Một số giải pháp xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực với mô hình lớp học NIỀM VUI tại lớp 12b1 trường THPT

Thực trạng của việc thực hiện: Sau khi thực hiện cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” và “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, t

PHẦN MỞ ĐẦU

I Bối cảnh của giải pháp:

1 Không gian nghiên cứu: Sáng kiến được nghiên cứu và thực nghiệm tại

lớp 12B1( Tức lớp 10B1, 11B1 của năm học 2016- 2017; 2017- 2018) tạitrường THPT , huyện , tỉnh

Thông tin cơ bản:

2 Thời gian nghiên cứu: Sáng kiến được nghiên cứu và áp dụng thực hiện

từ tháng 9 năm 2016 đến tháng 4 năm 2019 (Gồm 3 năm học 2016- 2017;

2017-2018; 2018- 2019)

3 Thực trạng của việc thực hiện:

Sau khi thực hiện cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và

bệnh thành tích trong giáo dục” và “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, để tiếp tục tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác

giáo dục toàn diện cho học sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chỉ thị

40/2008/CT-BGDĐT phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân

thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông Với mục tiêu: huy động

sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựngmôi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả, phù hợp với điều kiện của địaphương và đáp ứng nhu cầu xã hội; Phát huy tính chủ động, tích cực, sáng tạocủa học sinh trong học tập và các hoạt động xã hội một cách phù hợp và hiệuquả

Phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” do

Bộ GD - ĐT phát động là phong trào lớn, có tác động tích cực đến việc xâydựng môi trường sư phạm, giáo dục ý thức, kỹ năng sống cho học sinh, thúc đẩynâng cao chất lượng giáo dục Phong trào đã được triển khai rộng khắp ở tất cảcác cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông trong cả nước

Trong thực tế của ngành và ngay tại đơn vị công tác, tôi nhận thấy vẫn còn

“nhức nhối” nhiều hiện tượng như: Bạo lực học đường , học sinh ý thức học tậpkém, tình trạng học sinh bỏ học … Việc đến trường của các em như một nghĩa

vụ nặng nề và mệt mỏi Các em không tìm được niềm vui trong học tập, không

có động cơ học tập đúng đắn Đây cũng là một nguyên nhân khiến chất lượnggiáo dục chưa cao

Sau 10 năm thực hiện Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT ngày 27 tháng 8 năm

2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, dưới sự chỉ đạo của ngành cấp trên cùng vớiviệc tổ chức thực hiện của lãnh đạo nhà trường và thực tế nhiều năm liền đượcnhà trường phân công làm công tác chủ nhiệm lớp, bản thân tôi đã tích lũy đượcmột số kinh nghiệm trong việc xây dựng lớp học thân thiện, góp phần cùng nhàtrường xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” Tôi gọi mô hìnhxây dựng lớp học thân thiện của mình là “ LỚP HỌC NIỀM VUI”

4 Tổng quan những thông tin về vấn đề cần nghiên cứu:

Lớp học là một đơn vị hợp thành của trường học Do đó, để xây dựng được

“trường học thân thiện, học sinh tích cực” theo đúng nghĩa của nó, tôi thiết nghĩ,trước hết phải xây dựng lớp học thân thiện

Dựa trên 5 tiêu chí “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” ,chúng ta có thể hiểu rằng:

- Lớp học thân thiện là một lớp học sạch sẽ, thoáng mát, đẹp đẽ , an toàn.

- Chất lượng dạy học đảm bảo, phương pháp dạy học phù hợp với đặc điểmlứa tuổi học sinh, giúp các em tự tin trong học tập

- Tổ chức tốt các hoạt động tập thể

- Học sinh có các kĩ năng sống cơ bản theo yêu cầu của lứa tuổi

- Tập thể lớp tích cực tham gia tìm hiểu và chăm sóc các di tích lịch sửcách mạng ở địa phương

Môi trường lớp học là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nângcao chất lượng và hiệu quả dạy học các môn học Xây dựng được môi trườnglớp học thân thiện sẽ giúp các em hứng thú trong học tập và đem lại hiệu quảcao trong giáo dục, làm cho các em thật sự cảm nhận được “Mỗi ngày đếntrường là một ngày vui”

Làm thế nào để các em coi lớp học như một gia đình thứ hai của mình? Ở

đó, các em được học tập, rèn luyện, vui chơi trong một bầu không khí thân thiện,gần gũi như ở gia đình Ở đó, người thầy vừa là bạn, vừa là thầy của các em,người thầy luôn yêu thương, gần gũi với học trò, luôn biết cách khơi dậy sự tựtin ở học sinh để các em vươn lên những đỉnh cao trong học tập Trong môitrường lớp học thân thiện, tình cảm giữa các bạn trong lớp thật sự gắn kết, yêuthương, hợp tác, giúp đỡ nhau cùng học tập tiến bộ

II Lý do chọn giải pháp

Môi trường giáo dục là nơi đào tạo những lớp người có tri thức để phục vụ xãhội Thế hệ trẻ là tương lai của đất nước, là giường cột của nước nhà Môitrường giáo dục lành mạnh là điều kiện tiên quyết để đào tạo thế hệ trẻ trở thànhnhững công dân tốt có tài năng, đạo đức Trường học là nơi để rèn đức, luyện tài

trang bị kiến thức cho học sinh Trong môi trường giáo dục hai mối quan hệ

chính là quan hệ giữa thầy và trò và quan hệ giữa các trò với nhau Trong đó

mối quan hệ giữa thầy và trò là mối quan hệ cốt lõi nhất để xây dựng môi trườnggiáo dục

Những năm gần đây hiện tượng tiêu cực trong giáo dục không phải là ít.Những sự việc như học trò biếu phong bì cho thầy cô đổi lại thầy cô cho học tròđiểm cao (mặc dù bài làm rất kém) để học trò đỡ tốn công học Biếu xén thầy cô

để tránh bị kỷ luật…nó đã góp phần làm biến tướng và thương mại hoá quan hệthầy trò, làm cho thầy không còn là thầy, không được tôn trọng, không uynghiêm, không được học trò coi là tấm gương để noi theo học tập Trong khi đó,học trò cũng không lễ phép, kính trọng thầy và chăm chỉ học hành tu dưỡng Ởđâu đó chúng ta còn thấy những thầy giáo không đủ tư cách làm tấm gương,những cô giáo thiếu tinh thần trách nhiệm, những học trò bàng quan với việc họcvới tương lai, cuộc đời, chúng ta có thể thấy rằng việc giáo dục giới trẻ hiện nayđang là vấn đề cấp thiết được cả xã hội quan tâm

Việc xây dựng được môi trường giáo dục mà ở đó thầy đúng nghĩa là thầy,trò đúng nghĩa là trò, trong môi trường giáo dục đó chỉ có tình yêu thương, sựkính trọng, bao dung biết ơn và hoà hiếu đó là mơ ước của tất cả mọi người.Chính vì vậy, với vai trò là một giáo viên chủ nhiệm lớp, để hướng học trò củamình đến một môi trường học tập thân thiện, tạo niềm vui học tập mỗi ngày, tôi

đã quyết định nghiên cứu và thực nghiệm với đề tài: Một số giải pháp xây

dựng "Trường học thân thiện, học sinh tích cực" với mô hình "LỚP HỌC NIỀM VUI" tại lớp 12B1 trường THPT

- Một "Lớp học niềm vui" trước hết là lớp học ở đó có sự bình đẳng và

đánh giá công tâm của GVCN Các thầy, cô giáo phải thân thiện trong dạy học,khách quan trong đánh giá kết quả rèn luyện, học tập của học sinh, đánh giácông bằng, với lương tâm và trách nhiệm của nhà giáo Các thầy, cô giáo trongquá trình dạy học phải hiểu được năng lực thực tế của mọi đối tượng học sinh,không đòi hỏi quá cao ở các em, để các em tự tin bước vào đời

- " Lớp học niềm vui" là trường học có môi trường sống lành mạnh, an toàn,tránh được những bất trắc, nguy hiểm đe dọa học sinh Khi HS yêu quý thầy cô,bạn bè, "ngôi nhà thứ hai" của mình, các em sẽ có động lực và cố gắng trong họctập Từ đó, sẽ nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và hiệu quả giáo dụckhông ngừng được nâng cao

- "Lớp học niềm vui" là môi trường học tập có cơ sở vật chất đảm bảo cácquyền tự nhiên thiết yếu con người: đủ nước sạch, ánh sáng, phòng y tế, nhà vệsinh, sân chơi, bãi tập v.v…

- Qua "Lớp học niềm vui", học sinh được chú trọng giáo dục kĩ năng sống,giáo dục cho học sinh biết rèn luyện thân thể, biết tự bảo vệ sức khỏe, biết sốngkhỏe mạnh, an toàn và hữu ích với cộng đồng

- " Lớp học niềm vui" là nơi huy động có hiệu quả sự tham gia của học sinh,thầy cô giáo, cha mẹ học sinh, của chính quyền, các tổ chức đoàn thể, các đơn vịkinh tế và nhân dân địa phương nơi trường đóng cùng đồng lòng, đồng sức

III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

1.Phạm vi áp dụng sáng kiến

SKKN được áp dụng với lớp 12B1, tại trường THPT - Mô hình này tôi

đã áp dụng từ năm học 2016 2017 (lớp 10B1), 2017 2018 (lớp 11B1), 2018

-2019 (lớp 12B1- sau đây xin gọi tắt là lớp 12B1)

Mô hình "LỚP HỌC NIỀM VUI" có thể được nhân rộng và áp dụng tại cáclớp khác, thậm chí có thể áp dụng được với nhiều đơn vị nhà trường khác vàtrong nhiều năm học

* Nội dung nghiên cứu:

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực tế tình hình lớp học

- Xây dựng quy trình tổ chức mô hình "LỚP HỌC NIỀM VUI"

sẽ tự tin, chủ động, tích cực hơn trong quá trình tham gia các hoạt động học tập

và rèn luyện, các em có cơ hội để thể hiện khả năng của mình, đồng thời học tậpđược những cái hay, cái đẹp trong môi trường tập thể Qua đó phát huy tối đacác năng lực của học sinh như: năng lực giao tiếp, năng lực tổ chức các hoạtđộng tập thể, năng lực hợp tác, năng lực nhận thức

Sáng kiến xây dựng và đề xuất quy trình tổ chức mô hình '' LỚP HỌCNIỀM VUI" Sau thực nghiệm, nếu có tính khả thi, sáng kiến có thể trở thànhnguồn tài liệu bổ ích cho bản thân và bạn bè đồng nghiệp trong công tác chủnhiệm ở những năm học sau

2 Đóng góp của sáng kiến

* Về lí luận

Sáng kiến hệ thống hóa được một số vấn đề lí luận của mô hình " Xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực" Đồng thời, làm rõ được sự phù hợpcủa mô hình khi áp dụng cho lớp chủ nhiệm (12B1) ở trường THPT Tìm rađược những giải pháp phù hợp nhất với tình hình thực tế của lớp học sao cho

hiệu quả, tiết kiệm được thời gian và kinh phí.

* Về thực tiễn

Thứ nhất, SKKN khảo sát, phân tích, đánh giá thực tế tình hình lớp học.

Thứ hai , SKKN xây dựng được quy trình tổ chức mô hình "LỚP HỌC NIỀMVUI" thông qua các hoạt động rõ ràng, cụ thể

Thứ ba, SKKN được đưa vào tổ chức thực nghiệm sư phạm, thấy được tính

mới của giải pháp.

Thứ tư, sau khi tổ chức thực nghiệm, SKKN được công bố, đánh giá và hoàn

thiện Có thể xem đây như tài liệu để bản thân người viết SK cũng như bạn bè,đồng nghiệp tham khảo và áp dụng trong những năm học sau

PHẦN NỘI DUNG

I Thực trạng của giải pháp đã biết

1 Thực trạng của vấn đề trước khi thực hiện giải pháp mới của sáng kiến.

Sau hơn 10 năm thực hiện Chỉ thị 40/2008/CT-BGDĐT ngày 27 tháng 8năm 2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về "xây dựng trường học thân thiện, họcsinh tích cực", chúng ta đều nhận thức rõ vai trò, vị trí, tầm quan trọng củaphong trào trên trong công tác giáo dục Ý nghĩa của phong trào đó đến ngàyhôm nay vẫn còn nguyên giá trị

Việc thực hiện phong trào "xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực" của Bộ GD&ĐT ở trường THPT những năm qua tuy đã có những bướctiến đáng kể, nhưng vẫn còn những bất cập về sự không đồng đều trong quátrình tổ chức và thực hiện Nhiều thầy cô giáo chưa phát huy hết năng lực củabản thân trong quá trình thực hiện, còn nặng về hình thức Vì vậy mà kết quảthực hiện các phong trào trên chưa cao

Trong công tác chủ nhiệm lớp, mỗi giáo viên đều có các biện pháp nghiệp

vụ và kĩ năng riêng của bản thân Qua phân tích, đánh giá, tôi nhân thấy hầu hếtcác đồng nghiệp (thậm chí bản thân tôi trước đây) thường dùng biện pháp xâydựng, tổ chức lớp chủ nhiệm quen thuộc như sau:

- Khen thưởng và kỉ luật học sinh

+ Khi học sinh làm tốt nhiệm vụ của mình giáo viên thường tuyên dươngcác em trước lớp

+ Khi học sinh vi phạm giáo viên thường kỉ luật học sinh bằng nhiều biệnpháp Đối với những em vi phạm lần đầu thì nhăc nhở, khuyên răn, nêu têntrước lớp để các em tự rút kinh nghiệm và sửa chữa Đối với các em tiếp tục viphạm nội quy, dùng hình thức kỉ luật viết bản kiểm điểm có chữ kí của phụhuynh Nếu các em không có chiều hướng tiến bộ mà tiếp tục vi phạm nội quythì dùng biện pháp mời phụ huynh lên làm việc và hạ bậc hạnh kiểm, nếu mức

độ vi phạm nghiêm trọng

- Phối hợp với gia đình để giáo dục các em

- Phối hợp với các giáo viên bộ môn, các tổ chức đoàn thể trong nhà trườngcùng giáo dục

Đây là giải pháp quen thuộc mà rất nhiều giáo viên chủ nhiệm đã thực hiện.Kết quả có thể sẽ có chiều hướng tiến bộ Nhưng đó chỉ là kết quả ở bề ngoài.Thực chất, các em học sinh chỉ cố gắng để không bị phạt mà bản thân chưa tự ýthức việc được đến trường là niềm vui, là quyền lợi của các em Từ đó, việc đếnlớp mỗi ngày vẫn chưa thực sự khiến các em hứng thú Chất lượng giáo dục vìthế cũng chưa cao

2 Những điều kiện, nhân tố ảnh hưởng đến vấn đề cần giải quyết và nguyên nhân.

* Thuận lợi:

- Các cơ quan, ban ngành đã có những sự quan tâm đáng kể đến sự nghiệpgiáo dục của địa phương Những chương trình khuyến học, ngày hội tư vấnhướng nghiệp được phối hợp tổ chức cùng nhà trường, tạo hiệu quả rõ rệt.

- Ban giám hiệu nhà trường quan tâm, khuyến khích và tạo mọi điều kiện để

giáo viên chủ nhiệm làm tốt công tác chủ nhiệm của mình Trong các chuyên đềduy trì sĩ số, chủ đề hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động hướng nghiệp, cácđợt thi đua lớn trong năm nhà trường đều xây dựng quy chế chặt chẽ, ban giámhiệu giám sát thực hiện, tham mưu, chỉ đạo tận tình và có các biện pháp độngviên, khuyến khích kịp thời Sắp xếp chuyên môn hợp lí để hạn chế tối đa sự

"xáo trộn" về công tác chủ nhiệm

- Bản thân tôi đã có kinh nghiệm 12 năm chủ nhiệm lớp.Với những tình

huống sư phạm gặp phải trong quá trình chủ nhiệm, tôi đã có cách xử lí tươngđối bình tĩnh, tự tin, khéo léo

- Học sinh trong lớp chủ nhiệm ngoan, có ý thức học tập và rèn luyện tốt.Các em có tinh thần đoàn kết trong việc xây dựng tập thể lớp

- Phụ huynh học sinh quan tâm đến con em, hỗ trợ giáo viên chủ nhiệmtrong việc giáo dục học sinh tại nhà tương đối hiệu quả

* Khó khăn:

- Cơ sở vật chất của nhà trường còn hạn chế Hệ thống trường lớp tuy có

khang trang hơn những năm trước đây, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, thiếuthốn Ví dụ như: chưa có hệ thống camera hỗ trợ giám sát trong lớp học; khu vuichơi, giải trí của học sinh còn nghèo nàn, chật chội; không có nhà đa năng; thưviện nghèo các đầu sách

- HS đa phần là con em đồng bào dân tộc, đi học xa nhà nên sự quản lí của

gia đình đối với việc tự học của con em cũng như quá trình kết hợp giữa GVCN

- Nguyên nhân chủ quan:

+ Giáo viên chủ nhiệm lớp thực hiện nhiệm vụ quản lí lớp học và là nhân vậtchủ chốt, là linh hồn của lớp, người tập hợp, dìu dắt giáo dục học sinh phấn đấutrở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt và xây dựng một tập thể họcsinh vững mạnh Tuy nhiên, bản thân tôi vẫn còn những thiếu sót, hạn chế vềnăng lực và thời gian

+ Vốn sống của HS còn hạn chế, những kĩ năng cơ bản còn nghèo nàn

II Nội dung sáng kiến

1 Bản chất của giải pháp mới

1.1 Nội dung thứ nhất: Xây dựng lớp học xanh, sạch, đẹp, an toàn; Nhận

chăm sóc vườn hoa cây cảnh trong khuôn viên nhà trường.

* Mục đích, yêu cầu:

- Lớp học là "ngôi nhà thứ hai" của cả giáo viên và học sinh Không khí lớphọc sạch đẹp, an toàn là yếu tố rất quan trọng thu hút các em đến trường, đến lớpvới một tinh thần hăng say và phấn khởi Vì vậy, lớp học cần có cây xanh,thường xuyên được chăm sóc và bổ sung Trong lớp, lúc nào cũng được giữ sạch

sẽ, đảm bảo yêu cầu cảnh quan sự phạm Từ đó, tạo ra môi trường học tập, sinhhoạt, vui chơi an toàn, thú vị, hấp dẫn đối với học sinh và giúp các em càngthêm yêu quý trường lớp, thầy cô, bạn bè

- Lớp học sạch đẹp, an toàn còn có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục họcsinh có ý thức, có thói quen giữ gìn bảo vệ môi trường và tạo sự lan tỏa đến môigia đình, cộng đồng các em đang sinh sống, đồng thời góp phần hình thànhnhân cách tốt đẹp và lối sống văn minh, văn hóa cho thế hệ trẻ ngay từ tuổi họcđường

- Chăm sóc vườn hoa, cây cảnh trong khuôn viên nhà trường giúp các em có ýthức bảo vệ môi trường; giáo dục rèn luyện cho các em tình yêu thiên nhiên, hoacỏ; rèn luyện ý thức chuyên cần trong lao động

*Ưu điểm, hạn chế:

- Ưu điểm: Cơ sở vật chất, phòng ốc, trang thiết bị dạy học của nhà trường

ngày càng được quan tâm, đầu tư tốt hơn Nhiều trường có khu sân chơi rộngđẹp, cơ ngơi phòng ốc tương đối kiên cố, khang trang

- Hạn chế: Cơ sở vật chất, trang thiết bị ở nhà trường phổ thông vẫn chưa

đồng bộ, còn trong tình trạng thiếu hụt, chắp vá nhiều Riêng tại lớp 12B1 chưa

có máy chiếu, camera cố định tại lớp nên nhiều hoạt động còn hạn chế Lớpchưa có nguồn ngân sách dư dả Việc nhận trồng và chăm sóc vườn hoa câycảnh chưa được hỗ trợ vốn mua giống hoa từ phía nhà trường, lớp phải tự túc100% kinh phí

* Cách thức tiến hành:

Để việc trang trí lớp học đạt kết quả tốt, tôi và các em học sinh đã thực

hiện theo các bước sau đây :

- Tham khảo, học tập các mô hình trang trí lớp học

Thông qua tham quan thực tế ở các trường bạn, trong những dịp sinh hoạtgiao lưu chuyên môn với các trường bạn, tôi luôn tranh thủ thời gian (như giờgiải lao, cuối giờ) để tham quan việc trang trí lớp học ở đơn vị bạn Đến thamquan trường lớp đơn vị bạn, tôi học tập được nhiều cách bài trí khoa học, sángtạo

Ngoài ra, GV và HS có thể tham khảo các mô hình trang trí lớp học quamạng internet

Từ những gì thu thập được, tôi nghiên cứu, chọn lọc những mô hình trangtrí lớp học phù hợp với đặc điểm và điều kiện thực tế của lớp mình đang dạy

- Xác định hình thức và nội dung trang trí lớp học

Hình thức và nội dung trang trí lớp học rất đa dạng và phong phú Nếu talàm không khéo léo, dễ biến lớp học thành nơi trưng bày, triễn lãm, gây ra sự

"rối mắt", mất mĩ quan Sử dụng màu sắc trong trang trí lớp học phải phù hợpvới đặc điểm thời tiết ở địa phương là huyện miền núi có điều kiện khí hậuphức tạp: nóng ẩm, mưa nhiều về mùa hè; lạnh giá, rét đậm rét hại vào mùađông Do đó cần cân nhắc về chất lượng các loại sơn màu, sử dụng gỗ haynhựa Màu sắc chủ đạo được chọn là các màu xanh lá cây, xanh nước biển, trẻtrung và không quá sặc sỡ

Qua tham khảo thực tế các mô hình trang trí lớp học ở các đơn vị bạn, kếthợp với sự gợi ý hướng dẫn của nhà trường, tôi xác định nội dung trang trí lớp

học gồm những khẩu hiệu, panô, tranh ảnh, mô hình, đồ vật, cây cảnh

- Thống nhất các nội dung khác

Giáo viên chủ nhiệm và học sinh thống nhất về kinh phí, thời gian thựchiện, phân công nhiệm vụ cho các cá nhân, nội dung công việc (trồng chậu cảnh,trang trí cửa sổ, trang trí tường lớp học, làm khung để ô, mũ nón, chậu rửa tay )

Để việc chăm sóc vườn hoa cây cảnh đạt kết quả tốt, tôi và các em học sinh đã tiến hành các bước sau:

- Nhận địa điểm vườn hoa cần chăm sóc : Lớp 12B1 nhận chăm sóc vườnhoa khu nhà xe hiệu bộ Thời gian chăm sóc từ tháng 9/2016 đến nay

- Lên kế hoạch, ý tưởng: Cô trò cùng nhau thảo luận về việc mua giống hoa(loại hoa cần phù hợp với đặc điểm thời tiết của địa phương, giá cả phải chăng,

có độ bền theo thời gian ); Lên ý tưởng thiết kế bồn hoa, hệ thống cọc rào…

- Tiến hành trồng và chăm sóc: Lớp thống nhất thời gian lao động, phân

công nhiệm vụ cho các thành viên (cuốc xới, trộn phân, trồng cây, rào baoquanh…) Phân công nhiệm vụ chăm sóc ( Bàn nào trực nhật sẽ có trách nhiệmtưới hoa 2 lần/ ngày; Việc nhổ cỏ và bón phân sẽ dành cho các em bị mắc lỗi, viphạm trong tuần

Một số hình ảnh về chăm sóc vườn hoa, trang trí lớp học

* Kết quả thực hiện:

- Sau khi trang trí lại, lớp học bao gồm: Ảnh Bác, khẩu hiệu chính, khẩu hiệuhai bên lớp học, tủ sách hiếu học, chậu cảnh, đồng hồ, khăn trải bàn, lọ hoa, báotường treo cuối lớp và các giấy khen của lớp, khung để mũ nón, khung để chậurửa tay Lớp học đẹp đẽ, "gọn mắt", đồng thời đảm bảo sự thuận tiện, an toàntrong lớp

- Vườn hoa lớp 12B1 nhận chăm sóc sinh trưởng tốt, cho hoa quanh năm,được nhà trường, đoàn thanh niên ghi nhận, khích lệ, động viên

1.2 Nội dung thứ hai: Xây dựng mối quan hệ thân thiện, yêu thương,

đoàn kết trong tập thể lớp

* Mục đích, yêu cầu:

- Một tập thể mạnh trước hết là một tập thể đoàn kết Giáo viên cần nhấnmạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một tập thể đoàn kết, khơi gơi tinh thầnđoàn kết và luôn duy trì ý thức đoàn kết nội bộ mạnh mẽ đối với tập thể lớp chủ

nhiệm Đoàn kết sẽ làm nên mọi sức mạnh, đưa đến thành công chung cho tậpthể

- Một tập thể thân thiện và yêu thương, đoàn kết sẽ giúp học sinh có mộtmôi trường tốt, giúp các em tự tin trong học tập và rèn luyện Nghệ thuật "thuphục lòng người luôn" là một kinh nghiệm chưa bao giờ cũ Những đòn roi,những biện pháp trừng phạt hà khắc chỉ mang lại hiệu quả bề ngoài, mà tathường gọi là "dùng cát be bờ" Để các em thực sự "tâm phục", "khẩu phục" thìcần dùng chính tình cảm yêu thương, chân thành Giáo viên chủ nhiệm vừa làthầy cô vừa là bạn của các em Trao yêu thương sẽ nhận lại được yêu thương.Khi học trò yêu quý và có thiện cảm về thầy cô thì tự bản thân các em sẽ phải nỗlực cố gắng học tập và rèn luyện để không làm thầy cô của mình thất vọng.Được thầy cô, bạn bè yêu quý, trân trọng, khích lệ cũng là một nguồn động lựctrong học tập và tạo niềm vui mỗi ngày đến trường cho các em

* Ưu điểm, hạn chế:

- Ưu điểm: Đa số học sinh trong lớp đều ngoan, có ý thức đoàn kết và tinh

thần xây dựng tập thể vững mạnh Giáo viên chủ nhiệm có kinh nghiệm hơn 10năm chủ nhiệm nên các tình huống sư phạm có thể xử lí khéo léo và hợp lí Bảnthân giáo viên chủ nhiệm lại là giáo viên đảm nhiệm đứng lớp môn Ngữ văn(thời lượng 4 tiết/ 1 tuần), nên có nhiều thời gian để quan sát và gần gũi học trò,hiểu được tâm tư, tình cảm của các em

- Hạn chế: Tập thể lớp thân thiện là một mục đích tốt đẹp, nhưng nếu lạm

dụng biện pháp này mà người giáo viên không biết điều tiết, sẽ làm mất đi tácphong sư phạm, cô trò không còn khoảng cách, người giáo viên sẽ tự làm vơimất phần nào hình ảnh mô phạm của bản thân trong ánh mắt học trò

* Cách thức tiến hành:

Theo kinh nghiệm của riêng bản thân tôi đối với lớp chủ nhiệm 12B1, có một

số cách thức để xây dựng tình cảm giữa thầy cô và học sinh có thể áp dụng nhưsau:

- Trước hết, GVCN cần là tấm gương tốt trước học sinh:

Người GVCN như "ngọn nến chỉ tỏa sáng xung quanh, nhưng lại không thểtỏa sáng chân mình" Vì vậy, tự hoàn thiện mình để HS noi gương, là một việc

vô cùng quan trọng Những phẩm chất mà một người GV, nhất là một GVCNcần có đó là:

+ Tự tin: Người GV cần phải tự tin trước học sinh Tự tin sẽ mang lại trọnglượng cho lời nói Tự tin thể hiện ở lời nói, tác phong, trang phục Nhưng quantrọng hơn, sự tự tin cần được thể hiện ở sự đúng đắn của việc làm

+ Thừa nhận khuyết điểm: Khi GV sai, cần phải thẳng thắn thừa nhận khuyếtđiểm Học sinh THPT đủ trưởng thành để hiểu các vấn đề của cuộc sống Các

em cũng hiểu rằng "nhân vô thập toàn", thầy cô giáo cũng sẽ có những khuyếtđiểm Trung thực, chân thành thừa nhận những khuyết điểm không phải là "hạthấp" bản thân mình Đó là cách các thầy cô tôn trọng các em, và đổi lại, cácthầy cô cũng sẽ nhận được sự tôn trọng của các em.

+ Yêu thương HS chân thành: Người GV tốt trước hết là người có trái timnhân hậu, biết sẻ chia, cảm thông và giúp đỡ các em, nhất là các em có hoàncảnh đặc biệt hơn các bạn cùng lớp

+ Đối xử với HS tôn trọng, công bằng: Đây là cách tốt nhất để HS tôn trọngGV.“Lời khuyên tốt nhất của tôi là tôn trọng vì sự tôn trọng đã mang lại sự tôntrọng” – Joanna D Trong tập thể, cố gắng đảm bảo sự công bằng là một việc cầnphải lưu ý Từ việc phân công nhiệm vụ, thưởng phạt theo quy chế cho đếncách đối xử với các em trong các tình huống sư phạm sao cho hợp lí, hợp tình

Lưu ý: Giáo viên chủ nhiệm phải đóng nhiều vai trong lớp học, nhưng

nguyên tắc phải luôn là chính mình GVCN vừa là thầy cô, là "thủ lĩnh", có lúclại phải đóng vai bạn bè, chuyên viên tâm lí Tuy nhiên không để tình trạnghọc sinh "nhờn" và có tâm lí "cá mè một lứa" với thầy cô Bởi vậy, thầy cô giáoluôn phải luôn có tác phong, tư thế, phong cách của riêng mình

+ Sử dụng lời nói thân thiện:

Lời nói là phương tiện chủ yếu của người GV Trước đây người thầy sử dụnglời nói để cung cấp truyền thụ kiến thức cho học sinh Ngày nay, với phươngpháp dạy học mới, người thầy dùng lời nói chủ yếu để hướng dẫn, tổ chức chohọc sinh thảo luận, trao đổi, tự khám phá để chiếm lĩnh kiến thức Dù phươngpháp dạy học thay đổi như thế nào thì lời nói của người GV cũng cần phải hếtsức trau chuốt Do đó, tôi luôn luôn trau chuốt, mài giũa công cụ của mình để sửdụng đạt hiệu quả cao nhất trong quá trình dạy học Khi giao tiếp với các em, tôi

cố gắng sử dụng ngôn ngữ sao cho các em dễ hiểu nhất, giàu hình ảnh và đạt giátrị biểu cảm cao với một ngữ điệu phù hợp Chẳng hạn, khi bước vào lớp, họcsinh đứng dậy chào, tôi tươi cười nhìn xuống cả lớp rồi nhẹ nhàng nói: “Cô mờicác em ngồi xuống !” Và buổi học thường bắt đầu một cách tốt đẹp, vui vẻ

+ Sử dụng ánh mắt và cử chỉ trong giao tiếp với học sinh.

“Đôi mắt là cửa sổ của tâm hồn” Thật vậy, ánh mắt nói lên thái độ, tình cảmcủa mỗi con người Với giáo viên, ánh mắt cũng góp sức làm nên thành côngtrong dạy học “Hãy bước vào lớp với nụ cười Khi học trò chào, hãy nhìn vàomắt của từng em để hiểu được tâm trạng của chúng, vui thì chia vui, buồn thìđộng viên” Trong quá trình tiến hành tiết dạy, tôi cố gắng chủ động trong việc tổchức các hoạt động học tập của học sinh bằng một kế hoạch dạy học đã định sẵntrong đầu Khi đứng trước học sinh, khi nói với với các em điều gì, tôi luôn nhìn

các em một cách trìu mến, khuyến khích để tạo cho các em niềm cảm xúc vàhứng thú trong học tập Sự yêu thương gần gũi với các em được thể hiện quaánh mắt sẽ khơi dậy ở các em niềm tự tin, hứng thú và sự sáng tạo

+ Dùng lời khen để động viên khuyến khích.

Ai cũng biết rằng, tâm lí con người luôn thích được khen Những lời khenchân tình sẽ tạo niềm tự tin và phấn khởi, kích thích phấn đấu để được tốt hơnnữa Đối với các em, lời khen có sức mạnh vô cùng Khen ngợi là việc làmkhông thể thiếu trong giáo dục Khen ngợi động viên kịp thời không những làmthay đổi hành vi của học sinh theo hướng tích cực mà là động cơ thúc đẩy tinhthần học tập của các em, sẽ làm cho các em ham thích và dẫn tới chăm chỉ họctập Trong giờ sinh hoạt lớp theo dõi phát hiện và kịp thời khen ngợi từng tiến

bộ nhỏ của học sinh, nhất là đối với những em trung bình, yếu Vì các emthường ít được khen hơn những em khá giỏi, nên lời khen đối với các em càng

có giá trị Sự động viên, khen ngợi như là "liều thuốc tinh thần" giúp các emthay đổi hành vi theo hướng tích cực

Tuy nhiên, lưu ý không bao giờ để lạm phát lời khen với học sinh Lời khenngợi không đúng mức, không phù hợp sẽ có tác dụng ngược lại, làm cho lờikhen trở nên vô nghĩa, không còn tác dụng khích lệ, động viên

+ Tạo không khí dí dỏm, vui vẻ mỗi khi cô trò gặp nhau.

“Tiếng cười là liều thuốc bổ” Tiếng cười trong lớp học sẽ làm tan đi khôngkhí căng thẳng của tiết học Dạy học là một nghệ thuật, vậy người giáo viênkhông phải là một "diễn viên" nhưng nên trau dồi cho mình khiếu hài hước vànghệ thuật giao tiếp cơ bản nhất Những vấn đề nảy sinh trong lớp chủ nhiệm cóthể không ít lần làm giáo viên chủ nhiệm bực bội và cảm thấy căng thẳng Khi

đó, tôi không né tránh, không 'quan trọng hóa" vấn đề, mà thường chọn thờiđiểm xử lí vấn đề cho phù hợp và cách giải quyết lạc quan và hài hước nhất

- Xây dựng mối quan hệ gần gũi, yêu thương trong lớp học

Như đã nói ở trên, để học sinh coi lớp học như "ngôi nhà thứ hai" của mình,tôi luôn quan tâm xây dựng mối quan hệ gần gũi giữa các em, tạo cho các emthói quen biết quan tâm chia sẻ, động viên, thăm hỏi lẫn nhau trong học tập cũngnhư trong cuộc sống

+Tận dụng mạng xã hội để quản lí lớp học.

Lớp lập ra một nhóm kín trên facebook có tên "Team 12B1 trường

THPT khóa học 2016-2019". Có những lời nói khó trình bày trực, cô trò lại

có thể chia sẻ dễ dàng trên nhóm kín Có những chuyện khúc mắc trong giađình, trong tình cảm với bạn khác giới, những mâu thuẫn với người bạn thân các em không bao giờ dám nói trực tiếp khi gặp cô nhưng lại có thể chia sẻ quatin nhắn Nhóm kín trên facebook của lớp còn là nơi thông báo về: thời khóa

biểu, lịch thi, lịch học nghề, lao động Đó cũng là nơi lưu giữ tình cảm, nhưnghình ảnh, clip kỉ niệm của cô trò suốt ba năm học qua

+ Quan tâm đến cá nhân mỗi học sinh trong lớp: Ngày lễ như 08/03 hay20/10, các bạn học sinh nam dưới sự tham mưu của cô giáo thường tổ chứcnhững buổi liên hoan ngọt hoặc đi chơi dã ngoại Quan trọng hơn, đó là dịp để

cô trò gần gũi và hiểu nhau hơn; Đến ngày sinh nhật của các các cá nhân trongmỗi tháng, lớp phó đời sống ghi lại danh sách, tranh thủ sau tiết sinh hoạt tuầnnào đó, lớp sẽ tổ chức sinh nhật cho các bạn của mình Quà sinh nhật có thể làmột cây bút, quyển sổ nhỏ, hay bưu thiệp tự làm ; Quan tâm đến hoàn cảnh củacác bạn có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn như cả lớp dành 1 hoặc 2 ngày công đểgiúp đỡ gia đình bạn; Mỗi tổ nuôi một con lợn đất để các em cùng tiết kiệm Các

tổ thi đua nuôi lợn đất, để cuối năm "mổ heo" lấy tiền mua quà tết tặng các bạn

có hoàn cảnh khó khăn

Những việc làm này chắc chắn sẽ giúp các em thấy được sự quan tâm của côgiáo và các bạn, làm cho các em gần gũi, yêu thương và gắn bó hơn trong mộtlớp học Từ đó, giúp các em tự tin hơn trong học tập cũng như việc tham gia cáchoạt động tập thể

+ Quan tâm chân thành đến tâm tư, tình cảm của học sinh

Người giáo viên khi đã thực sự xem lớp chủ nhiệm là "ngôi nhà thứ hai" củamình, coi các em học sinh là "những đứa con đặc biệt" của mình thì sẽ tự biếtphải làm gì để tốt nhất cho học trò

Trò chuyện và chia sẻ: Có rất nhiều biểu hiện của một học sinh vi phạm như:

đi học muộn, nghỉ học, không học bài Nhưng không phải học sinh nào viphạm quy chế lớp cũng là một học sinh hư Giáo viên cần tìm hiểu nguyên nhân

từ nhiều phía, để kịp thời có giải pháp hỗ trợ nếu các em đang gặp khó khăn

Ví dụ: em Nguyễn Đức Việt, lớp trưởng lớp 12B1 Bản thân em năm lớp 10 là

học sinh chăm ngoan, nhưng ở thời điểm giữa kì I năm lớp 11, em có biểu hiệnchểnh mảng, lơ là trong học tập Sau khi trò chuyện và cố gắng để em tin tưởngchia sẻ, thì tôi nhận thấy nguyên nhân bắt nguồn từ phía bố mẹ em li hôn, bố em

có tái hôn sau đó Em ở cùng "mẹ mới" và trong gia đình bắt đầu có những mâuthuẫn phát sinh Em muốn thuê trọ ở riêng Trước tình huống đó, tôi đã chủ độngliên hệ với bố của em, chia sẻ với bố em những tâm tư mà em không dám nói ravới gia đình Đồng thời cũng tâm sự với em như một người bạn đặc biệt Sau đó,tôi thấy những biểu hiện ở phía em bắt đầu có dấu hiệu tích cực trở lại

Viết lên những " Thông điệp yêu thương": Đây là kinh nghiệm của riêng bản

thân tôi để hiểu được tâm tư của các em học sinh Trước mỗi phiên họp phụhuynh, tôi thường tự tay chuẩn bị những tờ giấy A4 màu sắc cắt thành hình tráitim Tôi phát cho mỗi em một tờ để các em ghi lại tất cả những tâm tư, nỗi niềm,

những lời yêu thương, lời cảm ơn, xin lỗi… đến gia đình, bạn bè, thầy cô, cácbạn Các em không cần ghi họ tên Trong phiên họp phụ huynh, tôi sẽ chọn đọccác thông điệp đến với phụ huynh … Tôi cũng lại tiếp tục phát những tờ giấyhình trái tim đó cho phụ huynh để họ ghi lại những nhắn nhủ, yêu thương đếncon cái Trong giờ sinh hoạt gần nhất, tôi đã đọc tất cả các thông điệp ấy lên chohọc sinh nghe Và kết quả thật bất ngờ, em nào cũng rất xúc động.

Ví dụ: Trường hợp em Lò Mạnh Khải Vì hoàn cảnh em ở với bố và ''mẹ

mới", nên ở nhà em rất lầm lì, cả ngày không nói Bố mẹ em đã từng nghĩ rằng

em bị trầm cảm Nhờ "thông điệp yêu thương" kia, mà sau buổi họp phụ huynh,

cả em và "mẹ mới" đã có một bước ngoặt trong tình cảm Em không gọi mẹ là

"cô" nữa mà chuyển đổi xưng hô Mẹ mới của em cũng rất xúc động, hiểu vàthương yêu em nhiều hơn

"Thông điệp yêu thương" là một cách khai thác tâm tư học trò rất hiệu quả

Có thể áp dụng cả trong một buổi sinh hoạt lớp đầu tiên, cuối kì hay cuối năm

Tôi nhận thấy đây là một kênh tiếp cận học trò khá hay và bổ ích Người giáo

viên như ngọn đèn tỏa sáng xung quanh nhưng ngay chỗ chân mình thì lại không chiếu sáng tới Nhờ những ''Thông điệp yêu thương" kia mà giáo viên có

dịp đọc và ngẫm lại những đánh giá, góp ý chân thành của chính học trò dànhcho mình, từ đó có thể lắng nghe và điều chỉnh cho phù hợp Trước những lờikhen tặng của học trò, tôi cũng tự biết cố gắng để hoàn thiện mình hơn, xứngđáng với tình cảm tin yêu của các em dành cho mình

* Kết quả thực hiện:

Sau khi áp dụng những cách thức trên, sau một thời gian tôi cảm nhận rõ rệttình cảm của học trò với bản thân mình thay đổi Các em sẵn sàng chia sẻ nhữngchuyện buồn vui trong cuộc sống với cô giáo

Sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường trở nên thường xuyên, hiệu quả Trong tập thể lớp, các em cũng đoàn kết Điều này được thể hiện rất rõ trongkết quả của các đợt thi đua của nhà trường

Hình ảnh lớp 12B1 trong các buổi dã ngoại