Y3 viêm đường mật cấp túi mật cấp ths lê minh tân 2016

VIÊM ĐƯỜNG MẬT TÚI MẬT CẤP Ths.. Cơ chế tạo sỏi sắc tố mật nâu Nhiễm trùng – Các vi khuẩn gây viêm nhiễm làm đường mật giãn, nhu động kém và ứ đọng mật.. Túi mật xơ teo: Túi mật nhỏ,

VIÊM ĐƯỜNG MẬT TÚI MẬT

CẤP

Ths Bs Lê Minh Tân

Cấp cứu nội- ngoại khoa-hồi sức Nguyên nhân :

Cơ chế tạo sỏi Cholesterol

Ba cơ chế chính tham gia vào bệnh

sinh của sỏi cholesterol là :

Cơ chế tạo sỏi sắc tố mật nâu

Nhiễm trùng

– Các vi khuẩn gây viêm nhiễm làm

đường mật giãn, nhu động kém và ứ đọng mật

– Thành ống mật phù nề và niêm mạc

có thể bị bong ra

– Men vi khuẩn (Glucuronidase)

Ký sinh trùng

sự thay đổi nồng độ pH và Calci

sự quá bão hòa của một matrix

hữu cơ

Cơn đau quặn gan

Cơ năng

Thực thể

Phim bụng không chuẩn bị

Siêu âm (+++)

aerobilie

Túi mật xơ teo:

Túi mật nhỏ, thành dày và xơ hóa, thường do hậu quả của nhiều đợt viêm túi mật cấp ít hoặc không có triệu chứng

Siêu âm : thành túi mật dày không đều

Có thể tiến triển đến ung thư túi

mật

Sỏi đường mật

Viêm đường mật cấp do sỏi:

Đau hạ sườn (P) t/tự cơn đau quặn gan Sốt cao, rét run

Nước tiểu vàng đậm, kết mạc mắt và

da vàng, phân bạc màu

Chẩn đoán hình ảnh

Siêu âm (+): độ nhạy 50%

Dãn đường mật trong và ngoài gan

Hình ảnh trực tiếp của sỏi mật

Có thể kèm sỏi túi mật

Siêu âm nội soi (EUS): chính xác, kể cả sỏi

nhỏ ở gần cơ Oddi, đánh giá đường mật

ERCP (+++): tốt, chẩn đoán và điều trị

SỎI OMC

Thông chụp không chọn lựa

Nguyên tắc soi chụp mật tụy ngược dòng

Nghi ngờ có bệnh bóng Vater

- U bóng Vater

- Viêm cơ vòng Oddi

Nghi ngờ có bệnh đường mật khác

- U và nang gan liên quan đến đường mật

- Viêm sơ đường mật

- Giãn nang bẩm sinh đường mật

Hiện nay, ERCP chủ yếu được chỉ

định không phải để chẩn đoán mà là

để điều trị +++

ĐIỀU TRỊ

Chống nhiễm khuẩn

Nguyên tắc chung

Phương tiện điều trị

Ceftriaxone (Rocephine) : 1 g/12 giờ TM

Amoxicilline+ A.Clav (Augmentin): 1 g/12h TM Metronidazole (FLAGYL)

Ciprofloxacin (Ciflox): 400mg/12h

ĐiỀUTRỊ NGUYÊN NHÂN

Giun đũa:

– Thuốc liệt giun

– Nội soi mật tụy ngược dòng gắp giun

ĐiỀU TRỊ SỎI MẬT

Thuốc làm tan sỏi đường uống

Cơ chế: hòa tan hạt micelle của

viên sỏi

Các thuốc làm tan sỏi

Ursodesoxycholic (URSOLVANT,

URSODIOL) : 10-15mg/kg/ ngày

Thời gian điều trị : 6mvới 5 mm và

LDL (10%)

Nội soi mật tụy ngƣợc dòng

Phương tiện cơ bản :

-Máy nội soi tá tràng nhìn nghiêng -Dao điện: có khả năng đông và cắt -Dao cắt cơ vòng

-Dụng cụ lấy sỏi: rọ dormia, bóng -Dụng cụ tán sỏi cơ học tại chổ

• Màn tăng sáng (C-arm) di động, tại phòng mổ,

Dụng cụ nhỏ làm ERCP

Dụng cụ cắt cơ vòng Dây cắt cơ vòng

(papillotome, sphincterotome)

hình cung

với dây dẫn

Trường hợp sỏi lớn, tán sỏi cơ học

Tránh tư thế « dài » Xoay tay mặt và rút trở về

4) Kỹ thuật nội soi : a) đi qua môn vị, b) tới trước núm

c) thông núm

- cắt cơ vòng từ dưới lên trên

- từ trong ra ngoài

- căng dây cắt cơ vừa vừa

- kiểm soát : vị trí dây

điện, chiều hướng, chiều dài cắt cơ

THÔNG NÚM &

CHỤP ĐƯỜNG MẬT

CẮT CƠ VÒNG ODDI

LẤY SỎI BẰNG RỌ DORMIA

LẤY SỎI BẰNG BÓNG

Một vài hình ảnh cắt cơ vòng

1

4

Theo dõi sau thủ thuật

Chỉ định

Sỏi ĐM tái phát ở bn đã cắt túi mật Bệnh nhân lớn tuổi

SĐM không kèm theo STM

Trrường hợp cấp cứu, có choáng

nhiễm trùng, suy thận cấp, xuất

huyết tiêu hóa, viêm tụy cấp

Các phương pháp tán sỏi

(lithotripsy)

1) Thông thường nhất: tán sỏi cơ học

2) Tán sỏi điện-thủy (electro–hydraulic) 3) Tán sỏi laser đập mầu

4) Tán sỏi sóng sốc ngoài cơ thể

Dự phòng

Sỏi cholesterol: tiết thực, giảm mỡ bão hòa, thận trọng dùng thuốc ngừa thai Sỏi sắc tố mật: xổ giun định kỳ, vệ sinh

ăn uống, vệ sinh môi trường; đồng thời điều trị tốt các đợt nhiễm trùng

Sỏi sắc tố mật đen: điều trị các bệnh

huyết tán