Kiến thức: - Nắm được nguyên nhân và những chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất.. - Biết được những nét chính về chính sách chí
Trang 1Phần hai: LỊCH SỬ VIỆT NAM 1919 ĐẾN NAY CHƯƠNG I: VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1919 – 1930
Bài 14 : VIỆT NAM SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ NHẤT
I Mục tiêu bài học Qua bài học sinh nắm được:
1 Kiến thức:
- Nắm được nguyên nhân và những chính sách khai thác thuộc địa của thực dân
Pháp ở Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất
- Biết được những nét chính về chính sách chính trị, văn hóa, giáo dục của thực dân Pháp
- Sự chuyển biến về kinh tế, xã hội Việt Nam dưới tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai
2 Kỹ năng:
Giúp học sinh rèn kỹ năng phân tích đánh giá sự kiện lịch sử
3 Thái độ:
Giáo dục học sinh lòng căm thù đế quốc với những chính sách bóc lột thâm độc của Pháp
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Tìm hiểu các tài liệu tham khảo.
2 Học sinh: Học bài cũ + Sưu tầm tài liệu chính sách cai trị của Pháp đối với
VN
III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
1 Ổn định tổ chức: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ:
? Cho biết những nét chính về tình hình thế giới từ sau 1945 đến nay?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài mới:
Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai đối với VN, chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của Pháp ở Việt Nam đã làm cho kinh tế, xã hội Việt Nam có nhiều thay đổi…
* Dạy và học bài mới:
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cần đạt
? Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ
nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam diễn
ra vào thời gian nào?
? Tại sao Pháp tiến hành khai thác thuộc
địa lần thứ hai
- Kinh tế kiệt quệ
- Bù đắp chiến tranh
GV: dùng bản đồ 27
H/s quan sát
? Dựa vào lược đồ trình bày chương trình
khai thác Việt Nam lần thứ hai của thực
dân Pháp
? Về nông nghiệp thực dân Pháp đã làm
gì
- H/s đọc dòng chữ nhở – sgk
? Tại sao chúng đầu tư vào đồn điền cao
su và khai mỏ ? Lấy dẫn chứng
- Là nguồn nguyên liệu mà các nước cần
rất nhiều sau chiến tranh
? Về công nghiệp Pháp mở thêm cơ sở
nào
- Nhà máy sợi Hải phòng, Nam Định …
? Để độc quyền ngoại thương Pháp đã
làm gì
- Đánh thuế nặng đối với hàng hóa nước
ngoài để hàng hóa của Pháp độc chiếm thị
trường
? Pháp đã đầu tư gì cho giao thông vận tải
? ? Tại sao Pháp lại đầu tư mạnh cho
GTVT?
- Việc khai thác thuộc địa được thuận lợi
hơn chứ không phải nhằm mục đích phát
triển kinh tế
I Chương trình khai thác lần hai của thực dân Pháp.
- Nguyên nhân:
+ Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, Pháp bị chiến tranh tàn phá nặng nề, nền kinh tế kiệt quệ -> Khai thác thuộc địa để bù đắp những thiệt hại
do chiến tranh gây ra
- Các chính sách:
+ Nông nghiệp: đầu tư vào đồn điền cao su, khai mỏ, tăng diện tích trồng cao su của cả nước
+ Công nghiệp: Chú trọng khai mỏ,
mở thêm nhiều cơ sở mới
+ Thương nghiệp: Pháp độc quyền, đánh thuế nặng với hàng hoá nhập khẩu
+ Giao thông vận tải đầu tư và phát triển thêm, đường sắt được nối liền nhiều đoạn
+ Ngân hàng Đông Dương: Pháp chỉ huy
Trang 3? Nhận xét của em về chương trình khai
thác thuộc địa lần hai của Pháp
? So sánh chính sách khai thác thuộc địa
lần thứ nhất với lần thứ hai của thực dân
Pháp?
- H/s thảo luận 3 phút
- Đại diện nhóm trình bày kết quả
? Pháp đã thi hành ở Việt Nam những thủ
đoạn chính trị như thế nào?
? Mục đích của thủ đoạn đó là gì
- Phục vụ cho công cuộc khai thác bóc lột
và củng cố bộ máy thống trị
? Về văn hoá giáo dục Pháp có thủ đoạn
gì ?
? Mục đích của các hành động này là gì?
- Lừa bịp, mị dân và làm cho nhân dân ta
không còn tập trung vào việc đấu tranh
giải phóng dân tộc
? Sách báo tuyên truyền với nội dung gì
- Nhảm nhí, lừa bịp, không lành mạnh
? Nhận xét của em về chính sách chính trị
văn hoá giáo dục của Pháp
? Tại sao sau chiến tranh thế giới thứ nhất
xã hội Việt Nam phân hoá
- Do chính sách khai thác bóc lột của
Pháp
? Giai cấp địa chủ phong kiến có những
thay đổi như thế nào ?
- Chúng chia nhau chiếm đoạt ruộng đất
nông dân
-> Hạn chế phát triển công nghiệp, tăng cường thủ đoạn bóc lột vơ vét
II Các chính sách chính trị, văn hoá, giáo dục.
- Chính trị: Chính sách chia để trị, thâu tóm mọi quyền hành, cấm đoán mọi quyền tự do dân chủ, thẳng tay đàn áp khủng bố
- Văn hoá giáo dục: Khuyến khích các hoạt động mê tín dị đoan, tệ nạn
xã hội, hạn chế mở trường học
-> Những chính sách thâm độc, xảo quyệt
III Xã hội Việt Nam phân hoá.
- Địa chủ phong kiến: Ngày càng câu kết chặt chẽ và làm tay sai cho Pháp,
áp bức bóc lột nhân dân Một bộ phận nhỏ có tinh thần yêu nước
- Giai cấp tư sản: Ra đời sau chiến tranh, phân hóa thành hai bộ phận:
Tư sản mại bản làm tay sai cho Pháp,
tư sản dân tộc ít nhiều có tinh thần dân tộc, dân chủ chống đế quốc
Trang 4? Cho biết những thay đổi của giai cấp tư
sản ?
- Kinh doanh riêng trở thành nhà tư sản
như Bạch Thái Bưởi
? Giai cấp tiểu tư sản được phân hoá như
thế nào
? Đời sống của giai cấp nông dân lúc này
ra sao?
- Họ bị đàn áp, tô thuế nặng nề, đi phu, đi
lính
Chủ tịch HCM khẳng định vai trò của
nhân dân trong đấu tranh:
“ Dễ trăm lần dân không cũng chịu
Khó vạn lần dân liệu cũng xong”
? Giai cấp công nhân ra đời vào thời gian
nào ? Đặc điểm của giai cấp công nhân
- Tập trung ở các khu công nghiệp, các
hầm mỏ và đồn điền
? Cho biết khả năng CM của các giai cấp
trong xã hội Việt Nam
? Tại sao công nhân lại là giai cấp nắm
quyền lãnh đạo cách mạng VN?
- Giai cấp tiên tiến nhất
- Họ có tinh thần đoàn kết và khả năng
giác ngộ cách mạng cao
phong kiến
- Tiểu tư sản thành thị: tăng nhanh về
số lượng, đời sống bấp bênh, bị chèn
ép, họ có tinh thần hăng hái cách mạng và là một lực lượng của cách mạng
- Nông dân: chiếm 90% dân số, họ bị thực dân, phong kiến áp bức Họ bị bần cùng hóa, đây là lực lượng đông đảo và hăng hái của cách mạng
- Giai cấp công nhân: ngày càng phát triển, bị áp bức bóc lột, có quan hệ gắn bó với nông dân, có truyền thống yêu nước
=> Công nhân là giai cấp nắm quyền lãnh đạo CM
4 Củng cố – dặn dò: (2’)
? Dựa vào lược đồ hình 27 – tr56 trình bày chương trình khai thác Việt Nam
lần thứ hai của thực dân Pháp tập trung vào những nguồn lợi nào
* Dặn dò:
- Học thuộc bài, trả lời câu hỏi sgk
- Làm bài tập 2 - tr58
Trang 5- Chuẩn bị bài 15 – tr59: Phong trào cách mạng Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất