Thực trạng của việc thực hiện Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương khóa XI Nghị quyết số 29- NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, phần nhiệm
Trang 1TẠI TRƯỜNG THPT
Tác giả:
Chức vụ: Giáo viên
Lĩnh vực nghiên cứu: Tiếng Anh
Đơn vị công tác: Trường THPT
, tháng 4 năm 2019
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU
I Bối cảnh của giải pháp……… 1
II Lý do chọn giải pháp……… 3
III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu……… 4
1 Phạm vi nghiên cứu……… 4
2 Đôi tượng nghiên cứu ……… 4
IV Mục đích nghiên cứu ……… 4
PHẦN NỘI DUNG I Thực trạng của giải pháp đã biết ……… 4
II Nội dung sáng kiến……… 4
1 Bản chất của giải pháp mới……… 4
1.1 Hoạt động 1: Truyền tin (Transfering infromation)……… 6
1.2 Hoạt động 2: Bức tranh bí mật (Secret picture)……… 8
1.3 Hoạt động 3: Thử tài trí nhớ (Memorizing quiz) …… 11
1.4 Hoạt động 4: Về đích (Finishing) ……….…… 14
2 Ưu nhược điểm của giải pháp mới……… 16
3 Kế hoạch bài học thực nghiệm ……… 16
III Khả năng áp dụng của sáng kiến……… 22
IV Hiệu quả, lợi ích thu được khi áp dụng giải pháp……… 22
1 Đối với học sinh……… 22
2 Đối với giáo viên……… 22
3 Đối với nhà trường ……… 23
PHẦN KẾT LUẬN 1 Bài học kinh nghiệm ……… 23
2 Kiến nghị và đề xuất ……… 24
3 Cam kết không sao chép ……… 24 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 3DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT:
Trang 4THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: Thiết kế một số hoạt động trong tiết trải nghiệm sáng tạo với
chủ đề “English Competitions” tiếng Anh 11 tại trường THPT
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Tiếng Anh.
3 Tác giả: Cầm Thu Trang (Nữ)
- Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm tiếng Anh
- Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường THPT , huyện , tỉnh
Trang 5PHẦN MỞ ĐẦU
I BỐI CẢNH CỦA GIẢI PHÁP
1 Thực trạng của việc thực hiện
Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương khóa
XI (Nghị quyết số 29- NQ/TW ) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo,
phần nhiệm vụ, giải pháp, cũng đã nhấn mạnh: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo
và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”.
Giáo dục đang chuyển mình từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực người học, đồng nghĩa với điều này là phải chuyển từ phương pháp học theo lối truyền thụ một chiều sang sang cách học, cách vận dụng kiến thức kỹ năng hình thành năng lực vào phẩm chất người học Một trong những phương pháp phát huy được vai trò chủ động, tích cực, sáng tạo của người học là học qua trải nghiệm Với phương pháp học này, người học không những có thêm kiến thức môn học mà còn có thể phát triển những phẩm chất, nhân cách, kỹ năng sống hay là năng lực tâm lý xã hội; từ đó giúp ngời học có thể thích nghi, thích ữngvới xã hội, làm chủ bản thân, biết sống tích cực,
Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức đang dần chiếm ưu thế thì việc hình thành và rèn luyện năng lực học tập bộ môn là rất cần thiết ở cấp học phổ thông Làm thế nào để người học tiếp cận tri thức một cách chủ động, sáng tạo từ đó phát triển cho người học những kiến thức, kỹ năng cần thiết để bước vào cuộc sống? Hoạt động trải nghiệm sẽ là ưu tiên hàng đầu Hoạt động trải nghiệm sẽ đặt người học- đối tượng của hoạt động dạy học đồng thời là chủ thể của hoạt động học tập- vào những tình huống của đời sống thực tế được trải nghiệm, trực tiếp quan sát, thảo luận, giải quyết vấn đề theo cách nghĩ của riêng mình, vừa thông qua làm việc
cá nhân, vừa phải làm việc nhóm; từ đó đạt dược kiến thức mới, kỹ nằn mới nhằm hình thành và phát triển năng lực của người học
Trang 6Tiếng Anh đã và đang trở thành ngoại ngữ số một được dạy ở nước ta và hướng tới dạy học các môn học cơ bản bằng tiếng Anh Để học sinh nắm bắt được kiến thức, kỹ năng tốt, giáo viên phải thay đổi, tìm tòi các phương pháp mới nhằm tạo hiệu quả cũng như hứng thú trong tiến trình bài giảng của mình Do nhiều nguyên nhân khác nhau việc dạy và học tiếng Anh trong nhà trường hiệu quả còn chưa cao; dẫn đến việc phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học còn hạn chế.
2 Tổng quan về vấn đề cần nghiên cứu
2 1 Một số khái niệm
2.1.1 Trải nghiệm
Sự trải nghiệm được hiểu là kết quả của sự tương tác giữa con người với thế giới khách quan Sự tương tác này bao gồm cả hình thức và kết quả các hoạt động thực tiễn trong xã hội, bao gồm cả kỹ thuật và kỹ năng, cả những nguyên tắc hoạt động
và phát triển thế giới khách quan
Trải nghiệm là kiến thức kinh nghiệm thực tế; là thể thống nhất bao gồm kiến thức và kỹ năng Trải nghiệm là kết quả của sự tương tác giữa con người và thế giới, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác
2.1.2 Sáng tạo
Sáng tạo là biểu hiện của tài năng trong những lĩnh vực đặc biệt nào đó, là năng lựctiếp thu tri thức, hình thành ý tưởng mới và muốn xác định được mức độ sáng tạo cần phải phân tích các sản phẩm sáng tạo
Sáng tạo được hiểu là hoạt động của con người nhằm biến đổi thế giới tự nhiên, xã hội phù hợp với các mục đích và nhu cầu của con người trên cơ sở các qui luật khách quan của thực tiễn, đây là hoạt động đặc trưng bởi tính không lặp lại, tính độc đáo và tính duy nhất
Sáng tạo là một thuộc tính nhân cách tồn tại như một tiềm năng ở con người Tiềm năng sáng tạo có ở mọi người bình thường và được huy động trong từng hoàn cảnh sống cụ thể
2.1.3 Hoạt động TNST
Hoạt động TNST là hoạt động giáo dục, trong đó, dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, từng cá nhân học sinh được trực tiếp hoạt động thực tiễn trong nhà trường hoặc trong xã hội dưới sự hướng dẫn và tổ chức của nhà giáo dục, qua
đó phát triển tình cảm, đạo đức, phẩm chất nhân cách, các năng lực và tích luỹ kinhnghiệm riêng cũng như phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân
2.1.4 Hoạt động TNST trong nhà trường
Trang 7Hoạt động trải nghiệm trong nhà trường cần được hiểu là hoạt động có động cơ, cóđối tượng để chiếm lĩnh, được tổ chức bằng các việc làm cụ thể của học sinh, được thực hiện trong thực tế, được sự định hướng, hướng dẫn của nhà trường Đối tượng
để trải nghiệm nằm trong thực tiễn Qua trải nghiệm thực tiễn, người học có được kiến thức, kĩ năng, tình cảm và ý chí nhất định Sự sáng tạo sẽ có được khi phải giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn phải vận dụng kiến thức, kĩ năng đã có để giải quyết vấn đề, ứng dụng trong tình huống mới, không theo chuẩn đã có, hoặc nhận biết được vấn đề trong các tình huống tương tự, độc lập nhận ra chức năng mới củađối tượng, tìm kiếm và phân tích được các yếu tố của đối tượng trong các mối tương quan của nó, hay độc lập tìm kiếm ra giải pháp thay thế và kết hợp được các
phương pháp đã biết để đưa ra hướng giải quyết mới cho một vấn đề.
2.1.5 Hoạt động TNST trong môn học
Hoạt động TNST trong từng môn học được hiểu là sự vận dụng kiến thức đã học
và áp dụng trong thực tế đời sống đối với một đơn vị (một phần kiến thức) nào đó, giúp học sinh phát hiện, hình thành, củng cố kiến thức một cách sáng tạo và hiệu quả Các hoạt động này được thực hiện trong lớp học, ở trường, ở nhà hay tại bất
kỳ địa điểm nào phù hợp
2.2 Vị trí, vai trò của Hoạt động TNST
- Cầu nối kiến thức các môn học… với thực tiễn cuộc sống một cách có tổ chức,
có định hướng… góp phần tích cực vào hình thành và củng cố năng lực và phẩm chất nhân cách
- Giúp giáo dục thực hiện được mục đích tích hợp và phân hóa của mình nhằm phát triển năng lực thực tiễn và cá nhân hóa, đa dạng hóa tiềm năng sáng tạo
- Nuôi dưỡng và phát triển đời sống tình cảm, ý chí tạo động lực hoạt động, tích cực hóa bản thân…
2.3 Đặc điểm của Hoạt động TNST
- Học qua trải nghiệm là quá trình học tích cực và hiệu quả
- Nội dung hoạt động trải nghiệm sáng tạo mang tính tích hợp
- Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được thực hiện dưới nhiều hình thức đa dạng
- Hoạt động trải nghiệm sáng tạo đòi hỏi sự phối hợp, liên kết nhiều lực lượng giáodục trong và ngoài nhà trường
- Học qua trải nghiệm giúp lĩnh hội những kinh nghiệm mà các hình thức học tập khác không thực hiện được
II LÝ DO CHỌN GIẢI PHÁP
Trang 8Trong những năm giảng dạy môn tiếng Anh ở trường THPT , tôi nhận thấyviệc học của học sinh rất thụ động Sở dĩ còn hiện tượng trên, theo tôi có ba
nguyên nhân chủ yếu sau: thứ nhất, chương trình học trong sách giáo khoa đã cũ, không còn phù hợp với thời điểm hiện tại Các hoạt động biên soạn trong mỗi bài chưa phong phú, chưa hấp dẫn và thu hút học sinh; thứ hai, sự không đồng đều về năng lực sử dụng tiếng Anh giữa các học sinh trong cùng lớp dẫn đến tình trạng học sinh trung bình, yếu theo không kịp, còn học sinh khá hơn hơn lại cảm thấy nhàm chán Điều này gây khó khăn cho cả giáo viên và học sinh trong quá trình dạy và học; thứ ba, học sinh thiếu tự tin và không vượt qua được sức ỳ của bản thân Nhiều học sinh ngại đưa ra quan điểm vì sợ sai, sợ bị chê cười, dần dần trở nên khép mình trong các giờ học tiếng Anh Bên cạnh đó, nhiều học sinh còn chưa thực sự nhận thức được tầm quan trọng của ngoại ngữ
Hoạt động trải nghiệm được đưa vào chương trình dạy học tiếng Anh như một chất xúc tác làm giảm bớt những khó khăn của việc dạy và học tiếng Anh Xuất phát từ những thực tiễn dạy tiếng Anh ở trường phổ thông hiện nay và yêu cầu của việc tổ chức các hoạt động trỉa nghiệm sáng tạo trong dạy học, tôi đã lựa
chọn đề tài: Thiết kế một số hoạt động trong tiết trải nghiệm sáng tạo với chủ
đề “English Competitions” tiếng Anh 11 tại trường THPT để giới thiệu với
bạn bè, đồng nghiệp
III PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
1 Phạm vi nghiên cứu: Đề tài này được thực hiện trong học kỳ I năm học
2018-2019 tại lớp 11B1 trường THPT
2 Đối tượng nghiên cứu: Các hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng
tạo môn tiếng Anh 11 với chủ đề “English Competitions”
IV MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Đưa ra các hình thức, biện pháp tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong môn tiếng Anh nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, đồng thời khơi gợi sự tích cực, yêu thích học tập của học sinh từ đó học sinh chủ động hơn trong việc chiếm lĩnh tri thức
PHẦN NỘI DUNG
I THỰC TRẠNG CỦA GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT
Theo điều 2 của Luật Giáo dục năm 2005, mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và củ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Trang 9Tuy nhiên, nội dung và phương pháp giáo dục trong các nhà trường còn coi trọng việc dạy chữ, chưa chú trọng đến việc phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh Cụ thể, trong quá trình dạy học, giáo viên dường như chỉ quan tâm tới việc hình thành các kỹ năng mang tính kỹ thuật, gắn với chuyên môn, gắn với các môn học cụ thể Trong khi đó việc hình thành kỹ năng sống cho học sinh qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo là một mục tiêu ẩn của quá trình dạy học Đây là điều người học cần có, cần sử dụng trong cuộc sống hàng ngày để các em trở thànhcông dân đích thực đống góp cho sự phát triển của xã hội hiện đại.
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1 Bản chất của giải pháp mới
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo xuất hiện trong một số văn bản chỉ đạo của
Bộ giáo dục –đào tạo trong một vài năm gần đây Cùng với việc "dạy học tích hợp liên môn", "dạy học gắn với sản xuất kinh doanh", "dạy học với di sản", "trải nghiệm sáng tạo" là việc được nhiều nhà trường thực hiện Trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục, trong đó dưới sự hướng dẫn của giáo viên, cá nhân, nhóm học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạt động khác nhau ở nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể của hoạt động, qua đó phát triển năng lực thực tiễn, phẩm chất nhân cách và phát huy tiềm năng sáng tạo của từng cá nhân Đây làmôn học mới giữ vai trò quan trọng trong Chương trình giáo dục phổ thông đang được các địa phương, các nhà trường chú trọng triển khai
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như hoạt động câu lạc bộ, tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác, tham quan dã ngoại, các hội thi, hoạt động giao lưu, hoạt động nhân đạo, hoạt độngtình nguyện, hoạt động cộng đồng, sinh hoạt tập thể, lao động công ích, sân khấu hóa (kịch, thơ, hát, múa rối, tiểu phẩm, kịch tham gia,…), thể dục thể thao, tổ chức các ngày hội,… Mỗi hình thức hoạt động trên đều mang ý nghĩa giáo dục nhất định
Vậy làm thế nào để hoạt động trải nghiệm đạt hiệu quả cao? Theo cá nhân tôi, cần quan tâm đến ba yếu tố sau:
- Trước hết, cần phải đánh giá nhu cầu của học sinh để thiết kế hoạt động (khác với chương trình có sẵn, giáo viên và học sinh cứ thế thực hiện)
- Thứ hai là việc học sinh tham gia như thế nào trong tất cả các khâu
- Thứ ba là đánh giá, trong đó phải ưu tiên việc tự đánh giá: học sinh tự đánh giá việc làm của mình, bảo vệ thành quả mình làm được, và học sinh đánh giá chéo đối với học sinh
Trang 10Căn cứ vào nhu cầu cũng như năng lực của học sinh lớp 11 trường THPT nói chung và học sinh lớp 11B1 trường THPT nói riêng, tôi đã lựa chọn hình thức tổ chức trò chơi trong tiết trải nghiệm với chủ đề “English Competition”.
Trò chơi là một loại hình hoạt động giải trí, thư giãn; là món ăn tinh thần nhiều bổ ích và không thể thiếu được trong cuộc sống con người nói chung, đối vớihọc sinh nói riêng Trò chơi là hình thức tổ chức các hoạt động vui chơi với nội
dung kiến thức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, có tác dụng giáo dục "chơi mà
học, học mà chơi” Trò chơi có thể được sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau
của hoạt động trải nghiệm sáng tạo như làm quen, khởi động, dẫn nhập vào nội dung học tập, cung cấp và tiếp nhận tri thức; đánh giá kết quả, rèn luyện các kĩ năng và củng cố những tri thức đã được tiếp nhận,… Trò chơi giúp phát huy tính sáng tạo, hấp dẫn và gây hứng thú cho học sinh; giúp học sinh dễ tiếp thu kiến thứcmới; giúp chuyển tải nhiều tri thức của nhiều lĩnh vực khác nhau; tạo được bầu không khí thân thiện; tạo cho các em tác phong nhanh nhẹn,… Để thiết kế được các trò chơi mang lại hiệu quả cao, giáo viên cần chú ý những điểm sau:
- Xác định trình độ nhận thức của các đối tượng học sinh
- Các trò chơi phải mang tính đa dạng, phù hợp và phải huy động được tối đa học sinh tham gia
- Xây dựng luật chơi rõ ràng, chi tiết
Bên cạnh đó, để một tiết trải nghiệm đạt hiệu quả, ngoài sự chuẩn bị của giáo viên thì sự chuẩn bị của học sinh cũng rất cần thiết Trước khi tiết trải nghiệm được thực hiện 1 tuần, tôi tổ chức thảo luận với ban cán sự của lớp 11B1 để thông qua tiến trình tiết trải nghiệm, đồng thời phân công công việc cho các tổ Cụ thể:
- Tổ 1 và tổ 2: Chịu trách nhiệm trang trí lớp học và 5 bảng tên 5 nhóm
- Tổ 3 và tổ 4: Chuẩn bị 5 bảng viết nhỏ và kê bàn ghế
Trang 11Dựa trên các tiêu chí và sự chuẩn bị trên, tôi đã thiết kế 4 hoạt động sau trong tiết trải nghiệm môn tiếng Anh 11với chủ đề “English Competition”:
1.1 Hoạt động 1: Truyền tin (Transfering information)
* Mục đích: Tạo không khí vui vẻ, đoàn kêt giữa các nhóm để học sinh tự tin tham
gia vào các hoạt động tiếp theo của tiết học
* Chuẩn bị: 6 bức tranh màu, các cụm từ tiếng Anh cho 5 nhóm (chú ý cho nhiều hơn 6 cụm
từ để gây chút xáo trộn trong sự lựa chọn của các học sinh).
do exercises dance angry play badminton cry
play volleyball happy listen to music sleep
Trang 12
* Các bước thực hiện:
Giáo viên chia lớp thành 5 nhóm chơi, yêu cầu các nhóm xếp thành 5 hàng dọc, 6 người phía sau quay lưng lại Giáo viên cho học sinh hàng đầu của 5 nhóm xem hình ảnh, 5 học sinh đó sẽ diễn tả hình ảnh đó bằng hành động cho người thứ 2 củamỗi nhóm, người thứ 2 sẽ diễn tả bằng hành động cho người thứ 3, lần lượt như vậy đến người cuối cùng của mỗi nhóm Học sinh cuối của mỗi nhóm nhận hành động sẽ phải lựa chọn một trong các cụm từ cho sẵn dán lên bảng và sẽ là người nhận hình ảnh tiếp theo để diễn tả
Mỗi cụm từ đúng với hình ảnh, các nhóm sẽ ghi được 10 điểm
* Kết quả:
Dưới đây là một số hình ảnh trong hoạt động 1 tại lớp 11B1 trường THPT :
Trang 131.2 Hoạt động 2: Bức tranh bí mật (Secret picture)
Trang 14* Mục đích: Kiểm tra kiến thức của học sinh trên nhiều lĩnh vực như: lịch sử, địa
lý, toán học, Đồng thời giúp học sinh củng cố thêm một số kiến thức mà các em chưa biết
* Chuẩn bị:
- Sưu tầm 15 câu hỏi chủ yếu liên quan đến chủ đề thế giới
- 05 bảng con, phấn viết cho mỗi nhóm
- Thiết kế trò chơi trên phần mềm Power Point (chú ý: thiết kế các mảnh ghép sao cho nếu học sinh trả lời đúng thì sẽ mở được hình ảnh của mảnh ghép đấy, nếu học sinh trả lời sai thì mảnh ghép không được mở ra)
* Các bước thực hiện:
Giáo viên đưa ra 15 mảnh ghép của một bức tranh Giáo viên giải thích luật chơi: muốn tìm được chủ đề bức tranh, học sinh các nhóm chọn lần lượt 1 mảnh ghép bất kỳ, trả lời đúng được 10 điểm và lật được 1 mảnh ghép Các nhóm ghi câu trả lời ra bảng Sau 5 mảnh ghép được lật, các nhóm có quyền trả lời về chủ đề bức tranh, mỗi nhóm được 1 quyền trả lời về bức tranh chủ đề, trả lời đúng được 50 điểm, trả lời sai mất quyền chơi tiếp
Nếu sau 5 mảnh ghép các nhóm vẫn chưa tìm ra hình ảnh chủ đề thì sẽ tiếp tục chọn các mảnh ghép khác đề trả lời
Trang 15* Kết quả:
Dưới đây là một số hình ảnh trong hoạt động 2 tại lớp 11B1 trường THPT :
Trang 16Hình ảnh và chủ đề của bức tranh bí mật:
1.3 Hoạt động 3: Thử tài trí nhớ (Memorizing quiz)
* Mục đích: Giúp học sinh tìm hiểu về châu lục phát triển nhất thế giới- châu Âu,
từ đó có thể khơi dậy trong mỗi học sinh niềm khao khát khám phá những quốc gia
ở châu Âu nói riêng và các quốc gia khác trên thế giới trong tương lai
* Chuẩn bị:
- 5 bức bản đồ châu Âu trên khổ giấy A3, có gắn 18 quốc kỳ của các quốc gia trongđó
- Tên của 18 quốc gia cho mỗi nhóm
- Thiết kế 01 slide trên phần mềm Power Point để kiểm tra đáp án
- 01 video giới thiệu về châu Âu
* Các bước thực hiện:
Giáo viên yêu cầu các nhóm quan sát bản đồ châu Âu, trong đó có các lá cờ của một số quốc gia Giáo viên phát cho mỗi nhóm 01 tờ A3 và các cụm từ tiếng Anh chỉ tên các nước có trong bản đồ
Giáo viên yêu cầu mỗi nhóm trong 10 phút gắn tên các nước dựa Mỗi tên nước đúng các đội sẽ ghi được 10 diểm Để đảm bảo sự công bằng, giáo viên yêu cầu đội trưởng của mỗi nhóm lên kiểm tra kết quả chéo nhau giữa các nhóm