Giải pháp thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp Tỉnh Đắk Lắk

Xuất phát từ thực tiễn của địa phương, tác giả lựa chọn đề tài: "Giải pháp thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp tỉnh Đắk Lăk" với mục đích đánh giá và nghiên cứu thực trạng thu h

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn KH: TS NINH THỊ THU THỦY

Phản biện 1: TS Lê Bảo

Phản biện 2: PGS TS Đỗ Ngọc Mỹ

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kinh tế Phát triển họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 20 tháng 8 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Nằm ở vị trí trung tâm của Tây Nguyên, với lợi thế có vùng nguyên liệu dồi dào, những năm qua tỉnh Đắk Lắk đã trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư Tỉnh Đắk Lắk phía Bắc giáp tỉnh Gia Lai, phía Đông giáp Phú Yên, phía Nam giáp Lâm Đồng và Đắk Nông; phía Tây giáp Campuchia Đối với Khu công nghiệp Hòa Phú, Khu công nghiệp này nằm ở gần trung tâm

Tp Buôn Ma Thuột, cách trung tâm Tp Buôn Ma Thuột 14km về phía Nam (đi theo Quốc lộ 14); cách sân bay Buôn Ma Thuột 30Km,

có vị trí nằm bên cạnh dòng sông Sêrêpok hướng đi Tp.Hồ Chí Minh (cách Tp.Hồ Chí Minh khoảng 350 km) Với vị trí như trên, rất thuận lợi cho các doanh nghiệp trong việc hợp tác, giao lưu hàng hóa, dịch

vụ giữa Đắk Lắk và các tỉnh lân cận Nguồn lao động tại địa phương dồi dào, có thểđáp ứng cho các doanh nghiệp khi cần thiết Đắk Lắk

có sản lượng cà phê, hồ tiêu đứng đầu cả nước nên có thể phục vụ cho các nhà máy chế biến nông sản phục vụ xuất khẩu

Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân nên việc thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp tại đây còn nhiều khó khăn, chưa tương xứng với tiềm năng của tỉnh Do đó, đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp của tỉnh Đắk Lắk nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế của tỉnh là một nhiệm vụ cấp thiết Xuất phát từ thực tiễn của

địa phương, tác giả lựa chọn đề tài: "Giải pháp thu hút vốn đầu tư

vào các khu công nghiệp tỉnh Đắk Lăk" với mục đích đánh giá và

nghiên cứu thực trạng thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp tỉnh Đắk Lắk, từ đó đề xuất một số giải pháp để thúc đẩy thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp tỉnh tạo nền tảng phát triển kinh tế của tỉnh Đắk Lắk

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng để đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư vào các Khu công nghiệp của tỉnh Đắk Lắk

3 Câu hỏi nghiên cứu

- Nội hàm công tác thu hút vốn đầu tư vào các Khu công nghiệp là gì?

- Hoạt động thu hút vốn đầu tư vào các Khu công nghiệp của tỉnh Đắk Lắk diễn ra như thế nào?

- Cần có những giải pháp gì để đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư vào các Khu công nghiệp của tỉnh Đắk Lắk?

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về thu hút vốn đầu tư vào các Khu công nghiệp

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Nghiên cứu hoạt động thu hút vốn đầu tư vào các Khu công nghiệp của tỉnh Đắk Lắk bao gồm cả vốn đẩu tư trong nước và vốn đầu tư nước ngoài

- Về không gian: Nghiên cứu vấn đề thu hút vốn đầu tư vào

các Khu công nghiệp của tỉnh Đắk Lắk

- Về thời gian: Thực trạng thu hút vốn đầu tư vào các Khu công nghiệp của tỉnh Đắk Lắk được nghiên cứu trong giai đoạn 2007 – 2016; các giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2017 – 2020 và tầm nhìn đến 2030

5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu của đề tài, các phương pháp nghiên cứu chủ yếu trong quá trình thực hiện luận vân, bao gồm: phương pháp thống kê; phương pháp phân tích tổng hợp; phương pháp thu thập, xử lý tài liệu; phương pháp chuyên gia và một số phương pháp khao học khắc để làm sáng tỏ vấn đề nghiên cứu

5.1.Phương pháp thông kê

Là phương pháp để liệt kê các nội dung, số liệu liên quan đến đối tượng nghiên cứu Đề tài sử dụng các số liệu thống kê thích hợp phục vụ cho việc phân tích quy mô, cơ cấu đầu tư vào các khu công nghiệp

5.2 Phương pháp chuyên gia

Là phương pháp hỏi ý kiến các cá nhân có liên quan đến vấn

đề quản lý khu công nghiệp, các nhà đầu tư và những đối tượng hiểu biết rõ về đối tượng nghiên cứu Tham khảo ý kiến, quan điểm của các cán bộ trong ban quản lý khu công nghiệp, cán bộ Sở Kế hoạch

và Đầu tư Bắc Giang để có cái nhìn tổng quát khi phân tích, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng tới thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh

5.3 Phương pháp thu thập, xử lý tài liệu

Là phương pháp thu thập, tìm hiểu và nghiên cứu thông tin từ tài liệu sẵn có hoặc số liệu thu thập được trong quá trình thực địa Trong bài luận này phương pháp nghiên cứu tài liệu là tìm hiểu và sử

dụng thông tin từ các báo cáo, các văn bản và các quyết định liên quan, quy hoạch phát triển các khu công nghiệp của tỉnh

5.4 Phương pháp phân tích tổng hợp

Phân tích trước hết là phân tích lý thuyết thành những mặt, những bộ phận, những mối quan hệ theo lịch sử thời gian để nhận thức, phát hiện và khai thác các khía cạnh khác nhau của lý thuyết từ

đó chọn lọc những thông tin cần thiết phục vụ cho đề tài nghiên cứu Tổng hợp là phương pháp liên quan kết những mặt,những bộ phận, những mối quan hệ thông tin từ các lý thuyết đã thu thập được thành một chỉnh thể để tạo ra một hệ thống lý thuyết mới đầy đủ và sâu sắc về chủ đề nghiên cứu

Phân tích và tổng hợp là hai phương pháp có quan hệ mật thiết với nhau tạo thành sự thống nhất không thể tách rời: phân tích được tiến hành theo phương hướng tổng hợp, còn tổng hợp được thực hiện dựa trên kết quả của phân tích Trong nghiên cứu lý thuyết, người nghiên cứu vừa phải phân tích tài liệu, vừa phải tổng hợp tài liệu Trong nghiên cứu này, từ những tài liệu, báo cáo thu thập được, tiến hành phân tích những thông tin cần thết sau đó tổng hợp lại thành các mục để phù hợp với mục tiêu của khóa luận và trên cơ

sở phân tích những chiến lược thu hút đầu tư để đứ ra những đánh giá chung có tính khái quát về tình hình vốn đầu tư vào các khu công nghiệp của tỉnh

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Một số công nghiên cứu trước đó về các vấn đề phát triển khu công nghiệp tiêu biểu, có thể kể đến như:

- Sách: “Phát triển các Khu công nghiệp, KCX trong quá trình

công nghiệp hoá, hiện đại hoá” của Nguyễn Chơn Trung và Trương

Giang Long, Nxb Chính trị quốc gia, (2004) [1] và Sách: “Hướng

dẫn đầu tư vào các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao ở Việt Nam” của Nguyễn Mạnh Đức, Lê Quang Anh, Nxb Thống

kê, (2000 )[2] Hai cuốn sách này đã làm rõ được một số lý luận về khu công nghiệp và các thủ tục hướng dẫn, các thủ tục đầu tư vào các khu công nghiệp nói chung Tuy nhiên, trong sách chỉ trình bày những vấn đề cơ bản chưa đi nghiên cứu đến công tác thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp

- Nguyễn Thị Thúy Hằng “Tăng cường thu hút vốn đầu tư FDI

vào các khu công nghiệp tỉnh Hải Dương”, Luận văn thạc sĩ kinh tế,

Đại học Thăng Long [6] Đề tài đã đánh giá cụ thể về những mặt thành công và hạn chế của việc thu hút FDI vào các khu công nghiệp; nêu bật được vai trò của nguồn vốn FDI đối với phát triển kinh tế nói chung và các khu công nghiệp trên định bàn tỉnh Hải Dương nói riêng; đồng thời đề ra những giải pháp hết sức khả thi, thuyết phục Tuy nhiên tác giả chưa đi sâu vào tìm hiểu vào các khu công nghiệp điển hình

- Nguyễn Thị Mỹ Dung: “Thu hút đầu tư phát triển khu công

nghệ cao thành phố Hồ Chí Minh”, Luận án tiến sĩ, Học viện Ngân

Hàng (2009)[7] Và Nguyễn Quyết Chiến: “Những giải pháp nhằm

phát triển các khu công nghệ và khu chế xuất tại thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2010”, Luận án tiến sĩ, Đại học Kinh tế thành phố Hồ

Chí Minh, (2003)[8] Hai tác giả này nghiên cứu những vấn đề chung

về khu công nghệ cao, tình hình hoạt động đầu tư vào phát triển các khu công nghệ cao thành phố Hồ Chí Minh, qua đó đề xuất những giải pháp nhằm thu hút đầu tư phát triển khu công nghệ cao của Việt Nam nói chung và của thành phố Hồ Chí Minh nói riêng Tuy nhiên, các luận án mới chỉ dừng lại nghiên cứu ở thành phố Hồ Chí Minh

- Nguyễn Thị Huyền Quyên “Thu hút vốn đầu tư vào ngành

công nghiệp tỉnh Đắk Lắk”, Luận văn thạc sỹ, Đại học Đà Nẵng

(2015) [10] Đề tài đã đề ra thực trạng thu hút vốn của tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2008-2013, những kinh nghiệm về chính sách thu hút vốn vào tỉnh Đắk Lắk nói chung và lĩnh vực công nghiệp nói riêng Từ phân tích thực trạng, tác giả đưa ra một số giải pháp nhằm tăng cường thu hút vốn nhều hơn nữa cho lĩnh vực công nghiệp của tỉnh;

đề tài mới chỉ đưa ra giải pháp để tăng cường thu hút vốn về số lượng mà chưa nhấn mạnh về chất lượng vốn trong lĩnh vực công nghiệp

Các công trình nghiên cứu trên đã có những đóng góp tích cực trong việc chỉ ra thực trạng hoạt động thu hút vốn của các tỉnh và đưa

ra những giải pháp cụ thể giúp thu hút hiệu quả dòng vốn thời gian qua Tuy nhiên, nghiên cứu để xây dựng mô hình khu công nghiệp là khác nhau với những đặc điểm về tự nhiên, kinh tế, xã hội khác nhau, ở từng giai đoạn khác nhau và cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu về thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp tỉnh Đắk Lắk một các có hệ thống và dưới góc độ khoa học kinh tế chính trị Vì vậy, việc nghiên cứu thực trạng và đưa ra những giải pháp đồng bộ để thu hút vốn đầu tư vào các khu công nghiệp ở Đắk Lắk hiện nay là vấn đề rất cầ thiết

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được chia làm 3 chương sau:

Chương 1 Cơ sở lý luận về thu hút vốn đầu tư vào các khu

công nghiệp

Chương 2 Thực trạng thu hút vốn đầu tư vào các khu công

nghiệp của tỉnh Đắk Lắk

Chương 3 Giải pháp thu hút vốn đầu tư vào các khu công

nghiệp tỉnh Đắk Lắk trong thời gian đến

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ VÀO KHU

CÔNG NGHIỆP 1.1 KHÁI QUÁT VỀ VỐN ĐẦU TƯ VÀ THU HÚT VỐN ĐẦU

TƯ VÀO KHU CÔNG NGHIỆP

1.1.1 Một số khái niệm

a Khái niệm đầu tư

b Khái niệm vốn đầu tư

1.1.2 Đặc điểm, phân loại vốn đầu tư

a Đặc điểm vốn đầu tư

b Phân loại vốn đầu tư

- Nguồn vốn trong nước

- Nguồn vốn ngoài nước:

1.1.3 Khái niệm thu hút vốn đầu tư

1.1.4 Khu công nghiệp

1.2 NỘI DUNG VÀ TIÊU CHÍ PHẢN ÁNH KẾT QUẢ THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ VÀO KHU CÔNG NGHIỆP

1.2.1 Nội dung thu hút vốn đầu tư vào khu công nghiệp

a Xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển Khu công nghiệp

b Phát triển cơ sở hạ tầng các Khu công nghiệp

c Khuyến khích, hỗ trợ đầu tư

d Quảng bá, xúc tiến đầu tư

e Cải thiện môi trường đầu tư

1.2.2 Các tiêu chí đánh giá kết quả thu hút vốn đầu tư vào khu công nghiệp

- Kết quả thu hút đầu tư

- Kết quả sản xuất kinh doanh

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THU HÚT VỐN ĐẦU

TƯ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP

1.3.1 Điều kiện tự nhiên

1.3.2 Trình độ phát triển kinh tế - xã hội

1.3.3 Kết cấu hạ tầng

1.3.4 Nguồn nhân lực

1.4 KNH NGHIỆM THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ VÀO CÁC KHU CÔNG NGHIỆP CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG

1.4.1 Kinh nghiệm của tỉnh Phú Yên

1.4.2 Kinh nghiệm của tỉnh Nam Định

1.4.3 Kinh nghiệm của tỉnh Bình Dương

1.4.4 Bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Đắk Lắk

Qua việc tìm hiểu các KCN trên địa bàn một số tỉnh ,có thể rút

ra một số bài học kinh nghiệm để đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư vào KCN và phát huy hiệu quả từ quá trình phát triển các KCN sau đây:

Một là, sự thống nhất nhận thức và nhất quán hành động của

toàn thể Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh trong quá trình quy hoạch, xây dựng KCN là vô cùng quan trọng

Hai là, ổn định chính sách vĩ mô tạo sự yên tâm cho các nhà

đầu tư trong hoạt động đầu tư, nhất là chính sách khuyến khích đầu

tư cho lĩnh vực đầu tư xây dựng hạ tầng và hoạt động đầu tư vào các KCN

Ba là, quá trình quy hoạch phát triển KCN, đặc biệt là việc lựa

chọn vị trí xây dựng, quy mô xây dựng, chọn ngành công nghiệp ưu tiên thu hút đầu tư vào KCN phải phù hợp quy hoạch phát triển KT-

XH chung, với tiềm năng và lợi thế của địa phương, với điều kiện cơ

sở hạ tầng kinh tế - xã hội của khu vực, và đảm bảo an ninh quốc phòng

Bốn là, lựa chọn chủ đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phải có

năng lực tài chính, kinh nghiệm hoạt động sản xuất kinh doanh và kinh nghiệm quản lý, và năng lực thu hút đầu tư Việc đầu tư xây dựng hạ tầng phải đảm bảo đồng bộ, đúng quy hoạch, đáp ứng ngay các yêu cầu về giao thông, điện, nước, thu gom xử lý nước thải…phục vụ cho hoạt động của các doanh nghiệp vào đầu tư và làm tốt công tác bảo vệ môi trường

Năm là, về cơ chế quản lý một cửa: cơ chế quản lý “một cửa,

tại chỗ” là cơ chế giải quyết các công việc liên quan đến thủ tục hành chính cho doanh nghiệp KCN, chỉ diễn ra một đầu mối

Sáu là, thu hút nhiều dự án đầu tư vào KCN, lấp đầy diện tích đất cho thuê của KCN, đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH là mục tiêu cuối cùng của phát triển các KCN, và cũng là mục tiêu của chủ đầu tư xây dựng hạ tầng KCN Song thu hút đầu tư phát triển sản xuất phải gắn với bảo đảm môi trường và phát triển bền vững, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ VÀO CÁC KHU

CÔNG NGHIỆP TỈNH ĐẮK LẮK 2.1 ĐẶC ĐIỂM VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH ĐẮK LẮK

2.1.1 Đặc điểm về điều kiện tự nhiên

2.2 THỰC TRẠNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƢ VÀO CÁC KHU

CÔNG NGHIỆP TỈNH ĐĂK LĂK TRONG THỜI GIAN QUA

2.2.1 Thực trạng xây dựng qui hoạch, kế hoạch thu hút vốn đầu tƣ vào các KCN

Theo định hướng phát triển Khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đến năm 2020 và tầm nhìn 2030 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk

dự kiến có 5 Khu công nghiệp, gồm: Khu công nghiệp Hòa Phú (đã được Chính phủ thành lập năm 2007) và 4 Khu công nghiệp: Khu công nghiệp Hòa Phú 1 diện tích 150 ha; Khu công nghiệp Hòa Phú

2 diện tích 100 ha; Khu công nghiệp Ea H’leo diện tích 195 ha; Khu công nghiệp M’Đrắk diện tích 160 ha

Tỉnh Đắk Lắk có nhiều lợi thế so với các địa phương khắc để thu hút đầu tư vào các Khu công nghiệp Nguồn lao động tại địa phương dồi dào, có thể đáp ứng cho các doanh nghiệp khi cần thiết Đắk Lắk có sản lượng cà phê, hồ tiêu đứng đầu cả nước nên có thể phục vụ cho các nhà máy chế biến nông sản phục vụ xuất khẩu Thuận lợi nhiều, song không phải là không có khó khăn trong thu hút đầu tư vào Khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk.Đắk Lắk là tỉnh miền núi, xa cảng biển, vận chuyển hàng hóa chủ yếu là đường bộ, trong khi đó các Quốc lộ 14, 26, 27 đang trong quá trình

mở rộng nên ảnh hưởng đến sức thu hút các nhà đầu tư trong và

ngoài nước Hạ tầng trong Khu công nghiệp chưa đồng bộ…

2.2.2 Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng các khu công nghiệp

a Khu công nghiệp Hòa Phú

b Khu công nghiệp Phú Xuân

Bảng 2.5 Tình hình hoạt động của các khu công nghiệp tỉnh Đắk Lắk

xử lý nước thải tập trung

Tổng diện tích (ha)

Diện tích đất công nghiệp

có thể cho thuê (ha)

Diện tích đất công nghiệp

đã cho thuê (ha)

Hình thức trả tiền thuê đất

Giá thuê đất (USD/m2/năm)

0.45 * Tự san nền và XD hạ tầng: 0.06