Mục tiêu: - Kiến thức: Giúp HS nắm được các ý sau: + Nguyên nhân, diển biến, tính chất, ý nghĩa của cuộc cách mạng Hà Lan giữa TK XVI, cách mạng Anh giữa TK XVII,chiến tranh giành độc lậ
Trang 1Bài: 1 NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU
TIÊN
A Mục tiêu:
- Kiến thức: Giúp HS nắm được các ý sau:
+ Nguyên nhân, diển biến, tính chất, ý nghĩa của cuộc cách mạng Hà Lan giữa TK
XVI, cách mạng Anh giữa TK XVII,chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mĩ và việc thành lập Hợp chúng quốc Hoa Kì
+ Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm “ Cách mạng tư sản”
- Tư tưởng: Thông qua các sự kiện cụ thể, bồi dưỡng cho HS:
+ Nhận thức đúng đắn vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng
+ Nhận thấy CNTB có mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế
độ phong kiến
- Kĩ năng:
+ Rèn luyện kỉ năng sử dụng bản đồ, tranh ảnh; độc lập làm việc để giải quyết vấn
đề, đặc biệt là câu hỏi và các bài tập trong sgk
B Chuẩn bị:
+ Lược đồ, tranh ảnh có liên quan
C Phương pháp :
+ Nêu vấn đề, trực quan, thảo luận, tường thuật
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức : (1’) BCS báo cáo tình hình của lớp
II Kiểm tra bài cũ: (2’)Kiểm tra sách vở đồ dùng học tập, giới thiệu chương
trình
III Bài mới: (39’)
*
Giới thiệu bài : GV: Các em đã tìm hiểu về xã hội phong kiến trong chương
trình lịch sử lớp 7 Những mâu thuẫn gay gắt giữa các tầng lớp mới ( tư sản và các
tầng lớp nhân dân) với chế độ phong kiến trong lòng xã hội phong kiến đã suy yếu
đòi hỏi phải được giải quyết bằng một cuộc cách mạng tư sản là tất yếu Vậy các
cuộc cách mạng tư sản đầu tiên đã diễn ra như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu nội
dung của bài hôm nay…
Hoạt động của thầy và trò
* Hoạt động 1: (7’)
HS: tìm hiểu nội dung mục1/I
- GV: Giới thiệu mốc mở đầu lịch sử thế giới cận đại bằng
cuộc cách mạng tư sản đầu tiên, cách mạng tư sản Hà Lan
Nội dung ghi bảng
I Sự biến đổi kinh tế,
xã hội Tây Âu trong các TK XV – XVII, cách mạng Hà Lan TK
Trang 2năm 1566 đến cuộc cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
? Vào đầu TK XV kinh tế Tây Âu có những biến đổi như
thế nào?(nền sản xuất mới ra đời và phát triển trong lòng
XHPK đã bị suy yếu và bị phong kiến kìm hãm.)
? Nêu những biểu hiện mới về kinh tế, xã hội của Tây Âu?
(xuất hiện các công trường thủ công, trung tâm buôn bán
và ngân hàng, hình thành giai cấp mới đó là tư sản và vô
sản.)
Thảo luận: ? Hệ quả của sự biến đổi xã hội, vì sao có sự
biến đổi đó? - Từng nhóm thảo luận, báo cáo kết quả, góp
ý bổ sung
GV: Chuẩn xác kiến thức( Mâu thuẫn giai cấp dẫn đến đấu
tranh Giai cấp tư sản đại diện cho phương thức sản xuất
mới, có thế lực về kinh tế nhưng không có địa vị về chính
trị từ đó dẫn đến mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và phong
kiến → phong trào Văn hoá Phục Hưng, Phong trào Cải
cách Tôn giáo mâu thuẫn đó ngày càng gay gắt và là
nguyên nhân của cuộc cách mạng tư sản
GV: Chỉ trên lược đồ vùng đất Nê - déc - lan có nền kinh
tế CNTB phát triển mạnh nhưng do phong kiến Tây Ban
Nha thống trị đã kìm hãm sự phát triển này
* Hoạt động 2: (7’)Tìm hiểu mục 2/I
GV: Trình bày diển biến theo SGK(trang 4)
? Cách mạng Hà Lan diển ra dưới hình thức nào? ( Đấu
tranh giải phóng dân tộc)
N thảo luận: ? Vì sao cách mạng Hà Lan TKXVI được
xem là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới?( Cách
mạng đã đánh đổ phong kiến (ngoại bang) thành lập nước
cộng hoà xây dựng xã hội mới tiến bộ hơn)
* Hoạt đông 3 : (10’)Tìm hiểu mục 1/II
GV: Dùng lược đồ chỉ vị trí nước Anh và những vùng kinh
tế TBCN phát triển
? Nêu biểu hiện sự phát triển của CNTB ở Anh? ( HS dựa
vào SGK trang 4, 5 – xuất hiện các công trường thủ công
kinh tế hàng hoá phát triển, nhiều trung tâm công nghiệp,
thương mại, tài chính
? Kinh tế TBCN phát triển đem lại hệ quả gì?( Làm thay đổi
thành phần xã hội: Xuất hiện tầng lớp quí tộc mới và tư sản;
nông dân bị bần cùng hoá
GV: Giải thích thuật ngữ quí tộc mới và vị trí tính chất của
XVI.
1 Một nền sản xuất mới ra đời.
a Kinh tế :
- Nền sản xuất TBCN ra đời: Các công trường thủ công, buôn bán phát triển
b Xã hội: Hình thành
hai giai cấp mới: tư sản
và vô sản
2 Cách mạng Hà Lan
TK XVII
a Nguyên nhân :
phong kiến Tây Ban Nha kìm hãm sự phát triển của nền sản xuất TBCN
ở Nê đéc lan
b Diển biến: (SGK)
c Kết quả: Hà Lan được
giải phóng, tạo điều kiện cho CNTB phát triển
* Là cuộc cách mạng tư
sản đầu tiên.
II Cách mạng Anh giữa TK XVII.
1 Sự phát triển của CNTB ở Anh.
a Kinh tế:
- Kinh tế TBCN phát triển mạnh
b Xã hội: Xuất hiện các
tầng lớp mới: quí tộc mới và tư sản
- Mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt →bùng nổ
Trang 3tầng lớp này.
GV: Kể chuyện rào đất cướp ruộng ở Anh, đây là thời kì
“Cừu ăn thịt người”
? Vì sao nông dân phải bỏ quê hương đi nơi khác sinh sống?
(nông dân bị mất ruộng đất, bị bần cùng hoá)
* Hoạt động 4 : (10’) HS tìm hiểu nội dung mục2/II
? Nêu những mâu thuẫn chính trong lòng xã hội Anh? ( vua,
địa chủ phong kiến mâu thuẫn với quí tộc mới, tư sản, nhân
dân lao động.)
GV: Những mâu thuẫn xã hội ngày càng gắt là nguyên nhân
bùng nổ cách mạng Anh
GV: Sử dụng lược đồ và hình 2 SGK để trình bày diễn biến
của cách mạng qua hai giai đoạn Chủ yếu là so sánh giữa lực
lượng của nhà vua với quốc hội qua vùng đất chiếm giữ
? Việc xử tử vua Sác- lơ I có ý nghĩa như thế nào?(chấm dứt
chế độ quân chủ ở Anh Đồng thời đánh dấu sự sụp đổ của
chế độ phong kiến, thắng lợi của CNTB
? Tại sao vua Sác-lơ I bị xử tử, cách mạng Anh vẫn chưa
chấm dứt? (vua bị xử tử, Anh trở thành nước cộng hoà, cách
mạng đạt đến đỉnh cao, cách mạng chưa chấm dứt vì quần
chúng chưa đạt được quyền lợi gì, muốn đẩy cách mạng đi xa
hơn nữa và đề ra yêu sách của mình nhưng cuối cùng bị chế
độ cộng hoà đàn áp dã man)
? Quí tộc mới có vai trò như thế nào đối với cách mạng Anh(
vừa tham gia lãnh đạo cách mạng vừa tìm cách hạn chế cách
mạng vừa tìm cdách hạn chế cách mạng cho phù hợp với
quyền lợi của mình )
? Vì sao sau cuộc đảo chính năm 1688, Anh trở thành nước
quân chủ lập hiến? GV: giải thích khái niệm quân chủ lập
hiến
Hoạt động 5: (5’)HS tìm hiểu ý nghĩa.
Thảo luận: ? Mục tiêu cuộc cách mạng? Ai là người lãnh
đạo cách mạng? Tại sao cách mạng Anh là cuộc cách mạng
không triệt để?
GV:(nhấn mạnh) lãnh đạo cách mạng là liên minh tư sản,
quí tộc mới, nên nhiều tàn dư phong kiến không bị xoá bỏ,
nông dân không được chia ruộng đất mà còn tiếp tục bị
chiếm và đẩy đến chỗ phá sản hoàn toàn
cách mạng
2 Tiến trình cách mạng
a Giai đoạn I ( 1642 – 1648)
- Nộị chiến bùng nổ tháng 8 – 1642
- Năm 1648 quân đội nhà vua bại trận
b Giai đoạn II( 1649 – 1688)
- Vua Sác-lơ I bị xử tử
- Anh trở thành nước cộng hoà CMTS đạt đến đỉnh cao
- Năm 1688, quốc hội tiến hành đảo chính → chế độ quân chủ lập hiến
ra đời
3 Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Anh giữa TK XVII.
- CNTB được xác lập
- Nền kinh tế TBCN phát triển và thoát khỏi sự thống trị của chế độ phong kiến
IV.Củng cố: (3’)
Trang 4? Vì sao cách mạng Hà Lan ở TK XVI được xem là cuộc cách mạng tư sản đầu
tiên trên thế giới? Cách mạng Hà Lan có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
? Nước Anh đầu TK XVII có những mâu thuẫn sau đây, theo em mâu thuẫn nào là
gay gắt nhất
A Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, quí tộc
B Mâu thuẫn giữa công nhân với tư sản
C Mâu thuẫn giữa quí tộc mới, tư sản với chế độ quân chủ chuyên chế
? Với mâu thuẫn xã hội như vậy thì điều gì sẽ xảy ra?
V Dặn dò: (1’) Học bài cũ, đọc và nghiên cứu lại bài đã học.Làm bài tập:Lập niên
biểu cuộc cách mạng tư sản Anh TK XVII theo mẫu
6 – 1642
1648
Ngày 30 - 1 – 1649
1688
- Chuẩn bị bài sau: phần III “ Chiến tranh giành độc lập ” ( nghiên cứu trả lời các câu hỏi SGK)
E Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
Bài: 1 NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN (TT) A Mục tiêu : - Kiến thức: + Giúp HS nắm được các ý sau: nguyên nhân, diễn biến, tính chất, ý nghĩa lịch sử cuộc chiến tranh giành độc lập ở 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ và việc thành lập Hợp chủng quốc Hoa Kỳ - Tư tưởng: + HS nhận thấy được CNTB có mặt tiến bộ, song vẫn là chế độ bóc lột thay thế cho chế độ phong kiến - Kĩ Năng: + Độc lập làm việc để giải quyết vấn đề
B Chuẩn bị:
Trang 5- Lược đồ, tranh ảnh có liên quan
C Phương pháp: Tường thuật, phân tích, đàm thoại, trắc nghiệm
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức : (1’)BCS báo cáo tình hình của lớp
II Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Hãy nêu những biểu hiện mới về kinh tế xã hội Tây Âu trong các TK XV –
XVII?
? cuộc các mạng tư sản Anh có ý nghĩa như thế nào? Vì sao gọi cuộc cách
mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng chưa triệt để?
*Trả lời : - Nền kinh tế có sự thành lập các xưởng sản xuất như dệt vải luyện
kim nấu đường có thuê mướn nhân công Nhiều thành thị trở thành trung tâm sản xuất và buôn bán Các ngân hàng thành lập Đó là nền kinh tế tư bản chủ nghĩa
- Ý nghĩa: Mở đường cho CNTB phát triển mạnh mẽ hơn,đem lại thắng lợi cho giai cấp tư bản và quí tộc mới nhưng quyền lợi của nhân dân lao động không được đáp ứng
- Cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng chưa triệt để vì chỉ đem lại
quyền lợi cho giai cấp tư sản còn quyền lợi của nhân dân lao động chưa được đáp ứng
III Bài mới: (35’)
*Giới thiệu bài: Sau khi Cô-lôm-bô tìm ra châu Mĩ, người Anh đã chiếm
Bắc Mĩ, lập ra 13 thuộc địa Thế kỉ XVIII đã nổ ra cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa đó.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt động 1: (10’) HS tìm hiểu mục 1/III
? Nêu vài nét về sự xâm nhập và thành lập các thuộc địa
của Anh ở Bắc Mĩ?
GV đến giữ TK XVIII kinh tế 13 thuộc địa phảt triển theo
hướng TBCN Dùng lược đồ giới thiệu vị trí 13 thuộc địa
đó
? Vì sao mâu thuẫn giữa thuộc địa và chính quốc nảy sinh?
( thực dân Anh tìm cách ngăn cản sự phát triển của nền
kinh tế công thương nghiệp )
GV Mâu thuẫn thuộc địa và chính quốc dẫn đến chiến
tranh
* Hoạt động 2: (15’)Tìm hiểu mục 2/III
III Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ:
1.Tình hình các thuộc địa Nguyên nhân của cuộc chiến tranh:
a Tình hình các thuộc địa:
13 thuộc địa sớm phát triển theo con đường TBCN
b Nguyên nhân của chiến tranh:
Mâu thuẫn giữa thuộc địa
và chính quốc
2 Diển biến của cuộc
Trang 6? Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc chiến tranh (đó là sự
kiện Bô-xtơn)
GV dùng lược đồ chỉ vị trí xảy ra sự kiện và trình bày tiếp
từ ngày 5-9 đến ngày26-10-1774 hội nghị Phi-la-đen-phi-a
→ chiến tranh bùng nổ
HS xem H4 sgk GV giới thiệu thêm về Giooc-giơ
Oa-sinh-tơn
HS đọc “Tuyên ngôn Độc lập” sgk
N thảo luận những điểm chính trong Tuyên ngôn Độc lập
của nước Mĩ? Tính chất tiến bộ của tuyên ngôn thể hiện ở
những điểm nào?
GV nhấn mạnh: Những điểm chính trong tuyên ngôn đó là:
Mọi người có quyền bình đẳng, khẳng định quyền tư hữu
tài sản, duy trì chế độ nô lệ và bóc lột công nhân
? Ở Mĩ nhân dân có hưởng được những quyền nêu trong
Tuyên ngôn không?( không, các quyền đó chỉ áp dụng cho
những người có của và da trắng)
GV ngày 4-7 được lấy làm ngày quốc khánh của nước Mĩ.
GV dựa trên lược đó trình bày tiếp chiến sự đến việc kí
hiệp ước Vec-xai
? Nội dung chính của hiệp ước Vec-xai?
* Hoạt đông 3: (10’)Tìm hiểu mục 3/III
? Cuộc chiến tranh giành độc lập đã đem lại kết quả gì?(13
thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ được độc lập, một nước cộng hoà
tư sản ra đời
GV năm 1787 Hiến pháp được ban hành.
? Nêu nội dung chính của Hiến pháp 1787? ( chỉ có người
da trắng có tài sản mới có quyền về chính trị )
N thảo luận ? Vì sao gọi cuộc chiến tranh giành độc lập
này là cuộc cách mạng tư sản?( mục tiêu: giành độc lập,
ngoài ra chiến tranh còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự
phát triển của CNTB ở Bắc Mĩ → thực chất là cuộc cách
mạng tư sản
chiến tranh:
- 12-1773sự kiện Bô-xtơn
- Tháng 9 đến tháng
10-1774 hội nghị Phi-la-đen-phi-a
- 4-1775 chiến tranh bùng
nổ, chỉ huy của nghĩa quân
là Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn
- Ngày 4-7-1776, Tuyên ngôn Độc lập ra đời: xác định quyền con người và quyền độc lập của các thuộc địa
- Quân khởi nghĩa thắng nhiều trận lớn
- Hiệp ước Véc-xai năm
1773 công nhận nền độc lập của 13 thuộc địa
3, Kết quả và ý nghĩa cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.
- Anh thừa nhận độc lập của các thuộc địa - một nước cộng hòa tư sản được thành lập( nước Mĩ)
- Mở đường cho kinhtế TBCN phát triển mạnh mẽ Đây là cuộc cách mạng tư sản
IV.Củng cố: (3’)? Nguyên nhân dẫn tới các cuộc cách mạng tư sản?
? Vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng tư sản?
? Ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản?
V Dặn dò: (1’)Học bài cũ và làm bài tập sau:
? Nhà nước Hoa Kì tồn tại dưới hình thức nào?
Trang 7- Lập niên biểu chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc đia Anh ở Bắc Mĩ
12-1773
Ngày 5-9 đến ngày 26-10-1774
4-1775
4-7-1776
17-10-1777
1783
- Chuẩn bị bài sau: soạn bài “ Cách mạng tư sản Pháp”.Phần I và II
E Rút kinh nghiệm:
………