SỞ GD&ĐT THỪA THIÊN HUẾ TRƯỜNG THPT PHONG ĐIỀN ĐỀ CHÍNH THỨC ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2019 MÔN: NGỮ VĂN LỚP 12 Thời gian: 120 phút không kể thời gian giao đề Mục tiêu: Kiến thức
Trang 1SỞ GD&ĐT THỪA THIÊN HUẾ
TRƯỜNG THPT PHONG ĐIỀN
ĐỀ CHÍNH THỨC
ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA NĂM 2019
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 12 Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Mục tiêu:
Kiến thức: Kiểm tra mức độ đạt chuẩn kiến thức của học sinh cụ thể như sau:
- Kiến thức làm văn, tiếng Việt
- Kiến thức văn học: Tác giả, tác phẩm
- Kiến thức đời sống
Kĩ năng:
- Kĩ năng đọc hiểu văn bản
- Kĩ năng tạo lập văn bản (viết đoạn văn nghị luận xã hội, viết bài văn nghị luận văn học)
I.PHẦN ĐỌC – HIỂU: (3 điểm) (ID: 331153)
Đọc bài thơ sau và thực hiện yêu cầu:
Đò lên Thạch Hãn ơi… chèo nhẹ Đáy sông còn đó bạn tôi nằm
Có tuổi hai mươi thành sóng nước
Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm
(Lê Bá Dương, Lời người bên sông)
Câu 1: Nhận biết
Xác định phương thức biểu đạt chính của bài thơ?
Câu 2: Thông hiểu
Bài thơ đã gợi nhớ đến những câu thơ nào đã học trong chương trình Ngữ Văn THPT? Đoạn thơ tìm được và bài thơ này có điểm gì tương đồng về nội dung?
Câu 3: Thông hiểu
Hãy chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ:
Trang 2Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm
Câu 4: Thông hiểu
Tác giả đã thể hiện tâm tư tình cảm gì khi đứng trước dòng sông Thạch Hãn?
II.PHẦN LÀM VĂN: (7 điểm)
Câu 1 (2 điểm) (ID: 331158) Vận dụng cao
Từ nội dung đoạn trích ở phần đọc – hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của anh (chị) về lòng biết ơn đối với những người đã hi sinh vì độc lập, tự do của dân tộc
Câu 2: (5 điểm) (ID: 331159) Vận dụng cao
Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp riêng của hai đoạn thơ sau:
Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ
Có nhớ dáng người trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa
(Tây Tiến – Quang Dũng, Ngữ văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam)
Nhớ gì như nhớ người yêu Trăng lên đầu núi nắng chiều lưng nương Nhớ từng bản khói cùng sương Sớm khuya bếp lửa người thương đi về
(Việt Bắc – Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục Việt Nam)
-HẾT -
Trang 3HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM
Phương pháp: căn cứ các phương thức biểu đạt đã học
Cách giải:
- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm
2
Phương pháp: căn cứ các văn bản đã học
Cách giải:
- Bài thơ: Tây Tiến – Quang Dũng
Rải rác biên cương mồ viễn xứ Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành
- Điểm tương đồng về nội dung: nói về cái chết của những người lính đã hi sinh vì sự độc lập của đất nước
3
Phương pháp: căn cứ các biện pháp tu từ đã học
Cách giải:
Biện pháp nghệ thuật:
- Hoán dụ: Tuổi hai mươi
- Ẩn dụ (thành sóng nước/ vỗ yên bờ bãi )
Tác dụng: Hai dòng thơ tác giả đã khái quát, nâng cao tầm vóc cao đẹp của sự hy sinh: những người lính hy sinh đã hóa thân vào “ dáng hình xứ sở” ( Có tuổi hai mươi thành sóng nước/ Vỗ yên bờ, mãi mãi ngàn năm ) Ý nghĩa của sự hy sinh đó, vì thế tồn tại vĩnh hằng trong lòng nhân dân; đi mãi cùng thời gian và không gian của đất nước, của dân tộc
4
Phương pháp: Phân tích, tổng hợp
Cách giải:
- Tâm trạng của tác giả khi đứng trước dòng sông: tấm lòng trân trọng, ngợi ca với những người đã ngã xuống vì độc lập của đất nước
2 Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
1 Giới thiệu vấn đề: lòng biết ơn với những người đã hi sinh vì độc lập, tự do của dân tộc
2 Bàn luận
- Biết ơn là thái độ trân quý, luôn ghi nhớ công lao những người đã giúp đỡ mình Đây là truyền thống quý báu của dân tộc ta
Trang 4trọng hơn
- Lòng biết ơn của thế hệ trẻ đối với những chiến sĩ đã hi sinh vì tổ quốc rất đa dạng: là ghi nhớ công
ơn, lập đài tưởng niệm, tiếp nối truyền thống cha anh, bảo vệ đất nước,…
- Trách nhiệm của thế hệ trẻ:
+ Có mục tiêu, lý tưởng sống đẹp, phục vụ cộng đồng, lợi ích xã hội
+ Xây dựng đất nước
+ Rèn luyện tri thức và đạo đức
+…
- Hiện nay còn có một bộ phận nhỏ những người lãng quên quá khứ, không trân trọng, biết ơn những chiến sĩ đã hi sinh vì tổ quốc Đây là hiện tượng xấu, chứng tỏ sự xuống cấp của đạo đức
- Là một học sinh được học tập, hưởng cuộc sống hòa bình chúng ta cần có thái độ đúng đắn, biết ơn công lao của các chiến sĩ Học tập để xây dựng và bảo vệ tổ quốc
3 Phương pháp: phân tích, tổng hợp
Cách giải:
• Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Quang Dũng là nghệ sĩ đa tài: làm thơ, viết văn, vẽ tranh và soạn nhạc Nhưng trước hết Quang Dũng là một nhà thơ mang hồn thơ phóng khoáng, hồn hậu, lãng mạn và tài hoa – đặc biệt khi ông viết về người lính Tây Tiến và xứ Đoài (Sơn Tây) của mình
- Tây Tiến là bài thơ tiêu biểu cho đời thơ Quang Dũng, thể hiện sâu sắc phong cách nghệ thuật của nhà thơ, được in trong tập Mây đầu ô
- Tố Hữu là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền thi ca cách mạng Việt Nam Các chặng đường thơ của ông luôn gắn bó và phản ánh chân thật những chặng đường cách mạng gian khổ, hi sinh nhưng cũng nhiều thắng lợi vẻ vang của dân tộc, đồng thời cũng là những chặng đường vận động trong quan điểm tư tưởng và bản lĩnh nghệ thuật của chính nhà thơ
-Việt Bắc là một trong những thi phẩm xuất sắc của Tố Hữu được ra đời nhân một sự kiện lịch sử đặc biệt: tháng 10 – 1954, những người kháng chiến từ căn cứ địa Việt Bắc trở về miền xuôi
• Phân tích hai đoạn thơ
*Đoạn 1: Bức tranh sông nước miền Tây trong chiều sương
- Trước hết là khung cảnh thiên nhiên:
Người đi Châu Mộc chiều sương ấy
Co ́ thấy hồn lau nẻo bến bờ
+ Không gian đươ ̣c bao trùm bởi mô ̣t màn sương giăng mắc trở nên mờ ảo, như hư, như thực Sương
chiều bảng lảng đầy thi vị, chứ không còn là “sương lấp đoàn quân mỏi” khi màn đêm buông xuống
+ Sông nước, bến bờ lặng tờ, hoang dại như thời tiền sử, chỉ có màu lau trắng trải dài tít tắp, phất phơ theo chiều gió thổi, xôn xao ẩn chứa những nỗi niềm của con người… Thiên nhiên như có linh
hồ n, “hồ n lau” ha ̀i hòa với “hồn thơ” của những người lính đa cảm Cũng có thể hiểu “hồn lau” là
một ẩn dụ đặc sắc gợi về vẻ đẹp giản dị, gần gũi, hồn hậu của những con người miền Tây- những người lao động trên sông nước mênh mông
- Trên nền thiên nhiên tĩnh lặng và thơ mộng đó nổi bật hình ảnh con người:
Co ́ nhớ dáng người trên độc mộc Trôi do ̀ ng nước lũ hoa đong đưa
+ “Dáng người trên độc mộc” phải chăng đó là dáng hình mềm mại, uyển chuyển của thiếu nữ sơn
Trang 5cước trên chiếc thuyền độc mộc trên dòng sông Mã, ta ̣o nên chất thơ làm tiêu tan vẻ dữ dô ̣i của
“dòng nước lũ” hung hãn
+ Như để hoà hợp với con người, những bông hoa rừng cũng đong đưa làm duyên trên dòng nước xiết “Hoa đong đưa” là một hình ảnh lạ, hoa lá vô tri như được thổi hồn vào, gợi ra ánh mắt lúng
liếng tình tứ của những cô gái vùng núi xinh đẹp trẻ trung
+ Dường như trong khổ thơ nào của bài thơ cũng thấp thoáng bóng dáng của người đe ̣p như vâ ̣y:
- Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
- Nhơ ́ ôi Tây Tiến cơm lên khói
- Mai Châu mu ̀ a em thơm nếp xôi (đoạn 1)
- Kìa em xiêm áo tự bao giờ
- Đêm mơ Ha ̀ Nội dáng kiều thơm (đoạn 3)
→ Hình ảnh người đe ̣p thấp thoáng trong các khổ thơ đã điểm cho kí ức Tây Tiến chút lãng ma ̣n,
mơ mô ̣ng, khiến cho câu chữ trở nên mềm ma ̣i hơn và lòng người cũng nhe ̣ nhàng hơn…
- Những từ có thấy, có nhớ là những lời tự hỏi lòng mình đầy bâng khuâng, lưu luyến khi đã cách xa
vớ i Tây Tiến cả về không gian và thời gian…
*Đoạn 2:
+ “Nhớ người yêu”: nỗi nhớ thường trực, da diết, bồi hôi
Hình ảnh so sánh “như nhớ người yêu” thể hiện sự gắn bó tha thiết trong tình cảm
+ Những hình ảnh gợi cảm đầy thi vị: trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương, bản khói cùng
sương, bếp lửa, rừng nứa, bờ tre gợi nhớ những vẻ đe ̣p nên thơ rất riêng của miền rừng núi
+ Điệp từ “nhớ” lặp đi lặp lại 2 lần khẳng định tình cảm gắn bó tha thiết của tác giả dành cho khung cảnh thiên nhiên nơi đây
*So sánh hai đoạn thơ
- Giống nhau:
Cả hai đoạn thơ đều miêu tả khung cảnh thiên nhiên núi rừng miền Bắc và tình cảm nhớ nhung da diết của những người lính, người cán bộ kháng chiến
- Khác nhau:
+Bài thơ Việt Bắc:
++ khung cảnh núi rừng miền núi phía bắc
++ nội dung được chuyển tải bằng hình thức trữ tình dân gian – thơ lục bát
+ Bài thơ Tây Tiến: tái hiện khung cảnh sông nước miền Tây và chất lãng mạn đậm đặc tạo nên nét
phong cách riêng của hồn thơ Quang Dũng
• Tổng kết