Quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non tt

Nhận thức được các vấn đề nêu trên, trong khuôn khổ của luận án, NCS lựa chọn đề tài Quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non để nghiên cứu.. Nhiệm vụ ngh

Hoàng Công Dụng

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XUẤT BẢN PHẨM

ÂM NHẠC DÀNH CHO CẤP HỌC MẦM NON

Chuyên ngành: Quản lý văn hóa

Mã số: 9319042

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA

Hà Nội - 2019

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Người hướng dẫn khoa học 1: PGS.TS Đỗ Thị Quyên Người hướng dẫn khoa học 2: PGS.TS Nguyễn Đăng Nghị

Phản biện 1:

Phản biện 2:

Phản biện 3:

(ghi rõ họ tên, chức danh khoa học, học vị, cơ quan công tác)

Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án họp tại

Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam

Số 32 Hào Nam, Ô Chợ Dừa, Đống Đa, Hà Nội Vào lúc giờ ngày tháng năm

Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Thư viện Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam

1 Hoàng Công Dụng (2018), “Vài nét về xuất bản phẩm âm nhạc cấp học

mầm non”, Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật, số 408, tr 63 - 66, 71

2 Hoàng Công Dụng (2018), “Công tác sử dụng xuất bản phẩm âm nhạc

trong cơ sở giáo dục mầm non”, Tạp chí Văn hóa học, số 2 (36),

tr 90 - 96

3 Hoang Cong Dung (2015), “Equity and quality enhancement in Early

childhood education and care in Vietnam”, Regional Consultative Meeting on Developing ASEAN Early Childhood Care, Development and Education (ECCDE) Quality Standards proceedings (“Bảo đảm sự công bằng và nâng cao chất lượng trong giáo dục và chăm sóc trẻ thơ ở Việt Nam”, Hội nghị tham vấn khu vực về Tiêu chuẩn chất lượng chăm sóc, giáo dục và phát triển trẻ thơ các nước Đông Nam Á (ECCDE), Malaysia

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non là sản phẩm văn hóa đặc trưng, phục vụ cho đối tượng trẻ ở độ tuổi từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi

Trong những năm qua, hoạt động xuất bản có những bước phát triển và thu nhận được những kết quả đáng kể Công tác chỉ đạo, quản

lý xuất bản có tiến bộ, chú trọng đảm bảo định hướng chính trị, tư tưởng và hiệu quả kinh tế của hoạt động xuất bản, phát hiện xử lý và khắc phục những lệch lạc, sai phạm

Việc xuất bản ồ ạt các xuất bản phẩm âm nhạc tung ra thị trường như vậy sẽ không tránh khỏi sự lạm dụng, vi phạm, chồng chéo Mạng lưới phát hành chưa đến được nông thôn, vùng sâu, vùng xa và các vùng đặc biệt khó khăn khác Khoa học công nghệ tác động mạnh mẽ đến phương thức hoạt động xuất bản

Bên cạnh những mặt đạt được trong quản lý nhà nước (QLNN) đối với xuất bản phẩm âm nhạc (XBPAN) còn nhiều tồn tại: văn bản quy phạm pháp luật đôi lúc chưa ban hành kịp thời, có văn bản chưa phù hợp với tình hình thực tiễn; đội ngũ làm công tác quản lý chưa đáp ứng được yêu cầu công việc; chưa thực sự thiết lập được một mô hình quản lý hiệu quả

Nhận thức được các vấn đề nêu trên, trong khuôn khổ của luận

án, NCS lựa chọn đề tài Quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm

âm nhạc dành cho cấp học mầm non để nghiên cứu

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích

Luận án tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn để đưa ra khái niệm QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non; thông qua khảo sát, nghiên cứu đánh giá thực trạng để tìm ra mô hình, giải

pháp nâng cao hiệu quả QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non, cụ thể:

Tìm hiểu, nghiên cứu hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực QLNN về văn hóa, giáo dục;

Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quan điểm, khái niệm và lý thuyết liên quan đến QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non; đưa

ra một khái niệm về QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non Khảo sát, đánh giá thực trạng QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non ở Trung ương và một số địa phương

- Xây dựng mô hình quản lý, đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non, cụ thể: Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, xây dựng một mô hình quản lý phù hợp với tính chất, đặc thù của XBPAN dành cho cấp học mầm non;

Từ các cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận án nghiên cứu các vấn đề về QLNN đối với XBPAN dành

cho cấp học mầm non

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về thời gian: khảo sát, tìm hiểu thực trạng vấn đề nghiên cứu trong khoảng thời gian trong khoảng từ năm 2014 đến năm 2017; rà soát văn bản quy phạm pháp luật và văn bản liên quan trong khoảng

từ năm 2005 đến nay và một số rất ít trước năm 2000

- Về không gian: NCS tìm hiểu, nghiên cứu những vấn đề liên quan đến đề tài tại Bộ GDĐT, Bộ TTTT, một số Nxb và khảo sát tại

Đà Nẵng, Đồng Nai, Đồng Tháp, Gia Lai, Hà Nội, Hà Tĩnh, Hòa Bình, Thái Bình và thành phố Hồ Chí Minh

- Về nội dung: nghiên cứu các vấn đề lý thuyết và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến nội dung, mô hình/quy trình QLNN đối với hoạt động xuất bản XBPAN dành cho cấp học mầm non; khảo sát, tìm hiểu thực trạng quản lý quá trình xuất bản, in, phát hành và sử dụng XBPAN dành cho cấp học mầm non

4 Phương pháp nghiên cứu

NCS sử dụng một số phương pháp điển hình như Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu, Phương pháp mô hình hóa, Phương pháp quan sát tham dự, Phương pháp phỏng vấn kết hợp điều tra Thực hiện phương pháp điều tra bằng cách: Xây dựng bộ phiếu hỏi gồm 3 phiếu dành cho cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non (GDMN), giáo viên mầm non, cha mẹ trẻ Bộ phiếu hỏi được NCS thực hiện với sự hỗ trợ của phòng GDMN, sở GDĐT của 9 tỉnh, thành phố nêu trên với 164 trường mầm non công lập và sự tham gia trả lời của 190 cán bộ quản

lý GDMN, 190 giáo viên, 183 cha mẹ trẻ Tỷ lệ phản hồi của người trả lời đối với cả bộ phiếu là 100%, tỷ lệ phản hồi đối với từng câu hỏi thấp nhất là 186/190 CBQL (97,9%), 181/190 giáo viên (95,3%), 182/183 cha mẹ trẻ (99,5%) Bộ phiếu hỏi được xây dựng và xin ý kiến hoàn thiện từ tháng 9/2016 - 03/2017; gửi xin ý kiến và thu thập

từ tháng 3/2017 đến tháng 10/2017

.5 Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu

Câu hỏi nghiên cứu:

- Thực trạng quản lý nhà nước đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non ở Việt Nam hiện nay như thế nào?

- Mô hình/quy trình QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non hiện nay đã phù hợp chưa?

- Những vấn đề gì đặt ra và cần phải làm gì để nâng cao hiệu quả QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non trong thời gian tới?

Giả thuyết nghiên cứu:

Hoạt động QLNN hiện nay đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non chưa thực sự hiệu quả là do mô hình quản lý chưa phù hợp, giải pháp quản lý chưa sát thực tiễn

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Về mặt khoa học, luận án hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non, từ đó đưa ra nhận định, đánh giá những vấn đề tương đồng và khác biệt giữa việc quản lý XBPAN dành cho cấp học mầm non với các loại hình XBP khác; hệ thống hóa mô hình quản lý để từ đó so sánh, đối chiếu, nhận xét trong quá trình triển khai đánh giá thực trạng QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non

Về mặt thực tiễn, NCS cố gắng tìm hiểu, xây dựng bức tranh về hiện trạng quá trình quản lý nhà nước đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non; nhấn mạnh vai trò của XBPAN đối với việc giáo dục thẩm mỹ cho trẻ, làm cơ sở để đề xuất mô hình quản lý phù hợp với điều kiện hiện nay, đồng thời đưa ra những giải pháp, biện pháp cụ thể nhằm phục vụ cho việc quản lý XBPAN dành cho cấp học mầm non một cách hiệu quả, khoa học hơn

âm nhạc dành cho cấp học mầm non (41 trang);

Chương 4: Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non (27 trang)

Chương 1 TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XUẤT BẢN PHẨM ÂM NHẠC

DÀNH CHO CẤP HỌC MẦM NON 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Luận án tìm hiểu nghiên cứu lý luận và thực tiễn của các tác giả

đi trước về các vấn đề về quản lý, QLNN đối với các lĩnh vực văn hóa,

giáo dục, xuất bản, phát hành như: Quản lý văn hóa Việt Nam trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế của TSKH Phan Hồng Giang

và TS Bùi Hoài Sơn (đồng chủ biên), Luận án tiến sĩ Khoa học kinh

tế năm 1996: Xuất bản và phát hành sách giáo khoa trong nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước của tác giả Trương Bích Châu,

Luận văn thạc sĩ Khoa học kinh tế năm 1999 của tác giả Mạc Văn

Thiện nghiên cứu Giải pháp chủ yếu đổi mới quản lý xuất bản và phát hành sách giáo khoa ở nước ta hiện nay, Luận án tiến sĩ Văn hóa học năm 2008 của tác giả Đỗ Thị Quyên với đề tài Quản lý thị trường sách

ở Việt Nam từ 1993 đến nay, Luận án tiến sĩ Văn hóa học năm 2011 của tác giả Lê Thị Phương Nga Nghiên cứu hoạt động quản lý xuất bản sách giáo khoa ở Việt Nam từ năm 1993 đến nay, Luận án tiến sĩ Kinh tế Quản lý nhà nước đối với hoạt động xuất bản ở Việt Nam năm

2015 của tác giả Nguyễn Anh Tú, Giáo dục mầm non - Những vấn đề

lý luận và thực tiễn của PGS.TS Nguyễn Ánh Tuyết, 60 năm giáo dục mầm non Việt Nam do CN Phạm Thị Sửu chủ biên v.v

Từ việc tìm hiểu các nghiên cứu nêu trên, có thể thấy một số điểm chính như sau:

Thứ nhất, các công trình nghiên cứu đã hệ thống hóa nhiều khái

niệm về vấn để quản lý Hầu hết các công trình nghiên cứu đều khẳng định XBP là một loại sản phẩm đặc biệt bởi nó chứa đựng cả giá trị vật chất, giá trị sử dụng và giá trị tinh thần; XBP biểu hiện mối liên hệ kinh tế - văn hóa - giáo dục

Thứ hai, các tác giả tìm hiểu, phân tích, đánh giá thực tiễn QLNN

theo cấu trúc: Quan điểm, định hướng - Việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật - Tổ chức thực hiện - Thanh tra, kiểm tra, đánh giá

Từ đó, đánh giá những mặt mạnh, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế Một số tác giả đã khái quát hóa thành các mô hình QLNN đối với đối tượng quản lý thuộc phạm vi nghiên cứu

Thứ ba, mỗi nghiên cứu đều đưa ra một hệ thống giải pháp nâng

cao chất lượng QLNN đối với đối tượng nghiên cứu

Một số điểm còn trống:

Các nghiên cứu đã tập trung vào các vấn đề về QLNN đối với hoạt động xuất bản dưới một số góc độ khác nhau Toàn bộ các nghiên cứu trước đó đều chưa đề cập tới việc quản lý XBPAN như một đối tượng quản lý độc lập

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý và mô hình quản lý

1.2.1 Những vấn đề lý luận về quản lý

Qua tìm hiểu, phân tích một số vấn đề lý luận, có thể thấy QLNN đối với XBPAN là một quá trình tác động của nhà nước lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý

QLNN đối với XBPAN gồm ba yếu tố cơ bản là cơ chế, điều kiện quản lý và nguồn lực

1.2.2 Một số mô hình quản lý

Một số mô hình quản lý: từ trên xuống, từ dưới lên, trực tuyến, theo chức năng, tập trung, phân cấp

1.2.3 Khái niệm về quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm

âm nhạc dành cho cấp học mầm non

2) Đồ dùng, đồ chơi, áp-phích, tờ rời, tờ gấp, tranh, ảnh chứa đựng các nội dung, kiến thức âm nhạc, hoặc để sử dụng cho việc tổ chức các hoạt động âm nhạc;

3) Băng, đĩa tiếng/hình chứa đựng các bài hát, bản nhạc, giới thiệu các tác phẩm âm nhạc, hướng dẫn, giảng dạy kiến thức âm nhạc; 4) Các chương trình ca nhạc, chương trình giới thiệu tác giả, tác phẩm âm nhạc, chương trình dạy hát, dạy đàn, cuộc thi về âm nhạc (hát, đàn, tác phẩm âm nhạc) trên đài phát thanh, truyền hình;

5) Các sản phẩm nêu trên, được định dạng số và đọc, nghe, nhìn bằng phương tiện điện tử

1.2.3.2 Cấp học mầm non

GDMN được xác định là cấp học nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân Lứa tuổi xác định ở cấp học này là trẻ em từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi Cơ sở GDMN bao gồm nhà trẻ, nhóm trẻ, lớp mẫu giáo, trường mẫu giáo, trường mầm non Cấp học mầm non có chương trình, nội dung, phương pháp và các điều kiện hỗ trợ để đạt mục tiêu chương trình như đội ngũ, cơ sở vật chất, trang thiết bị, tài liệu, học liệu

1.2.3.3 Quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non

Tổng hợp và phân tích các vấn đề liên quan, có thể thấy: Quản lý

nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non

là quá trình tổ chức xây dựng và triển khai thực hiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và cơ chế, chính sách đối với toàn bộ hoạt động xuất bản liên quan đến xuất bản phẩm âm nhạc phục vụ đối tượng trẻ

em lứa tuổi mầm non thông qua bộ máy quản lý nhà nước về các lĩnh vực xuất bản, văn hóa và giáo dục Từ đó, giúp hoạt động xuất bản hiệu quả, đúng định hướng, đáp ứng mục tiêu chương trình giáo dục thẩm mỹ cấp học mầm non

1.3 Nội dung quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non

- Triển khai thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng trong quản

lý nhà nước đối với hoạt động xuất bản

- Tổ chức xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và văn bản liên quan khác

- Quy hoạch xuất bản, xây dựng chương trình mục tiêu và hoạch định chiến lược phát triển giáo dục mầm non

- Công tác thanh tra, kiểm tra

1.4 Đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nước đối với xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non

- Bảo vệ lợi ích cho người sáng tạo ra các sản phẩm âm nhạc

- Chống thương mại hóa về xuất bản, bảo vệ lợi ích cho các đối tượng sử dụng xuất bản phẩm âm nhạc

Tiểu kết

Trong Chương 1, NCS tập trung rà soát, tìm hiểu các nghiên cứu

đi trước liên quan đến QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm

non; xây dựng khái niệm về QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non; khẳng định XBPAN là một sản phẩm văn hóa đặc thù mà vai trò của nó được chuyển đổi căn bản từ chỗ là một sản phẩm văn hóa thương mại trở thành sản phẩm văn hóa giáo dục NCS tìm hiểu, hệ thống hóa và phân tích một số mô hình quản lý, trình bày nội dung, đặc điểm và vai trò QLNN đối với XBPAN dành cho cấp học mầm non

Chương 2

ÂM NHẠC ĐỐI VỚI GIÁO DỤC MẦM NON VÀ

THỰC TIỄN SỬ DỤNG XUẤT BẢN PHẨM ÂM NHẠC

DÀNH CHO CẤP HỌC MẦM NON 2.1 Âm nhạc đối với giáo dục mầm non

2.1.1 Giáo dục mầm non

Giáo dục mầm non có ít nhất bốn thành tố là: nuôi dưỡng, chăm sóc sức khỏe, giáo dục và an toàn cho trẻ Độ tuổi của trẻ em thuộc

cấp học mầm non của Việt Nam từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi

2.1.2 Từ lý thuyết tiếp nhận đến việc giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non

Ngay từ thế kỷ thứ I trước Công nguyên, lý luận tiếp nhận văn học ở phương Đông đã hình thành hai quan niệm: “Tri âm” và “Ký thác” Lý thuyết tiếp nhận hiện đại bổ sung thêm bình diện kinh tế, xã hội và văn hóa lịch sử Lý thuyết tiếp nhận quan tâm đến đối tượng người đọc, sự tương đương giữa các nền văn học và sự thay đổi trong quan điểm nghệ thuật Từ lý thuyết tiếp nhận cho thấy:

- Hướng trẻ tới sự cảm nhận tác phẩm, trước hết là cảm nhận theo

sự tự nhiên của trẻ Một sự cảm thụ âm nhạc đơn giản, thuần túy sẽ là phù hợp đối với đối tượng trẻ mầm non

- Mối quan hệ biện chứng giữa tác giả - tác phẩm - người đọc khẳng định quan điểm dạy học âm nhạc “lấy trẻ làm trung tâm” là rất phù hợp trong quá trình trẻ tiếp nhận giá trị của nghệ thuật âm nhạc

2.1.3 Quan điểm về việc học âm nhạc trong cấp học mầm non

Sơ đồ 2.1: Hoạt động âm nhạc với sự phát triển của trẻ mầm non-NCS

2.1.4 Vai trò của xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non

- Là phương tiện chứa đựng nội dung giáo dục thẩm mỹ

- Là công cụ hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học

- Chứa đựng bản sắc văn hóa Việt Nam và nét văn hóa đặc trưng vùng miền

2.2 Thực trạng sử dụng xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non

2.2.1 Lịch sử quá trình sử dụng xuất bản phẩm âm nhạc dành cho cấp học mầm non

Giai đoạn 1945 - 2009: XBPAN từ chỉ 1 cuốn ban đầu thì đến

những năm 80 của thế kỷ thứ XX, hệ thống các bài hát đã được quy định cụ thể

Giai đoạn từ 2009 đến nay: Là thời kỳ chính thức áp dụng thống

nhất một Chương trình GDMN trên toàn quốc Đây thực sự là giai đoạn bùng nổ cả về số lượng và chất lượng XBPAN trên thị trường và trong các cơ sở GDMN toàn quốc