Xuất phát từ những vấn đề đó, tác giả đã lựa chọn đề tài “Phân tích tình hình huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh - Chi nhánh Đăk Lăk” làm luận
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN
Người hướng dẫn KH: TS ĐINH BẢO NGỌC
Phản biện 1: PGS TS Lâm Chí Dũng
Phản biện 2: GS TS Dương Thị Bình Minh
Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Tài chính - Ngân hàng họp tại Trường Đại Tây Nguyên vào ngày 12 tháng 8 năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng
- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong bối cảnh hệ thống NHTM phát triển rầm rộ về số lượng như hiện nay, thì vấn đề cạnh tranh trong huy động nguồn vốn là rất gay gắt, thậm chí còn mang ý nghĩa sống còn Nhìn chung, các ngân hàng thương mại trong nước đang gặp phải nhiều khó khăn trong vấn
đề huy động vốn, khi mà nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư đang bị phân tán qua nhiều kênh huy động khác có lợi nhuận hấp dẫn Vì vậy, việc nghiên cứu, tìm hiểu thực tế công tác huy động vốn, tìm hiểu hoạt động kinh doanh để có phương án huy động vốn linh hoạt, mang tính cạnh tranh là hết sức cần thiết Xuất phát từ những vấn đề
đó, tác giả đã lựa chọn đề tài “Phân tích tình hình huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh
- Chi nhánh Đăk Lăk” làm luận văn thạc sĩ của mình
2 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát: thực hiện phân tích hoạt động huy động vốn tại ngân hàng HDBank - Chi nhánh Đăk Lăk để từ đó đưa ra những khuyến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động huy động vốn tại Đơn vị
Câu hỏi nghiên cứu:
Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu tổng quát trên, các câu hỏi nghiên cứu được đặt ra cụ thể như:
- Nội dung công tác huy động vốn của NHTM là gì ? Các nội dung, mục tiêu, tiêu chí , phương pháp nào được sử dụng để đánh giá hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại?
- Thực trạng công tác huy động vốn tại HDBank - Chi nhánh Đăk Lăk như thế nào? Công tác tổ chức huy động vốn ra sao?
Trang 4- Công tác huy động vốn đã đạt được những kết quả gì? Những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế này là gì?
- HDBank - Chi nhánh Đăk Lăk cần thực hiện những giải pháp
gì để hoàn thiện công tác huy động vốn?
3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn của NHTM, và thực tiễn hoạt động huy động vốn tại HDBank - Chi nhánh Đăk Lăk
- Trực tiếp tiếp cận tại chi nhánh để thu thập thông tin, dữ liệu
để tiến hành phân tích, đánh giá công tác huy động vốn Từ đó đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác huy động vốn tại chi nhánh
b Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: phương pháp thống kê mô tả, phương pháp điều tra khảo sát, phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp thu thập và xử lý số
liệu
Trang 55 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
Ý nghĩa khoa học: đề tài đã góp phần hệ thống hoá các cơ sở
lý luận về huy động vốn của ngân hàng thương mại
Ý nghĩa thực tiễn: đề tài đi sâu vào phân tích tình hình huy động vốn, cơ cấu nguồn vốn, quy mô huy động… tại HDBank - Chi nhánh Đăk Lăk để chỉ ra những mặt đạt được và những hạn chế còn tồn tại Trên cơ sở đó đề xuất một số khuyến nghị có khả năng ứng dụng vào hoạt động của chi nhánh đồng thời có thể để các ngân hàng khác có cùng điều kiện tham khảo nhằm mở rộng và nâng cao chất lượng cũng như hiệu quả trong công tác huy động vốn Qua đề tài này thì ngân hàng có thể nghiên cứu một số các giải pháp để có thể áp dụng trong việc nâng cao kết quả hoạt động kinh doanh của mình
6 Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục,
luận văn gồm ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về huy động vốn tại ngân hàng thương mại
Chương 2: Phân tích tình hình huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh - Chi nhánh Đăk Lăk
Chương 3: Khuyến nghị hoàn thiện hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh - Chi nhánh Đăk Lăk
7 Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Các tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài:
a Các bài báo
Thạc sĩ Trịnh Thế Cường (2015) “Giải pháp nâng cao hoạt
động huy động vốn của Agribank”, Tạp chí tài chính.vn Số 8 kỳ 2 –
2015
Trang 6 Thạc sĩ Nguyễn Thị Mai Sương (2016), “Hoạt động ngân
hàng đóng góp tích cực cho nâng cao năng lực kinh doanh của Thủ đô”, tạp chí ngân hàng số 6-2016
Tác giả Nguyễn Như Đôn (2016), “Hệ thống Ngân hàng
Tỉnh Bắc Ninh đẩy mạnh các giải pháp huy động vốn và tăng trưởng tín dụng, hướng tới phát triển bền vững”, tạp chí ngân hàng số 6-
2016
b Luận văn
Đoàn Thị Thùy Dung (2015), “Phân tích tình hình huy động vốn tài Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Á, Chi nhánh Đăk
Lăk”, luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng
Phan Thị Thanh Thư (2014), “mở rộng huy động vốn từ dân
cư tại chi nhánh Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Bình Định”, luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng
Trương Thanh Hải (2014), “huy động tiền gửi dân cư tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Hải Vân”, luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng
Phan Thanh Lam (2014), “huy động vốn tại ngân hàng TMCP Việt Á Chi nhánh Đà Nẵng”, luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng
Nguyễn Bạch Hồng (2014), “Hoàn thiện hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt nam– Chi nhánh Đà Nẵng”, luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng
Võ Thị Thu Trang (2014), “Quản trị huy động vốn tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng”, luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng
Phan Thị Kim Cúc (2016), “Hoàn thiện công tác huy động
Trang 7tiền gửi tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Chi nhánh Tỉnh Đăk Nông ”, luận văn Thạc sĩ Tài chính ngân hàng, Đại học Đà Nẵng
c Các đề tài khoa học có liên quan tại HDBank – Chi nhánh Đăk Lăk có liên quan: không có
Khoảng trống nghiên cứu:
Về nội dung: Trước đây, các đề tài nghiên cứu liên quan đến hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thương mại chưa cập nhật nội dung các văn bản mới
Về không gian: các nghiên cứu ở trên tiến hành nghiên cứu hoạt động huy động vốn tịa các ngân hàng thương mại, chưa có nghiên cứu nào đề cập đến hoạt động huy động vốn tại HDBank – Chi nhánh Đăk Lăk
Về thời gian: các nghiên cứu được thực hiện trong những năm
trước đây, nhưng chưa có nghiên cứu nào cập nhật số liệu đến thời
điểm cuối năm 2016
Trang 8CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN TẠI
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1.1 Khái niệm nguồn vốn huy động của NHTM
Huy động vốn là việc các ngân hàng thương mại sử dụng các phương thức khác nhau nhằm thu hút nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong xã hội để hình thành nên nguồn vốn phục vụ cho mục đích kinh doanh của ngân hàng
1.1.2 Các hình thức huy động vốn
a Huy động vốn từ tiền gửi
Phân loại theo mục đích
Huy động vốn từ tiền gửi thanh toán
Huy động vốn từ tiền gửi có kỳ hạn
Huy động vốn từ tiền gửi tiết kiệm
Phân loại theo đối tượng
Huy động vốn từ dân cư
Vay trên thị trường vốn
Vay các Tổ chức tín dụng khác và Ngân hàng Nhà nước
Trang 9c Các nguồn vốn khác
Nguồn uỷ thác
Nguồn trong thanh toán
Nguồn khác, các khoản nợ khác như thuế chưa nộp, lương chưa trả,
1.1.3 Vai trò của hoạt động huy động vốn
a.Đối với nền kinh tế: huy động vốn là kênh chu chuyển
nguồn vốn, điều hòa vốn giữa khách hàng thừa vốn và khách hàng thiếu vốn, góp phần làm tăng vốn cho nền kinh tế để thúc đẩy nền
kinh tế phát triển
b Đối với hoạt động kinh doanh của NHTM: vốn huy động
là nguồn chủ lực phục vụ cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng Thông qua huy động vốn, NHTM có thể đo lường được uy tín cũng như sự tín nhiệm của khách hàng đối với ngân hàng Nguồn vốn huy động còn quyết định khả năng thanh toán của ngân hàng, bởi vậy khi nguồn vốn này dồi dào thì khách hàng sẽ cảm thấy yên tâm và an
toàn khi gửi tiền tại ngân hàng
c Đối với khách hàng gửi tiền: hoạt động huy động vốn cung
cấp cho khách hàng một kênh tiết kiệm và đầu tư nhằm mục đích sinh lời, tạo cơ hội cho khách hàng có thể gia tăng tiêu dùng trong tương lai
1.2 PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM 1.2.1 Mục tiêu hoạt động huy động vốn của NHTM
Tăng trưởng quy mô huy động vốn, phát triển bền vững và gia tăng lợi nhuận, với mục tiêu cụ thể:
Tăng trưởng quy mô huy động vốn
Hợp lý hóa cơ cấu huy động vốn
Ổn định, gia tăng thị phần huy động vốn
Trang 10Kiểm soát rủi ro
Kiểm soát chi phí
Kiểm soát chất lượng dịch vụ
1.2.2 Công tác tổ chức huy động vốn của NHTM
Thông thường ở các ngân hàng cấp chi nhánh, phòng kinh doanh chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch huy động và đề xuất lên ban giám đốc phê duyệt Sau khi được phê duyệt thì phòng kinh doanh sẽ trực tiếp triển khai đến từng phòng ban, từng nhân viên để thực hiện kế hoạch đề ra Trưởng phòng dịch vụ khách hàng và ngân quỹ thường có trách nhiệm tham mưu cho giám đốc trong việc chỉ đạo triển khai tổ chức giao dịch với khách hàng Giao dịch viên là người giao dịch trực tiếp với khách hàng trong hoạt động nhận tiền gửi
1.2.3 Các hoạt động NHTM sử dụng để huy động vốn
Dựa vào các mục tiêu huy động vốn đã đề ra mà ngân hàng sẽ
có những giải pháp phù hợp Để đạt được những mục tiêu được nêu trên thì ngân hàng thường áp dụng những giáp pháp sau:
Giao chỉ tiêu huy động vốn cho từng cá nhân, bộ phận
Mở rộng các hình thức huy động vốn thông qua hình thức huy động tiền gửi thanh toán từ các đơn vị, tổ chức kinh tế
Thực hiện chính sách lãi suất tốt
Thực hiện chính sách marketing rõ ràng, dễ hiểu giúp khách hàng nhận thức đầy đủ hơn giá trị dịch vụ
Thực hiện chăm sóc khách hàng định kỳ và đột xuất phù hợp với từng đối tượng
Kiểm soát rủi ro trong hoạt động huy động vốn
Trang 111.2.4 Tiêu chí phán ánh kết quả hoạt động huy động vốn của NHTM
Về quy mô thể hiện qua chỉ tiêu tổng số dư huy động vốn
Về cơ cấu vốn huy động phải phù hợp với cơ cấu vốn sử dụng, đáp ứng yêu cầu sử dụng để tối đa dư nợ tín dụng và đầu tư, từ
đó sẽ tối đa lợi nhuận mà không phải trả lãi suất trên phần vốn huy động thừa
Thị phần huy động vốn là phần thị trường mà lượng vốn huy động của ngân hàng chiếm giữ
Rủi ro huy động vốn gồm có: rủi ro lãi suất, rủi ro thanh khoản, rủi ro tác nghiệp là ba rủi ro lớn mà ngân hàng phải đối mặt
Chi phí huy động vốn hợp lý, vừa đảm bảo tính cạnh tranh vừa đảm bảo lợi nhuận cho ngân hàng
Chất lượng dịch vụ được đánh giá dựa trên sự hài lòng của khách hàng về nhiều phương diện khác nhau trong quá trình cung cấp dịch vụ:
- Thái độ phục vụ của nhân viên
- Thời gian xử lý nghiệp vụ
- Chương trình khuyến mãi và chính sách chăm sóc khách hàng
- Sự đa dạng của các sản phẩm tiền gửi
- Trình độ công nghệ
- Cơ sở vật chất
1.2.5 Những nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động huy động vốn của NHTM
a Những nhân tố bên ngoài
Môi trường kinh tế - chính trị
Môi trường pháp lý
Trang 12Môi trường cạnh tranh
Môi trường văn hoá xã hội
b Những nhân tố bên trong
Năng lực tài chính của ngân hàng
Chiến lược kinh doanh của ngân hàng
CHI NHÁNH ĐĂK LĂK
2.1 KHÁI QUÁT NGÂN HÀNG TMCP PHÁT TRIỂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - CHI NHÁNH ĐĂK LĂK
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển
2.1.2 Cơ cấu tổ chức tại HDBank - Chi nhánh Đăk Lăk 2.1.3 Kết quả tình hình kinh doanh của HDBank - Chi nhánh Đăk Lăk
Trang 13b Tình hình cho vay từ năm 2014 – 2016
Năm 2015, tổng dư nợ cho vay đạt 1.148 tỷ đồng, tăng 452 tỷ đồng (tăng 64.94% ) so với năm 2014 Trong đó, cho vay ngắn hạn là
631 tỷ đồng (chiếm 54.97% tổng dư nợ), cho vay trung dài hạn là
c Kết quả hoạt động kinh doanh từ năm 2014 – 2016
Thu nhập chủ yếu của chi nhánh là từ lãi Bên cạnh việc mở rộng quy mô, đồng thời chi nhánh đã kiến nghị Hội sở đưa ra gói sản phẩm “cho vay nông nghiệp”, áp dụng thí điểm tại địa bàn, đã làm cho dư nợ chi nhánh tăng mạnh trong năm 2015, dẫn đến lợi nhuận năm 2015 tăng so với năm 2014 là 18.22 tỷ đồng (tương đương 482.01%) Năm 2016 lợi nhuận tăng so với năm 2015 là 8 tỷ đồng (tương đương 36.36%) Tỷ lệ tăng chậm lại do chi nhánh đã dần ổn định được tình hình kinh doanh của mình
2.2 PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP PHÁT TRIỂN TP.HCM - CHI NHÁNH ĐĂK LĂK
2.2.1 Mục tiêu huy động vốn của HDBank - Chi nhánh Đăk Lăk
Về quy mô huy động vốn: Mục tiêu chiến lược đề ra tăng
trưởng huy động vốn bình quân 20%-30%/năm cho giai đoạn
2014-2016
Về cơ cấu huy động vốn: Chú trọng ổn định nguồn vốn huy
động từ dân cư, duy trì tỷ trọng 80%-90% trong tổng cơ cấu huy
Trang 14động vốn Tích cực đẩy mạnh huy động nguồn vốn dài hạn
Về thị phần huy động vốn: Cố gắng giữ vững thị phần huy
động trên địa bàn đạt 4% cho giai đoạn 2014-2016
Về rủi ro tác nghiệp: Tuân thủ đúng các quy định, quy trình,
giảm các rủi ro tác nghiệp trong hoạt động huy động vốn
Về chi phí huy động vốn: Tích cực tìm kiếm những nguồn có
đầu vào thấp nhằm đạt được mục tiêu đưa ra lãi suất cạnh tranh của HDBank
Về chất lượng dịch vụ: Đơn giản hóa quy trình, thủ tục để
giảm thiểu thời gian xử lý nghiệp vụ, nâng cao chất lượng dịch vụ về chính sách chăm sóc khách hàng, trình độ công nghệ, cơ sở vật chất
2.2.2 Công tác tổ chức hoạt động huy động vốn
Ban Giám đốc sẽ lên kế hoạch, triển khai các chương trình huy động vốn và thực hiện giao chỉ tiêu đến từng phòng ban, nhân viên
và các phòng giao dịch
Các giao dịch viên thuộc phòng Kế toán và Ngân quỹ sẽ là người trực tiếp tác nghiệp với khách hàng khi khách hàng đến giao dịch tiền gửi
2.2.3 Các hoạt động HDBank - Chi nhánh Đăk Lăk đã thực hiện trong công tác huy động vốn
Nhằm đạt được những mục tiêu đã đề ra, HDBank thực hiện các biện pháp sau:
Giao chỉ tiêu huy động tiền gửi cho từng bộ phận, cá nhân
Đa dạng hóa các hình thức huy động vốn, triển khai tiếp thị trực tiếp đến các doanh nghiệp, cơ quan hành chính sự nghiệp, gửi thư ngỏ đến từng tiểu thương lân cận để mở tài khoản thanh toán tại chi nhánh
Chính sách lãi suất: bên cạnh lãi suất chung của HDBank,
Trang 15chi nhánh đã áp dụng lãi suất cộng thêm cho một số kỳ hạn huy động nhằm tăng tính cạnh tranh
Chính sách truyền thông: bên cạnh những chính sách chung của HDBank, chi nhánh Đăk Lăk đã tiến hành chia nhóm phát thư ngỏ đến từng nhà dân, cơ quan, tổ chức trên địa bàn
Chính sách chăm sóc khách hàng: bên cạnh việc chăm sóc khách hàng cũ, chi nhánh liên tục triển khai công tác tiếp thị đến khách hàng mới thông qua các cuộc gọi thăm hỏi và tư vấn về các sản phẩm của ngân hàng
Kiểm soát rủi ro tác nghiệp: thực hiện các chương trình tự kiểm tra, chấn chỉnh, xử lý theo quy định các trường hợp vi phạm
2.2.4 Kết quả huy động vốn tại HDBank - Chi nhánh Đăk Lăk
Số dư nguồn vốn huy động
Từ năm 2014-2016, số dư huy động vốn của chi nhánh liên tục tăng: năm 2015, số dư huy động vốn đạt 307 tỷ đồng, tăng 43 tỷ đồng tương ứng với mức tăng 16.29% so với năm 2014 Năm 2016 đạt 540 tỷ đồng, tăng 233 tỷ đồng tương ứng với mức tăng 75.9% so với năm 2015
Số lượng khách hàng gửi tiền
Số lượng khách hàng cá nhân đã tăng lên đáng kể từ 1.235 khách hàng năm 2014 lên 3254 khách hàng năm 2015, và tăng lên 6.501 khách hàng năm 2016
Cơ cấu huy động vốn theo mục đích
Từ năm 2014-2016, tiền gửi thanh toán đạt 60 tỷ đồng, chiếm 22.73% trong cơ cấu huy động vốn Năm 2015, tiền gửi thanh toán