Giải pháp nâng cao năng lực đấu thầu xây lắp hệ thống cơ điện của công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ

Các tổ chức xây dựng muốn có việc làm để tồn tại và phát triển thì phải tự tìm hiểu nhu cầu xây dựng thông qua thông báo mời thầu hoặc qua tiếp xúc thăm dò… Do đặc điểm chứa đựng các yếu

LỜI CAM ĐOAN

Họ và tên học viên: Nguyễn Trung Thắng

Lớp: 22QLXD21

Chuyên ngành đào tạo: Quản lý xây dựng

Đề tài nghiên cứu: “Giải pháp nâng cao năng lực đấu thầu xây lắp hệ thống cơ điện của công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ”

Tôi xin cam đoan đề tài luận văn này là sản phẩm nghiên cứu của riêng tôi Các thông tin, tài liệu trích dẫn trong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là hoàn toàn đúng và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào trước đây./

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

Tác giả

Nguyễn Trung Thắng

LỜI CÁM ƠN

Sau một quá trình nghiên cứu, đến nay luận văn thạc sĩ với đề tài: “ Giải pháp nâng

cao năng lực đấu thầu xây lắp hệ thống cơ điện của công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ” đã được hoàn thành với sự nỗ lực của bản thân và sự giúp đỡ của các

thầy, cô giáo, bạn bè và đồng nghiệp

Tác giả xin Trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo Trường Đại học Thuỷ lợi cùng toàn thể các thầy cô giáo trong thuộc bộ môn Công nghệ & Quản lý xây dựng – khoa Công trình đã truyền đạt kiến thức mới trong quá trình học tập cũng như giúp đỡ tác giả rất nhiều trong quá trình làm luận văn tại trường

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thầy giáo PGS.TS Dương Đức Tiến người đã trực tiếp, tận tình chỉ bảo, hướng dẫn tác giả trong suốt quá trình thực hiện luận văn Tác giả xin chân thành cảm ơn sự tạo điều kiện của lãnh đạo Công ty Cổ Phần xây lắp

và ứng dụng công nghệ đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả có điều kiện học tập, nghiên cứu chuyên sâu, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ nhằm hoàn thành tốt hơn nữa nghiệm vụ trong lĩnh vực đang công tác

Cuối cùng, tác giả xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn động viên, giúp đỡ tác giả trong quá trình làm luận văn

Đây là lần đầu tiên nghiên cứu khoa học, với thời gian và kiến thức có hạn, chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết, tác giả rất mong nhận được nhiều ý kiến góp ý của các thầy cô giáo, các cán bộ khoa học để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

Tác giả

Nguyễn Trung Thắng

M ỤC LỤC

PH ẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC ĐẤU THẦU XÂY LẮP HỆ TH ỐNG CƠ ĐIỆN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 3

1.1 Vai trò của đấu thầu đối với các doanh nghiệp xây lắp hệ thống cơ điện 3

1.1.1 Khái niệm chung về đấu thầu 3

1.1.2 Một số khái niệm liên quan 5

1.1.3 Vai trò của đấu thầu với các doanh nghiệp xây lắp 6

1.1.4 Các nguyên tắc cơ bản trong đấu thầu xây lắp hệ thống cơ điện 7

1.2 Năng lực đấu thầu 8

1.2.1 Khái niệm năng lực đấu thầu 8

1.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực đấu thầu của các doanh nghiệp xây lắp 8

1.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá năng lực đấu thầu 14

CHƯƠNG 2: CỞ SỞ LÝ LUẬN NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐẤU THẦU XÂY L ẮP CƠ ĐIỆN 18

2.1 Khái niệm chung trong chế độ đấu thầu 18

2.1.1 Khái niệm chung trong đấu thầu 18

2.2.1 Các khái niệm chung trong đấu thầu xây dựng 18

2.2 Phân loại đấu thầu 18

2.2.1 Căn cứ vào chủ thể tham gia 18

2.2.2 Căn cứ vào nội dung 19

2.2.3 Căn cứ theo phương thức đấu thầu 19

2.2.4 Căn cứ theo hình thức lựa chọn Nhà thầu 20

2.3 Chuẩn bị đấu thầu 21

2.3.1 Sơ tuyển Nhà thầu 21

2.3.2 Lập hồ sơ mời thầu 21

2.3.3 Phê duyệt hồ sơ mời thầu 23

2.3.4 Mời thầu 23

2.4 Quá trình đấu thầu 23

2.4.1 Phát hành hồ sơ mời thầu 23

2.4.2 Tiếp nhận và quản lý hồ sơ dự thầu 24

2.4.3 Mở thầu 24

2.4.4 Nguyên tắc đánh giá hồ sơ đấu thầu 25

2.4.5 Làm rõ hồ sơ mời thầu – hồ sơ dự thầu 25

2.4.6 Trình tự đánh giá hồ sơ dự thầu 25

2.5 Quá trình xét duyệt kết quả đấu thầu 29

2.6 Giải quyết kiến nghị trong đấu thầu 30

2.6.1 Điều kiện để xem xét, giải quyết kiến nghị 30

2.6.2 Giải quyết kiến nghị 31

2.7 Các tiêu chí lựa chọn nhà thầu xây lắp 31

2.7.1 Lựa chọn nhà thầu cơ điện dựa vào năng lực, kinh nghiệm thi công 31

2.7.2 Lựa chọn nhà thầu cơ điện dựa trên pháp lý pháp nhân, mức độ tin cậy 31

2.7.3 Dựa vào tiến độ thi công và giá cả thi công 31

2.7.4 Lựa chọn nhà thầu cơ điện phải luôn đảm bảo an toàn lao động 32

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐẤU TH ẦU XÂY LẮP HỆ THỐNG CƠ ĐIỆN CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY LẮP VÀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ 33

3.1 Công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ 33

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ 33

3.1.2 Các ngành nghề kinh doanh 34

3.1.3 Cơ cấu tổ chức quản lý công ty 35

3.2 Thực trạng đấu thầu của công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ 37

3.2.1 Tìm thông tin về gói thầu 38

3.2.2 Mua và tiến hành nghiên cứu hồ sơ mời thầu 39

3.2.3 Tham gia sơ tuyển (nếu có) 40

3.2.4 Lập hồ sơ dự thầu 40

3.2.5 Công tác xác định giá bỏ thầu 42

3.2.6 Nộp hồ sơ dự thầu và tham gia mở thầu 46

3.2.7 Đàm phán và ký kết hợp đồng 46

3.3 Đánh giá chung về năng lực đấu thầu của công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ 48

3.3.1 Đánh giá nguồn nhân lực 48

3.3.2 Đánh giá năng lực máy móc thiết bị 50

3.3.3 Đánh giá năng lực tài chính 51

3.3.4 Đánh giá về khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật 55

3.3.5 Đánh giá về khả năng đáp ứng tiến độ thi công và an toàn lao động 55

3.3.6 Đánh giá chỉ tiêu về giá dự thầu 61

3.3.7 Đánh giá chung năng lực thực hiện của công ty 63

3.4 Minh hoạ quy trình đấu thầu của Công ty Cổ Phần xây lắp và ứng dụng công nghệ qua gói thầu cụ thể 68

3.5 Phương hướng hoạt động của Công ty trong năm 2017 và các năm tiếp theo 74

3.5.1 Phương hướng nhiệm vụ chung năm 2017 và các năm tiếp theo 74

3.5.2 Định hướng hoạt động đấu thầu 75

3.6 Các giải pháp nâng cao năng lực đấu thầu của công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ 75

3.6.1 Tăng cường công tác thu thập thông tin về các gói thầu 75

3.6.2 Giải pháp về tính toán giá bỏ thầu 80

3.6.3 Giải pháp tăng năng lực của nhà thầu 81

3.6.4 Giải pháp nâng cao năng lực tài chính 83

3.6.5 Giải pháp nâng cao năng lực kỹ thuật 84

3.6.6 Giải pháp nâng cao năng lực tổ chức 90

3.6.7 Hình thành bộ phận marketing để tìm kiếm thị trường và xây dựng hình ảnh của doanh nghiệp 90

3.6.8 Giải pháp mở rộng quan hệ liên kết, liên doanh trong tham gia đấu thầu 93

3.7 Một số kiến nghị 94

3.7.1 Với Nhà nước 94

3.7.2 Với Công ty 95

K ẾT LUẬN 99

TÀI LI ỆU THAM KHẢO 100

DANH M ỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Các thành phần tính giá trị dự thầu 44

Bảng 2.2: Các khoản mục chi phí trong đơn giá dự thầu 44

Bảng 2.3: Quy trình dự thầu của công ty 47

Bảng 2.4: Nhân lực của công ty 48

Bảng 2.5: Máy thi công của công ty 50

Bảng 2.6 Bảng tính giá dự thầu 62

Bảng 2.7 : Mô hình 5 lực lượng cạnh tranh 65

Bảng 2.8: Bảng tính giá dự thầu một hạng mục cụ thể 71

Bảng 3.1: Bảng cơ cấu tổ chức phòng maketing 92

92

PH ẦN MỞ ĐẦU

1 TÍNH C ẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Đấu thầu là một hình thức được sử dụng rộng rãi trong thời gian qua nhằm chọn ra

những nhà thầu ưu tú nhất đảm nhận công việc xây lắp Đấu thầu xây lắp là hình thức

cạnh tranh phổ biến trong ngành xây dựng Để trúng thầu – được quyền thi công nhà

thầu phải đảm bảo sử dụng được các năng lực của mình để đáp ứng các yêu cầu của

chủ đầu tư Nhà thầu nào càng có năng lực cao về công nghệ máy móc thiết bị, năng

lực nhân sự, năng lực tài chính, năng lực tổ chức …thì càng có khả năng thắng lợi trong đấu thầu nhiều loại công trình xây lắp Tuy nhiên, tại Việt Nam đấu thầu vẫn còn nhiều mặt hạn chế Các nhà thầu trong quá trình tham gia đấu thầu đang phải tự điều

chỉnh thích ứng với cơ chế mới Vì thế công tác đấu thầu tại các doanh nghiệp không tránh khỏi những bất cập và khó khăn

Cùng với kinh nghiệm lâu năm và các thế mạnh của bản thân, Công ty Cổ Phần xây

lắp và ứng dụng công nghệ đã tham dự và thắng thầu nhiều dự án quan trọng đem lại

lợi nhuận cho công ty Tuy nhiên công ty cũng phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường không chỉ với các doanh nghiệp trong nước và cả các doanh nghiệp nước ngoài Thực tế đó đã đặt ra vấn đề cần nghiên cứu về lý luận và thực tiễn nhằm rút ra một số các giải pháp nâng cao khả năng thắng thầu của công ty Do đó tôi đã lựa

chọn đề tài “ Giải pháp nâng cao năng lực đấu thầu xây lắp hệ thống cơ điện của công

ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ”

2 M ỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

Trên cở sở lý luận và thực tiễn về công tác đấu thầu xây lắp hệ thống cơ điện tại Công

ty Cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ, luận văn đề xuất các giải pháp nâng cao

khả năng thắng thầu xây lắp hệ thống cơ điện tại Công ty Cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

a Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động đấu thầu trong lĩnh vực xây lắp hệ

thống cơ điện của Công ty Cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ

b Ph ạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu vào những hạn chế trong hoạt động đấu thầu của Công

ty, từ đó đề xuất các giải pháp để khắc phục những hạn chế đó

4 CÁCH TI ẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Trong quá trình tiếp cận các gói thầu xây lắp hệ thống cơ điện của công ty, thu thập các thông tin, khảo sát số liệu, tổng hợp, so sánh, phân tích, thống kê…nhằm tổng hợp

về lý luận, phân tích đánh giá năng lực và thực trạng đấu thầu của công ty

5 Ý NGHĨ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

a Ý nghĩa khoa học

Luận văn hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về đấu thầu, từ đó làm cơ sở đánh giá thực

trạng công tác đấu thầu của Công ty Cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ

b Ý nghĩa thực tiễn

Những phân tích đánh giá và đề xuất giải pháp của luận văn là những nghiên cứu mang tính gợi mở đối với Công ty Cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao khả năng thắng thầu xây lắp hệ thống cơ điện

6 K ẾT QUẢ DỰ KIẾN ĐẠT ĐƯỢC

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, các vấn đề về đấu thầu xây lắp hệ thống cơ điện tại Công ty Cổ phần Xây lắp và ứng dụng công nghệ, nhằm tìm ra những mặt còn

tồn tại và hạn chế Từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể, khoa học nhằm nâng cao năng

lực đấu thầu thi công các gói thầu xây lắp hệ thống cơ điện thuộc các công trình của công ty

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC ĐẤU THẦU XÂY LẮP HỆ

THỐNG CƠ ĐIỆN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP

1 1 Vai trò của đấu thầu đối với các doanh nghiệp xây lắp hệ thống cơ điện

1.1.1 Khái niệm chung về đấu thầu

Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch

vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký

kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có

sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế

Có rất nhiều cách hiểu khác nhau về đấu thầu trong xây dựng:

+ Trên phương diện chủ đầu tư

Đấu thầu là một phương thức cạnh tranh trong xây dựng nhằm lựa chọn nhà thầu (khảo sát thiết kế, thông tin xây lắp; mua sắm máy móc thiết bị,…) đáp ứng yêu cầu kĩ thuật đặt ra cho việc xây dựng công trình

+ Trên phương diện của nhà thầu

Đấu thầu là một hình thức kinh doanh mà thông qua đó nhà thầu giành được cơ hội

nhận thầu; khảo sát, thiết kế, mua sắm máy móc thiết bị và xây lắp công trình

+ Trên phương diện quản lí Nhà nước

Đấu thầu là một phương thức quản lí thực hiện dự án đầu tư mà thông qua đó lựa chọn được nhà thầu đáp ứng được các yêu cầu của bên mời thầu trên cơ sở cạnh tranh giữa các nhà thầu

Đặc điểm cơ bản của phương thức đấu thầu trong xây dựng là trong đó chứa đựng các

yếu tố cạnh tranh trong nhà thầu Các tổ chức xây dựng muốn có việc làm để tồn tại và phát triển thì phải tự tìm hiểu nhu cầu xây dựng thông qua thông báo mời thầu (hoặc qua tiếp xúc thăm dò…)

Do đặc điểm chứa đựng các yếu tố cạnh tranh nên các tổ chức xây dựng muốn thắng

thầu thì phải cạnh tranh với các nhà thầu khác về chất lượng công trình, thời gian thi công, giá cả,…vì vậy sẽ làm cho chất lượng công trình được nâng cao, giá thành

giảm,…

Các chủ đầu tư muốn thực hiện được các dự án đầu tư thì phải chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết về vốn, mặt bằng công ty, thiết bị, công nghệ, các thủ tục cần thiết khác để tổ chức đấu thầu và xây dựng

Trong xây dựng cơ bản theo cơ chế quản lí cũ thì chúng ta chủ yếu quản lí theo phương pháp nhận thầu theo kế hoạch Hiện nay theo cơ chế quản lí mới, chúng ta đang áp dụng nhiều phương thức tiên tiến thích hợp với cơ chế thị trường Ngoài hình

thức nhận giao thầy xây lắp trước đây (hiện nay là phương thức chỉ định thầu cho các công trình đặc biệt); thì chúng ta áp dụng phương thức đấu thầu (hạn chế, rỗng rãi, mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh tranh mua sắm hàng hoá, tự thực hiện)

Trong tình hình hiện nay, việc xây dựng cơ sở hạ tầng kĩ thuật là cần thiết cho sự phát triển của nền kinh tế quốc dân.Trong khi chúng ta thiếu vốn cho đầu tư xây dựng cơ

bản thì chúng ta không thể không quản lí sử dụng vốn sao cho hiệu quả nhất Nhưng cho đến nay thì phương thức quản lí vốn thông qua đấu thầu vẫn là tối ưu nhất Bởi vì thông qua hoạt động đấu thầu sẽ:

+ Đảm bảo công bằng

Đấu thầu tạo ra được cơ sở hợp lí để cho các nhà thầu có điều kiện bình đẳng với nhau, Các nhà thầu có đủ điều kiện theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu đều có thể tham gia không phân biệt các thành phần kinh tế hoặc loại hình doanh nghiệp

+ Đảm bảo sự minh bạch

Đấu thầu được tiến hành công khai nó thể hiện việc trong suốt quá trình từ mời thầu đến việc mở thầu, xét thầu, kí kết hợp đồng đều được thực hiện dưới sự kiểm tra, đánh giá của cấp có thẩm quyền theo quy định của quy chế quản lí đầu tư xây dựng Tránh được sự đặc quyền, thiên vị, cảm tình trong “móc ngoặc” với nhau

+ Đảm bảo tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế

Thông qua đấu thầu để thắng thầu thì các nhà thầu phải phát huy hết năng lực, kinh nghiệm của mình về kĩ thuật, công nghệ tiềm năng sẵn có hoặc liên doanh, liên kết để

cạnh tranh với các nhà thầu khác

+ Do các nhà thầu phải phát huy hết năng lực, tiềm năng, kinh nghiệm để tham gia đấu thầu sẽ làm cho chất lượng công trình được nâng cao, giá thành hạ, tạo cho chủ đầu tư có cơ hội thực hiện được dự án với giá thành hạ, chất lượng cao đảm bảo được các yêu cầu về kĩ thuật

Như vậy: Đấu thầu là phạm trù kinh tế tồn tại trong nền kinh tế thị trường trong đó người mua đóng vai trò tổ chức để các nhà thầu ( những người bán ) cạnh tranh với nhau Mục tiêu của người mua là có được hàng hóa dịch vụ thỏa mãn các yêu cầu của

mình về kỹ thuật, chất lượng và chi phí thấp nhất Mục tiêu của nhà thầu là giành

quyền cung cấp hàng hóa và dịch vụ đó với giá cả bù đắp các chi phí đầu vào đồng

thời đảm bảo mức lợi nhuận cao nhất có thể Hay có thể hiểu ngắn gọn “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng được các yêu cầu của bên mời thầu trên cơ sở

cạnh tranh giữa các nhà thầu”

Qua các khái niệm trên chúng ta có thể thấy được bản chất của đấu thầu là quá trình mua bán đặc biệt trong đó người mua ( bên mời thầu ) có quyền lựa chọn cho mình người bán ( nhà thầu ) tốt nhất một cách công khai Một số người có sự nhầm lẫn và đồng nhất giữa “đấu thầu” và “đấu giá” là một “Đấu thầu” xảy ra trong trường hợp cung người bán > cầu người mua “Đấu giá” là một cuộc đấu do người bán đứng ra tổ

chức để người mua cạnh tranh với nhau về giá một cách công khai tại một thời điểm

nhất định Người mua nào có giá cao nhất sẽ là người chiến thắng và giành được quyền mua hàng hóa đó

1.1.2 Một số khái niệm liên quan

Để hiểu rõ hơn khái niệm đấu thầu chúng ta làm rõ hơn một số khái niệm liên quan

chặt chẽ với khái niệm đấu thầu Theo quy chế đấu thầu :

+ “Bên mời thầu” là chủ dự án, chủ đầu tư hoặc pháp nhân đại diện hợp pháp của chủ

dự án, chủ đầu tư được giao trách nhiệm thực hiện công việc đấu thầu

+ “Nhà thầu” là cá nhân, tổ chức kinh tế trong và ngoài nước có đủ điều kiện để tham gia thực hiện và ký kết hợp đồng Nhà thầu phải đảm bảo về sự độc lập tài chính của mình Trong đấu thầu xây lắp, Nhà thầu là nhà xây dựng Nhà thầu có thể tham dự

thầu độc lập hay liên doanh với các nhà thầu khác

+ “Nhà thầu phụ” là những đơn vị được thuê để thực hiện từng phần công việc hoặc

hạng mục công trình vì nhiều lý do, trong đó thường là những công việc đòi hỏi những

kỹ năng kỹ xảo đặc biệt cụ thể nào đó Nhà thầu phụ có thể được chủ đầu tư hoặc nhà

thầu chính chọn, nhưng cần được sự nhất trí giữa chủ đầu tư và nhà thầu chính

+ “Gói thầu” là toàn bộ dự án hay một phần công việc của dự án, được chia theo tính

chất kỹ thuật hoặc trình tự thực hiện dự án, có quy mô hợp lý và đảm bảo tính đồng bộ

của dự án Trong trường hợp mua sắm, gói thầu cá thể là một hoặc một loại đồ dùng, trang thiết bị hoặc phương tiện Gói thầu được thực hiện theo một hoặc nhiều hợp đồng ( khi gói thầu được chia thành nhiều phần )

+ “Hồ sơ mời thầu” là toàn bộ tài liệu do bên mời thầu lập, bao gồm các yêu cầu cho

một gói thầu được dùng làm căn cứ để nhà thầu chuẩn bị hồ sơ dự thầu và bên mời

thầu đánh giá hồ sơ dự thầu

+ “Hồ sơ dự thầu” là các tài liệu do nhà thầu lập theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu + “Giá gói thầu” là giá được xác định cho từng gói thầu trong kế hoạch đấu thầu của

dự án trên cơ sở tổng mức đầu tư hoặc tổng dự toán, dự toán được duyệt

+ “Giá dự thầu” là giá do nhà thầu ghi trong hồ sơ dự thầu sau khi đã trừ phần giảm giá ( nếu có ) bao gồm toàn bộ các chi phí cần thiết để thực hiện gói thầu.[1]

1.1.3 Vai trò của đấu thầu với các doanh nghiệp xây lắp

Để thực hiện được các công việc của quá trình xây dựng cơ bản chủ đầu tư có thể lựa

chọn các phương thức: tự làm, giao thầu hoặc đấu thàu So với các phương thức tự làm

và phương thức giao thầu, phương thức đấu thầu có những ưu điểm nổi bật, mang lại

lợi ích to lớn cho cả chủ đầu tư và cả các nhà thầu Mục tiêu của đấu thầu là nhằm thức

hiện tính cạnh tranh công bằng, minh bạch trong quá trình đấu thầu để lựa chọn được nhà thầu thích hợp đảm bảo cho lưoij ích kinh tế của dự án Đấu thầu có vai trò hết sức

to lớn đối với các daonh nghiệp xây lắp, chủ đầu tư và đối với cả Nhà Nước

1.1.3.1 Đối với chủ đầu tư

Đấu thầu giúp cho chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu đáp ứng được các yêu cầu dự án

của mình với chi phí hợp lý nhất và chất lượng cao nhất

Đấu thầu giúp thực hiện có hiệu quả yêu cầu về xây dựng công trình, tiết kiệm vốn đầu

tư, thực hiện và đảm bảo đúng tiến độ công trình

Hình thức đấu thầu giúp chủ đầu tư tăng cường quản lý vốn đầu tư, tránh thất thoát, lãng phí vốn

Thực hiện dự án theo phương thức đấu thầu giúp chủ đầu tư chủ động, tránh được tình

trạng phụ thuộc vào nhà xây dựng trong xây dựng công trình

Đấu thầu tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng và lành mạnh giữa các đơn vị xây dựng

1.1.3.2 Đối với các nhà thầu

Đấu thầu tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các nhà thầu Do đó nhà thầu

muốn thắng thầu phải tự nâng cao năng lực, năng suất chất lượng sản phẩm của mình Đấu thầu giúp phát huy tối đa tính chủ động, tích cực trong việc tìm kiếm các thông tin

về công trình mời thầu, về chủ đầu tư, về các cơ hội tham dự đấu thầu

Đấu thầu tạo cơ hội cho các nhà thầu khẳng định vị thế của mình trên thị trường,

chứng minh khả năng, ưu thế của doanh nghiệp trước đối thủ cạnh tranh

Đấu thầu giúp nhà thầu đầu tư có trọng điểm giúp nâng cao năng lực và công nghệ, hoàn thiện các mặt quản lý, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ

Đấu thầu còn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các nhà thầu mới xuất hiện trong

thị trường vì nếu thành công sẽ mang lại cơ hội để phát triển

1.1.3.3 Đối với Nhà nước

Trong điều kiện xây dựng nền kinh tế mở, với nhiều công trình có quy mô lớn, yêu cầu

kỹ thuật phức tạp, đấu thầu là phương thức hiệu quả để xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật đáp ứng được yêu cầu của đất nước

Đấu thầu còn được xem như một phương pháp quản lý dự án có hiệu quả nhất, được xem như là nguyên tắc trong quản lý dự án của Nhà Nước

Đấu thầu là phương thức phù hợp với thông lệ quốc tế nó tạo ra môi trường thu hút các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào thị trường xây dựng Việt Nam

Công tác quản lý Nhà nước về đấu thầu trong xây dựng ngày càng hoàn thiện góp

phần chống tham nhũng đồng thời tạo ra môi trường tốt nhất cho các doanh nghiệp

hoạt động

1.1.4 Các nguyên tắc cơ bản trong đấu thầu xây lắp hệ thống cơ điện

1.1.4.1 Đảm bảo năng lực cần thiết

Nguyên tắc này đòi hỏi nhà thầu khi tham gia đấu thầu phải có đủ năng lực về mọi mặt như: Tài chính, nhân lực, máy móc thiết bị thi công ….Khi nhà thầu đẳm bảo đủ năng lực thì sẽ hoàn thành tốt dự án trong trường hợp trúng thầu tránh gây thiệt hại cho bản thân nhà thầu cũng như cho chủ đầu tư

1.1.4.2 Nguyên tắc trách nhiệm phân minh

Trong quá trình thực hiện dự án luôn có sự xuất hiện của cả 3 chủ thể đó là chủ đầu tư, nhà thầu và kỹ sư tư vấn Ba chủ thể này đều được quy định về nghĩa vụ và trách nhiệm rất cụ thể Nhà thầu cần nắm rõ trách nhiệm mà mình phải ghánh chịu trong trường hợp có bất trắc sảy ra để nâng cao trách nhiệm trong công việc

1.1.4.3 Nguyên tắc công bằng

Các nhà thầu tham gia đấu thầu đều có quyền bình đẳng như nhau về mọi mặt bao

gồm: Nội dung các thông tin được cung cấp từ chủ đầu tư, hệ thống tiêu chuẩn đánh

giá, được trình bày một cách khách quan các ý kiến của mình trong việc chuẩn bị hồ

sơ ,… Nguyên tắc công bằng là điều kiện để đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng Nguyên tắc này chỉ mang tính tương đối vì trong các trường hợp đấu thầu thì nhà thầu địa phương và nhà thầu trong nước thường được hưởng một số ưu đãi nhất định

1.1.4.4 Nguyên tắc bí mật

Nguyên tắc bảo mật rất quan trọng bởi vì nó đảm bảo tính minh bạch của đấu thầu Trong đấu thầu các nahf thầu chủ yếu cạnh tranh với nhau bằng mức giá, các giải pháp thiết kế kỹ thuật, tiến độ thi công công trình,….do đó hồ sơ dự thầu của các nhà thầu

phải được đảm bảo giữ bí mật tuyệt đối trước các đối thủ cạnh tranh Các nhà thầu cũng phải giữ bí mật các ý kiến trao đổi của mình với chủ đầu tư trong quá trình chuẩn

bị hồ sơ dự thầu nhằm đảm bảo cạnh tranh công bằng

1 2 Năng lực đấu thầu

1.2.1 Khái niệm năng lực đấu thầu

Năng lực đấu thầu là toàn bộ nguồn lực về tài chính, máy móc thiết bị, tổ chức quản

lý, công nghệ thi công công trình, trình độ lao động kết hợp với quá trình xử lý thông tin và chiến lược cạnh tranh trong công tác dự thầu của công ty

1.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực đấu thầu của các doanh nghiệp xây lắp

Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp có thể chia làm hai nhóm

Nhóm các nhân tố bên trong

Các nhân tố bên trong là các nhân tố phát sinh từ trong lòng doanh nghiệp có ảnh hưởng đến việc củng cố và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đó là:

Nguồn lực tài chính:

Đây là nguồn lực quan trọng nhất và quyết định đến mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Đối với doanh nghiệp mọi hoạt động sản xuất kinh doanh đều là hoạt động đầu tư mang tính chất sinh lời Trong nền kinh tế thị trường sản xuất kinh doanh hàng hóa, doanh nghiệp phải có vốn bằng tiền hay bằng nguồn lực tài chính để thực hiện được hoạt động sản xuất kinh doanh Với nguồn lực tài chính này doanh nghiệp sẽ chi cho các hoạt động như đầu tư mới, mua nguyên vật liệu, trả lương cho công nhân

Trong đấu thầu xây dựng năng lực tài chính được xét trên hai phương diện:

- Năng lực tài chính mạnh giúp doanh nghiệp hoàn thành nhiệm vụ thi công, bảo đảm chất lượng, tiến độ và tạo niềm tin cho chủ đầu tư đồng thời nâng cao uy tín, thương hiệu của nhà thầu

- Trong đấu thầu với khả năng tài chính mạnh sẽ được chủ đầu tư đánh giá cao vì đối với các nguồn vốn không phải ngân sách nhà nước trong các hồ sơ mời thầu chủ đầu

tư thường yêu cầu nhà thầu tự ứng vốn trước thi công cho đến khi có khối lượng nghiệm thu rồi mới thanh toán, do đó chỉ có những doanh nghiệp có năng lực tài chính mạnh mới đáp ứng được Mặt khác, với nguồn lực tài chính mạnh sẽ cho phép doanh nghiệp quyết định ra giá bỏ thầu một cách sáng suốt và hợp lý

Nguồn nhân lực:

Ngày nay, tất cả chúng ta đều biết rằng nguồn nhân lực là yếu tố cơ bản, then chốt, có vai trò đặc biệt quan trọng trong mọi quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Khi đánh giá nguồn nhân lực của doanh nghiệp thì chủ đầu tư thường chú trọng đến các vấn đề:

- Cán bộ quản trị cấp cao (ban giám đốc) là những người có vai trò quan trọng trong việc xây dựng chiến lược, điều hành và quản lý mọi hoạt động của doanh nghiệp Sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp phụ thuộc vào các quyết định của họ Khi đánh giá bộ máy lãnh đạo chủ đầu tư thường quan tâm đến các tiêu thức như kinh nghiệm lãnh đạo, trình độ quản lý doanh nghiệp, phẩm chất kinh doanh và các mối quan hệ và xa hơn nữa là khả năng xây dựng một tập thể đoàn kết, vững mạnh, thúc đẩy mọi người hết mình cho công việc Điều này sẽ giúp doanh nghiệp tăng thêm sức mạnh, tăng thêm năng lực cạnh tranh

- Cán bộ quản trị cấp trung gian là những người đứng dưới quản trị viên cao cấp và đứng trên quản trị viên cấp cơ sở Ở vị trí này họ vừa quản trị các quản trị viên cấp cơ

sở thuộc quyền, vừa điều khiển các nhân viên khác Chức năng của họ là thực hiện các

kế hoạch và chính sách của doanh nghiệp bằng cách phối hợp thực hiện các công việc nhằm dẫn đến hoàn thành mục tiêu chung Để đánh giá năng lực trình độ của đội ngũ cán bộ cấp này chủ đầu tư thường xem xét trên các mặt:

+ Trình độ chuyên môn, kinh nghiệm công tác, thâm niên nghề nghiệp, tác phong làm việc, sự am hiểu về kinh doanh và pháp luật

+ Cơ cấu về các chuyên ngành đào tạo phân theo trình độ qua đó cho biết trình độ chuyên môn hoá và khả năng đa dạng hóa của doanh nghiệp Thường thì đội ngũ cán

bộ kỹ thuật, cán bộ quản trị và công nhân lành nghề có chuyên môn về lĩnh vực chính của doanh nghiệp phải chiếm tỷ trọng ít nhất là 60%

- Các chuyên viên, đây là một trong những khác biệt so với các ngành khác Họ là những người không làm quản lý mà chỉ làm nhiệm vụ chuyên môn đơn thuần Đó là những kỹ sư, cử nhân trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh như lập dự toán, giám sát thi công và vai trò của họ cũng rất quan trọng Chẳng hạn như cá nhân người kỹ sư giám sát thi công có quyền quyết định mọi vấn đề trong quá trình thi công một hạng mục mà họ được phân công, quyết định của họ có ảnh hưởng đến tiến độ thi công công trình

- Cán bộ quản trị cấp cơ sở, công nhân là đội ngũ các nhà quản trị ở cấp cuối cùng trong hệ thống cấp bậc của các nhà quản trị một doanh nghiệp Thông thường họ là những đốc công, tổ trưởng, trưởng ca Nhiệm vụ của họ là hướng dẫn, đôn đốc, điều khiển công nhân hoàn thành các công việc hàng ngày theo tiến độ kế hoạch để đưa đến hoàn thành mục tiêu chung của cả doanh nghiệp Đây là đội ngũ quản trị viên lãnh đạo lực lượng lao động trực tiếp, tạo nên sức mạnh tổng hợp của doanh nghiệp qua khía cạnh như chất lượng, tiến độ thi công Và cuối cùng là là đội ngũ lao động với trình độ tay nghề cao, có khả năng sáng tạo trong công việc, họ chính là những người thực hiện những ý tưởng, chiến lược của các quản trị cấp cao, tạo nên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

- Một vấn đề mà chủ đầu tư quan tâm là khả năng huy động lực lượng công nhân kịp thời về số lượng và chất lượng để phục vụ cho quá trình thi công công trình Đây là việc rất khó vì khác với các ngành sản xuất khác trong ngành xây dựng, nhu cầu sử dụng công nhân tuỳ thuộc vào tiến độ thi công, số lượng không ổn định, có khi chỉ cần vài chục công nhân nhưng có khi phải huy động hàng trăm, thậm chí hàng ngàn công nhân vào phục vụ dự án

Hoạt động Marketing:

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, Marketing là một công cụ cạnh tranh đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường, tăng doanh thu, hiệu quả của doanh nghiệp Một doanh nghiệp nếu xây dựng được chiến lược marketing và biết cách sử

dụng nó trong những tình huống, thời điểm thích hợp thì sẽ giúp doanh nghiệp đó giữ được ưu thế trên thị trường so với các đối thủ cạnh tranh

Trong lĩnh vực xây dựng, do đặc thù sản phẩm của các doanh nghiệp ngành này là không thể đưa sản phẩm ra thị trường cho khách hàng lựa chọn như các ngành công nghiệp khác được mà chủ yếu dựa vào danh tiếng, thương hiệu, chất lượng của của những công trình đã thi công để khách hàng xem xét và tìm đến yêu cầu sản xuất sản phẩm Sự cạnh tranh trực tiếp giữa các doanh nghiệp xây dựng chủ yếu là sự so sánh

về thành tích, về thương hiệu Thành tích và thương hiệu của doanh nghiệp càng lớn thì khả năng trúng thầu của doanh nghiệp càng cao Do đó trước khi đấu thầu cần phải làm tốt công tác quảng cáo, tiếp thị để nâng cao mức độ tin cậy của chủ đầu tư với doanh nghiệp, từ đó góp phần vào việc nâng cao khả năng trúng thầu

Khả năng liên danh, liên kết:

Khả năng liên danh, liên kết là sự kết hợp giữa hai hay nhiều pháp nhân kinh tế để tạo thành một pháp nhân mới nhằm tăng sức mạnh tổng hợp về năng lực kinh nghiệm, tài chính và thiết bị công nghệ, giúp doanh nghiệp phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu nâng cao năng lực cạnh tranh

Đối với những dự án, công trình có quy mô lớn, những yêu cầu kỹ thuật đôi khi vượt quá khả năng của doanh nghiệp thì để tăng khả năng trúng thầu các doanh nghiệp thường liên danh, liên kết với nhau để tăng năng lực của mình trên thị trường Đây là một trong những giải pháp quan trọng và phù hợp nhất, qua đó doanh nghiệp có khả năng đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về công nghệ, mức độ phức tạp cũng như quy mô của công trình, của dự án

Trình độ và công tác tổ chức lập hồ sơ dự thầu:

Đây là công việc hết sức quan trọng vì khả năng cạnh tranh trong đấu thầu phụ thuộc trực tiếp vào trình độ lập hồ sơ dự thầu Nhà thầu có thể bị loại ngay từ vòng đầu do

hồ sơ không đảm bảo yêu cầu Do đó chất lượng hồ sơ thầu là một trong những tiêu chí cơ bản quyết định nhà thầu có trúng hay không Việc tổ chức lập hồ sơ dự thầu đòi hỏi phải trải qua các bước sau:

Trước tiên là nghiên cứu hồ sơ mời thầu, đây là bước quan trọng nhất quyết định sự thành công hay thất bại của nhà thầu khi tham gia đấu thầu, vì vậy công việc này đòi hỏi phải tiến hành một cách tỷ mỷ, nghiêm túc, đầy đủ các nội dung trong hồ sơ mời

thầu Yêu cầu phải nắm được tính chất, quy mô, phạm vi đấu thầu, mức độ phức tạp về

kỹ thuật, các yêu cầu về tiến độ thi công, thời hạn hoàn thành, nguồn vốn đầu tư, phương thức thanh toán, các thông tin về cơ quan tư vấn, giám sát,

Đồng thời tiến hành tìm hiểu môi trường đấu thầu, khảo sát hiện trạng mặt bằng thi công, lập phương án thi công, xây dựng giá dự thầu Việc tìm hiểu môi trường đấu thầu bao gồm việc tìm hiểu các điều kiện về thi công, vị trí địa lý, điều kiện địa hình địa chất, giao thông vận tải, thông tin liên lạc, điều kiện cung ứng vật tư, nguyên liệu, giá cả thị trường, khả năng khai thác nguyên vật liệu tại chỗ, lao động phổ thông, khả năng về cung cấp lương thực, thực phẩm, môi trường thiên nhiên và các điều kiện kinh

tế xã hội của dự án những điều kiện này ảnh hưởng trực tiếp đến phương án thi công

và giá thành công trình Vì thời gian chuẩn bị hồ sơ dự thầu rất ngắn nên để khảo sát

và xử lý hàng loạt số liệu, thông tin nói trên đòi hỏi nhà thầu phải có một đội ngũ cán

bộ lập hồ sơ dự thầu có trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm và am hiểu kỹ càng tất

cả các lĩnh vực

Công việc cuối cùng, sau khi tiến hành điều tra, khảo sát, xử lý tất cả các vấn đề có liên quan là công tác xác định giá dự thầu, đây là công việc quan trọng, phức tạp quyết định đến việc trúng thầu, do đó công việc này đòi hỏi phải do một bộ phận chuyên nghiệp thực hiện với sự phối hợp chặt chẽ nhịp nhàng và kịp thời của các bộ phận chuyên môn khác

Nhóm các nhân tố bên ngoài

Cùng với các nhân tố bên trong như đã phân tích ở phần trên, thì các yếu tố bên ngoài cũng có ảnh hưởng rất lớn đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Các nhân tố bên ngoài tác động đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp rất nhiều, nhưng trong khuôn khổ bài viết này chỉ xét những nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp, đó là các nhân tố sau:

Môi trường pháp lý:

Môi trường pháp lý bao gồm luật và các văn bản dưới luật Luật gồm có luật trong nước và luật quốc tế, các văn bản dưới luật cũng vậy, có những quy định do Chính phủ Việt Nam ban hành, có những quy định do các tổ chức quốc tế (WTO, AFTA, ASEAN) ban hành mà các doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia vào hội nhập và toàn cầu hoá phải tuân theo Mọi quy định và luật lệ trong hợp tác kinh doanh quốc tế đều

có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động kinh doanh, nó tác động trực tiếp đến mọi phương diện như tín dụng, thuế, chống độc quyền, bảo hộ, ưu đãi, bảo vệ môi trường, những chính sách này khi tác động lên nền kinh tế sẽ ra cơ hội cho doanh nghiệp này nhưng đồng thời cũng sẽ tăng nguy cơ cho doanh nghiệp khác

Sự ổn định của môi trường pháp lý cũng như sự ổn định chính trị sẽ là một nhân tố thuận lợi tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, làm tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp đồng thời góp phần làm tăng khả năng cạnh tranh của quốc gia Ngược lại, doanh nghiệp sẽ gặp phải nhiều khó khăn khi phải đối diện với những thay đổi liên tục của pháp luật, dẫn đến suy yếu năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Chủ đầu tư:

Chủ đầu tư (hay còn gọi là bên mời thầu) là người sở hữu vốn hoặc được giao trách nhiệm thay mặt chủ sở hữu, người vay vốn trực tiếp quản lý và thực hiện dự án Vì vậy

có thể xem chủ đầu tư là cơ quan chịu trách nhiệm toàn diện các vấn đề liên quan đến

dự án trước pháp luật, là người trực tiếp quyết định và lựa chọn hồ sơ dự thầu của doanh nghiệp Do vậy, chủ đầu tư có ảnh hưởng rất lớn đến các doanh nghiệp tham gia đấu thầu xây dựng

Theo Luật đấu thầu thì bên mời thầu có quyền lựa chọn nhà thầu trúng hoặc huỷ bỏ kết quả lựa chọn theo quy định của pháp luật về đấu thầu Việc bên mời thầu tự thực hiện hay lựa chọn tư vấn lập hồ sơ mời thầu, chọn tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng thắng thầu của doanh nghiệp Họ có thể đưa ra những yêu cầu mà chỉ có một vài doanh nghiệp định trước mới thắng thầu được

Trong quá trình đấu thầu, bên mời thầu có quyền yêu cầu các các bên dự thầu cung cấp các thông tin cần thiết phục vụ cho việc lựa chọn nhà thầu Nếu bên mời thầu có tinh thần trách nhiệm cao, trình độ chuyên môn nghiệp vụ tốt sẽ tạo nên cạnh tranh lành mạnh trong đấu thầu và từ đó sẽ lựa chọn ra được nhà thầu tốt nhất, ngược lại dễ tạo ra

sự quan liêu, tiêu cực trong đấu thầu

Các đối thủ cạnh tranh:

Khi doanh nghiệp tham gia dự thầu cũng có nghĩa là doanh nghiệp phải tham gia vào cuộc cạnh tranh công khai trên thị trường, trong đó các đối thủ cạnh tranh là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp nhất đến khả năng trúng thầu của doanh nghiệp Mức độ cạnh tranh quyết liệt hay không phụ thuộc vào năng lực và số lượng nhà thầu tham gia Để

giành chiến thắng thì doanh nghiệp bắt buộc phải vượt qua được tất cả các đối thủ trong tham dự cuộc đấu thầu, muốn vậy doanh nghiệp phải đảm bảo có năng lực vượt trội hơn hẳn các đối thủ cạnh tranh Do đó, yêu cầu doanh nghiệp phải coi trọng công tác thu thập thông tin và tiến hành nghiên cứu các đối thủ cạnh tranh trong quá trình đấu thầu, tìm hiểu điểm mạnh, điểm yếu để có biện pháp đối phó

Các nhà cung cấp vật tư:

Cuối cùng một nhân tố nữa có ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong đấu thầu xây dựng cần phải đề cập đó là các nhà cung ứng vật tư, thiết bị Trong thời đại của sự phân công lao động và chuyên môn hóa cao thì không có một doanh nghiệp nào có thể tự lo cho mình các đầu vào được Để kinh doanh đạt hiệu quả thì doanh nghiệp phải tìm mua các vật tư đầu vào từ bên ngoài với điều kiện là người cung ứng phải giao hàng đúng hẹn, đúng chủng loại, đảm bảo yêu cầu về chất lượng

và giá cả phải ổn định trong thời gian dài Nếu các nhà cung cấp tăng giá hoặc giao vật liệu kém phẩm chất thì chất lượng và giá thành công trình sẽ bị ảnh hưởng, dẫn đến lợi nhuận và uy tín của doanh nghiệp sẽ giảm, điều này đồng nghĩa với việc năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp sẽ bị giảm sút và cơ hội thắng thầu cũng giảm đi

Vì vậy, để việc cung cấp vật tư, nguyên liệu đúng hạn và đảm bảo yêu cầu chất lượng thì doanh nghiệp cần phải tiến hành lựa chọn nhà cung cấp một cách cẩn thận Tức là phải điều tra các điều kiện và hoạt động sản xuất kinh doanh của nhà cung cấp đó có phù hợp với mình hay không, mặt khác không ngừng củng cố mối quan hệ tốt đẹp với các nhà cung ứng, cùng nhau giải quyết những khó khăn trong quá trình thực hiện hợp đồng, tạo niềm tin cho nhau Ngoài ra, nếu có điều kiện các doanh nghiệp xây dựng đầu tư xây dựng các nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng như gạch, đá, xi măng như vậy doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong quá trình thi công và hiệu quả mang lại sẽ lớn hơn

1.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá năng lực đấu thầu

1.2.3.1 Năng lực tài chính

Năng lực tài chính thể hiện quy mô và cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp, thể hiện cụ

thể nhất là ở quy mô nguồn vốn chủ sở hữu, khả năng huy động, khả năng thu hồi vốn

và hiệu quả sử dụng vốn Năng lực tài chính là chỉ tiêu cơ bản quan trọng để đánh giá năng lực của nhà thầu bởi đặc điểm của xây lắp, thi công các công trình cần lượng vốn

ngay từ đầu , thời gian thi công dài Do đó nếu nhà thầu nào yếu kém về nguồn lực tài chính, khả năng huy động vốn không cao thì sẽ không đảm bảo được tiến độ thi công,

chất lượng công trình, thanh toán lương cho công nhân viên,… Trong trường hợp sự

cố xảy ra Doanh nghiệp nào có sức mạnh về vốn cho phép mua sắm mới các loại máy móc thiết bị, công nghệ hiện đại nhằm ngày càng nâng cao năng lực về mọi mặt cho doanh nghiệp Năng lực tài chính của daonh nghiệp được đánh giá thông qua các chỉ tiêu:

Cơ cấu vốn: Tài sản lưu động / Tổng tài sản Tài sản cố định / Tổng tài sản

Nếu chỉ tiêu này cao chứng tỏ khả năng huy động vốn của daonh nghiệp là caocos thể đáp ứng yêu cầu về vốn của các công trình xây dựng

Khả năng thanh toán : Tài sản lưu động / Nợ phải trả Khả năng thanh toán của doanh nghiệp lớn hơn 1 chứng tỏ doanh nghiệp có khả năng thanh toán các khoản nợ

1.2.3.2 Chỉ tiêu về khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật

Đây là chỉ tiêu cơ bản dùng để xét thầu, nhất là trong đấu thầu xây lắp Khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật đóng vai trò quan trọng quyết định đến chất lượng các công trình , thể hiện rõ nét năng lực của nhà thầu xây lắp Khả năng đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật có thể đánh giá bằng các chỉ tiêu sau:

Tính hợp lý và tính khả thi của các biện pháp thi công

Mức độ đáp ứng của các thiết bị thi công : Số lượng, chất lượng, chủng loại, tiến độ huy động và hình thức sở hữu

Mức độ đáp ứng yêu cầu về chất lượng vật liệu, vật tư nêu trong hồ sơ mời thầu

Các biện pháp đảm bảo chất lượng công trình:

+ Có đủ các phương tiện đáp ứng cho việc kiểm tra

+ Có các biện pháp cụ thể để kiểm tra

Giải pháp kỹ thuật cũng có thể nói là yêu cầu quan trọng nhất đối với các nhà thầu vì khi xét thầu, nhà thầu nào đạt 70% điểm kỹ thuật trở lên mới được coi là đạt và mới được xem xét đến các điều kiện khác Trong xây dựng có nhiều chỉ tiêu để đánh giá về

mặt kỹ thuật của công trình như các chỉ tiêu đặc trưng cho khả năng chịu áp lực, khả năng chịu độ rung, độ bền, tuổi thọ,…của công trình Ngoài ra chất lượng của công trình là yếu tố quan trọng trong các yếu tố mà chủ đầu tư dùng để xét thầu Chất lượng công trình cao của các doanh nghiệp sẽ có khả năng thắng thầu cao hơn và ngược lại

Nhà thầu nào có khả năng đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật bằng các giải pháp kỹ thuật

hợp lý nhất sẽ bảo đảm được chất lượng công trình cao nhât Nhà thầu cần đảm bảo được tính khả thi, hượp lý và hiệu quả của các giải pháp thiết kế kỹ thuật, biện pháp tổ

chức thi công, mức độ đáp ứng của các thiết bị thi công đã được trình bày trong hồ sơ

dự thầu

1.2.3.3 Chỉ tiêu về khả năng đáp ứng tiến độ thi công

Tiến độ thi công công trình được đảm bảo đúng như dự tính cũng là một chỉ tiêu không nhỏ để đánh giá năng lực của nhà thầu Đảm bảo tốt tiến độ thi công doanh nghiệp không những tiết kiệm được phần chi phí phát sinh mà còn tạo được uy tín với

chủ đầu tư và củng cố được vị trí của daonh nghiệp trên đấu trường xây dựng Để xác định đúng tiến độ thi công không phải là dễ vì nó phải tương xứng với biện pháp đã đặt ra, phù họp với các nguồn lực dự kiến, phải xác định được tất cả các rủi ro phát sinh trong quá trình thực hiện dự án như rủi ro thiên tai, an toàn lao động, vấn đề an ninh trật tự địa phương nơi dự án thi công,….Do đó nếu nhà đàu tư nào đưa ra được các giải pháp đảm bảo tính hợp lý, đảm bảo tiến độ thi công sẽ chiếm được ưu thế

cạnh tranh trong đấu thầu

1.2.3.4 Chỉ tiêu về giá dự thầu

Giá dự thầu là giá do các nhà thầu ghi trong hồ sơ dự thầu sau khi đã trừ phần giảm giá ( nếu có ) bao gồm toàn bộ các chi phí cần thiết để thực hiện gói thầu

Doanh nghiệp khi tham gia đấu thầu muốn thắng thầu thì phải đưa ra được mức giá dự

thầu hợp lý, là mức giá vừa phải được chủ đầu tư chấp nhận đồng thời phải bù đắp được chi phí và đem lại lợi nhuận cho doanh nghiệp Thông thường mức giá dự thầu

hợp lý nhất là mức giá đưa ra thấp hơn giá xét thầu từ 3 – 5 % Với các chủ đầu tư tinh thông nghiệp vụ, họ có thể xác định được mức giá sàn tương đối chính xác, và nếu nahf thầu nào đưa ra mức giá thấp hơn giá sàn quá nhiều thì chủ đầu tư sẽ đánh giá

thấp năng lực của nhà thầu trong việc đưa ra mức giá bỏ thầu Đưa ra mức giá bỏ thầu

thấp như vậy thì chỉ có thể là do dự toán tính sai hoặc doanh nghiệp cố tình tính sai để

bằng mọi giá thắng thầu Việc xác định mức giá dự thầu hợp lý không phải là dễ và có

tầm quan trọng đặc biệt với nhà thầu khi tham gia tranh thầu

Công thức xác định giá dự thầu:

+ ĐGi : Đơn giá dự thầu công tác xây lắp thứ i do nhà thầu tự lập ra theo hướng dẫn

chung về lập giá xây dựng căn cứ vào điều kiện cụ thể của mình và giá cả thị trường theo mặt bằng giá được ấn định trong hồ sơ mời thầu

+ n : Số lượng công tác xây lắp do chủ đầu tư xác định lúc mời thầu

Giá dự thầu của nhà thầu được xác định trong miền giá sàn của nhà thầu xây dựng cùng với giá trần của chủ đầu tư đối với các công trình đấu thầu Điều đó có nghĩa là

chủ đầu tư là người mua, họ luôn mong muốn mua được hàng hóa với giá rẻ nhất có

thể, họ chỉ đồng ý mua với mức giá thấp hơn hoặc bằng với mức giá mà họ đưa ra ( giá

trần của chủ đầu tư ) Còn nhà thầu là người bán hàng hóa và dịch vụ, nhà thầu chỉ

chấp nhận bán với mức giá thấp nhất bằng với mức giá tại thời điểm hòa vốn ( giá sàn

của nhà thầu xây dựng ) Với các công trình chỉ định thầu, giá dự thầu của nhà thầu xây

dựng được xác định trong miền giá sàn của nhà thầu xây dựng cùng với giá gói thầu và

miền này tạo nên một miền giá xác định dự kiến lãi cho nhà thầu

Như vậy: Giá sàn của nhà thầu xây dựng là giá thầu thấp nhất của một gói thầu mà nhà

thầu xây dựng chấp nhận thi công và là một khái niệm tương đối, nó phụ thuộc vào chiến lược tranh thầu của từng nhà thầu Giá sàn có thể chỉ đủ chi phí thi công tức là

có công ăn việc làm , không có lãi, lãi ít hay thậm chí có khi bị lỗ

Các nhân tố ảnh hưởng tới sự biến động của giá dự thầu mà các nhà thầu cần chú ý: Giá dự thầu có thể biến động do những thay đổi của thị trường đặc biệt sự lên xuống giá cả của nguyên nhiên vật liệu và nhân công

Giá dự thầu có thể biến động do sự thay đổi trong chính sách của nhà nước nhất là sự thay đổi về định mức giá, Các quy định của địa phương về môi trường , về xã hội

CHƯƠNG 2: CỞ SỞ LÝ LUẬN NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐẤU THẦU XÂY

LẮP CƠ ĐIỆN 2.1 Khái ni ệm chung trong chế độ đấu thầu

2.1.1 Khái niệm chung trong đấu thầu

Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu

để thực hiện gói thầu trên cơ sở đảm bảo tình cạnh tranh công bằng, minh bạch và hiệu

Như vậy hoạt động đấu thầu là các hoạt động của cả bên mời thầu và nhà thầu

2.2.1 Các khái niệm chung trong đấu thầu xây dựng

Nhà thầu xây dựng là nhà thầu tham gia đấu thầu các gói thầu xây lắp gồm

những công việc thuộc quá trình xây dựng và lắp đặt các thiết bị công trình, hạng mục công trình, cải tạo, sửa chữa lớn

Nhà thầu EPC là nhà thầu tham gia đấu thầu để thực hiện gói thầu EPC là gói thầu bao

gồm toàn bộ các công việc thiết kế, cung cấp thiết bị, vật tư và xây lắp

Gói thầu lựa chọn tổng thầu xây dựng bao gồm việc lựa chọn tổng thầu để thực hiện gói thầu thiết kế (E); thi công (C); thiết kế và thi công (EC); thiết kế, cung cấp thiết bị,

vật tư và xây lắp (EPC); lập dự án, thiết kế cung cấp thiết bị vật tư và xây dựng (chìa khoá trao tay)

2.2 Phân lo ại đấu thầu

2.2.1 Căn cứ vào chủ thể tham gia

Nhà thầu là tổ chức, cá nhân có đầy đủ tư cách hợp lệ là Nhà thầu trong nước và Nhà

thầu nước ngoài Pháp luật có những quy định đảm bảo phù hợp với hai trường hợp Nhà thầu trên

Về đấu thầu quốc tế được tổ chức và thực hiện trong cả trường hợp sau:

Gói thầu thuộc dự án sử dụng vốn ODA mà nhà tài trợ quy định phải đầu thầu quốc tế, Gói thầu mua sắm hàng hóa mà hàng hóa ở đó trong nước chưa đủ khả năng sản xuất

Gói thầu mà Nhà thầu trong nước không có khả năng đáp ứng các yêu cầu của hồ sơ

mời thầu hoặc đã tổ chức đấu thầu trong nước nhưng khôg chọn được Nhà thầu trúng

2.2.2 Căn cứ vào nội dung

- Đầu thầu xây lắp: là hình thức lựa chọn Nhà thầu để xây dựng, lắp đặt các công trình

- Đấu thầu tuyển chọn tư vấn: là đấu thầu để chọn ra nhà tư vấn lập các dự án, thiết kế đánh giá kiểm tra

- Đấu thầu mua sắm hàng hóa: để lựa chọn nhà cung ứng hàng hóa

-Đấu thầu để chọn đối tác thực hiện dự án

2.2.3 Căn cứ theo phương thức đấu thầu

- Phương thức đấu thầu một túi hồ sơ được áp dụng đối với hình thức đấu thầu rộng rãi

và đấu thầu hạn chế cho Gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, Gói thầu EPC Nhà thầu

nộp hồ sơ dự thầu gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ

sơ mời thầu Việc mở thầu được tiến hành một lần

- Phương thức đấu thầu hai túi hồ sơ

Được áp dụng đối với đấu thầu rộng rãi đấu thầu hạn chế trong đấu thầu dịch vụ tư

vấn Nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật và tài chính riêng biệt theo yêu càu của hồ hơ

mời thầu Việc mở thầu được tiến hành 2 lần trong đó đề xuất về sẽ được mở trước, để đánh giá, đề xuất về tài chính của tất cả các Nhà thầu, có đề xuất kỹ thuật được đánh giá là đáp ứng yêu cầu được mở sau để đánh giá tổng hợp Trường hợp Gói thầu có

yêu cầu kỹ thuật cao thì đề xuất về tài chính của Nhà thầu đạt số điểm kỹ thuật cao

nhất sẽ được mở để xem xét thương thảo

- Phương thức đấu thầu hai giai đoạn:

Được áp dụng đối với hình thức đấu thầu rộng rãi; hạn chế cho gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, Gói thầu EPC có kỹ thuật, công nghệ mới, phức tạp, đa dạng và được

thực hiện như sau:

+ Giai đoạn : theo hồ sơ mời thầu giai đoạn 1 các nhà thầu nộp đề xuât về kỹ thuật, phương án tài chính nhưng chưa có giá trị dự thầu trên cơ sở trao đổi với từng nhà thầu tham gia giai đoạn này sẽ xác định hồ sơ mời thầu giai đoạn 2:

+ Giai đoạn 2: theo hồ sơ mời thầu giai đoạn 2 các Nhà thầu đã tham gia giai đoạn 1 được mời thầu nộp hồ sơ thầu Giai đoạn 2 bao gồm đề xuất về kỹ thuật, đề xuất về tài chính, trong đó có giá dự thầu, biện pháp bảo vệ dự thầu

2.2.4 Căn cứ theo hình thức lựa chọn Nhà thầu

Bao gồm đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế

- Đấu thầu xây dựng là việc lựa chọn Nhà thầu để thực hiện Gói thầu thuộc các dự án:

- Dự án đấu thầu xây dựng mới nâng cấp mở rộng các dự án đã đấu thầu xây dựng

- Dự án quy hoạch phát triển vùng quy hoạch phát triển ngành quy hoạch xây dựng đô

thị nông thôn

Dự án nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, chỗ trợ kỹ thuật

+ Các dự án khác cho mục tiêu đầu tư và phát triển

+ Dự án sử dụng vốn nhà nước mua sắm duy trì hoạt động thường xuyên của cơ quan nhà nước

+ Dự án sử dụng vốn nhà nước để mua sắm tài sản nhằm phục vụ cải tạo, sửa chữa lớn các thiết bị dây truyền sản xuất

Đối với đấu thầu rộng rãi, không hạn chế số lượng Nhà thầu tham dự trước khi phát hành hồ sơ mời thầu bên mời thầu phải có thông báo cụ thể để các Nhà thầu biết thông tin tham dự Bên mời thầu phải cung cấp hồ sơ mời thầu cho các nhà thầu có nhu cầu tham gia đấu thầu trong hồ sơ mời thầu không được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm

hạn chế sự tham gia của Nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số Nhà thầu xây dựng gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng

Đấu thầu hạn chế: được áp dụng trong các trường hợp

- Theo yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài đối với nguồn vốn sử dụng cho Gói thầu

- Gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tình đặc thù Gói thầu có tính

chất nghiên cứu

Khi thực hiện đấu thầu hạn chế phải mời tối thiểu năm nhà thầu được xác định là có đủ năng lực và kinh nghiệm tham gia đấu thầu trường hợp thực tế có ít hơn 5 nhà thầu

chủ đầu tư phải trình người có thẩm quyền xem xét quyết đinh cho phép tiếp tục tổ

chức đấu thầu hạn chế hoặc áp dụng hình thức lựa chọn khác

2.3 Chu ẩn bị đấu thầu

2.3.1 Sơ tuyển Nhà thầu

Việc sơ tuyển Nhà thầu được thực hiện theo quy định trước khi tổ chức đấu thầu chọn được các ny đủ năng lực và kinh nghiệm theo yêu cầu của Gói thầu để mời tham gia đấu thầu đối với các Gói thầu mua sắm hàng hóa Gói thầu EPC Có giá Gói thầu từ

300 tỷ trở lên Gói thầu xây lắp có giá gói từ 200 tỷ trở lên phải được tiến hành sơ tuyển trình tự thực hiện sơ tuyển bao gồm các bước:

+ Lập hồ sơ mời sơ tuyền

+ Tiếp nhận và quản lý hồ sơ mời sơ tuyển

+ Đánh giá hồ sơ dự tuyển

+ Trình và phê duyệt kết quả sơ tuyể

+ Thông báo kết quả sở tuyển

Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển phải được nêu trong hồ sơ mời sơ tuyển do chính phủ quy định bao gồm tiêu chuẩn về năng lực kỹ thuật tiêu chuẩn về năng lực tài chính về tiêu chuẩn về kinh nghiệm

2.3.2 Lập hồ sơ mời thầu

2.3.2.1 Căn cứ lập hồ sơ mời thầu

+ Quyết định đầu tư và cá tài liệu là cơ sở để quyết đinh đầu tư, giấy chứng nhận đăng

ký kinh doanh giấy chứng nhận đầu tư

- Kế hoạch đấu thầu được duyệt

- Các quy định vủa pháp luật về đấu thầu và các quy định của pháp luật có liên quan điều ước quốc tế hoặc văn bản thoả thuận quốc tế (nếu có) đối với có sử dụng vốn ODA

- Các chính sách của nhà nước về thuế, tiền lương, ưu đãi trong đấu thầu quốc

tế hoặc các quy định khác có liên quan

Trường hợp Gói thầu thực hiện trước khi có quyết đinh đầu tư thì tổ chức được giao nhiệm vụ chuẩn bị dự án căn cứ các văn bản liên quan để lập hồ sơ mời thầu trình người đứng đầu cơ quan chuẩn bị dự án phê duyệt

2.3.2.2 Yêu cầu về mặt kỹ thuật

Đối với Gói thầu dịch vụ tư vấn, bao gồm các yêu cầu về kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn đối với chuyên gia

Đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, bao gồm yêu cầu về yêu cầu phạm vi cung cấp, số lượng, chất lượng hàng hóa được xác định thông qua đặc tình thông số kỹ thuật tiêu chuẩn công nghệ tiêu chuẩn sản xuất, thời gian bảo hành yêu cầu về môi trường và các

yếu tố cần thiết khác

Đối với Gói thầu xây lắp, bao gồm yêu cầu hồ sơ thiết kế kỹ thuật làm theo bảng tiền lương, chỉ dẫn kỹ thuật và các yêu cầu cần thiết khác

2.3.2.3 Yêu cầu về mặt tài chính, thương mại

Bao gồm các chi phí để thực hiện Gói thầu giá chào và biểu giá chi tiết, điều kiện giao hàng, phương thức và điều kiện thanh toán, nguồn tài chính đồng tiền dự thầu và các điều khoản nêu trong điều kiện chung và điều kiện cụ thể của hợp đồng

2.3.2.4 Tiêu chuẩn đánh giá, yêu cầu quan trọng, điều kiện ưu đãi (nếu có) thuế, bảo hiểm và các yêu cầu khác tuỳ vào từng loại đấu thầu

Đó là toàn bộ nội dung của hồ sơ mời thầu như vi phạm một số điều theo quy định của pháp luật thì hồ sơ bị loại bỏ

Nhà thầu không có nêu tên trong danh sách mua hồ sơ mời thầu, không đăng ký tham gia đấu thầu, trừ một vài trường hợp như thay đổi tên

Nhà thầu không bảm đảm tư cách hợp lệ theo quy định của luật đó là: Nhà thầu có tổ

chức có tư cách hợp lệ khi có:

Giấy chứng nhận đăng kú kinh doanh, giấy chứng nhận đầu tư được cấp theo quy định

của pháp luật hoặc có quyết định lập đối với các tổ chức không có đăng ký kinh doanh trong trường hợp là Nhà thầu trong nước; có đăng ký hoạt động do cơ quan có thẩm quyền của nước nhà nhà thầu mang quốc tịch cấp trong trường hợp là Nhà thầu nước ngoài

Hạch toán kinh tế độc lập

Không bị cơ quan có thẩm quyền kết luận về tình hình tài chính không lành mạnh đang

lầm vào tình trạng phá sản hoặc nợ đọng không có khả năng chi trả đang trong quá trình giải thể

Nếu Nhà thầu không đảm bảo điều kiện năng lực trong hoạt động xây dựng năng lực hành nghề xây dựng

Không có bản gốc hồ sơ dự thầu

Đơn dự thầu không hợp lệ

Hiệu lực của hồ sơ dự thầu không đảm bảo yêu cầu quy định trong hồ sơ mời thầu Nhà thầu có tên trong 2 hay nhiều hồ sơ dự thầu với tư cách là Nhà thầu chính

Các yêu cầu quan trọng khác có tình đặc thù của gói thầu

2.3.3 Phê duyệt hồ sơ mời thầu

Người quyết định đầu tư phê duyệt hoặc uỷ quyền cho chủ đầu tư phê duyệt hồ sơ mời

thầu trên cơ sở báo cáo thẩm định của cơ quan, tổ chức thẩm định

2.3.4 Mời thầu

Bên mời thầu gửi thư mời thầu tới các nhà thầu trong danh sách mời tham gia đấu

thầu

Bên mời thầu gửi thư mời thầu đế khi phát hành hồ sơ mời thầu

Thời gian từ khi gửi thư mời thầu đến khi phát hành hồ sơ mời thầu tối thiểu là 5 ngày đối với đấu thầu trong nước, 7 ngày đối với đấu thầu quốc tế

2 4 Quá trình đấu thầu

2.4.1 Phát hành hồ sơ mời thầu

Hồ sơ mời thầu được phát hành cho các Nhà thầu tham gia đấu thầu rộng rãi, cho các Nhà thầu theo danh sách được mởi tham gia đấu thầu hạn chế hoặc cho các Nhà thầu

đã vượt qua bước sơ tuyển Điều kiện này cho thấy đấu thầu rộng rãi có sự ưu tiên hơn tuy vậy vẫn tạo điều kiện cho đấu thầu hạn chế tham gia vào quá trình đấu thầu

Bên mời thầu bán hồ sơ mời thầu tới thời điểm trước khi đóng thầu cho các Nhà thầu trong danh sách sơ tuyển, các Nhà thầu được mời tham gia đấu thầu hạn chế hoặc các Nhà thầu có nhu cầu tham gia đấu thầu với mức giá bán quy định pháp luật Đối với Nhà thầu liên doanh thì chỉ cần một thành viên trong liên doanh mua hồ sơ mời thầu

2.4.2 Tiếp nhận và quản lý hồ sơ dự thầu

Bên mời thấu tiếp nhận và quản lý các hồ sơ dự thầu đã nộp theo chế độ quản lý hồ sơ

“mật” Hồ sơ dự thầu được gửi đến bên mời thầu sau thời điểm đóng thầu để sửa đổi,

bổ sung hồ sơ dự thầu đã nộp đều được coi là không hợp lệ

2.4.3 Mở thầu

Việc mở thầu được tiến hành công khai ngay sau thời điểm đấu thầu theo ngày, giờ địa điểm quy định trong hồ sơ mời thầu trước sự chứng kiến của những người có mặt và không phụ thuộc vào sự có mặt của các Nhà thầu được mời

Bên mời thầu có thể đại diện của các cơ quan có liên quan đến tham dự để mời thầu Bên mời thầu tiến hành mở lần lượt hồ sơ dự thầu của từng Nhà thầu có tên trong danh sách mua hồ sơ mời thầu, đăng ký tham gia đấu thầu và nộp hồ sơ dự thầu trước thời điểm đóng thầu theo thứ tự chữ cái tên của Nhà thầu Trình tự mở thầu được thực hiện như sau:

- Kiểm tra niêm phong hồ sơ dự thầu

- Mở đọc và ghi vào biên bản các thông tin chủ yếu sau:

+ Tên Nhà thầu

+ Số lượng bản gốc, bản chụp hồ sơ dự thầu

+ Giá trị và thời hạn hiệu lực của bảo đảm dự thầu

+ Văn bản đề nghị sửa đổi hồ sơ dự thầu (nếu có)

+ Các thông tin khác có liên quan

Biên bản mở thầu cần được đại diện bên mời thầu, đại diện các Nhà thầu và đại diện các cơ quan liên quan tham dự ký xác nhận Điều này bảo đảm cơ sở hiệu lực pháp lý cho quá trình đấu thầu được minh bạch và chắc chắn hơn có cơ sở để thực hiện và giải quyết tranh chấp phát sinh (nếu có)

Sau khi mở thầu, bên mời thầu phải ký xác nhận vào từng trang bản gốc của tất cả hồ

sơ dự thầu và quản lý theo chế độ hồ sơ mật Việc đánh giá hồ sơ dự thầu được tiến hành theo bản chụp Nhà thầu phải chịu trách nhiệm chính xác và phù hợp giữa bản

chụp và bản gốc cũng như niêm phong của hồ sơ dự thầu

Việc quản lý theo chế độ hồ sơ mật đảm bảo độ an toàn cho hồ sơ của mỗi doanh nghiệp tham gia đấu thầu Giúp cho quá trình đấu thầu diễn ra đảm bảo tính cạnh tranh cao, và đảm bảo độ tin cậy về thông tin giúp cho quá trình cạnh tranh thực sự và lành

2.4.4 Nguyên tắc đánh giá hồ sơ đấu thầu

Việc đánh giá hồ sơ dự thầu phải căn cứ vào tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu và các yêu cầu khác trong hồ sơ mời thầu để bảo đảm lựa chọn được Nhà thầu có để năng lực, kinh nghiệm, có giải pháp khả thi để thực hiện Gói thầu

Ngoài ra việc đánh giá hồ sơ dự thầu còn phải căn cứ và hồ sơ dự thầu đã nộp và các tài liệu giải thích làm rõ hồ sơ của Nhà thầu Việc đánh giá hồ sơ dự thầu phải tuân theo trình tự mà luật đã quy định

Nhìn chung nguyên tắc đánh giá hồ sơ dự thầu đảm bảo được yêu cầu trong quá trình đấu thầu Tính cạnh tranh, minh bạch trong đấu thầu

2.4.5 Làm rõ hồ sơ mời thầu – hồ sơ dự thầu

Khi Nhà thầu cần làm rõ hồ sơ mời thầu thì phải giữ văn bản làm rõ hồ sơ mời thầu cho các Nhà thầu đã nhận hồ sơ mời thầu trong những trường hợp cần thiết có thể tổ

chức hội nghị trên đấu thầu để trao đỏi về những nội dung trong hồ sơ mời thầu mà các Nhà thầu chưa làm rõ Nội dung trao đổi phải được bên mời thầu ghi lại thành biên bản

và lập thành văn bản làm tõ hồ sơ mời thầu gửi cho các Nhà thầu

Trường hợp khi làm rõ hồ sơ dự thầu, Nhà thầu không được thay đổi, bổ xung hồ sơ

dự thầu sau thời điển đóng thầu Và sau khi mở thầu, Nhà thầu có trách nhiệm làm rõ

hồ sơ dự thầu khi có yêu cầu của bên mời thầu Việc làm rõ hồ sơ dự thầu được thực

hiện dưới hình thức trao đổi trực tiếp, nhưng phải bảo đảm không làm thay đổi nội dung cơ bản của hồ sơ dự thầu đã nộp, không thay đổi giá dự thầu Nội dung làm rõ hồ

sơ dự thầu phải thể hiện bằng văn bản và được bên mời thầu bảo quan như một phàn

của hồ sơ dự thầu

Làm rõ hồ sơ dự thầu và mời thầu chỉ xảy ra khi có yêu cầu của 2 bên trong đấu thầu

để làm sáng tỏ vấn đề mà các bên liên quan cần làm rõ Làm rõ hồ sơ đấu thầu mà mời

thầu đảm bảo sự minh bạch công khai và thuận tiện cho các bên

2.4.6 Trình tự đánh giá hồ sơ dự thầu

2.4.6.1 Đánh giá sơ bộ

Kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu bao gồm

Tính hợp lệ của đơn dự thầu: Đơn dự thầu được điền đầy đủ và có chữ ký của người đại diện hợp pháp của Nhà thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu Đối với Nhà thầu liên doanh, đơn dự thầu phải do đại diện hợp pháp của từng thành viên liên doanh ký,

trừ trường hợp trong văn bản thỏa thuận liên doanh có quy định các thành viên còn lại

ủy quyền cho thành viên đóng dầu liên doanh ký đơn dự thầu

Tính hợp lệ của thỏa thuận liên doanh được thể hiện là trong liên doanh phải phân định

rõ trách nhiệm, quyền hạn khối lượng công việc phải thực hiện và giá trị tương ứng

của từng thành viên trong liên doanh, kể cả người đứng đầu liên doanh và trách nhiệm

của người đứng đầu liên doanh

- Có một trong các loại giấy tờ theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu

- Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh

- Giấy đăng ký hoạt động hợp pháp

- Giấy phép bán hàng thuộc bản quyền của nhà sản xuất (nếu có yêu cầu)

- Số lượng bản dịch, bản chụp hồ sơ dự thầu

- Sự hợp lệ của bảo đảm dự thầu

- Các phụ lục tài liệu kèm theo hồ sơ dự thầu

Trong trình tự đánh giá hồ sơ dự thầu thì bước đánh giá sơ bộ cho phép chủ đầu tư nhìn nhận tổng quan về toàn bộ các tổ chức đánh giá doanh nghiệp tham giá đấu thầu

để có phương án tiếp tục vho các bước sau Nó khái quát đượ tính chất hợp pháp, hợp

lệ của các túi hồ sơ đó

2.4.6.2 Đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu

Trong quá trình đánh giá hồ sơ thì nhà đấu thầu đã xem xét các thủ tục giấy tờ về tính

hợp lệ của nó qua đó tiếp tục tách chi tiết về túi hồ sơ dự thầu bao gồm đánh giá về

mặt kỹ thuật và xác định giá đánh giá

Đánh giá về mặt kỹ thuật được quy định trong hồ sơ mời thầu Trong quá trình đánh giá bền mời thầu có quyền yêu cầ Nhà thầu giải thích làm rõ về những nội dung chưa

rõ, khác thường trong hồ sơ dự thầu được chủ đấu thầu phê duyệt đạt yêu cầu về mặt

kỹ thuật mới được xác định đánh giá theo quy định của pháp luật cụ thể:

Đặc tính, thông số kỹ thuật, tiêu chuẩn sản xuất

Tính hợp lý và hiệu quả kinh tế của các giải pháp kỹ thuật

Khả năng lắp đặt thiết bị và năng lực cán bộ kỹ thuật

Mức độ đáp ứng các yêu cầu về bảo hành

Khả năng thích ứng về mặt địa lý

Tác động đối với môi trường và biện pháp giải quyết

Khả năng cung cấp tài chính

Các yếu tố về điều kiện thương mại tài chính

Việc đánh giá về mặt kỹ thuật cho phép Nhà thầu đấu thầu đánh giá về khả năng về năng lực kỹ thuật của doanh nghiệp tham gia dự thầu

Xác định giá đánh giá là xác định chi phí trên cùng mọi mặt bằng về kỹ thuật, tài chính, thương mại, và các yếu tố khác nhằm so sánh, xếp hạng các hồ sơ dự thầu Phương pháp xác định giá đánh phải được nêu trong tiêu chuẩn đánh giá cần tiến hành: + Xác định giá đấu thầu

+ Đưa các chi phí về một mặt bằng để xác địh giá đánh giá

+ Các điều kiện về mặt kỹ thuật như:

Công suất

Hiệu suất của máy móc thiết bị

Mức tiêu hao điện năng

Chi phí vận hành

Các yếu tố kỹ thuật tùy theo từng Gói thầu cụ thể

+ Điều kiện tài chính thương mại

Ưu đãi trong đấu thầu quốc tế

Tùy theo tính chất của từng Gói thầu mà quy định các yếu tố để xác định giá đánh giá cho phù hợp Hồ sơ dự thầu có giá đánh giá thấp nhất được xếp thứ nhất Đây là tiêu chí cơ bản và quan trọng trong lựa chọn doanh nghiệp được coi là trúng thầu

2.4.7 Tiêu chu ẩn đánh giá hồ sơ dự thầu đối với Gói thầu xây lắp

Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu đối với xây lắp gồm tiêu chuẩn đánh giá về năng

lực kinh nghiệm của Nhà thầu, tiêu chuẩn đánh giá về mặt kỹ thuật xem xét rất chi tiết

Do tính chất đặc trưng của Gói thầu xây dựng mà pháp luật trong quá trình vận dụng

thực tiễn đã đưa ra các tiêu chuẩn

2.4.7.1 Tiêu chuẩn đánh giá về năng lực và kinh nghiệm của Nhà thầu đối với Gói thầu không tiến hành sơ tuyển bao gồm

+ Kinh nghiệm thực tiễn các Gói thầu tương tự ở Việt Nam

+ Năng lực kỹ thuật

+ Trình độ cán bộ

+ Công nhân trực tiếp thực hiện Gói thầu

+ Thiết bị thi công có sẵn

+ Khả năng huy động thiết bị thi công để thực hiẹn Gói thầu

+ Năng lực tài chính: tổng tài sản , nợ phải trả, vốn lưu động, doanh thu, lợi nhuận, giá

trị hợp đồng thực hiện

Nhìn chung khi đánh giá tiêu chuẩn về năng lực kinh nghiệm vẫn sử dụng tiêu chí

“đạt” “không đạt” Nhà thầu “đạt” cả 3 nội dung trên thì được đánh giá là đáp ứng yêu

cầu về năng lực và kinh nghiệm

2.4.7.2 Tiêu chuẩn đánh giá về mặt kỹ thuật

Do tính chất chung của ngành xây dựng nên các yêu cầu về kỹ thuật của ngành này có

thững tính chất riêng đòi hỏi Nhà thầu phải đáp ứng các yêu cầu đó để đảm bảo khi trúng thầu thực hiện đúng và đảm bảo cho chất lượng công trình

+ Tính hợp lý và khả thi của các giải pháp kỹ thuật

+ Biện pháp tổ chức thi công

+ Bảo đảm điều kiện vệ sinh môi trường và các điều kiện khác như phòng cháy, an toàn lao động

+ Mức độ đáp ứng của thiết bị thi công

+ Mức độ đáp ứng yêu cầu về bảo hành

+ Các biện pháp bảo đảm chất lượng

+ Khả năng cung cấp tài chính

+ Tiến bộ thi công

2.4.7.3 Nội dung xác định giá đánh giá với Gói thầu xây lắp

Việc xác định giá đánh giá là xác định chi phí trên cùng một mặt bằng về kỹ thuật, tài chính, thương mại nhằm so sánh xếp hạn các hồ sơ dự thầu

+ Xác định giá dự thầu

+ Sửa đổi

+ Hiệu chỉnh các sai lệch

Giá dự thầu sau sửa đổi và hiệu chỉnh sai lệch được gọi là đề nghị trúng thầu

+ Chuyển đổi giá đề nghị trúng thầu sang một đồng tiền chung

+ Đưa các chi phí về một mặt bằng để xác định đánh giá

*) Điều kiện tài chính thương mại

*) Ưu đãi trong đấu thầu quốc tế

*) Các yếu tố khác

Tùy theo tính chất của từng Gói thầu mà quy định các yếu tố để xác định giá đánh giá phù hợp Hồ sơ dự thầu có giá đánh gia thấp nhất được xếp thứ nhất

2.5 Quá trình xét duy ệt kết quả đấu thầu

Theo điều 43 của Luật đấu thầu năm 2013 quy định xét duyệt trúng thầu đối với trúng

thầu xây lắp được xem xét đề nghị trúng thầu khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện:

Có hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất hợp lệ;

Có năng lực và kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu;

Có đề xuất về kỹ thuật đáp ứng yêu cầu;

Có sai lệch thiếu không quá 10% giá dự thầu;

Có giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) thấp

nhất đối với phương pháp giá thấp nhất; có giá đánh giá thấp nhất đối với phương pháp giá đánh giá; có điểm tổng hợp cao nhất đối với phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá;

Có giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu được phê duyệt Trường hợp dự toán của gói thầu được phê duyệt thấp hơn hoặc cao hơn giá gói thầu được phê duyệt thì dự toán này sẽ thay thế giá gói thầu để làm cơ sở xét duyệt trúng thầu [1]

Theo điều 20 nghị định 63/2014/NĐ-CP quy định : Việc trình duyệt và thẩm định kết

quả đấu thầu :

Trên cơ sở báo cáo kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu, bên mời thầu trình kết quả lựa chọn nhà thầu, trong đó nêu rõ ý kiến của bên mời thầu về các nội dung đánh giá của tổ chuyên gia

Kết quả lựa chọn nhà thầu phải được thẩm định theo quy định tại Khoản 1 và Khoản 4 Điều 106 của Nghị định 63/2014/NĐ-CP trước khi phê duyệt

Kết quả lựa chọn nhà thầu phải được phê duyệt bằng văn bản và căn cứ vào tờ trình phê duyệt, báo cáo thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu

Trường hợp lựa chọn được nhà thầu trúng thầu, văn bản phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu phải bao gồm các nội dung sau đây:

Tên nhà thầu trúng thầu;

Giá trúng thầu;

Loại hợp đồng;

Thời gian thực hiện hợp đồng;

Các nội dung cần lưu ý (nếu có)

Trường hợp hủy thầu theo quy định tại Khoản 1 Điều 17 của Luật Đấu thầu, trong văn

bản phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu hoặc văn bản quyết định hủy thầu phải nêu rõ

lý do hủy thầu và trách nhiệm của các bên liên quan khi hủy thầu

Sau khi có quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, bên mời thầu phải đăng tải thông tin về kết quả lựa chọn nhà thầu theo quy định tại Điểm d Khoản 1 Điều 7 và Điểm c Khoản 1 hoặc Điểm b Khoản 2 Điều 8 của Nghị định này; gửi văn bản thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu cho các nhà thầu tham dự thầu trong thời hạn quy định

tại Điểm n Khoản 1 Điều 12 của Luật Đấu thầu Nội dung thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu bao gồm:

Thông tin quy định tại các Điểm a, b, c và d Khoản 4 Điều này;

Danh sách nhà thầu không được lựa chọn và tóm tắt về lý do không được lựa chọn của

từng nhà thầu;

Kế hoạch hoàn thiện, ký kết/hợp đồng với nhà thầu được lựa chọn

2.6 Gi ải quyết kiến nghị trong đấu thầu

2.6.1 Điều kiện để xem xét, giải quyết kiến nghị

- Kiến nghị phải là của nhà thầu tham gia đấu thầu

- Đơn kiến nghị phải có chữ ký cảu người ký đơn dự thầu hoặc đại diện hợp pháp của

- Người có trách nhiệm giải quyết kiến nghị nhận được đơn kiến nghị trong thời gian quy định khoản Điều 92 của Luật Đấu thầu

2.6.2 Giải quyết kiến nghị

- Thời hạn giải quyết kiến nghị quy định tại Điều 92 của Luật Đấu thầu được tính ngày

bộ phận hành chính của người có trách nhiệm giải quyết kiến nghị nhận được đơn kiến nghị

- Người có trách nhiệm giải quyết kiến nghị thông báo bằng văn bản cho nhà thầu về

việc không xem xét, giải quyết kiến nghị trong trường hợp kiến nghị của nhà thầu không đáp ứng điều kiện nêu tại Điều 118 của Nghị định 63/2014/NĐ-CP

- Nhà thầu được quyền rút đơn kiến nghị trong quá trình giải quyết kiến nghị nhưng

phải bằng văn bản

2.7 Các tiêu chí lựa chọn nhà thầu xây lắp

Cơ điện là một phần không thể thiếu trong mỗi công trình từ nhà dân, tòa nhà, nhà xưởng…Để lựa chọn được một nha thầu cơ điện uy tín, chất lượng đáp ứng các yêu

cầu của chủ đầu tư cũng như công trình hiện nay đó thì các tiêu chí lựa chọn nhà thầu

cơ điện như sau:

2.7.1 Lựa chọn nhà thầu cơ điện dựa vào năng lực, kinh nghiệm thi công

Về năng lực, kinh nghiệm có thể dựa vào thời gian hoạt động và hồ sơ năng lực

của nhà thầu: số lượng các công trình đã thực hiện ; đội ngũ quản lý, chỉ huy công trường giỏi , kỹ sư thiết kế giàu kinh nghiệm, đội ngũ công nhân tay nghề cao

Đưa ra phương án kỹ thuật, phương thực thực hiện hợp lý

2.7.2 Lựa chọn nhà thầu cơ điện dựa trên pháp lý pháp nhân, mức độ tin cậy

Tìm hiểu xem nhà thầu cơ điện là một doanh nghiệp hay là một cá nhân đi mượn dấu pháp nhân, Không được sử dụng tư cách pháp nhân của tổ chức khác để tham gia dự

thầu; dàn xếp, mua, bán thầu; dùng ảnh hưởng của mình làm sai lệch kết quả đấu thầu

hoặc bỏ giá thầu dưới giá thành xây dựng công trình

Có giấy phép kinh doanh

Có đủ năng lực tài chính, năng lực kỹ thuật để đáp ứng từng yêu cầu của từng gói thầu

2.7.3 Dựa vào tiến độ thi công và giá cả thi công

Nhà thầu chuyên nghiệp thì phải cam kết thời gian thi công để đảm bảo tiến độ, hiệu

quả công trình, nhà thâù có 1 bản kế hoạch đầy đủ và thời gian rõ ràng, quy định chậm bao nhiêu lâu là tối đa, vượt quá thì đền bù thế nào

Về giá cả: Dựa vào danh mục, chủng loại, giá cả vật tư mà nhà thầu đưa ra để so sánh

Hiện nay có 2 hình thức nhận thầu với các mức giá khác nhau

- Nhà thầu sẽ tự mua vật liệu xây dựng và thi công

- Chủ đầu tư sẽ mua vật liệu xây dựng

2.7.4 Lựa chọn nhà thầu cơ điện phải luôn đảm bảo an toàn lao động

Các nhà thầu trong quá trình thi công cần tuân thủ luật an toàn lao động trong khi thi công: đội mũ, mặc quần áo bảo hộ, quy cách về giàn giáo, cotpha…Nên yêu cầu nhà

thầu đưa ra các chứng chỉ về an toàn lao động

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐẤU THẦU XÂY LẮP HỆ THỐNG CƠ ĐIỆN CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY LẮP VÀ

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ 3.1 Công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ

3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ

3.1.1.1 Trụ sở công ty

Địa chỉ trụ sở chính: 38/307 Bùi Xương Trạch – Hoàng Mai – Hà Nội

Văn phòng giao dịch: Tầng 1/K3 chung cư 129, số 51 Quan Nhân – Thanh Xuân – Hà Nội

Điện thoại: 0422189219

Fax: 0435568544

Website: www.cota.com.vn

3.1.1.2 Lịch sử hình thành và phát triển của doanh nghiệp

Công Ty Cổ Phần Xây Lắp Và Ứng Dụng Công Nghệ là một tổ chức tập thể tập hợp đội ngũ cán bộ gồm các tiến sĩ, thạc sĩ, kỹ sư có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm trong công tác NCKH, CGCN và sản xuất lắp đặt Bên cạnh đó với đội ngũ công nhân có tay nghề và kinh nghiệm sản xuất Tuy mới thành lập nhưng với kinh nghiệm và trình độ chuyên môn cao của mỗi cán bộ CNV, Công ty đã thực hiện được nhiều công trình và dự án

Với bề dày kinh nghiệm trong quản lý và thi công xây lắp công trình, đội ngũ kỹ sư và công nhân lành nghề có trình độ chuyên môn cao và đủ năng lực về trang thiết bị để đáp ứng cho công việc nghiên cứu hay thực hiện các dự án có tầm cỡ quốc gia Năng lực tài chính lành mạnh, đảm bảo có khả năng ứng vốn công trình Công ty đã và đang tham gia nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thi công lắp đặt nhiều công trình trong nước đạt chất lượng và hiệu quả kinh tế cao

Để mở rộng thị trường, đa dạng hóa các ngành nghề kinh doanh, khai thác tối đa năng lực chất xám cửa các cán bộ đầu ngành thuộc lĩnh vực khoa học kỹ thuật cùng với đội ngũ cán bộ thuộc biên chế của công ty, công nhân kỹ thuật các nghề Công ty đã hợp tác liên doanh, liên kết nhiều đối tác, tổ chức kinh tế mạnh trong cả nước để chuyển

giao công nghệ, ứng dụng cho tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào thực tiễn hoạt động sản xuất kinh doanh

Trong thời gian tới Công ty cổ phần xây lắp và ứng dụng công nghệ sẽ không ngừng tăng thêm năng lực về mọi mặt để phù hợp với nhu cầu phát triển của đất nước Tập thể cán bộ công nhân viên sẽ phải cố gắng nhiều trong lĩnh vực được tham gia để đáp ứng và tạo uy tín trên thị trường với mục tiêu là " Năng suất- chất lượng- hiệu quả"

Sản xuất và mua bán vật liệu xây dựng

Sản xuất và lắp ráp các thiết bị vật tư bưu chính viễn thông, điện, điện tử và tin học Sản xuất và mua bán phần mềm tin học

Sản xuất mua bán trang thiết bị văn phòng và thiết bị giảng dạy

Hợp tác nghiên cứu khoa học ứng dụng công nghệ mới, hợp tác sản xuất và chuyển giao công nghệ

Môi giới và xúc tiến thương mại

Buôn bán và môi giới bất động sản

Đại lý mua, đại lý bán, ký gửi hàng hóa

Xuất nhập khẩu tất cả các hàng hóa công ty sản xuất, kinh doanh

Hiện nay, nay công ty chủ yến tập trung vào lĩnh vực Lắp đặt và thi công các hệ thống

cơ điện, điện lanh, điều hoà thông gió, thang máy, hệ thống cấp thoát nước và hệ thống

xử lý môi trường cho các công trình Đây là lĩnh vực chủ đạo đem lại lợi nhuận cho công ty và cũng là lĩnh vực chính ảnh hưởng đến công tác dự thầu của công ty Vì thế