Mục tiêu: - Kiến thức: + Vào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX do chính quyền Mãn Thanh suy yếu, hèn nhát nên đất nước Trung Quốc rộng lớn có nền văn minh lâu đời, đã bị các nước đế quốc xâ
Trang 1Bài: 10 TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX - ĐẦU THẾ KỈ XX
A Mục tiêu:
- Kiến thức:
+ Vào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX do chính quyền Mãn Thanh suy yếu, hèn nhát nên đất nước Trung Quốc rộng lớn có nền văn minh lâu đời, đã bị các nước đế quốc xâu xé trở thành nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến
+ Các phong trào đấu tranh chống phong kiến và đế quốc diễn ra hết sức sôi nổi, tiêu biểu là cuộc vận động Duy Tân, phong trào Nghĩa Hoà Đoàn, chách mạng Tân Hợi, ý nghĩa lịc sử của các phong trào đó
-Thái độ : Có thái độ phê phán triều đại Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc trở
thành miếng mồi ngon cho các nước đế quốc xâu xé biểu lộ sự cảm thông, khâm phục nhân dân Trung Quốc trong cuộc đấu tranh chống đế quốc đặc biệt là cuộc cách mạng Tân Hợi và vai trò của Tôn Trung Sơn
- Kỹ năng : Bước đầu nhận xét, đánh giá trách nhiệm của triều đình phong kiến
Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc rơi vào tay đế quốc Biết đọc kênh hình và
sử dụng bản đồ Trung Quốc để trình bày các sự kiện tiêu biểu của phong trào
B Phương tiện dạy học:
- Bản đồ Trung Quốc trước sự xâm lược của các nước đế quốc
- Lược đồ " Phong trào nghĩa Hoà Đàn "
C Phương pháp:
- Thảo luận, trực quan , phân tích
D.Tiến trình dạy học :
I Ổn định tổ chức: (1’)
II Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Trình bày hậu quả sự xâm lược và chính sách thống trị của thực dân Anh đối
với Ấn Độ?
III Bài mới: (35’)
Giới thiệu bài mới: Là 1 nước rộng lớn, đông dân cư (chiếm 1/4 diện tích
châu Á, 1/5 dân số thế giới) Cuối thế kỷ 19, TQ đã bị các nước tư bản phương tây xâu xé, xâm lược Tại sao như vậy? Phong trào đấu tranh GPDT của nhân dân TQ
đã diển ra như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt động 1: (10’)
GV: Sử dụng bản đồ Trung Quốc thế kỉ XIX giới
thiệu điều kiện tự nhiên
? Em nêu nhận xét tình hình Trung Quốc cuối thế kỉ
XIX (Lĩnh vực kinh tế , chính trị )?
- Giàu tài nguyên thiên nhiên
- Đông dân
- Chính quyền phong kiến thối nát
? Trước tình hình đó các nước tư bản có âm mưu
gì?
- 1840-1842 Anh gây ra cuộc chiến tranh thuốc
phiện mở đầu quá trình các nước đế quốc xâu xé
Trung Quốc
? Tại sao gọi là chiến tranh thuốc phiện ?
HS: Thuốc phiện là món hàng đem lại nhiều lợi
nhuận nhất cho thương nhân người Anh .Thuốc
phiện nhập lậu vào Trung Quốc gây nên những tai
hại về kinh tế ,xã hội Lâm Tắc Từ ra lệnh tịch thu
và tiêu huỷ toàn bộ thuốc phiện Điều đó khiến cho
người Anh rất căm tức, vin vào cớ bị thiệt hại ,Anh
gây chiến tranh với Trung Quốc
GV: Nêu tác hại của thuốc phiện -Liên hệ với tình
hình hiện nay
? Sau cuộc chiến tranh này ,tình hình Trung Quốc
như thế nào?
- Trung Quốc trở thành nước nửa thuộc địa nửa
phong kiến
GV hướng dẫn HS đọc kênh hình 42: Đây là bức
tranh biếm hoạ phản ánh việc Trung Quốc dần dần
trở trành thị trường béo bở ,tranh giành của các
nước đế quốc, Trung Quốc được ví như chiếc bánh
ngọt khổng lồ nhưng không một quốc gia nào nuốt
được Cái bánh chia sáu ,trên có ghi dòng chữ
"Trung Quốc, Mãn Châu, Triều Tiên" Ngồi xung
quanh là 6 người với những chiếc nĩa nhọn hoắt
trong tay
Kể từ trái sang phải là:
I Trung Quốc bị các nước đế quốc chia xẻ.
- Cuối thế kỉ XIX Trung Quốc là
một nước: Giàu tài nguyên thiên nhiên, đông dân, chính quyền phong kiến thối nát
- Năm 1840 thực dân Anh gây ra cuộc chiến tranh thuốc phiện mở đầu quá trình xâm chiếm Trung Quốc
=> Các nước đế quốc xâu xé Trung Quốc
Trung quốc trở thành nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến
Trang 3- Hoàng đế Đức; TT Pháp; Nga Hoàng ; Nhật
Hoàng: TT Mĩ ; Thủ tướng Anh
GV giải thích thuật ngữ '' Nửa thuộc địa,nửa
phong kiến" Là : Thực chất là thuộc địa nhưng chế
độ phong kiến được duy trì để làm tay sai cho thực
dân
? Trước nguy cơ xâm lược của các nước đế quốc và
sự hèn yếu của triều đình Mãn Thanh nhân dân
Trung Quốc có thái độ như thế nào?
- Phong trào đấu tranh của nhân dân nổ ra mạnh mẽ
chống đế quốc và phong kiến
* Hoạt động 2: (15’)
? Hãy nêu các phong trào đấu tranh tiêu biểu của
nhân dân Trung Quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ
XX?
GV hướng dẫn hs lập niên biểu
-Làm lung lay trật tự nền tảng phong kiến, mở đường cho trào lưu tư tưởng mới xâm nhập vào Trung Quốc.
1840-1842 Cuộc
kháng chiến chống Anh
- Thất bại
1851-1864 Phong trào
Thái Bình Thiên Quốc
- Thất bại
1898 Phong trào
Duy Tân
- Thất bại
1900 Phong trào
Nghĩa Hoà Đoàn
- Thất bại
* Hoạt động 3: (10’)
GV( chuyển tiếp): Sau các cuộc đấu tranh bị đành
áp phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc
không dừng lại mà vẫn tiếp tục
GV: Đầu thế kỉ XX giai cấp tư sản hình thành tập
hợp lực lượng đấu tranh Tiêu biểu là Tôn Trung
Sơn
GV: giới thiệu về Tôn Trung Sơn(1866-1925)
II Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thế
kỷ XIX đầu thế kỷ XX.
III Cách mạng Tân Hợi (1911):
- Tôn Trung Sơn (1866-1925) Tên là Văn; tự Đức Minh; hiệu Dật Tiên
- Tháng 8/1905 Trung Quốc đồng minh hội thành lập
Trang 4? Nêu hạt động tích cực của Tôn Trung Sơn?
- Thành lập Trung Quốc đồng minh hội, đề ra học
thuyết Tam dân
? Tổ chức của Đồng Minh Hội là tổ chức của giai
cấp nào?
- Là chính đảng đầu tiên của giai cấp tư sản
GV: Sử dụng lược đồ(H45 trang 61 SGK) tường
thuật diễn biến của cuộc cách mạng Tân Hợi
? Kết quả và ý nghĩa của cuộc cách mạng Tân Hợi?
HS: - Lật đổ chế độ phong kiến hơn 2000 năm tồn
tại
- Là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên ở Trung Quốc
Mở đường cho cách mạng tư sản phát triển ở
Trung Quốc
- Ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc
châu Á
- Cương lĩnh : Đánh đuổi triều Mãn Thanh khôi phục Trung Quốc
- 10/10/1911 Khởi nghĩa nổ ra ở
Vũ Xương thắng lợi lan khắp cả nước
- 29/12/1911 Chính phủ lâm thời được thành lập
- 2/1912 Viên Thế Khải lên làm tổng thống ,cách mạng kết thúc
* Kết quả:Lật đổ chế độ phong
kiến hơn 2000 năm tồn tại
* Ý nghĩa: Mở đường cho cách
mạng tư sản phát triển ở Trung Quốc
Là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên ở Trung Quốc
IV Củng cố: (3’)Trả lời các câu hỏi SGK.
V Dặn dò: (1’) Học bài và chuẩn bị bài sau " Cách mạng Đông Nam Á cuối thế
kỉ XIX đầu thế kỉ XX"
E Rút kinh nghiệm;
………
………
………