- Nội dung chủ yếu của hiệp ước và Hương ước 1874.Đây là hiệp ước thứ hai nhà Nguyễn ký với Pháp,từng bước đầu hàng Pháp mất lục tỉnh Nam Kỳ 2.Tư tưởng - Giáo dục cho học sinh trân trọng
Trang 1Bài 25:
KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
(1873-1884)
I.THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KỲ LẦN THỨ
NHẤT.CUỘC KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI VÀ CÁC
TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KÌ
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức: HS cần nắm
- Tình hình Việt Nam khi thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ 1867-1873
- Thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất 1873.Cuộc kháng chiến của nhân dân Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ 1873-1874
- Nội dung chủ yếu của hiệp ước và Hương ước 1874.Đây là hiệp ước thứ hai nhà Nguyễn ký với Pháp,từng bước đầu hàng Pháp (mất lục tỉnh Nam Kỳ)
2.Tư tưởng
- Giáo dục cho học sinh trân trọng và tôn kính những vị anh hùng dân tộc.Căm ghét bọn thực dân Pháp tham lam tàn bạo và những hành động nhu nhược của triều đình Huế
- Có những nhận xét đúng đắn về triều đình Huế (khi bàn về nguyên nhân mất nước)
3 Kỹ năng
- Rèn luyện kỷ năng sử dụng bản đồ,tường thuật những sự kiện lịch sử,phân tích và khái quát một số vấn đề lịch sử điển hình
II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Bản đồ hành chínhViệt Nam cuối thế kỷ XIX
- Bản đồ thực dân Pháp đánh Bắc kỳ lần thứ nhất
- Bản đồ chiến sự ở Hà Nội Năm 1873
III.NỘI DUNG BÀI MỚI
2 Kiểm tra bài cũ
- trình bày tóm lược cuộc kháng chiến chống pháp của nhân dân ở Nam kỳf 1858-1875
- Trình bày về cuộc khởi nghĩa Trương Đinh.
- Em hãy nêu một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu và các trung tâm kháng chiến ở Nam Kì
3.Bài mới: Giới thiệu bài mới đầu mục bài sgk
Cho học sinh đọc đoạn đầu mục 1
- Tại sao thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh miền
Tây Nam kì 1867-1873 chúng mới đánh Bắc
1.TÌNH HÌNH VIỆT NAM TRƯỚC KHI PHÁP ĐÁNH BẮC KỲ
Trang 2GVgiải thích cho học sinh hiểu
? Em hày trình bày tình hình Việt Nam
trước khi Pháp đánh Bắc kỳ.
TL: Dựa vào SGK
GV: giải thích thêm xây dựng bộ máy cai trị
? TDP đã dùng những biện pháo gì để ổn
định tình hình Nam kỳ.
TL: Dựa vào phần chữ nhỏ
? Trong khi Pháo chuẩn bị xâm lược mở
rộng xâm lược,chính sách đối nội,đối ngoại
của triều đình ra sao.
TL: Dựa SGK
GV: Kết luận:
Học sinh đọc mục 2 SGK
GV: Dùng bản đồ hành chính VN tk 19 để
minh hoạ quá trình bành trướng của Pháp
? Thực dân Pháp kéo quân ra Bắc trong
hoàn cảnh nào.
TL: Dựa vào SGK
GV: Giải thích thêm vụ Giăng-Đuy-Puy
? Chiến sự ở Bắc kỳ ra sao.
HS trả lời bằng bản đồ
? Sau khi chiếm thành Hà Nội,chiến sự ở
Bắc kỳ diễn ra như thế nào.
TL: Dựa sgk
? Tại sao quân triều đình ở Hà Nội đông
gấp nhiều lần quân địch mà không thắng
chúng.
TL: Vì quân triều đình không chủ động tấn
công địch.Trang thiết bị lạc hậu
Cho HS đọc SGK mục 3 và đặt câu hỏi
? Em hãy trình bày phong trào kháng chiến
a Thực dân Pháp
- Sau khi đánh chiếm xong 3 tỉnh miền Đông Nam kì,Pháp tiến hành thiết lập bộ máy cai trị làm
cơ sở chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam kì và Cam-pu-Chia
+ Biện pháp:
- Xây dựng bộ máy cai trị có tính chất quân sự
- Đẩy mạnh bóc lột tô thuế,cướp đạt ruộng đất của dân
- Mở trường đào tạo tay sai
b Triều đình nhà Nguyễn
- Tiếp tục chính sách đối nội,đối ngoại lỗi thời.Vơ vét tiền của dân
để ăn chơi và bồi thường chiến phí
- Kinh tế sa sút,binh lực suy yếu.Mâu thuẩn xã hội sâu sắc
- Tiếp tục thương lượng với Pháp
2 THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH CHIẾM BẮC KỲ LẦN THỨ NHẤT (1873)
a Nguyên nhân
- Sâu xa: Thực dân Pháp muốn bành trướng thế lực nhảy vào Tây nam Trung Quốc
- Trực tiếp: Pháp đem quân ra Bắc để giải quyết vụ Giăng-Đuy-Puy
b Diễn biến:
- Chiến sự tại Hà Nội
- Sáng ngày 20-11-1873,Pháp nổ súng đánh thành Hà Nội.Đến trưa thành Hà Nội thất thủ
- Thực dân Pháp mở rộng xâm lược Bắc Kỳ: chưa đầy một tháng
đã chiếm được: sgk
3.KHÁNG CHIẾN Ở HÀ NỘI
Trang 3của nhân dân Hà Nội 1873.
TL: SGK
? Trong thời kì này,quân và nhân dân hà
Nội đã lập nên chiến thắng điển hình nào.
TL: Đó là chiến thắng Cầu Giấy
? Em cho biết phong trào kháng chiến tại
các tỉnh Bắc kì trong thời gian này
(1873-1874)
TL: SGK
? Em cho biết nội dung của điều ước Giáp
Tuất 15-3-1874.
TL: SGK
? Tại sao nhà Nguyễn kí điều ước 1874.
GV: Hướng dẫn học sinh thảo luận nhóm
VÀ CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG BẮC KỲ (1873-1874).
a Tại Hà Nội
- Nhân dân sẵn sàng chiến đấu,ban đêm tập kích địch.Đốt cháy kho đạn của giặc
- Chặn đánh địch ở cửa ô Thanh
Hà (Ô Quang Chưởng)
- Tổ chức nghĩa hội được thành lập
b Tại các tỉnh Bắc kì
- Quân Pháp đi đến đâu cũng bị nhân dân đột kích,tập kích
- Điển hình là phong trào cha con ông Nguyễn Mậu Kiến (Thái Bình) và Phạm Văn Nghị (Nam Định)
c Điều ước 1874
* Nội dung:
- Quân Pháp rút khỏi Bắc Kì
- Nhà Nguyễn cắt 6 tỉnh Nam Kì cho Pháp
4 Củng cố
- Tại sao thực dân Pháp đánh Bắc kì 1873 ?
- Tại sao quân đội triều đình đông hơn Pháp nhiều lần mà vẫn bị thua ?
- Trình bày diễn biến chiến thắng Cầu Giấy lần thứ nhất
5.Dặn dò
Học bài ,làm bài tập,soạn bài mới bài 25 phần II dựa vào câu hỏi từng mục bài
-o0o -Bài 25: KHÁNG CHIẾN LAN RỘNG RA TOÀN QUỐC
(1873-1884)
II THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH BẮC KÌ LẦN THỨ
HAI.NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN
TRONG NHỮNG NĂM 1882-1884
I.MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức: HS cần nắm
Trang 4- Tại sao 1882,thực dân Pháp lại tiến đánh Bắc kì lần thứ hai.
- Nội dung của hiệp ước Hắc - Măng 1883 và hiệp ước Pa-tơ-nốt
- Trong quá trình thực dân Pháp xâm lược Việt Nam,Nhân dân kiến quyết kháng chiến tới cùng,triều đình mang nặng tư tưởng “ Chủ hoà” không vận động tổ chức nhân dân kháng chiến nên nưước ta đã rơi vào tay Pháp
2.Tư tưởng
- Giáo dục cho các em lòng yêu nước,trân trọng những chiến tích chống giặc của cha ông,tôn kính anh hùng dân tộc huy sinh vì nghĩa lớn: Nguyễn Tri Phương,Hoàng Diệu
3 Kỹ năng
- Rèn luyện kỷ năng sử dụng bản đồ,tường thuật những sự kiện lịch sử,phân tích và khái quát một số vấn đề lịch sử điển hình
II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Bản đồ hành chínhViệt Nam cuối thế kỷ XIX
- Bản đồ thực dân Pháp đánh Bắc kỳ lần thứ hai
- Bản đồ trận Cầu Giấy lần thứ hai
III.NỘI DUNG BÀI MỚI
2 Kiểm tra bài cũ
- Tại sao TDP chiếm gọn 6 tỉnh Nam kì năm 1867 mà năm 1873 mới đánh chiếm Bắc kì lần thứ nhất.
- Trình bày diễn biến trận Cầu Giấy lần thứII (21-12-1873)
- Nội dung cơ bản của điều ước Giáp Tuất (1874)
3.Bài mới: Giới thiệu bài mới đầu mục bài sgk
Cho học sinh đọc SGK mục 2
? Vì sao TDP đánh Bắc kì lần I (1873)
10 năm sau chúng mới dám đánh Bắc kì lần
thứ II (1882)
TL: GV hướng dẫn học sinh trả lời
? Em cho biết: TDP đánh Bắc kì đánh Bắc
kì lần thứ II trong hoàn cnhr nào.
T: SGK
? Em biết gì về tình hình nước Pháp đầu
thập kỉ 80.
GV: Hướng dẫn học sinh trả lời
1.THỰC DÂN PHÁP ĐÁNH CHIẾM BẮC KÌ LẦN THỨ HAI
a Hoàn cảnh
* Trong nước
- Sau điều ước 1874 dân chúng cả nước phản đối mạnh
- Nhiều cuộc khởi nghĩa bùng nổ,kinh tế suy kiệt,giặc cướp nổi khắp nơi
- Triều đình khước từ Duy tân,tình hình đất nước rối loạn
* Thực dân Pháp
- Pháp đang chuyển nhanh sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc
Trang 5? Em cho biết nguyên cơ trực tiếp TDP
đánh Bắc kì lần thứ hai.
GV: Dùng bản đồ TDP đánh Bắc kì lần thứ
hai để minh hạo vấn đề này
? Em hãy cho biết tình hình chiến sự tại
Hà Nội,khi TDP đánh Bắc kì lần thứ hai.
TL:Dựa lược đồ trình bày
? Sau khi thành Hà nội thất thủ,thái độ của
Triều đình Huế ra sao.
TL: SGK
? Hậu quả của thái độ lúng túng,nhu
nhược của triều đình Huế như thế nào
TL: dựa vào đoạn cuối mục 1 trả lời
? Phong trào kháng chiến của nhân dân
Hà Nội khi thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần
thứ hai ntn ?
TL: SGK
? Phong trào kháng chiến của nhân dân
các tỉnh Bắc kì phối hợp với quân triều đình
đánh Pháp ntn
TL: SGK
GV: Dùng bản đồ minh hoạ vấn đề này
? Em hãy trình bày trận Cầu Giấy lần thứ
hai.
? Sau khi chiến thắng Cầu Giấy lần thứ
hai,tình hình ta,địch như thế nào.
TL:
? Tại sao TDP không nhượng bộ triều đình
Huế,sau khi Ri-Vi-ơ chết tại trận Cầu Giấy
lần thứ hai.
TL: Vì tham vọng xâm lược của Pháp,chúng
quyết xâm chiếm toàn bộ nước ta
- Triều đình Huế nhu nhược,yếu hèn càng
thúc đẩy Pháp đánh mạnh hơn
Học sinh đọc SGK mục 3
GV: Dùng bản đồ kinh thành Huế giới thiệu
? Em hãy trình bày cuộc tấn công của thực
dân Pháp vào Thuận An.
- Nhu cầu xâm lược thuộc địa là thiết yếu
b Diễn Biến
- Nguyên cớ trực tiếp: TDP lấy cớ nhà Nguyễn vi phạm điều ước
1874 và giao thiệp với nhà Thanh
- Chiến Sự : SGK
2.NHÂN DÂN BẮC KÌ TIẾP TỤC KHÁNG CHIẾN
- Ở Hà Nội: SGK
- Phong trào kháng chiến của các tỉnh Bắc kì: SGK
- Quân ta lập chiến thắng Cầu Giấy lần thứ hai (19-5-1883),Ri-Vi-ơ bị giết
- Pháp định rýt chạy khỏi Hà Nội
và một số nơi
- Triều đình không có quyết tâm dựa vào dân chống Pháp
- Pháp quyết định tấn công Sơn Tây và Thuận An,buộc triều đình đầu hàng
3.HIỆP ƯỚC PA-TƠ-NỐT.NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN VIỆT NAM SỤP ĐỔ 1884
a Thực dân Pháp tấn công
Trang 6TL: SGK
? Em cho biết nội dung cơ bản của điều
ước Hắc-Măng.
TL: Dựa vào đoạn chữ nhỏ
? Điều ước Hắc-Măng dẫn đến hậu quả gì.
TL:
? Trước thái đọ phản kháng mạnh mẽ của
quần chúng nhân dân,TDP đã đối phó như
thế nào.
TL: SGK
? Tại sao hiệp ước Pa-Tơ-nốt được kí kết.
TL: giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời
? Em cho biết nội dung cơ bản của điều
ước Pa-tơ-nốt.
TL:
Thuận An
- Chiều ngày 18-8-1883 TDP tấn công dữ dội Thuận An
- 20-8-1883 Đổ bộ lên vùng này,triều đình hoảng hốt xin đình chiến và chấp nhận kí điều ước Hắc-măng
b Điều ước Hắc- Măng
* Nội dung:
- Triều đình chính thức thừa nhận quyền bảo hộ của Pháp
- Thu hẹp địa giới quản lí của triều đình(chỉ còn Trung kì)
- Quyền ngoại giao của Đại Nam
do Pháp nắm.Triều đình phải rút quân từ Bắc kì về Trung kì
* Hậu quả:
- Phong tràp kháng chiến của nhân dân lên mạnh
- Phe chủ chiến trong triều đình hình thành và hành động
c Điều ước Pa-tơ-nốt 6-6-1884
* Lí do kí
- Pháp muốn xoa dịu tình hình,chấm dứt vai trò nhà Thanh
ở Bắc kì
- Nhà Nguyễn chính thức đầu hàng TDP về mặt pháp lí
* Nội dung
Căn bản giống điều ước Hắc -Măng
- Sửa đổi địa giưói Trung kì,nhà Nguyễn chính thức đầu hàng TDP
- Từ đó trở đi,nước ta là nước thuộc địa nửa phong kiến
4 Củng cố
- Em cho biết nội dung cơ bản nhất của điều ước nhà Nguyễn kí với Pháp 1862-1884 ?
Trang 7GV: cho học sinh thảo luận nhóm kết luận: Đó chính là quá trình triều đình phong kiến nhà Nguyễn từng bước đầu hàng thực dân Pháp
- Nội dung cơ bản của điều ước Hắc-Măng và Pa-tơ-nốt
5.Dặn dò
Học bài ,làm bài tập,soạn bài mới bài 26 phần I dựa vào câu hỏi từng mục bài