Giáo án Lịch sử 7 bài 15: Sự phát triển kinh tế và văn hóa thời Trần

Bài 15SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN I- Mục tiêu bài học 1.. Về kiến thức: Giúp HS hiểu được: - Tình hình phát triển kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp thờ

Trang 1

Bài 15

SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN

I- Mục tiêu bài học

1 Về kiến thức: Giúp HS hiểu được:

- Tình hình phát triển kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Trần

- Sự phân hoá xã hội ở thời Trần sâu sắc hơn so với thời Lý

2 Về tư tưởng

Bồi dưỡng lòng biết ơn tổ tiên, lòng tự hào dân tộc, ý thức vượt khó vươn lên

3 Về kĩ năng

- Giúp HS nâng cao phương pháp so sánh, đối chiếu lịch sử

II- Chuẩn bị

- Tranh ảnh đồ gốm thời Trần.

- Bảng phụ: Sơ đồ phân hoá xã hội thời Trần.

III- Tiến trình dạy học

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

Em hãy nêu nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của ba lần chiến thắng quân xâm lược Mông - Nguyên ?

Lớp

7 1 : Lớp

7 2 :

3 Dạy bài mới

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản

- Sau chiến tranh nhà Trần đã làm

những gì để phát triển kinh tế nông

nghiệp ?

- Kết quả như thế nào ?

I- sự phát triển kinh tế.

1 Tình hình kinh tế sau chiến tranh

* Mục tiêu : HS nắm được tình hình

nông nghiệp- thủ công nghiệp- thương nghiệp thời Trần.

a Nông nghiệp:

- Khuyến khích sản xuất

- Mở rộng diện tích trồng trọt

-> Nông nghiệp được phục hồi và phát triển

- Ruộng tư ngày càng nhiều Nhưng ruộng công làng xã vẫn là chủ yếu

Trang 2

- Tình hình thủ công nghiệp như thế

nào? Giải thích tại sao ?

- Tình hình thương nghiệp sau chiến

tranh như thế nào ?

- Em có biết thời Trần trong xã hội có

những tầng lớp nào ?

- Hãy vẽ sơ đồ phân hoá xã hội thời

Trần?

(GV giới thiệu qua bảng phụ)

b Thủ công nghiệp: Rất phát triển

Do: Nhà nước trực tiếp quản lí, gồm nhiều ngành nghề khác nhau

- Các sản phẩm làm ra ngày càng nhiều, trình độ kĩ thuật ngày càng cao

(Hướng dẫn HS quan sát hình 35-36 SGK)

- Các ngành nghề thủ công trong nhân dân cũng phát triển mạnh: Đóng thuyền lớn đi biển, chế tạo súng lớn

c Thương nghiệp:

- Việc trao đổi, buôn bán trong nước và các thương nhân nước ngoài được đẩy mạnh

- Nhiều trung tâm kinh tế được mở rộng trong cả nước: Thăng Long, Vân Đồn

2 Tình hình xã hội sau chiến tranh

* Mục tiêu : HS nắm được tình hình xã

hội thời Trần.

(Gọi HS đọc SGK)

VUA Vương hầu, quý tộc

Th ngống trị

Địa chủ, quan lại

Thợ thủ công, Thương nhân

B trị ị

Nông dân

Tá điền

Nông nô, nô tì

4 Củng cố bài

Trang 3

Em hãy nêu những thành tựu nổi bật của nước ta thời Trần ở các lĩnh vực: Văn học, giáo dục, khoa học - kĩ thuật, kiến trúc, điêu khắc ?

IV- Bài tập - Dặn dò

1 Bài tập

Theo em tại sao nhà Trần đã đạt được những thành tựu to lớn trên ?

Gợi ý: Đất nước yên bình

Sự nỗ lực của nhân dân

2 Dặn dò

- Học bài cũ, làm bài tập

- Chuẩn bị mục II

V-

Rút kinh nghiệm:

Bài 15

SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ THỜI TRẦN

(tiếp theo)

I- Mục tiêu bài học

1 Về kiến thức: Giúp HS hiểu được:

- Những thành tựu văn hóa to lớn của nhân dân ta thời Trần

2 Về tư tưởng

Bồi dưỡng lòng biết ơn tổ tiên, lòng tự hào dân tộc, ý thức gìn giữ, bảo vệ văn hóa truyền thống của dân tộc

3 Về kĩ năng

- Giúp HS nâng cao phương pháp so sánh, đối chiếu lịch sử

II- Chuẩn bị

- Giáo án điện tử (hỗ trợ về hình ảnh)

III- Tiến trình dạy học

1 Ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ.

Em hãy nêu tình hình kinh tế nông nghiệp thời Trần ?

3 Dạy bài mới

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản

II- Sự phát triển văn hoá.

Trang 4

- Kể tên những tín ngưỡng cổ truyền

mà em biết ?

- Tình hình Phật Giáo, Nho Giáo như

thế nào ?

- Nêu những phong tục, tập quán của

nhân dân ta mà em biết ?

- Đánh giá của em về đời sống văn hoá

thời Trần ?

- Văn học thời Trần có đặc điểm gì ?

- Hãy kể tên một số tác giả, tác phẩm

mà em biết, đã học ?

- Giáo dục thời Trần có gì khác với giáo

dục thời Lý ?

- Nêu những thành tựu khoa học - kĩ

thuật thời Trần ?

1 Đời sống văn hoá

* Mục tiêu : HS nắm được những nét

chính về tình hình sinh hoạt văn hoá thời Trần.

- Các tín ngưỡng cổ truyền phổ biến trong nhân dân: Thờ cúng tổ tiên, các anh hùng có công với nước,

- Cả Đạo Phật và Nho Giáo đều phát triển Nho Giáo được phát triển mạnh do nhu cầu xây dựng bộ máy nhà nước

- Các loại hình văn hoá dân gian: ca hát, nhảy múa, đ ược phổ biến

- Tập quán sống giản dị: đi chân đất, tóc cắt ngắn, quần áo đơn giản (áo tứ thân)

=> Các hoạt động văn hoá phong phú,

đa dạng, mang đậm tính dân tộc

2 Văn học

* Mục tiêu : HS nắm được tình hình

văn học thời Trần.

- Phong phú, đa đạng, chứa đựng lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc:

+ Văn học chữ Hán

+ Văn học chữ Nôm

- Trần Quốc Tuấn: “Hịch tướng sĩ”.

- Trần Quang Khải: “Phò giá về kinh”.

- Trương Hán Siêu: “Phú sông Bạch Đằng”.

3 Giáo dục và khoa học kĩ thuật.

* Mục tiêu : HS nắm được một vài nét

về tình hình giáo dục và khoa học- kỹ thuật thời Trần.

- Giáo dục: Trường học mở ra ngày càng nhiều, các kì thi dược tổ chức thường xuyên (7 năm)

- Lập Quốc Sử Viện (viết sử)

(Năm 1272 “Đại Việt sử kí ” - Lê Văn

Hưu)

Trang 5

- Em có biết thời Trần có những công

trình kiến trúc nào ?

- Khoa học kĩ thuật:

+ Quân sự:

“Binh thư yếu lược” (Trần Quốc Tuấn).

Súng thần cơ (Hồ Nguyên Trừng)

+ Y học: Tuệ Tĩnh

+ Thiên văn học: Đặng Lộ

Trần Nguyên Đán

4 Nghệ thuật, kiến trúc và điêu khắc.

* Mục tiêu : HS nắm được một số công

trình nghệ thuật, kiến trúc và điêu khắc.

- Nhiều công trình kiến trúc có giá trị: Tháp Phổ Minh, Thành Tây Đô,

- Nghệ thuật: Chạm khắc tinh tế,