vận dụng vào giảng dạy Bên cạnh đó nhà

trường cũng luôn động viên, khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp giảngdạy chú trọng nâng cao năng lực học sinh.

Cơ sở vật chất của nhà trường khang trang, sạch đẹp Máy móc thiết bị tươngđôí đầy đủ phục vụ cho công tác giảng dạy

Nội dung dạy học Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch, dạy học theo chủ

đề giúp giáo viên giảm tải việc soạn giáo án hàng tuần, giáo viên chủ động xâydựng kế hoạch dạy học cho phù hợp với tình hình thực tế địa phương, mà khôngquá phụ thuộc vào khuôn khổ của chương trình hiện hành Các hoạt động của mỗichủ đề nối tiếp liền mạch nhau, làm cho học sinh luôn cảm thấy hào hứng khi đượckhám phá, sáng tạo với nhiều trải nghiệm đầy thú vị Không khí học tập vui vẻ, nhẹnhàng, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh, tránh giờ học tẻ nhạt và không còn khô cứng

Một điểm thuận lợi nữa khi áp dụng dạy học Mĩ thuật theo phương pháp ĐanMạch, áp dụng hình thức học tập theo nhóm nhiều đã giúp cho học sinh có cơ hộithể hiện năng lực cá nhân trước bạn bè, thầy cô giáo Đồng thời học sinh hiểu biếtcái đẹp, cảm nhận cái đẹp làm trọng tâm, không đi sâu rèn luyện kĩ năng vẽ Cũngnhư học sinh sợ vẽ “xấu” Bên cạnh đó việc học nhóm đã tạo cho học sinh đánh giáđược năng lực của nhau

3 Khó khăn

Qua những năm giảng dạy bản thân tôi đã nhận thấy rất rõ ưu điểm củaphương pháp giảng daỵ mới này, nhưng vẫn còn một khá nhiều khó khăn khi ápdụng Cụ thể hơn trong hình thức tổ chức nhóm như:

+ Số lượng học sinh đông, phòng chức năng riêng phục vụ cho việc giảngdạy chưa có Chính vì điều này, vào mỗi tiết dạy giáo viên mất thời gian cho việcsắp xếp trước vị trí bàn ghế cho các nhóm học sinh thảo luận nhóm, cũng như dichuyển ở hoạt động vẽ theo nhạc…trong khi đó thời lượng 1 tiết dạy chỉ có 35 – 40phút

+ Học sinh còn mơ hồ với yêu cầu, mục đích, nội dung, thời gian, cách làmkhi giáo viên dạy Mĩ thuật theo dạy học phương pháp Đan Mạch dẫn đến việc phâncông công việc, thảo luận sáng tác câu chuyện…chưa đạt hiệu quả cao

+ Hoạt động theo nhóm nhiều lợi thế, nhưng nếu không được tổ chức mộtcách khoa học thì vấn đề trật tự lớp học sẽ vượt ra khỏi tầm kiểm soát của giáoviên Vì học nhóm, các em ngồi đối diện nhau hoặc thành vòng tròn nên hay nóichuyện, đùa giỡn trong giờ học

+ Hoạt động nhóm có nhiều học sinh tham gia để hoàn thành sản phẩm nênmột số học sinh có tâm lý ỷ lại, không tích cực tham gia nhiệm vụ của nhóm, lơ là,nói chuyện hoặc làm việc riêng

+ Học sinh có nhiệm vụ phải tự phân công trách nhiệm trong nhóm nên đôikhi để xảy ra tình trạng phân công không hợp lý, các em giỏi không muốn phâncông các bạn yếu hơn làm vì sợ sản phẩm không đẹp Do đó nảy sinh vấn đề họcsinh làm khá nhiều, học sinh ngồi chơi, lơ là việc làm của nhóm hay mặc cảmkhông muốn phối hợp.

+ Đa phần đối tượng học sinh khá, giỏi thường muốn quyết định quy trình,hình thức, nội dung làm việc của nhóm, chưa thấy được tầm quan trọng của việcthảo luận ý kiến từng thành viên trong nhóm Chính vì vậy gây tâm lý bất hợp tác,chán nản cho các thành viên còn lại, dẫn đến sản phẩm mĩ thuật chưa thực sự manglại hiệu quả của bài học

+ Một khó khăn lớn phải kể đến đó là đánh giá học sinh Làm thế nào đểđảm bảo tính công bằng, chính xác, đúng năng lực của từng học sinh trong quátrình học tập nhóm? Thực tế cho thấy, cách đánh giá của giáo viên còn quá sơ sài,chỉ dựa trên một số sản phẩm nhóm trong đó có các em tham gia mà hoàn toànkhông chú ý gì đến tinh thần, thái độ…của các em trong suốt quá trình học tập

Tóm lại: Bất cứ một phương pháp, hình thức tổ chức dạy học nào cũng cóhai mặt: tích cực và tiêu cực Cái chính là cách chúng ta làm thế nào để phát huyđược điểm mạnh và khắc phục loại bỏ dần những hạn chế nảy sinh trong quá trìnhthực hiện Sau đây là một số giải pháp để thực hiện thành công mô hình học tậpnhóm theo phương pháp mới

II NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

1 Giao việc cho nhóm (giao đề tài)

* Mục đích: Giúp học sinh nắm được trọng tâm công việc thảo luận, nắm rõ

yêu cầu, mục đích, nội dung, thời gian, cách làm

Giáo viên có thể cho học sinh xem phim và thảo luận ngay tại lớp hoặc cho

hs về nhà tìm hiểu trước Tùy theo chủ đề mà yêu cầu

2 Cơ cấu tổ chức nhóm

* Mục đích: Giúp học sinh xác định mục tiêu hoạt động và điều hành công

việc của nhóm đi đúng hướng Các thành viên tập trung trong việc thảo luận nhómtránh nói chuyện, tránh hình thành tính ỷ lại, nâng cao tính kỷ luật và tự giác

* Biện pháp thực hiện: Một nhóm có hoạt động hiệu quả cần có cơ cấu tổ

chức

Giáo viên lựa chọn đối tượng hoặc đưa ra tiêu chí để các thành viên nhómbâù chọn trưởng nhóm Trưởng nhóm là người phải có năng lực, nhiệt tình và có uytín, công bằng Trưởng nhóm sẽ góp phần quyết định thành công của một nhómhọc tập Trong hoạt động của một nhóm, Trưởng nhóm đóng vai trò quan trọng, làngười chịu trách nhiệm trước thầy cô, tập thể lớp về hoạt động của nhóm, là ngườiđiều hành và tổ chức công việc của nhóm, đảm bảo cho nhóm đi đúng hướng, làngười động viên thôi thúc mọi người học tập và tháo gỡ khó khăn khi cần thiết Chính vì vậy, Trưởng nhóm có ảnh hưởng nhiều đến chất lượng học tập của cảnhóm

Thư ký để ghi chép các diễn biến công việc, thảo luận của nhóm, thư ký cóthể được thay đổi theo từng công việc hoặc cố định từ đầu đến cuối

Phải quy định rõ trách nhiệm cụ thể của từng vị trí của thành viên trongnhóm

Di trì cơ cấu tổ chức hoạt động thường xuyên giúp học sinh hình thành thóiquen và thực hiện tốt khi thảo luận mà không cần đến sự hỗ trợ phân chia công việccủa giáo viên

Ví dụ: Thảo luận về hoạt động tìm hiểu chủ đề

+ Nhóm trưởng đầu tiền phải tập trung các thành viên nhóm, đặt vấn đề đểcác thành viên nêu ý kiến cá nhân và phản hồi Đồng thời nhắc nhở thư ký ghi tậphợp các ý kiến, hỗ trợ các thành viên Không phân biệt đối xử giỏi và dở

3 Phân hóa đối tượng học sinh trong cùng một nhóm.

* Mục đích: Giúp học sinh các nhóm có cơ hội ngang bằng nhau trong họctập và hoàn thành nhiệm vụ nhóm Thúc đẩy tinh thần thi đua của học sinh giữa cácnhóm với nhau

* Biện pháp thực hiện:

Tùy thuộc vào mục đích và yêu cầu của tiết học mà ta có nhiều cách chianhóm, nhiều mô hình nhóm khác nhau Có khi là nhóm hai, nhóm bốn (ở hoạt độngtìm hiểu chủ đề, Vẽ cùng nhau); nhóm sáu, nhóm bảy hoặc nhóm tám (ở hoạt động

Vẽ theo nhạc, Xây dựng cốt truyện…) Chia nhóm phải có thẩm mĩ lớp học tránhlộn xộn hay giữa các nhóm không có “ranh giới” dẫn đến tình trạng nhóm này làmảnh hưởng nhóm kia khi cùng làm việc

Khi thành lập nhóm cần lưu ý khả năng làm việc, năng lực cá nhân và mốiquan hệ giữa các thành viên Điều này là vô cùng quan trọng, bởi vì:

+ Nếu một nhóm có nhiều học sinh giỏi, các em có khả năng suy đoán, tưởngtượng, diễn đạt và sáng tạo thì khi hoạt động nhóm các em sẽ mau chóng hoàn

thành tốt công việc được giao Ngược lại, nhóm có nhiều học sinh chậm tiếp thukhông chỉ khó hoàn thành nhiệm vụ mà còn bị tâm lý chán nản, mặc cảm do khôngbằng nhóm bạn.

+ Đối với những nhóm của khối 1, 2 giáo viên cần chú ý đến mối quan hệgiữa các thành viên Do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi ở bậc Tiểu học, các em chỉthích làm, thích học cùng với những người bạn mà các em muốn Hay chê baithành viên yếu dẫn đến học sinh yếu sẽ mất tự tin và không muốn hợp tác Do đócần phải giáo dục học sinh tinh thần đoàn kết, không nên ép buộc các em phải hoàntoàn theo chủ ý sắp đặt của giáo viên vì như thế các em sẽ mất đi sự thoải mái, nhịpnhàng trong các hoạt động của nhóm Giáo viên cũng có thể cho các em được tựthỏa thuận và chọn nhóm khác ghép cùng với nhóm mình…Cho dù là cách nào thìgiáo viên cũng phải tạo nề nếp, thói quen ngay từ đầu năm học và duy trì thườngxuyên, để khi có yêu cầu là học sinh biết thực hiện ngay, không làm mất thời gian

và gây mất trật tự lớp học

Việc phân nhóm cần thực hiện sao cho giáo viên có thể theo dõi, đánh giáhoạt động nhóm nhưng đồng thời cũng đảm bảo phát huy tính tích cực của mỗi họcsinh Về lý thuyết, một nhóm lý tưởng nhất gồm từ 4 đến 6 thành viên, vì quá nhiềunhóm nhỏ thì giáo viên sẽ không kiểm tra hết được, nhóm quá đông thì sẽ nhiềuvấn đề nảy sinh Trong thực tế ở trường tôi, thường thì tôi hay áp dụng nhóm 4 vì 1tiết học chỉ có 35 phút mà học sinh thì quá đông nên việc sắp xếp lại bàn ghế chuẩn

bị cho tiết học mất khá nhiều thời gian, bên cạnh đó diện tích phòng hẹp Nhưngcũng phụ thuộc vào nội dung chủ để mà cũng có thể phân chia theo 5, 6

Ở đầu năm học, sự phân nhóm có thể mang tính ngẫu nhiên do giáo viênchưa nắm được năng lực của học sinh Tuy nhiên, sau đó giáo viên cần điều chỉnhsao cho có sự cân bằng năng lực học tập giữa học sinh các nhóm với nhau, nhằmthúc đẩy mối quan hệ hợp tác, giúp đỡ trong học tập giữa các thành viên trongnhóm

4 Quản lý hoạt động nhóm hiệu quả.

* Mục đích: Lôi cuốn học sinh tích cực tham gia thảo luận, tìm được mụctiêu nhiệm vụ bài học

* Biện pháp thực hiện: Trong giảng dạy Mĩ thuật theo phương pháp mới, cáchoạt động yêu cầu phải tổ chức hình thức hoạt động nhóm đó là:

bảo vệ quan điểm, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn … giáo viên cần nói rõ cho họcsinh rằng đánh giá kết quả theo nhóm nhưng cũng dựa vào sự phối kết hợp củatừng cá nhân Học sinh cần nhận thấy mọi thành viên cần phải có trách nhiệm đónggóp, mọi thành viên đều phải hoàn thành công việc, mọi thành viên đều phải đượclĩnh hội kiến thức Thành công của nhóm chính là thành công của mỗi cá nhân.

Yêu cầu học sinh khi làm việc nhóm phải thực hiện theo đúng những quiđịnh sau:

+ Mỗi thành viên trong nhóm đều phải có ý thức trách nhiệm hoàn thành tốtcác nhiệm vụ được giao

+ Phải biết lắng nghe ý kiến của bạn và xem xét ý kiến nào là hợp lý nhất,không được cố gắng tự làm theo chủ ý của bản thân

+ Khi thực hiện việc phân công nhiệm vụ, mỗi cá nhân sẽ tự nhận phần việccủa mình cho phù hợp năng lực cá nhân Đồng thời các thành viên trong nhóm sẽbàn bạc và quyết định ai – việc gì

+ Nhóm trưởng có nhiệm vụ nhắc nhở các bạn trong nhóm khi trao đổi cầntập trung, tránh nói chuyện riêng, thảo luận vừa đủ nghe theo nhóm

Những qui định trên hoạt động nhóm ở các khối lớp Ba, Bốn, Năm thì yêucầu trên tương đối nhẹ nhàng và không mất nhiều thời gian Còn đối với các khốilớp Một, Hai, quản lý hoạt động nhóm luôn là một vấn đề khó khăn và gây mấtnhiều công sức, thời gian của giáo viên Do các em chưa có khả năng, chưa biếtphân công công việc hợp lý nên giáo viên phải thường xuyên bao quát lớp để hỗtrợ Ví dụ như khi vẽ cùng nhau, thường có tình trạng các em chậm không biết bảnthân mình vẽ gì? làm gì? còn bạn lanh thì làm không kịp giờ Những trường hợpnhư thế cần đến sự hỗ trợ của giáo viên, hướng dẫn các em phân công việc mộtcách hợp lý như: Phân công bạn vẽ cây, bạn vẽ mặt đất, vẽ nhà, vẽ người …thườngxuyên nhắc các em phụ bạn mình cùng nhau vẽ màu, vẽ thêm hình ảnh phụ vàonhững khoảng trống trong tranh, tùy vào khả năng của các em mà giáo viên cónhững gợi ý thích hợp

Bên cạnh những giải pháp trên, để quản lý tốt hoạt động nhóm, để trật tự lớphọc đảm bảo theo yêu cầu thì giáo viên phải có biện pháp để các em tích cực thamgia học tập, cuốn hút các em vào các hoạt động chung Có như thế các em sẽ khôngcòn nói chuyện riêng hay đùa giỡn trong giờ học Để làm được điều này thì khigiao việc giáo viên phải chú ý giao công việc vừa sức với học sinh, phù hợp với sốlượng thành viên trong nhóm Ví dụ như ở lớp Bốn, Năm, giáo viên có thể yêu cầucác em tạo hình bằng uốn dây thép, tạo hình khối nhưng đối với các lớp Một, Haithì điều này khó thực hiện Thay vào đó có thể là hoạt động vẽ cùng nhau hay nặn,

xé dán

Trong quá trình học sinh làm việc nhóm, giáo viên không được can thiệp sâuvào công việc của các em mà chỉ gợi ý để các em thực hiện tốt hơn Giáo viên có

thể bổ sung những gợi ý và các câu hỏi để giúp học sinh phát hiện vấn đề và tănghứng thú làm việc nhóm.

Giáo viên theo dõi tổng quát, phát hiện và hỗ trợ cho nhóm có khó khăn, kịpthời uốn nắn, điều chỉnh những lệch lạc của học sinh Giáo viên phải hạn chế đếnmức thấp nhất việc nói của mình trong khi các em đang hoạt động nhóm Nếu cần,giáo viên cho cả lớp dừng lại để tập trung chú ý nghe giáo viên hướng dẫn thêm

5 Đánh giá hoạt động nhóm – thi đua khen thưởng

* Mục đích: Nhằm thực hiện việc nhận xét, đánh giá từng học sinh đảm bảođúng yêu cầu, đúng thực chất năng lực và tinh thần học tập của học sinh Đồng thờitạo hứng thú, kích thích tinh thần thái độ của học sinh

* Biện pháp thực hiện:

Việc đánh giá quá trình và kết quả hoạt động nhóm là một nhiệm vụ quantrọng, thường xuyên được thực hiện ở cuối tiết học, cuối chủ đề Việc này giúpgiáo viên thực hiện đánh giá được năng lực học tập của các em, nhập cổng lưu kêtquả học tập của học sinh vào sổ theo dõi chất lượng học sinh Mặt khác qui trìnhđánh giá năng lực học sinh có thể đánh giá năng lực học tập lẫn nhau, nó giúp giáoviên quan sát thái độ học tập và làm việc trong các nhóm, đánh giá sự tiến bộ củanhóm trên cơ sở thu thập những thông tin về sự tiến bộ của mỗi thành viên trongnhóm Sản phẩm của nhóm thể hiện quá trình trao đổi, trình bày ý kiến và kỹ nănghợp tác của từng thành viên Do đó việc nhận xét quá trình làm việc của nhómkhông nên qua loa, đại khái Càng đưa ra nhận định cụ thể càng giúp học sinh tíchlũy nhiều kinh nghiệm cho những lần làm việc sau Bản thân tôi thường áp dụngphiếu đánh giá kết quả học tập vào tiết cuối kết thúc một chủ đề Giáo viên phátphiếu cho nhóm trưởng và nhóm trưởng tổ chức nhóm thảo luận nhóm, lấy ý kiếntập thể và xếp loại mức độ các thành viên vào phiếu học tập Và giáo viên tổng hợp

cả lớp và dựa vào đánh giá của giáo viên xếp loại chung

Những tiêu chí nhận xét cần thiết phải có:

+ Sự phân công trong nhóm

+ Tinh thần thái độ làm việc của các thành viên trong quá trình thực hiện.+ Kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao

+ Thời gian hoàn thành sản phẩm

+ Đánh giá dựa trên 3 mức độ: Hoàn thành tốt, hoàn thành và chưa hoànthành

Việc đánh giá kết quả hoạt động nhóm không chỉ dựa trên thành tích chungcủa cả nhóm mà còn dựa trên sự đóng góp của từng thành viên trong nhóm Đểthực hiện việc đánh giá đảm bảo công bằng, đúng thực tế, nhóm trưởng và giáoviên cần có sổ tay theo dõi ghi nhận ngay những cá nhân tích cực, cá nhân thụ độnghay sáng tạo, những nhóm làm việc hiệu quả…Khi thực hiện việc đánh giá, giáoviên cần nêu rõ những mặt được và chưa được để học sinh nắm và thực hiện tốthơn

Song song với việc đánh giá hoạt động của nhóm thì giáo viên cũng có biệnpháp thi đua khen thưởng nhóm Tuyên dương những học sinh tích cực, chăm chỉ,giáo viên cũng cần nghiêm khắc nhắc nhở những học sinh chưa tập trung, lơ là, haynói chuyện, làm việc riêng…để các em có trách nhiệm và ý thức hơn Khi đánh giáhoạt động của một nhóm, giáo viên cũng cần lưu ý tới những tiến bộ của các em.Bởi vì sự tiến bộ đó thể hiện tinh thần, thái độ tiếp thu bài học có hiệu quả mà các

em đạt được Sản phẩm của một nhóm thường là hoàn thành tốt thì không có gìphải bàn, nhưng có nhiều trường hợp ở hoạt động trước các em chỉ hoàn thànhhoặc chưa hoàn chỉnh, ở hoạt động sau lại có sản phẩm nổi trội hoặc xuất sắc thì rấtcần sự ghi nhận của giáo viên Đó chính là động lực để các em có tinh thần học tậptốt hơn ở các hoạt động sau

Hiện tại việc đánh giá môn học được thực hiện theo thông tư 22, do đó đánhgiá hoạt động nhóm là một phần quan trọng để làm căn cứ cho giáo viên thực hiệnđúng thực chất, công bằng và khách quan Nhất là đối với nội dung năng lực vàphẩm chất, nếu giáo viên chỉ dựa trên cơ sở là sản phẩm mĩ thuật của các em làchưa đủ, chưa chính xác, mà phải dựa trên nhiều yếu tố như: Khả năng kết hợp vớibạn, khả năng giao tiếp, tính tích cực, sáng tạo…Chính vì vậy, giáo viên cần coitrọng khâu đánh giá hoạt động nhóm của học sinh trong các giờ học, để đảm bảocác yêu cầu về chuyên môn, đạt mục tiêu giáo dục của môn học Mĩ thuật trongtrường Tiểu học nói chung, Mĩ thuật 1,2 nói riêng

6 Một số yêu cầu khi tổ chức hình thức học tập nhóm.

Để tổ chức hình thức học tập theo nhóm có hiệu quả, cụ thể là đối với môn

Mĩ thuật thì giáo viên cần chú ý thực hiện tốt các yêu cầu sau:

- Phân chia nhóm học sinh hợp lý: Nếu là hoạt động tìm hiểu kiến thức vàthực hành thì mỗi nhóm chỉ nên có số lượng từ 2 đến 6 Nếu là hoạt động thi đua,tham gia trò chơi học tập thì mỗi lớp chỉ nên chia thành 3 nhóm - tương ứng với 3dãy bàn Đồng thời phải có cả học sinh khá giỏi lẫn học sinh yếu trong cùng mộtnhóm để các em có thể hỗ trợ lẫn nhau cùng hoàn thành bài học và tiếp thu kiếnthức

- Hoạt động nhóm phải đảm bảo mọi thành viên tích cực tham gia, không đểtình trạng học sinh làm dùm hoặc thụ động ngồi không

- Quản lý trật tự lớp, nhất là khi học sinh tranh luận quá lớn hay gây ồn,tránh làm ảnh hưởng đến lớp bên cạnh

- Đảm bảo có lối di chuyển để giáo viên có thể tiếp cận giúp đỡ các nhóm.Học sinh di chuyển dễ dàng, không bị ngồi sai tư thế Không cố định vị trí của họcsinh hoặc cố định nhóm để học sinh có cơ hội thay đổi hướng nhìn

- Dù giáo viên có đổi mới, có áp dụng phương pháp, hình thức tổ chức lớphọc như thế nào đi chăng nữa thì đều phải hướng tới đạt mục tiêu giáo dục của bàihọc

MỘT SỐ HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG NHÓM