Kiến thức - Vào cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX do chính quyền Mãn Thanh suy yếu, hèn nhát nên đất nước Trung Quốc rộng lớn có nền văn minh lâu đời, đã bị các nước đế quốc xâu xé trở thành
Trang 1Bài 10 TRUNG QUỐC GIỮA THẾ KỈ XIX-ĐẦU THẾ KỈ XX
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Vào cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX do chính quyền Mãn Thanh suy yếu, hèn nhát nên đất nước
Trung Quốc rộng lớn có nền văn minh lâu đời, đã bị các nước đế quốc xâu xé trở thành nước
nửa thuộc địa, nửa phong kiến
- Các phong trào đấu tranh chống phong kiến và đế quốc diễn ra hết sức sôi nổi, tiêu biểu là
cuộc vận động Duy Tân, phong trào Nghĩa Hoà Đoàn, cách mạng Tân Hợi
2 Kĩ năng
Bước đầu nhận xét, đánh giá trách nhiệm của triều đình phong kiến Mãn Thanh trong việc để
Trung Quốc rơi vào tay đế quốc Biết sử dụng lược đồ để trình bày các sự kiện tiêu biểu
3 Tư tưởng
Có thái độ phê phán triều đại Mãn Thanh trong việc để Trung Quốc trở thành miếng mồi ngon
cho các nước đế quốc xâu xé biểu lộ sự cảm thông, khâm phục nhân dân Trung Quốc trong cuộc
đấu tranh chống đế quốc đặc biệt là cuộc cách mạng Tân Hợi và vai trò của Tôn Trung Sơn
II THIẾT BỊ
Lược đồ "Phong trào Nghĩa Hoà đoàn", “Cách mạng Tân Hợi”
III TIẾN TRÌNH DẠY-HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Nêu các phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ Các phong trào có ý
nghĩa như thế nào?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài mới
Là một đất nước rộng lớn, đông dân, cuối thế kỉ XIX, Trung Quốc đã bị các nước tư bản
phương Tây xâu xé, xâm lược Tại sao như vậy ? Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của
nhân dân Trung Quốc đã diễn ra như thế nào ? Chúng ta cùng giải đáp các vấn đề này qua nội
dung của bài
b Nội dung bài mới
Hoạt động 1: Cá nhân/Cả lớp
* Mức độ kiến thức cần đạt:
HS cần nắm được những nét chính về quá trình phân
chia, xâu xé Trung Quốc
* Tổ chức thực hiện:
GV: Sử dụng bản đồ Trung Quốc, giới thiệu khái quát
về Trung Quốc khi bước vào thời cận đại
GV: Các nước Đức, Anh, Pháp, Nga, Nhật đã xâu xé
Trung Quốc như thế nào ?
HS: Trả lời
HS xem hình 42.
Hoạt động 1: Cả lớp
* Mức độ kiến thức cần đạt:
HS cần nắm được những nét chính về phong trào đấu
tranh
I TRUNG QUỐC BỊ CÁC NƯỚC ĐẾ QUỐC CHIA XẺ
- Đến cuối thế kỉ XIX, các nước đế quốc Đức, Anh, Pháp, Nga, Nhật đã xâu xé chiếm nhiều vùng đất của Trung Quốc
II PHONG TRÀO ĐẤU TRANH CỦA NHÂN DÂN TRUNG QUỐC CUỐI THẾ KỈ XIX-ĐẦU THẾ KỈ XX
1 Nguyên nhân
Trang 2* Tổ chức thực hiện:
GV: Những nguyên nhân nào dẫn đến phong trào đấu
tranh của nhân dân Trung Quốc cuối thế kỉ XIX-đầu
thế kỉ XX ?
HS: Trả lời
GV: Trình bày vài nét về cuộc vận động Duy Tân
HS: Trả lời
HS quan sát H43 để tìm hiểu địa điểm diễn ra và diễn
biến của phong trào Nghĩa Hồ đồn
GV: Kết quả của phong trào ?
HS: Trả lời
Hoạt động 1: Cá nhân
* Mức độ kiến thức cần đạt:
HS cần nắm được về Tơn Trung Sơn
* Tổ chức thực hiện:
GV: Em biết gì về Tơn Trung Sơn ?
HS: Trả lời
Hoạt động 2: Cả lớp
* Mức độ kiến thức cần đạt:
HS cần nắm được nguyên nhân, diễn biến, ý nghĩa
của Cách mạng Tân Hợi
* Tổ chức thực hiện:
GV: Nguyên nhân của Cách mạng Tân Hợi ?
HS: Trả lời
GV: Sử dụng lược đồ H45 tường thuật diễn biến của
cuộc cách mạng Tân Hợi
GV: Ý nghĩa của cuộc cách mạng Tân Hợi ?
HS: Trả lời
GV sơ kết bài: Cuối thời Mãn Thanh, nước Trung
Hoa phong kiến dần dần suy yếu, bị các nước tư bản
chia nhau xâm chiếm Nhân dân Trung Hoa đã đấu
tranh địi duy tân đất nước và khởi nghĩa vũ trang
chống đế quốc, lật đổ phong kiến trong phong trào
Nghĩa Hồ đồn (1900) và Cách mạng Tân Hợi
(1911)
- Sự xâm lược của các nước đế quốc
- Thái độ thoả hiệp của triều đình Mãn Thanh
2 Các phong trào đấu tranh
- Phong trào nơng dân Thái bình Thiên quốc (1851-1864)
- Cuộc vận động Duy Tân (1898):
+ Người khởi xướng: Khang Hữu Vi, Lương Khải Siêu được vua Quang Tự ủng hộ
+ Kết quả: thất bại
- Phong trào nơng dân Nghĩa Hồ đồn:
+ Nêu cao khẩu hiệu chống đế quốc
+ Kết quả: thất bại
III CÁCH MẠNG TÂN HỢI (1911)
1 Tiểu sử Tơn Trung Sơn
- Tơn Trung Sơn (1866-1925), thành lập Trung Quốc
Đồng minh hội, đề ra Học thuyết Tam dân
2 Cách mạng Tân Hợi (1911)
a Nguyên nhân:
- 9/5/1911, chính quyền Mãn Thanh ra sắc lệnh
“Quốc hữu hố đường sắt”
b Diễn biến:
- 10/10/1911, Cách mạng bùng nổ và giành thắng lợi
ở Vũ Xương, lan sang tất cả các tỉnh miền Nam và miền Trung
- 29/12/1911, thành lập nước Trung Hoa Dân quốc
- 2/1912, Cách mạng Tân Hợi chấm dứt
c Ý nghĩa:
- Tạo điều kiện cho nền kinh tế tư bản chủ nghĩa ở Trung Quốc phát triển
- Aûnh hưởng lớn đến phong trào giải phĩng dân tộc
ở châu Á
4 Củng cố
HS lên bảng làm bài tập củng cố
5 Dặn dị
- Học bài cũ và làm bài tập
- Xem trước bài 11, trả lời các câu hỏi trong SGK