- Tiến trình xâm lược của thực dân Pháp; cuộc đấu tranh chống xâm lược của nhân dân ta; nguyên nhân thắng lợi của công cuộc giữ nước cuối thế kỉ XIX.. - Đặc điểm diển biến cơ bản của pho
Trang 1BÀI 31
ÔN TẬP LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1858
ĐẾN NĂM 1918
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1.Kiến thức: Giúp học sinh củng cố những kiến thức cơ bản về:
- Lịch sử dân tộc thời kì giữa thé kỉ XIX cho đến chiến tranh thế giới thứ nhất
- Tiến trình xâm lược của thực dân Pháp; cuộc đấu tranh chống xâm lược của nhân dân ta; nguyên nhân thắng lợi của công cuộc giữ nước cuối thế kỉ XIX
- Đặc điểm diển biến cơ bản của phong trào đấu tranh vũ trang trong phạm trù phong kiến (1885-1896)
- Bước chuyển biến của phong trào yêu nước dầu thế kỉ XX
2.Tư tưởng: Giúp HS:
- Củng cố lòng yêu nước, ý chí căm thù giặc
- Trân trọng các tấm gương anh dũng vì dân, vì nước, noi gương, học tập cha anh
3.Kĩ năng :
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, nhận xét, đánh giá, tổng hợp trong việc học tập bộ môn Lịch sử
- Kĩ năng sử dụng bản đồ, tranh ảnh lịch sử để trả lời
- Biết tường thuật hoặc diễn giải một câu hỏi có liên quan đến tri thức lịch sử
II THIẾT BỊ, TÀI LIỆU:
- Bản đồ Việt Nam
- Tranh ảnh có liên quan đến lịch sử kinh tế, chính trị, xã hội Việt Nam giữa thế
kỉ XIX đến trước năm 1918
III HOẠT DỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Giới thiệu bài: Trong học kì II, chúng ta đã tìm hiểu lịch sử Việt Nam từ
1858 đến 1918 Trong bài này, chúng ta sẽ thống kê lại xem trong giai đoạn lịch sử
đã học có những sự kiện chính nào cần phải chú ý Nội dung chính của giai đoạn này
2 Bài mới:
Trước hết, GV chia HS làm 3 nhóm, hướng dẫn HS mỗi nhóm lập một bảng thống kê theo từng nội dung:
Bảng 1 Quá trình xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp và cuộc đấu tranh chống quân xâm lược của nhân dân ta.
Thời gian Quá trình xâm lược của thực dân
Pháp
Cuộc đấu tranh của nhân dân ta
1-9-1858 Pháp đánh bán đảo Sơn Trà Mở
màn cuộc xâm lược Việt Nam
Nhân dân ta đánh trả quyết liệt 2-1859 Pháp kéo vào Gia Định Quân ta chặn địch ở đây
Trang 22-1862 Pháp chiếm Gia Định, Định
Trường, Biên Hoà, Vĩnh Long
6-1862 Hiệp ước Nhân Tuất Pháp chiếm
ba tỉnh miền Đông Nam Kì
Nhân dân độc lập kháng chiến
6-1867 Pháp chiếm ba tỉnh miền Tây Nhân dân sáu tỉnh khởi nghĩa
20-11-1873
Pháp đánh thành Hà Nội Nhân dân tiếp tục chống Pháp
18-8-1883
Pháp đánh Huế Điều ước Hác-măng, Pa-tơ-nốt công nhận sự bảo
hộ của Pháp
Triều đình đầu hàng nhưng phong trào kháng chiến của nhân dân ta không chấm dứt
Bảng 2 Lập niên biểu về phong trào Cần Vương.
Thời gian Sự kiện
5-7-1885 Cuộc phản công của phái chủ chiến ở kinh thành Huế
13-7-1885 Vua Hàm Nghi ra Chiếu Cần Vương
1886-1887 Khởi nghĩa Ba Đình
1883-1892 Khởi nghĩa Bãi Sậy
1885-1895 Khởi nghĩa Hương Khê
Bảng 3: Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX (1918)
gia Phong trào
Đoong Du
(1905-1909)
Giành độc lập, xây dựng xã hội tiến bộ
Bạo động vũ tranh để giành độc lập Cầu viện Nhật Bản
Nhiểu thành phần nhưng chủ yếu là thanh niên yêu ước
Đông Kinh
nghĩa thục
(1907)
Giành độc lập, xây dựng xã hội tiến bộ
Truyền bá tư tưởng mới, vận động chấn hưng đất nước
Đông đảo nhân dân tham gia, nhiểu tầng lớp xã hội
Cuộc vận
động Duy
Tân ở Trung
Kì (1908)
Nâng cao trí thức tự cường để
đi đến giành độc lập
Mở trường, diễn thuyết, tuyên truyền đả phá phong tục lạc hậu,
bỏ cái cũ, học theo cái mới, cổ động việc mở mang công thương nghiệp
Đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia
Phong trào
chống thuế ở
Trung Kì
(1908)
Chống đi phu, chống sưu thuế
Từ đấu tranh hoà bình, phong trào dần thiên về xu thế bạo động
Đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, chủ yếu
là nông dân
Trang 3Sau khi hướng dẫn HS làm bảng xong, GV dựa trên các bảng đã chuẩn bị sẵn, đặt các câu hỏi cho HS trả lời nhằm làm cho HS nắm được những nội dung chính của Lịch sử Việt Nam từ 1858 đến 1918:
- Vì sao thực dân Pháp xâm lược Việt Nam ?
- Nguyên nhân làm cho nước ta trở thành thuộc địa của thực dân Pháp ?
(Lưu ý thái độ trách nhiệm của triều đình Huế trong việc để mất nước )
- Nhận xét chung về phong trào chống Pháp cuối thế kỉ XIX ?
- Những nét chính của phong trào Cần Vương : Nguyên nhân bùng nổ , diễn biến chính , kết của ,ý nghĩa của phong trào
- Những chuyển biến về kinh tế ,xã hội , tư tưởng trong phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỉ XX
- Nhận xét chung về phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX
- Bước đầu hoạt động cứu nước của Nguyễn Tất Thành Ý nghĩa của hoạt động
đó
3 Bài tập:
+ Lập bảng thống kê về các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương theo mẫu sau:
KHỞI
NGHĨA
THỜI GIAN
NGƯỜI LÃNH ĐẠO
ĐỊA BÀN HOẠT ĐỘNG
NGUYÊN NHÂN THẤT BẠI
Ý NGHĨA, BÀI HỌC
+ So sánh hai xu hướng cứu nước : Bạo động của Phan Bội Châu và cải cách của Phan Châu Trinh về chủ trương ,biện pháp khả năng thực hiện , tác dụng , hạn chế
+ Sưu tầm tài liệu , tranh ảnh về Bác Hồ thời niên thiếu ( Đặc biệt là quãng thời gian người ở Huế )