Xác định công tác Đoàn, Đội và phong trào thiếu nhi là nội dung hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng học tập, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng và chính vì công tác ch
Trang 1Thái Nguyên, năm 2018
Trang 2Khoa : Kinh tế & PTNT Khóa học : 2014-2018
Giảng viên hướng dẫn : Th.S Vũ Thị Hải Anh Cán bộ hướng dẫn : Bùi Sỹ Tú
Thái Nguyên, năm 2018
Trang 3Em xin trân trọng gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Th.s Vũ Thị Hải Anh,
người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tận tình và đầy trách nhiệm để em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này
Em xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến các thầy cô Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng các thầy cô giáo trong khoa Kinh tế & PTNT
đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho em trong quá trình thực tập tốt nghiệp
Em cũng chân thành cảm ơn các cán bộ thuộc Ban Thanh thiếu nhi Tỉnh Thái Nguyên, các cán bộ, các phòng Ban trong Tỉnh Đoàn đã điều kiện cho em trong quá trình tiếp cận thực tế
Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn gia đình và bạn bè đã nhiệt tình giúp đỡ em trong quá trình thực hiện và hoàn thành khóa thực tập tốt nghiệp Tuy đã có cố gắng nhưng do hạn chế về kinh nghiệm thực tế và phương pháp nghiên cứu nên đề tài không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo để em có thể học tập thêm những kiến thức bổ ích nhằm nâng cao chất lượng của đề tài
Thái nguyên, ngày tháng 3 năm 2018
Sinh viên
Lục Thị Thu Phương
Trang 4DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Tỷ lệ phần trăm thành phần dân tộcđịa bàn tỉnh Thái Nguyên 24
Bảng 3.2 Cơ cấu cán bộ Tỉnh Đoàn Thái Nguyên 29
Bảng 3.3 Thành tích nổi bật đạt được của Tỉnh Đoàn Thái Nguyên giai đoạn 2016-2017: 33
Bảng 3.4 Hoạt động của ban Thanh thiếu nhi – Trường học năm 2017 39
Bảng 3.5 Thu thập thông tin thứ cấp về nội dung thực tập 42
Bảng 3.6 Các hoạt động cụ thể trong thời gian thực tập 42
Trang 5DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 3.1 Bản đồ hành chính tỉnh thái nguyên 20 Hình 3.2 Sơ đồ bộ máy Tỉnh Đoàn Thái Nguyên 30
Trang 65 LHTN Hội Liên hiệp Thanh niên
6 NHCSXH Ngân hàng Chính sách Xã hội
7 THPT, THCS Trung học Phổ thông, Trung học Cơ sở
9 TNHH Công ty Trách nhiệm hữu hạn
Trang 7MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
DANH MỤC CÁC BẢNG ii
DANH MỤC CÁC HÌNH iii
DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT iv
MỤC LỤC v
Phần 1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Sự cần thiết thực hiện nội dung thực tập 1
1.2 Mục tiêu 3
1.2.1 Mục tiêu chung 3
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 3
1.3 Nội dung và phương pháp thực hiện 4
1.3.1 Nội dung thực tập 4
1.3.2 Phương pháp thực hiện 4
1.4 Thời gian và địa điểm thực tập 5
1.5 Nội dung và thời gian thực tập 6
Phần 2 TỔNG QUAN 7
2.1 Về cơ sở lý luận 7
2.1.1 Một số khái niệm liên quan đến nội dung thực tập 7
2.1.2 Các văn bản pháp lý liên quan đến nội dung thực tập 11
2.2 Cơ sở thực tiễn 11
2.2.1 Kinh nghiệm của một số Tỉnh Đoàn trong nước 11
2.2.2 Bài học kinh nghiệm 18
Phần 3 KẾT QUẢ THỰC TẬP 20
3.1 Khái quát về địa điểm thực tập 20
3.1.1 Địa hình tỉnh thái nguyên 20
Trang 83.1.2 Khái quát về Tỉnh Đoàn Thái Nguyên 25
3.2 Hoạt Động của Ban Thanh thiếu nhi – Trường học 34
3.2.1 Chức năng nhiệm vụ 34
3.2.2 Vai trò của cán bộ Ban Thanh thiếu nhi – Trường học Tỉnh Đoàn Thái Nguyên 35
3.2.3 Nội dung hoạt động của Ban Thanh thiếu nhi – Trường học trong 4 tháng cuối năm 2017 38
3.2.4 Công việc cụ thể tại cơ sở thực tập 41
3.2.5 Những thuận lợi và khó khăn 54
3.2.6.Tóm tắt kết quả thực tập 56
3.2.7 Đề xuất giải pháp 59
Phần 4 KẾT LUẬN 60
4.1 Kết luận 60
4.2 Kiến nghị 61
4.2.1 Với cấp ủy Đảng, Chính quyền 61
4.2.2 Với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh 61
TÀI LIỆU THAM KHẢO 63 PHỤ LỤC
Trang 9
Phần 1
MỞ ĐẦU
1.1 Sự cần thiết thực hiện nội dung thực tập
Trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất nước Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho các cháu thiếu niên, nhi đồng tình thương yêu và quan tâm đặc biệt Với Bác, trẻ em là những mầm non, những người chủ tương lai của đất nước Bác nói: “cái mầm có xanh thì cây mới vững, cái búp có xanh thì lá mới tươi quả mới tốt, con trẻ có được nuôi dưỡng giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới tự cường tự lập” Đặt niềm tin và xác định rõ vai trò, trách nhiệm của trẻ em là những người kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc: “Bác mong các cháu chăm ngoan Mai sau gìn giữ giang san Lạc Hồng Sao cho tỏ mặt nhi đồng Việt Nam”, Bác còn thường xuyên quan tâm nhắc nhở và giao nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc trẻ em cho các ngành, đoàn thể Trong Di chúc thiêng liêng trước lúc đi xa, Người căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết” Qua các bài nói, bài viết và bằng những việc làm cụ thể, Người đã đặt nền tảng tư tưởng và nêu tấm gương sáng về việc bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, ươm “mầm xanh tương lai” của đất nước
Không chỉ dành tình cảm đặc biệt cho các cháu thiếu niên, nhi đồng, Người còn kêu gọi các cháu tham gia cùng dân tộc chống giặc ngoại xâm Trong bài thơ “Kêu gọi thiếu nhi” Bác đã thể hiện tình yêu thương vô bờ bến đối với trẻ em nước nhà khi đất nước có xâm lăng phải sống trong cảnh “bạo tàn” của giặc Nhật, giặc Tây Bác viết: "Trẻ em như búp trên cành/Biết ăn, ngủ biết học hành là ngoan” Hình ảnh “như búp trên cành” đó chính là mầm non của quê hương, đất nước phải được nuôi dưỡng và học hành đến nơi đến chốn, nhưng vì “Chẳng may vận nước gian nan/Trẻ em cũng phải lầm than
Trang 10cực lòng” Do nước nhà bị ách cai trị của thực dân nên các “búp trên cành” cũng phải “Làm tôi tớ người ta bên ngoài” Từ nỗi đau, xót xa ấy, Bác đã vận động, giáo dục, giác ngộ các cháu phải hành động: Vậy nên trẻ em nước ta/Phải đoàn kết lại để mà đấu tranh/Người lớn cứu nước đã đành/Trẻ em cũng góp phần mình một tay Đây không chỉ thể tình cảm của Bác đối với thiếu niên, nhi đồng mà còn kêu gọi các em đoàn cùng toàn dân tộc đánh giặc ngoại xâm Tinh thần ấy cần phải được xây dựng từ thế hệ “búp măng non”
và đó là yếu tố quyết định cho sự thắng lợi của cách mạng Tình cảm của Bác
Hồ đối với “mầm xanh” của dân tộc có sức lan tỏa mãnh liệt trong thiếu niên, nhi đồng cả nước, không chỉ thôi thúc các em cả nước tham gia đánh Tây, đuổi Nhật, giải phóng dân tộc thống nhất nước nhà mà còn có sức sống mãnh liệt đến hôm nay
Trong những năm qua, thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ kính yêu, Đảng
và Nhà nước ta luôn coi nhiệm vụ bảo vệ và chăm sóc trẻ em là một trong những nội dung cơ bản của chiến lược con người, góp phần tạo ra nguồn nhân lực cho quá trình đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Chính vì vậy, dù trong điều kiện, hoàn cảnh nào, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn có những chính sách đúng đắn, ưu tiên đầu tư hàng đầu cho sự nghiệp giáo dục, bảo vệ và chăm sóc trẻ em Các tổ chức chính trị - xã hội, nhà trường, gia đình và toàn xã hội luôn quan tâm bảo vệ, chăm sóc và giáo dục nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho trẻ em
Đoàn Thanh niên đóng một vai trò hết sức to lớn trong việc chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng, xây dựng Đội TNTP Hồ Chí Minh ngày càng vững mạnh Trong những năm qua, Đoàn Thanh niên đã có nhiều nỗ lực trong việc nghiên cứu, chỉ đạo, từng bước đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của tổ chức Đội; tập trung xây dựng, kiện toàn và tăng cường hiệu quả hoạt động của hệ thống Hội đồng Đội từ tỉnh đến cơ sở, quan tâm bồi dưỡng, tập
Trang 11huấn kỹ năng, nghiệp vụ cho đội ngũ phụ trách Đội các cấp; tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, tạo sân chơi bổ ích cho các em thiếu niên, nhi đồng Xác định công tác Đoàn, Đội và phong trào thiếu nhi là nội dung hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng học tập, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng và chính vì công tác chăm sóc thanh thiếu nhi ở cơ sở thực tập đang gặp khó khăn, tồn tại nhiều hạn chế, được sự đồng ý của Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Kinh Tế & PTNT, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của cô giáo ThS Vũ Thị Hải Anh,
em đã tiến hành thực hiện đề tài: “Tìm hiểu hoạt động của Ban Thanh thiếu nhi – Trường học Tỉnh Đoàn Thái Nguyên 4 tháng cuối năm 2017”
1.2 Mục tiêu
1.2.1 Mục tiêu chung
Tìm hiểu về công tác Đoàn và phong trào thanh niên trường học, công tác Đội và phong trào thiếu nhi tại Ban Thanh thiếu nhi – Trường học Tỉnh Đoàn Thái Nguyên
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
1.2.2.1 Về chuyên môn nghiệp vụ
- Hiểu biết về công tác Đoàn, Đội trường học, nắm vững về các phong trào hoạt động trong khối trường học
- Có khả năng xây dựng, tổ chức các chương trình, hoạt động và triển khai các phong trào của Đoàn thanh niên và Đội TNTP Hồ Chí Minh trong trường học
1.2.2.2 Về thái độ và ý thức trách nhiệm
- Làm việc như một cán bộ thực thụ theo giờ giấc quy định, chấp hành mọi phân công của nơi thực tập
- Đảm bảo kỷ luật lao động, có trách nhiệm trong công việc
- Chịu sự hướng dẫn tại nơi thực tập
Trang 12- Không được tự ý sao chép dữ liệu hoặc các phần mềm của cơ quan thực tập
1.2.2.3 Về kỹ năng sống, kỹ năng làm việc
- Luôn giữ thái độ khiêm nhường
- Tạo mối quan hệ thân thiện với mọi người trong cơ quan hòa nhã với các cán bộ tại nơi thực tập
- Chủ động và sẵn sàng hỗ trợ phòng ban để có thể hoàn thành suất sắc các nhiệm vụ
- Năng động, sáng tạo trong việc thực hiện nhiệm vụ
- Thích nghi với môi trường làm việc
- Thực hiện công việc được giao với tinh thần trách nhiệm cao
1.3 Nội dung và phương pháp thực hiện
1.3.1 Nội dung thực tập
Trong quá trình tham gia thực tập thực tế tại Ban Thanh thiếu nhi – Trường học, em đã được tham gia các hoạt động như sau:
- Tìm hiểu về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Thái Nguyên
- Tìm hiểu khái quát về Tỉnh Đoàn Thái Nguyên
- Tìm hiểu về những khó khăn, thuận lợi tại cơ sở thực tập
- Tìm hiểu cơ cấu, vai trò, chức năng nhiệm vụ của ban Thanh thiếu nhi
– Trường học
- Tham gia các hoạt động của Ban Thanh thiếu nhi – Trường học trong
thời gian thực tập
1.3.2 Phương pháp thực hiện
Đề tài sử dụng nhiều phương phương pháp nghiên cứu khảo sát Trong
đó sử dụng chủ yếu là các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Trang 13Để nắm rõ hơn về cơ sở thực tập em phải đọc tham khảo một số sách
về quá trình hình thành và phát triển của Tỉnh Đoàn và các phòng ban
Nghiên cứu các báo cáo từ năm 2014 và báo cáo các tháng của năm 2017
Nghiên cứu tài liệu để tìm hiểu chức năng nhiệm vụ của Ban Thanh thiếu nhi – Trường học
- Phương pháp quan sát trực tiếp
Quan sát trực tiếp, tiếp xúc với đối tượng được kiểm tra, giám sát để quan sát, xem xét một cách cụ thể diễn biến các hoạt động và kết quả hoạt động công tác thanh thiếu nhi trên địa bàn Thái Nguyên như thế nào để thu thập thông tin số liệu Quan sát thu thập thông tin đã được sử dụng gồm cách thức tiếp cận và thu thập thông tin từ thực tế để kiểm tra chéo các thông tin, những câu trả lời của người phụ trách công tác thanh thiếu nhi tại Tỉnh Đoàn
1.4 Thời gian và địa điểm thực tập
- Thời gian: từ Ngày 15 tháng 08 đến ngày 15 tháng 12 năm 2017
- Địa điểm: số 7, đường Đội Cấn, phường Trương Vương, TP Thái Nguyên
Trang 141.5 Nội dung và thời gian thực tập
T
TT Thời gian
Nội dung thực tập Địa điểm Người thực
- Tìm hiểu điều kiện môi trường làm việc tại cơ sở thực tập
Tỉnh Đoàn Thái Nguyên
- GVHD Th.s
Vũ Thị Hải Anh
- Sinh viên Lục Thị Thu Phương
Cùng cán bộ hướng dẫn đi tham quan cơ
Tỉnh Đoàn Thái Nguyên
- Chánh văn phòng Lê Việt Dũng
- Sinh viên Lục Thị Thu Phương
Chủ động đi chào hỏi, trò chuyện với các cán bộ ở cơ quan thực tập Từ đó biết được vị trí các phòng ban, các cán
bộ làm việc ở các phòng ban đó
Tỉnh Đoàn Thái Nguyên
- CBHD Bùi
Sỹ Tú cùng các cán bộ cơ quan khác
- Sinh viên Lục Thị Thu Phương
Luôn lắng nghe, học chủ động, sáng tạo thực hiện các công việc được giao phó
để trau dồi rất nhiều kinh nghiệm cho bản thân
- Lãnh đạo Tỉnh Đoàn và cán bộ các phòng ban
- Sinh viên Lục Thị Thu Phương
- Sinh viên thực tập báo cáo kết quả thực tập và cảm ơn cơ quan Tỉnh Đoàn
- Lắng nghe ý kiến chỉ đạo, góp ý của lãnh đạo Tỉnh Đoàn
ký thực tập cho Giáo viên phụ trách thực tập
Tỉnh Đoàn Thái Nguyên
- GVHD Th.s
Vũ Thị Hải Anh
- Sinh viên Lục Thị Thu Phương
Nộp báo cáo đúng thời hạn
Trang 15Phần 2 TỔNG QUAN
2.1 Về cơ sở lý luận
2.1.1 Một số khái niệm liên quan đến nội dung thực tập
Khái niệm Đoàn TNCS Hồ Chí Minh:
Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu lý tưởng của Đảng là độc lập gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh [1]
Khái niệm Đội TNTP Hồ Chí Minh:
Đội TNTP Hồ Chí Minh (gọi ngắn gọn là: Đội) là một tổ chức thiếu niên
nhi đồng hoạt động tại Việt Nam, do chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập ngày 15 tháng 5 năm 1941, ở thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng và được Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách hướng dẫn Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh được dựa trên nền tảng hoạt động của Phong trào Thiếu niên Tiền phong tại các
quốc gia cộng sản [1]
Khái niệm thanh thiếu niên
Theo qua điểm của xã hội học: Thanh thiếu niên là nhóm xã hội hân khẩu đặc thù với độ tuổi năm trong giới hạn từ 16 – 30 tuổi gắn với mọi giai cấp, mọi tẩng lớp, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm quộc gia dân tộc Là lứa tuổi phát triển mạnh mẽ về thể chất trí tuệ nhân cánh của một công dân
Theo luật thanh niên: Thanh niên là công dân việt nam từ 16 tuổi đến
30 tuổi [3]
Trang 16Khái niệm nhi đồng:
Nhi đồng là các em nhỏ trong độ tuổi từ 6 – 8 tuổi, tập hợp các em thành sao nhi đồng để giáo dục 5 điều Bác Hồ dạy, hướng dẫn các em làm quen với sinh hoạt tập thể, rèn luyện trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, cháu ngoan Bác Hồ, phấn đấu trở thành đội viên TNTP Hồ Chí Minh [2]
Khái niệm công tác chăm sóc thanh thiếu nhi:
Ban Công tác thiếu nhi là cơ quan tham mưu cho Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, trực tiếp và thường xuyên là Ban Thường vụ, Ban Bí thư Trung ương Đoàn trong công tác xây dựng Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, phong trào thiếu niên, nhi đồng và công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng Đồng thời là cơ quan Thường trực của Hội đồng Trung ương Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
Ban Công tác thiếu nhi nghiên cứu, đề xuất các nghị quyết, chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
để tham mưu cho Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Ban Bí thư Trung ương Đoàn triển khai thực hiện trong công tác Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, phong trào thiếu niên, nhi đồng và công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng và xây dựng Đội TNTP Hồ Chí Minh
Hướng dẫn, kiểm tra nghiệp vụ, kỹ năng, phương pháp công tác Đội và phong trào thiếu niên, nhi đồng cho đội ngũ cán bộ phụ trách Đội thiếu niên tiền phong các cấp
Phối hợp với các ban, đơn vị có liên quan của Trung ương Đoàn trong việc nhận xét, đánh giá kết quả công tác Đội và phong trào thiếu nhi của các tỉnh, thành Đoàn, Đoàn trực thuộc Đề xuất các hình thức khen thưởng đối với các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác Đội và có nhiều đóng góp tích cực cho công tác Đoàn, phong trào thiếu nhi [5]
Trang 17
Chức năng nhiệm vụ của cơ quan Tinh Đoàn
- Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của Đoàn, các nghị quyết, chương trình, kế hoạch công tác của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn của các tổ chức Đoàn, Hội, Đội từ tỉnh tới cơ sở
- Tổng hợp, phân tích đánh giá tình hình hoạt động của Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi; chuẩn bị các báo cáo về công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi, cung cấp kịp thời thông tin phục vụ cho công tác chỉ đạo, điều hành của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn
- Tập hợp, đề xuất với Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn để kiến nghị với cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành có liên quan về chủ trương, chế độ chính sách đối với thanh thiếu nhi và tổ chức Đoàn, Hội, Đội Giúp Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn phối hợp với các cơ quan hữu quan tổ chức thực hiện các chủ trương công tác, chế độ, tài chính, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với thanh, thiếu nhi và công tác thanh, thiếu nhi của tỉnh
- Xây dựng, quản lý cơ sở vật chất, kỹ thuật đảm bảo điều kiện hoạt động của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn: quản lý tổ chức, biên chế ngân sách, tài sản và công tác thi đua khen thưởng của Đoàn theo quy định chung của các cơ quan Đảng, Nhà nước có liên quan và của Trung ương Đoàn [4]
Trang 18Chức năng, nhiệm vụ của Ban Thanh thiếu nhi Trường học
- Nghiên cứu, tham mưu cho Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và Thường trực Tỉnh Đoàn chỉ đạo triển khai thực hiện công tác Đoàn và phong trào thanh niên trường học
- Là Thường trực Hội đồng Đội tỉnh Quảng Ninh, có nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất với Ban Thường vụ, Ban Chấp hành và Thường trực Tỉnh Đoàn
về chủ trương, phương hướng, nội dung công tác Đội và phong trào thiếu nhi toàn tỉnh Duy trì hoạt động của Hội đồng Đội tỉnh theo Quy chế làm việc của Hội đồng Đội và hướng dẫn của Trung ương Đoàn, Hội đồng Đội Trung ương
- Tham mưu cho Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn triển khai
tổ chức thực hiện các nhiệm vụ công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em toàn tỉnh được quy định trong Luật Bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ em toàn tỉnh được quy định trong Luật Bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ em, Luật Phổ cập giáo dục tiểu học và sự phân công của cơ quan cấp trên
- Nghiên cứu, tham mưu cho Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Tỉnh Đoàn về công tác Hội Sinh viên và phong trào sinh viên toàn tỉnh Là Thường trực Hội Sinh viên tỉnh Thái Nguyên(nếu hội sinh viên cấp tỉnh được thành lập)
- Tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn xây dựng các chương trình phối hợp, chương trình liên tịch với các cấp, các ngành, đoàn thể, các lực lượng xã hội, các tổ chức quốc tế nhằm tranh thủ nguồn lực, cơ chế, điều kiện thuận lợi thúc đẩy công tác Đoàn và phong trào thanh niên trường học, công tác Đội và phong trào thanh thiếu nhi, công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em
Trang 19- Trực tiếp chuẩn bị hoặc tham gia chuẩn bị nội dung cho các kỳ họp Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Tỉnh Đoàn liên quan đến lĩnh vực công tác được giao phụ trách [5]
2.1.2 Các văn bản pháp lý liên quan đến nội dung thực tập
- Kế hoạch số 25-KH/TU, ngày 31/10/2016 của Ban Thường vụ Tỉnh
ủy về việc triển khai thực hiện Đề án số 04-ĐA/TU, ngày 10/10/2016 của
BCH Đảng bộ tỉnh về “Tăng cường công tác nghiên cứu, biên soạn, xuất bản; tuyên truyền, giáo dục lịch sử truyền thống cách mạng, lịch sử đảng bộ địa phương cho cán bộ, đảng viên và nhân dân tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn
2016 – 2020”
- Kế họach số 15-KH/PH ngày 12/3/2016 giữa Hội Liên hiệp Thanh niên tỉnh Thái Nguyên và Trại giam Phú Sơn 4 về giáo dục phạm nhân trong độ tuổi thanh niên và giúp đỡ họ tái hòa nhập cộng đồng giai đoạn
2016 – 2020
- Kế hoạch số 22-KH/UBH ngày 30/10/2017 của Ban Thư ký Hội Liên hiệp Thanh niên tỉnh Thái Nguyên về tổ chức Chương trình tình nguyện mùa đông năm 2017 và Xuân tình nguyện năm 2018
2.2 Cơ sở thực tiễn
2.2.1 Kinh nghiệm của một số Tỉnh Đoàn trong nước
2.2.1.1 Công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu nhi năm 2016 Tỉnh Đoàn Bình Thuận
Trong những năm qua, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và tuổi trẻ Bình
Thuận đã trải qua nhiều sự kiện trọng đại của quê hương và đất nước Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Bình Thuận đã có nhiều đổi mới về nội dung, phong phú, hấp dẫn về hình thức ngày càng khẳng định được vai trò và vị trí của thanh niên đóng góp tích cực vào thành tựu chung của tỉnh trên các mặt Kinh
tế - Chính trị - Văn hóa – Xã hội
Trang 20Từ thực tế triển khai các phong trào hành động cách mạng của Đoàn, có thể thấy rằng công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Bình Thuận
đã ngày càng đi vào chiều sâu, từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của thanh niên, phát huy được tính tiên phong, xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ trong lao động và phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn hiện nay
* Phát huy tin thần xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ
Các phong trào hành động cách mạng "Xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc” luôn được các cấp bộ Đoàn trong tỉnh triển khai đồng
bộ, sâu rộng với nội dung phong phú, thiết thực đã tạo môi trường giáo dục, rèn luyện thanh thiếu niên phát triển, đồng thời qua đó bồi dưỡng, phát huy mạnh mẽ tiềm năng của thanh niên trong việc tham gia thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh, giữ gìn trật tự an toàn xã hội Đặc biệt, trong nhiệm kỳ, tuổi trẻ Bình Thuận đã ghi dấu ấn với nhiều công trình, phần việc thiết thực trong xây dựng nông thôn m ới và văn minh đô thị, trong đó Tỉnh Đoàn đã triển khai 19 công trình trị giá 2.163 triệu đồng; cấp huyện thực hiện
402 công trình 14.444 triệu đồng; cấp cơ sở thực hiện 6.708 công trình, phần việc trị giá 32.304,7 triệu đồng
Cùng với tham gia xây dựng nông thôn m ới, văn minh đô thị, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh còn thành lập và duy trì hiệu quả hoạt động của các đội thanh niên tình nguyện với 85.605 thành viên tham gia, qua đó đã tổ chức 1.643 đợt hoạt động tình nguyện tại chỗ, giúp đỡ 18.900 hộ gia đình chính sách, khám chữa bệnh cho 73.747 người, vận động 26.074 đoàn viên thanh niên hiến 20.026 đơn vị máu; duy trì hoạt động của 726 ngân hàng máu sống với sự tham gia của 10.576 đoàn viên, thanh niên, …
Trang 21* Đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp
Các cấp bộ Đoàn đã tập trung triển khai nhiều chương trình cụ thể, đồng hành với thanh niên trong nhiều lĩnh vực như học tập, nghiên cứu khoa học, học nghề, giải quyết việc làm, nâng cao sức khỏe thể chất và đời sống văn hóa, tinh thần, phát triển kỹ năng xã hội cho thanh thiếu nhi Trong đó, hoạt động đồng hành với thanh niên trong học tập được các cấp bộ Đoàn duy trì thường xuyên, bằng nhiều hình thức như: Tuyên truyền, tư vấn hỗ trợ cho đoàn viên thanh niên nâng cao ý thức tự giác học tập, nghiên cứu khoa học; duy trì hiệu quả các CLB học tập; huy động nguồn lực hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn; nâng cao trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, tin học, ngoại ngữ trong đoàn viên công chức, lực lượng vũ trang
Hoạt động đồng hành với thanh niên trong hướng nghiệp, dạy nghề và giải quyết việc làm được các cấp bộ Đoàn trong tỉnh chủ động phối hợp tổ chức như: tư vấn nghề và hướng nghiệp nghề cho đoàn viên thanh niên, phối hợp hỗ trợ thanh niên khởi sự doanh nghiệp, tổ chức các cuộc thi tay nghề, giao lưu giữa các doanh nghiệp thành đạt với học sinh, sinh viên Đặc biệt, trong nhiệm kỳ Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn đã tập trung tổ chức cho đoàn viên, thanh niên tiếp cận các mô hình kinh tế, mô hình khởi nghiệp hiệu quả trong và ngoài tỉnh để khơi dậy ý thức, tinh thần khởi nghiệp của thanh niên Đồng thời, phối hợp duy trì thường xuyên các lớp tập huấn khuyến nông, khuyến công, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả Trong 5 năm qua, các cấp bộ Đoàn đã phối hợp tư vấn, hướng nghiệp và việc làm cho 150.945 lượt đoàn viên, thanh niên, qua đó giải quyết việc làm cho 30.455 thanh niên, phối hợp giải ngân hơn 301,977 tỷ đồng từ nguồn giải quyết việc làm cho đoàn viên thanh niên vay; vận động 22
tỷ 501 triệu đồng trao học bổng cho các thiếu nhi, học sinh nghèo học giỏi tại các địa phương trong toàn tỉnh…Cùng với đó, các hoạt động đồng hành với
Trang 22thanh niên nâng cao sức khỏe thể chất và đời sống văn hóa tinh thần được các cấp bộ Đoàn quan tâm thực hiện thông qua việc tổ chức Hội trại, các hoạt động văn hóa thể thao, Hội diễn văn nghệ quần chúng, Liên hoan dân vũ… Trong nhiệm kỳ, các cấp bộ Đoàn đã tổ chức 10.897 hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao thu hút hơn 800.127 lượt đoàn viên thanh niên và nhân dân tham gia,
Song song với các các hoạt động phong trào, công tác tuyên truyền, giáo dục của Đoàn luôn được các cơ sở Đoàn chú trọng hàng đầu, được triển khai đồng bộ với sự đa dạng về nội dung, đổi mới về phương thức; sự mở rộng phạm vi, phù hợp với từng đối tượng, coi trọng giáo dục và cảm hóa thanh thiếu nhi chậm tiến Việc giáo dục thông qua các hoạt động nắm bắt tình hình
tư tưởng trong đoàn viên, thanh niên, các hoạt động thực tiễn được luôn được coi trọng, triển khai có hiệu quả tạo nên sự hấp dẫn, thu hút đông đảo đoàn viên thanh niên tham gia Công tác giáo dục truyền thống gắn với các đợt kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc, của Đảng, của Đoàn và địa phương luôn được đầu tư coi trọng và triển khai bài bản, khoa học, thiết thực thông qua các hình thức sân khấu hóa, các hội tìm hiểu, hội diễn văn nghệ, thể dục thể thao, các diễn đàn sinh hoạt chính trị, sinh hoạt chuyên đề, mít tinh gặp mặt truyền thống, tọa đàm đã tạo được dấu ấn trong dư luận và thanh thiếu nhi Công tác giáo dục đạo đức, lối sống, phong cách đã có nhiều đổi mới, phù hợp với các đối tượng thanh niên
2.2.1.2 Công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu nhi năm 2016 Tỉnh Đoàn Hải Dương
Trong năm 2016, các cấp bộ Đoàn đã tổ chức nhiều hoạt động sáng tạo,
có nhiều nét mới phù hợp với thanh niên, đáp ứng được nhu cầu nguyện vọng của thanh niên Bên cạnh các hoạt động chăm lo, hỗ trợ thanh niên học tập, lập thân lập nghiệp, các cấp bộ đoàn đã huy động các nguồn lực để đảm nhận,
Trang 23xây dựng các công trình, phần việc thanh niên tham gia xây dựng văn minh
đô thị và xây dựng nông thôn mới như: xây dựng nhà Khăn quàng đỏ; xây dựng sân chơi cho thanh thiếu nhi; vườn hoa, cây cảnh; tổ chức khám bệnh, tặng quà cho các đối tượng chính sách, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; trao học bổng, giải thưởng cho học sinh, thanh thiếu nhi
Đoàn Thanh niên đã tổ chức tốt các hoạt động thiết thực được cấp ủy, chính quyền đánh giá cao như: tổ chức các đội hình thanh niên tình nguyện phục vụ mùa lễ hội tại Côn Sơn – Chí Linh, tổ chức Festival Thanh niên Hải
Dương với các hoạt động lớn trong đó có "Ngày hội tư vấn, giới thiệu việc làm" cho học sinh, sinh viên và người lao động trẻ, tổ chức hội thi "Nghi thức đội" và tiếp tục triển khai có hiệu quả Chương trình "Tô thắm màu cờ Tổ quốc" …
Năm 2017, các cấp bộ đoàn toàn tỉnh xác định nhiệm vụ tổ chức thành công Đại hội Đoàn các cấp và Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần thứ XIII, nhiệm kỳ
2017 – 2022 Tập trung nâng cao chất lượng tổ chức, năng lực hoạt động của
Đoàn ở các cấp Tiếp tục triển khai phong trào "Xung kích, tình nguyện phát triển kinh tế xã hội và bảo vệ Tổ quốc" và phong trào "Đồng hành với thanh niên trong lập thân, lập nghiệp" Trong đó thực hiện hiệu quả Đề án "Tuổi trẻ Hải Dương tham gia xây dựng nông thôn mới", Cuộc vận động "Thanh niên xây dựng văn minh đô thị", "3 trách nhiệm", "4 nhất", "Sinh viên 5 tốt", "Học sinh 3 rèn luyện", "Khi tôi 18" Tổ chức chương trình "Thanh niên khởi nghiệp" Tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động chăm lo, đồng hành, hỗ trợ thanh niên công nhân gắn với việc triển khai Đề án "Hỗ trợ thanh niên công nhân đến năm 2020"
Tỉnh Đoàn trao cờ xuất sắc toàn diện của Trung ương Đoàn cho 3 đơn vị; trao bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn cho 36 tập thể và 55
cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác Đoàn và phong trào thiếu nhi
Trang 24năm 2016; trao bằng khen của Trung ương Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam cho 15 tập thể và 23 cá nhân,Tỉnh Đoàn khen thưởng các tập thể, và cá nhân có thành tích xuất sắc trong năm 2016
2.2.1.3 Công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu nhi năm 2016 Tỉnh Đoàn Bắc Giang
Với chủ đề công tác “Tuổi trẻ Bắc Giang xung kích, sáng tạo xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc”, các cấp bộ đoàn trong tỉnh đã bám sát sự lãnh đạo, chỉ
đạo của các cấp ủy, chính quyền, chủ động phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức chính trị, xã hội, doanh nghiệp, huy động các nguồn lực nhằm đẩy mạnh công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi phát triển rộng khắp,
có chiều sâu và thu được nhiều kết quả thiết thực
Theo đó, trong năm 2016, công tác tuyên truyền, giáo dục của Đoàn
tập trung triển khai các đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng như: “Tự hào tuổi trẻ thời đại Hồ Chí Minh”, “Nghị quyết Đại hội Đảng và hành động của tuổi trẻ”, “Tự hào thanh niên Bắc Giang”… Toàn tỉnh tổ chức 156 buổi học tập
lý luận chính trị, 230 buổi hội nghị học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội XII
của Đảng, 118.358 lượt đoàn viên, thanh niên tham gia Cuộc thi “Tìm hiểu Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ XII của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bắc Giang lần thứ XVIII”; tổ chức 80 diễn đàn “Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh – Chặng đường 85 năm”, 100% cơ sở Đoàn tổ chức Ngày đoàn
viên, 100% xã phường, thị trấn duy trì đội hình thanh niên tình nguyện tham gia giữ gìn trật tự an ninh trong mùa lễ hội, 100% cơ sở Đoàn tổ chức hoạt động chào mừng bầu cử Quốc hội khóa XIV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021…
Các phong trào hành động cách mạng của tuổi trẻ toàn tỉnh thu được kết quả cao, nổi bật và được các tầng lớp nhân dân ghi nhận như: Hoàn thành
07 công trình thanh niên cấp tỉnh, 535 công trình thanh niên cấp huyện và cơ
Trang 25sở (tiêu biểu: lắp đặt 20km công trình “Thắp sáng đường quê”, xây dựng 85
cánh đồng không bao bì thuốc bảo vệ thực vật, xây dựng mới 3km và tu sửa
41 km đường giao thông, 39 nhà tình nghĩa…) Các hoạt động an sinh xã hội
được triển khai rộng khắp với các chương trình “Tết vì người nghèo”, “Xuân yêu thương – Tết xum vầy”, “Chiến dịch thanh niên tình nguyện hè”,
“Chương trình tình nguyện mùa đông”, “Chung tay bảo vệ môi trường”, các hoạt động đền ơn đáp nghĩa… Chương trình “Em tôi đi thi” năm 2016 có
nhiều nét đổi mới, sáng tạo, hiệu quả; phong trào đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp tiếp tục được đẩy mạnh với các hoạt động trọng tâm như: Chương trình khởi nghiệp, hỗ trợ các mô hình thanh niên phát triển kinh tế tại
địa phương, tư vấn, hướng nghiệp, Chương trình “Khi tôi 18”, Phong trào
“Sinh viên 5 tốt”, “Học sinh 3 rèn luyện”…
Công tác xây dựng Đoàn; Đoàn tham gia xây dựng Đảng, chính quyền;
mở rộng mặt trận đoàn kết tập hợp thanh niên có bước chuyển biến tích cực Toàn tỉnh đã thành lập mới được 21 tổ chức Đoàn, Hội trong doamh nghiệp ngoài Nhà nước, chuyển đổi tổ chức cơ sở Hội từ đơn vị hành chính sang mô hình CLB, tổ, đội, nhóm; tổ chức 30 hoạt động trong các khối đối tượng đoàn viên, thanh niên; tổ chức 08 hoạt động giao lưu thanh niên đường phố, thanh niên chậm tiến; bồi dưỡng 1.850 đoàn viên ưu tú, kết nạp 1.466 đồng chí vào Đảng; toàn tỉnh có 1.139 đồng chí trúng cử đại biểu HĐND cấp xã, 50 đồng chí trúng cử dại biểu HDDND cấp huyện, 10 đồng chí trúng cử cấp tỉnh… Công tác phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh và chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng thu được nhiều kết quả tiêu biểu thông qua Cuộc vận
động “Thiếu nhi Bắc Giang thi đua thực hiện 5 điều Bác Hồ dạy”, “Cùng bước chân em tới trường”, “Vì đàn em thân yêu”, Chương trình “Thắp sáng ước mơ thiếu nhi Việt Nam”… Đặc biệt là các hoạt động chào mừng 75 năm
Ngày thành lập Đội TNTP Hồ Chí Minh đã được tổ chức rộng khắp, sôi nổi
Trang 26với nhiều nội dung phong phú, đa dạng: Ngày hội “Thiếu nhi khỏe – Tiến bước lên Đoàn”, Hội thi “Phụ trách Sao giỏi”, Cuộc thi “Trình diễn nghi thức Đội TNTP Hồ Chí Minh” Các hoạt động góp phần tạo nên môi trường
thiết thực cho thiếu nhi, nhi đồng trong tỉnh được rèn luyện, phát triển toàn diện đức - trí - thể - mỹ
Tại hội nghị, các đại biểu đã thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi năm 2016; đồng thời, đóng góp ý kiến xây dựng Chương trình công tác năm 2017, các đại biểu nhất trí cao với chủ đề công tác năm 2017
“Nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn”
Trong khuôn khổ chương trình hội nghị, các đại biểu tham dự đóng góp ý kiến dự thảo Báo cáo của Ban Chấp hành Tỉnh Đoàn khóa XV tại Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Bắc Giang lần thứ XVI; Dự thảo
Đề án phân bổ đại biểu dự Đại biểu dự Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Bắc Giang lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2017-2022
Tổng kết năm 2016, Ban Thường vụ Tỉnh Đoàn tặng cờ thi đua dẫn đầu cụm cho 04 đơn vị: Thành đoàn Bắc Giang, Huyện đoàn Lạng Giang, Đoàn TN Công an tỉnh, Đoàn Trường ĐH Nông - Lâm Bắc Giang; tặng Bằng khen cho 33 tập thể, 41 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác đoàn và phong trào thanh thiếu nhi năm 2016
2.2.2 Bài học kinh nghiệm
Theo đó, trong cả nhiệm kỳ công tác xây dựng tổ chức Đoàn luôn được quan tâm thực hiện nhất là công tác bồi dưỡng phát triển đoàn viên mới, nâng cao chất lượng cơ sở Đoàn; công tác giáo dục chính trị tư tưởng được chú trọng, triển khai bằng nhiều nội dung, hình thức phong phú Các cơ sở đã chủ động thực hiện công tác rèn luyện đoàn viên với nhiều giải pháp bồi dưỡng phát triển đoàn viên mới, nâng cao chất lượng đoàn viên gắn với triển khai
Trang 27chương trình “Rèn luyện đoàn viên”, “đăng ký xây dựng hình mẫu thanh niên Bình Thuận” trong thời kỳ mới gắn với chọn lựa nội dung cần rèn luyện phù hợp với bản thân, phù hợp với đặc thù của địa phương, đơn vị Công tác tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và các đoàn thể nhân dân được coi trọng, góp phần phát huy vai trò của đoàn viên thanh niên trong xây dựng hệ thống chính trị Công tác giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét, bồi dưỡng và kết nạp được thực hiện thường xuyên và hiệu quả Công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng được các cấp bộ Đoàn từ tỉnh đến cơ sở đặc biệt quan tâm, tạo sự chuyển biến rõ rệt Hoạt động của Hội đồng Đội tỉnh Bình Thuận
và các Liên đội diễn ra sôi nổi với nhiều hình thức đa dạng, phong phú, được triển khai bài bản, khoa học, đạt hiệu quả cao; Hội đồng Đội tỉnh Bình Thuận không ngừng đổi mới, đa dạng hóa hoạt động thiếu nhi với tiêu chí thiết thực,
cụ thể được đội viên, thiếu nhi hưởng ứng sôi nổi
Với những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ 2012-2017, công tác Đoàn
và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Bình Thuận đã nhận được sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sự ghi nhân của nhân dân tại các địa phương trong tỉnh; Uy tín, vai trò của tổ chức Đoàn được nâng lên và ngày càng được khẳng định rõ nét hơn trong mọi mặt đời sống Với những tiền đề quan trọng
đã đạt được trong nhiệm kỳ qua, tuổi trẻ Bình Thuận bước vào chăng đường mới với khí thế mới; quyết tâm đoàn kết sáng tạo, xung kích, tình nguyện đóng góp sức trẻ xây dựng hương Bình Thuận ngày càng giàu mạnh, văn minh; góp phần xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Trang 28Phần 3 KẾT QUẢ THỰC TẬP 3.1 Khái quát về địa điểm thực tập
3.1.1 Địa hình tỉnh thái nguyên
3.1.1.1 Điều kiện tự nhiên
- Địa lý: Tỉnh Thái Nguyên, là trung tâm chính trị, kinh tế của khu Việt Bắc nói riêng, của vùng trung du miền núi Đông Bắc nói chung, là cửa ngõ giao lưu kinh tế xã hội giữa vùng trung du miền núi với vùng đồng bằng Bắc Bộ; phía Bắc tiếp giáp với tỉnh Bắc Kạn, phía Tây giáp với các tỉnh Vĩnh Phúc, Tuyên Quang, phía Đông giáp với các tỉnh Lạng Sơn, Bắc Giang và phía Nam tiếp giáp với thủ đô Hà Nội (cách 80 km); diện tích tự nhiên 3.562,82 km²
Hình 3.1 Bản đồ hành chính tỉnh thái nguyên
Trang 29Tỉnh Thái Nguyên có 9 đơn vị hành chính: Thành phố Thái Nguyên; Thành phố Sông Công, Thị xã Phổ Yên và 6 huyện: Phú Bình, Đồng Hỷ, Võ Nhai, Định Hóa, Đại Từ, Phú Lương Tổng số gồm 180 xã, trong đó có
125 xã vùng cao và miền núi, còn lại là các xã đồng bằng và trung du
Với vị trí rất thuận lợi về giao thông, cách sân bay quốc tế nội bài 50 km, cách biên giới Trung Quốc 200 km, cách trung tâm Hà Nội 75 km và cảng Hải Phòng 200 km Thái Nguyên còn là điểm nút giao lưu thông qua hệ thống đường
bộ, đường sắt, đường sông hình rẻ quạt kết nối với các tỉnh thành, đường quốc lộ
3 nối Hà Nội đi Bắc Kạn; Cao Bằng và cửa khẩu Việt Nam – Trung Quốc; quốc
lộ 1B Lạng Sơn; quốc lộ 37 Bắc Ninh, Bắc Giang Hệ thống đường sông Đa Phúc - Hải Phòng; đường sắt Thái Nguyên - Hà Nội - Lạng Sơn
- Địa hình: Thái Nguyên có nhiều dãy núi cao chạy theo hướng nam và thấp dần xuống phía nam Cấu trúc vùng núi phía bắc chủ yếu là đa phong hóa mạnh, tạo thành nhiều hang động và thung lũng nhỏ
bắc-Phía bắc Thái Nguyên gồm rừng núi và đồng lầy Về phía đông có những dãy núi cao nằm giữa những ngọn núi đá vôi ở phố Bình Gia Về phía đông bắc, có cao nguyên Vũ Phái được giới hạn bởi những dãy núi đá vôi và
có khu rừng núi ngăn chia Lâu Thượng và Lâu Hạ ở phương Nam phía tây bắc Thái Nguyên có thung lũng Chợ Chu bao gồm nhiều cánh đồng và những thung lũng nhỏ Giữa Đồn Đủ và Cổ Lương là một cánh đồng giáp với cao nguyên Trúc Thanh và Độ Tranh gồm nhiều đồi núi lan tới tận khu đồng lầy Phúc Linh
Phía Tây Nam có dãy Tam Đảo dọc theo cao nguyên Văn Lang và cánh đồng Đại Từ Tam Đảo có đỉnh cao nhất 1.591 m, các vách núi dựng đứng và kéo dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam Ngoài dãy núi trên còn có dãy Ngân Sơn bắt đầu từ Bắc Kạn chạy theo hướng Đông Bắc - Tây Nam đến Võ Nhai và dãy núi Bắc Sơn cũng chạy theo hướng Tây Bắc - Đông
Trang 30Nam Cả ba dãy núi Tam Đảo, Ngân Sơn, Bắc Sơn đều là những dãy núi cao che chắn gió mùa đông bắc
Thái Nguyên là một tỉnh trung du miền núi nhưng địa hình lại không phức tạp lắm so với các tỉnh trung du, miền núi khác, đây là một thuận lợi của Thái Nguyên cho canh tác nông lâm nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội nói chung so với các tỉnh trung du miền núi khác
- Khí hậu:
Do nằm sát chí tuyến Bắc trong vành đai Bắc bán cầu, nên khí hậu của tỉnh Thái Nguyên mang tính chất của khí hậu nhiệt đới gió mùa Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên vào mùa nóng (mưa nhiều) từ tháng 5 đến tháng 10, nhiệt
độ trung bình khoảng 23-280C và lượng mưa trong mùa này chiếm tới 90% lượng mưa cả năm Mùa đông có khí hậu lạnh (mưa ít) từ tháng 11 đến tháng
4 năm sau Song do có sự khác biệt rõ nét ở độ cao và địa hình, địa thế nên trên địa bàn Thái Nguyên hình thành các cụm tiểu vùng khí hậu khác nhau Sự đa dạng về khí hậu của Thái Nguyên đã tạo nên sự đa dạng, phong phú về các tập đoàn cây trồng, vật nuôi Đặc biệt tại Thái Nguyên, chúng ta
có thể tìm thấy cả cây trồng, vật nuôi có nguồn gốc nhiệt đới, á nhiệt đới và
ôn đới Đây chính là cơ sở cho sự da dạng hóa cơ cấu sản phẩm nông nghiệp, phát huy lợi thế so sánh của các yếu tố sinh thái của tỉnh
- Dân số:
Theo Tổng cục Thống kê năm 2016, dân số tỉnh Thái Nguyên là 1.227.400 người, trong đó nam có 602.700 người và nữ là 624.700 người Tổng dân số đô thị là 421.100 người (34,31%) và tổng dân cư nông thôn là 806.300 người (65,69%) Cũng theo Tổng cục Thống kê, tỉ lệ tăng dân số tự nhiên năm 2016 của Thái Nguyên là 0,99%
Không như nhiều tỉnh trung du miền núi phía bắc khác, tỉnh Thái Nguyên có đa số dân cư là người Kinh (73,1%), tỉ lệ người Kinh chiếm cao
Trang 31hơn tại tỉnh lị, Thị xã Sông Công và các huyện phía nam như Phổ Yên, Phú Bình cũng như tại các khu vực ven quốc lộ, tỉnh lộ và thị trấn tại các huyện còn lại Người Kinh ban đầu chỉ là dân tộc bản địa cư trú tại các khu vực trung du ven sông Cầu ở khu vực phía nam của tỉnh Thái Nguyên ngày nay Vào thời nhà Trần, Lê, Nguyễn, nhiều làng xóm của người Kinh hình thành tại các khu vực phía nam của tỉnh và dân cư chủ yếu là các di dân đến từ các nơi thuộc đồng bắng Sông Hồng và Thanh Hóa ngày nay Bên cạnh đó, khi các quan triều đình được cử đến Thái Nguyên, họ thường đem theo cả gia đình, dòng tộc tới định cư Ngoài ra, nhiều người đến làm ăn và buôn bán rồi sau đó ở lại Thái Nguyên lập nghiệp Đặc biệt, trong thời kỳ thuộc Pháp, rất nhiều người Kinh từ các tỉnh đồng bằng đã được chế độ thực dân đưa lên Thái Nguyên để làm việc trong các đồn điền và hầm mỏ Trong kháng chiến chống Pháp, vì có vai trò là thủ đô kháng chiến nên số người Kinh đến Thái Nguyên ngày càng tăng Quá trình người Kinh nhập cư đến Thái Nguyên tiếp tục tăng nhanh vào sau năm 1954, khi một số cơ sở công nghiệp lớn được hình thành
và việc thực hiện chương trình "kinh tế mới" Ngay từ năm 1960, người Kinh
đã chiếm 74,56% dân số tỉnh Người Kinh ở Thái Nguyên nói chung vẫn giữ được nhiều phong tục truyền thống của cha ông tại miền xuôi, mặc dù vậy nhiều yếu tố đã bị phai nhạt, đặc biệt là ở khu vực các huyện phía bắc, họ chịu ảnh hưởng của các dân tộc thiểu số bản địa
Dân cư Thái Nguyên phân bố không đều, vùng cao và vùng núi dân cư rất thưa thớt, trong khi đó ở thành thị và đồng bằng dân cư lại dày đặc Mật độ dân số thấp nhất là huyện Võ Nhai 72 người/km², cao nhất là thành phố Thái Nguyên với mật độ 1.627 người/km ² Theo tổng điều tra dân số và nhà ở 1/4/2009, trong 10 năm (1999-2009) dân số tỉnh tăng bình quân 0,7%/năm, thấp hơn mức bình quân của cả nước là 1,2% do có nhiều người di chuyển đi
Trang 32các tỉnh khác, trong đó ba huyện Định Hóa, Đại Từ và Phú Bình có tăng trưởng dân số âm
Trên địa bàn tỉnh hiện có 46 dân tộc trên tổng số 54 dân tộc tại Việt Nam sinh sống, trong đó 8 dân tộc đông dân nhất là:
Bảng 3.1: Tỷ lệ phần trăm thành phần dân tộcđịa bàn tỉnh Thái Nguyên
Tỉ lệ
so với tổng dân số tỉnh
Dân số đô thị (người)
Tỉ lệ
so với dân số dân tộc
Dân số nông thôn (người)
Tỉ lệ
so với dân
số dân tộc
Trang 33dụng sáng tạo các chủ trương của Đảng và Nhà nước, kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh Thái Nguyên đã đoàn kết, sáng tạo, nỗ lực phấn đấu vượt qua khó khăn, thách thức, đạt được nhiều thành tựu quan trọng Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã có nhiều cách làm mới, năng động, sáng tạo, quá trình chỉ đạo, điều hành có trọng tâm, trọng điểm và tìm ra một số khâu đột phá phát triển kinh tế - xã hội Điểm nổi bật trong thời gian qua là Đảng bộ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tạo ra bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thu hút các nguồn lực đầu tư, tăng nhanh thu ngân sách nhà nước, giá trị sản xuất công nghiệp và giá trị xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự ủng hộ của nhân dân, có thể khẳng định, trong những năm qua kinh tế - xã hội của tỉnh tiếp tục phát triển, một số lĩnh vực có sự bứt phá, công tác quốc phòng an ninh được đảm bảo, văn hóa xã hội có nhiều tiến bộ,
hệ thống chính trị được tăng cường, các chính sách xã hội được thực hiện đầy
đủ và kịp thời; đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện và nâng lên; diện mạo của tỉnh từ thành thị đến nông thôn có nhiều khởi sắc Những kết quả đạt được đã làm thay đổi rất lớn diện mạo của tỉnh, mang lại cho Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong tỉnh nhiều tiền lực và sức mạnh mới, tạo tiền đề thuận lợi cho các bước phát triển tiếp theo và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của cả nước
3.1.2 Khái quát về Tỉnh Đoàn Thái Nguyên
3.1.2.1 Quá trình hình thành và phát triển
78 năm đã trôi qua kể từ khi thành lập tổ chức cơ sở Đoàn Thanh niên Dân chủ Đông Dương (nay là Đoàn TNCS Hồ Chí Minh) đầu tiên trên địa bàn tỉnh (mùa Hè năm 1938), đến Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên lần thứ XIII (tháng 10/2012) Trải qua 78 mùa Xuân xây dựng và phấn đấu, dưới sự lãnh đạo của Đảng, trực tiếp là sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh
Trang 34và sự chỉ đạo của Trung ương Đoàn, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên đã không ngừng lớn mạnh và trưởng thành về mọi mặt Từ một tổ chức
cơ sở Đoàn Thanh niên Dân chủ Đông Dương đầu tiên của tỉnh được thành lập ở huyện Võ Nhai, với trên, dưới một chục đoàn viên, đến Đại hội Đoàn toàn tỉnh lần thứ XIII (tháng 10/2012), Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên đã có
hệ thống tổ chức từ tỉnh đến cơ sở, gồm 18 tổ chức Đoàn trực thuộc, 565 Đoàn
cơ sở cấp xã, phường, thị trấn (tương đương) và 5.240 chi đoàn trên địa bàn dân
cư, 412 liên đội thiếu niên, nhi đồng; với lực lượng hùng hậu 114.951 đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, 113.250 hội viên Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, 91.216 đội viên Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh Cơ quan Tỉnh Đoàn có Văn phòng và đầy đủ các ban chuyên môn, nghiệp vụ gồm: Tổ chức - Kiểm tra, Đoàn kết tập hợp Thanh niên, Tuyên giáo, Thanh niên công nhân - nông thôn và đô thị, Thanh thiếu nhi - Trường học và Trung tâm Dạy nghề Thanh niên
Trong chặng đường lịch sử 78 năm vừa qua, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh
và phong trào thanh niên tỉnh Thái Nguyên đã hoàn thành và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ, góp phần quan trọng cùng với Đảng bộ, Chính quyền, đoàn thể và nhân dân các dân tộc trên địa bàn thực hiện thắng lợi mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước
Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ngay sau khi ra đời (mùa hè năm 1938), tổ chức cơ sở Đoàn Thanh niên Dân chủ Đông Dương đầu tiên của tỉnh ở Võ Nhai đã trở thành tổ chức quần chúng tin cậy của Đảng Trong thời kì vận động Cách mạng Tháng Tám 1945, hàng nghìn đoàn viên, thanh niên thuộc đủ các thành phần dân tộc trong tỉnh đã hăng hái gia nhập Cứu quốc quân và các tổ chức vũ trang cách mạng do Đảng lãnh đạo, làm nòng cốt cùng nhân dân các dân tộc trong tỉnh đẩy mạnh cao trào kháng Nhật cứu
Trang 35nước, khởi nghĩa từng phần, đập tan ách thống trị của phát xít Nhật và chính quyền tay sai của chúng ở tỉnh Thái Nguyên, giành chính quyền về tay nhân dân, góp phần cùng quân, dân cả nước làm Cách mạng Tháng Tám 1945 thành công
Trong chín năm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược trường kì
và gian khổ của dân tộc (1945 - 1954), dưới sự lãnh đạo trực tiếp của các cấp
bộ Đảng trong tỉnh, các cấp bộ Đoàn Thanh niên Cứu quốc trên địa bàn đã đoàn kết, tập hợp được đông đảo các tầng lớp thanh niên trong tỉnh thực hiện thắng lợi đường lối kháng chiến kiến quốc của Trung ương Đảng và Chính phủ, góp phần quan trọng cùng với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trên địa bàn hoàn thành đặc biệt xuất sắc nhiệm vụ chính trị của một tỉnh là trung tâm Căn cứ địa kháng chiến Việt Bắc - Thủ đô kháng chiến của cả nước Trong thành tích đặc biệt xuất sắc, được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kì kháng chiến chống Pháp của Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Thái Nguyên có sự đóng góp rất to lớn và quan trọng của Đoàn Thanh niên Cứu quốc và phong trào thanh niên trong tỉnh
Trong chặng đường 21 năm của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước (1954 - 1975), tổ chức Đoàn Thanh niên và phong trào thanh niên tỉnh Thái Nguyên đã phát huy vai trò xung kích, đi đầu trong các nhiệm vụ xây dựng quê hương, phục vụ chiến đấu và trực tiếp chiến đấu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mĩ, bảo vệ hậu phương và chi viện sức người, sức của cho các chiến trường đánh thắng hoàn toàn giặc Mĩ xâm lược, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước
3.1.2.2 Tình hình chung về Tỉnh Đoàn Thái Nguyên
Toàn tỉnh hiện có 333.923 thanh thiếu nhi trong độ tuổi từ 16 - 30, lực lượng thanh niên hiện nay chiếm 32% dân số toàn tỉnh, tập trung ở khối thanh
Trang 36niên trường học (chiếm 78% thanh niên toàn tỉnh), số thanh niên nông thôn chiếm 9% thanh niên toàn tỉnh và thanh niên khối công nhân chiếm 6,5% Phần lớn thanh niên có nhận thức chính trị tốt, tin tưởng vào sự nghiệp đổi mới do Đảng lãnh đạo; có lòng yêu nước và tự hào dân tộc; có tinh thần tu dưỡng, rèn luyện, có ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức chấp hành pháp luật; nỗ lực vươn lên với tinh thần năng động, tự lực, tự cường, tự lập thân, lập nghiệp; sẵn sàng xung kích
có mặt ở những địa bàn, lĩnh vực có nhiều khó khăn, thử thách, hăng hái đi vào thực tiễn để rèn luyện, trưởng thành Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận thanh niên
có thái độ thờ ơ trước những vấn đề thời sự của đất nước, của tỉnh; có lối sống thực dụng, đua đòi, phai nhạt lý tưởng, ngại tham gia các hoạt động của Đoàn; thiếu hụt kiến thức về ngoại ngữ, tin học, giá trị truyền thống về văn hóa, lịch sử, khả năng tư duy độc lập và kỹ năng xã hội Việc sử dụng Internet của một bộ phận thanh niên theo hướng thiếu lành mạnh, nhất là ảnh hưởng từ game online, mạng xã hội, gây tác hại đến thể chất và nhân cách Tình trạng thất nghiệp trong thanh niên có xu hướng tăng cao Số thanh niên đi làm ăn xa, thiếu ổn định tương đối lớn dẫn đến số thanh niên có mặt tại địa phương giảm Tình hình vi phạm pháp luật, mắc tệ nạn xã hội, vi phạm luật giao thông có nhiều diễn biến phức ta ̣p, tập trung nhiều vào đối tượng thanh niên
- Hiện nay Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên có 21 đầu mối trực thuộc (09 đơn vị khối huyện, thị, thành ; 09 đơn vị khối trực thuộc và 02 cơ
Trang 37Bảng 3.2 Cơ cấu cán bộ Tỉnh Đoàn Thái Nguyên
( Nguồn: Danh sách cán bộ cơ quan năm 2017)
Qua bảng 3.2 ta thấy số cán bộ nam và số cán bộ nữ tương đối đồng đều, độ tuổi của các cán bộ không chênh lệch nhau quá Cán bộ của Tỉnh Đoàn Thái Nguyên phần lớn là dân tộc Kinh, số ít là dân tộc Tày, 100% không theo tôn giáo Tỷ lệ nhân lực có hệ tạo Đại học, Cao học là 98%, từ bảng trên ta thấy nguồn nhân lực của Tỉnh Đoàn phần lớn là rất trẻ trong độ tuổi từ 22-35 và đã qua đào tạo hiện nay dưới sự chỉ đạo sát lãnh sao của ban
đạo tỉnh Đoàn góp phần phát triển thêm một cơ quan vững mạnh