Về kiến thức: Giúp HS nắm được: - Những nét chính về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn - từ chỗ bị động đối phó với quân Minh ban đầu đến thời kì chủ động tiến công giải phóng đất nước.. I- thời k
Trang 1Bài 19:
CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN
(1418 - 1427)
I- Mục tiêu bài học.
1 Về kiến thức: Giúp HS nắm được:
- Những nét chính về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn - từ chỗ bị động đối phó với quân Minh ban đầu đến thời kì chủ động tiến công giải phóng đất nước
2 Về tư tưởng.
- Nâng cao lòng căm thù quân xâm lược, niềm tự hào về truyền thống yêu nước bất khuất của dân tộc
- Giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, biết ơn những vị anh hùng dân tộc
3 Về kĩ năng.
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ trong học lịch sử
II- Thiết bị dạy học.
- Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn (1418 - 1427)
III- Tiến trình dạy học.
1 Ổn định tổ chức Nhận xét, trả bài kiểm tra.
2 Dạy bài mới.
- Em biết những gì về Lê Lợi và vì sao
ông dựng cờ khởi nghĩa ?
- Thái độ của nhân dân ta như thế nào ?
Vì sao ?
I- thời kì ở miền tây thanh hoá
* Mục tiêu: Giúp HS nắm được những hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn từ ngày dựng cờ khởi nghĩa đến cuối năm 1924
1 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.
(Gọi HS đọc SGK)
- Đầu năm 1416 tổ chức hội thề Lũng Nhai (19 người)
- 7.2.1418 (Mồng 2 tết nguyên đán) Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa, xưng là Bình Định Vương
=> Nhân dân nức kéo về hưởng ứng (Nguyễn Trãi, )
2 Những năm đầu hoạt động của
+ Lực lượng ít.
Trang 2- Theo em thời kì đầu nghĩa quân sẽ gặp
phải những khó khăn gì ?
- Thái độ của quân Minh ra sao ?
- Lê Lợi đã đối phó bằng cách nào ?
- Lần này nghĩa quân đã thoát khỏi
vòng vây bằng cách nào ?
- Vì sao ta - địch chấp nhận giảng hoà ?
- Tại sao Nguyễn Chích đề nghị chuyển
địa bàn hoạt động vào Nghệ An ?
- Quan sát lược đồ và kể lại diễn biến
quá trình tiến vào Nghệ An của nghĩa
quân ?
- Nhận xét của em về kế hoạch của
Nguyễn Chích ?
+ Lương thực thiếu.
-> Tức giận -> kéo quân lên đàn áp (10 ngày sau khi dựng cờ khởi nghĩa)
- Lê Lợi cho quân rút lui lên núi Chí Linh (lần 1)
- Giữa năm 1418 Lê Lợi phải rút quân lên núi Chí Linh lần thứ 2
(Lê Lai cải trang làm Lê Lợi, anh dũng
hi sinh để giải nguy)
- Cuối năm 1421 Lê Lợi phải rút quân lên núi Chí Linh lần thứ 3
- Tháng 5.1423 Lê Lợi “tạm hoà” với quân Minh
- Cuối 1424 thất bại trong âm mưu mua chuộc Lê Lợi, quân Minh trở mặt tấn công
II- giải phóng nghệ an, tân bình, thuận hoá và tiến quân ra bắc (1424 -1426)
* Mục tiêu: Giúp HS nắm được những hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn từ cuối năm 1924 đến năm 1426: giải phóng Nghệ An, Tân Bình, Thuận Hoá và tiến quân ra Bắc
1 Giải phóng Nghệ An (năm 1424).
- Nguyễn Chích đưa ra kế hoạch chuyển địa bàn hoạt động vào Nghệ An
+ Đất rộng, người đông, xa trung tâm của địch
+ Thoát khỏi thế bị bao vây, dễ dàng mở rộng phạm vi hoạt động
- Tập kích đồn Đa Căng
- Hạ thành Trà Lân
- Giải phóng Nghệ An, Diễn Châu, Thanh Hoá - bao vây địch ở trong thành
=> Chủ động chuyển địa bàn vào Nghệ
An để làm bàn đạp giải phóng phía Nam -> Kế hoạch phù hợp, đúng đắn -> Thu được nhiều thắng lợi
Trang 3- Em hãy quan sát và trình bày cuộc
tấn công giải phóng Tân Bình, Thuận
Hoá qua lược đồ ?
- Kết quả cuộc tiến công của nghĩa
quân Lam Sơn từ cuối 1424 đến cuối
1425 như thế nào ?
- Quan sát và chỉ trên lược đồ cuộc tiến
quân ra Bắc của nghĩa quân Lam Sơn ?
- Nhiệm vụ chính của 3 đạo quân là gì ?
- Kết quả cuộc tiến quân như thế nào ?
2 Giải phóng Tân Bình và Thuận Hoá (năm 1425).
- Tháng 8.1425 Trần Nguyên Hãn và Lê Ngân chỉ huy 2 cánh quân phối hợp tấn công Tân Bình và Thuận Hoá
- Trong vòng 10 tháng, nghĩa quân đã giải phóng vùng đất rộng lớn từ Thanh Hoá đến đèo Hải Vân
3 Tiến quân ra Bắc, mở rộng phạm vi
- Tháng 9 1426 chia quân làm 3 đạo tiến ra Bắc:
Đạo 1: Tây Bắc
Đạo 2: Hạ lưu sông Hồng
Đạo 3: Đông Quan
=> Đánh vào vùng địch chiếm đóng, cùng nhân dân bao vây đồn địch, giải phóng đất đai rộng lớn, thành lập chính quyền mới
- Kết quả: Quân ta thắng lợi nhiều trận lớn, buộc địch rút lui về cố thủ trong thành Đông Quan 3 Củng cố bài. - Dựa vào lược đồ, em hãy trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ năm 1418 đến năm 1426 ? IV- Bài tập - Dặn dò 1 Bài tập. - Em hãy đánh giá công lao của Nguyễn Chích đối với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ? - Lập bảng thống kê các chiến thắng lớn của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn 1418-1426 ? 2 Dặn dò. - Học bài cũ, làm bài tập - Chuẩn bị mục III V- Rút kinh nghiệm:
Bài 19
Trang 4CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 - 1427) - Tiếp theo
I- Mục tiêu bài học.
1 Về kiến thức: Giúp HS nắm được:
- Những nét chính về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn - từ chỗ bị động đối phó với quân Minh ban đầu đến thời kì chủ động tiến công giải phóng đất nước
- Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
2 Về tư tưởng:
- Nâng cao lòng căm thù quân xâm lược, niềm tự hào về truyền thống yêu nước bất khuất của dân tộc
- Giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, biết ơn những vị anh hùng dân tộc
3 Về kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ trong học lịch sử
II- Thiết bị dạy học:
- Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn (1418 - 1427)
- Bản đồ chiến thắng Tốt Đông - Chúc Động.
- Bản đồ chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang.
III- Tiến trình dạy học:
1 Ổn định tổ chức Kiểm tra bài cũ :
Tóm tắt cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ 1418 - 1426 ?
2 Dạy bài mới:
- Em hãy trình bày hoàn cảnh lịch sử
trước khi diễn ra trận Tốt Động- Chúc
III- Khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng (cuối năm 1426 - cuối năm 1427)
1.Trận Tốt Động - Chúc Động (cuối
năm 1426).
* Mục tiêu: Giúp HS nắm được những hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn từ cuối năm 1426 đến cuối năm 1427:trình bày trên lược đồ diễn biến trận Tốt Động - Chúc Động
a Hoàn cảnh:
- Tháng 10 1426 Vương Thông chỉ huy
5 vạn viện binh đến Đông Quan -> Mở cuộc tấn công quân ta
Trang 5Động ?
- Dựa vào lược đồ em hãy tường thuật
diễn biến trận Tốt Động- Chúc Động ?
- Kết quả trận đánh như thế nào ?
- Sau thất bại ở Tốt Động- Chúc Động
nhà Minh đã làm gì ? Ta chuẩn bị đối
phó ra sao ?
- Dựa vào lược đồ em hãy tường thuật
diễn biến trận Chi Lăng- Xương
Giang ?
- Kết quả trận đánh như thế nào ?
- Theo em vì sao cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn giành được thắng lợi ?
- Ta đặt phục binh tại Tốt Động và Chúc Động
b Diễn biến:
(GV giới thiệu kí hiệu, chú giải trên lược đồ)
- GV nhận xét, bổ sung.
c Kết quả:
- 5 vạn quân địch tử thương, Vương Thông thoát chết chạy về Đông Quan
2 Chiến thắng Chi Lăng - Xương
Giang (tháng 10 1427).
* Mục tiêu: Giúp HS nắm được những hoạt động vào giai đoạn cuối cùng của nghĩa quân Lam Sơn :trình bày trên lược đồ diễn biến trận Chi Lăng - Xương Giang (tháng 10 1427).
a Hoàn cảnh lịch sử:
- 15 vạn viện binh của địch chia làm 2 cánh do Liễu Thăng và Mộc Thạnh chỉ huy tiến vào nước ta
- Ta tập trung lực lượng tiêu diệt cánh quân Liễu Thăng
b Diễn biến:
(GV treo bản đồ, giới thiệu bản đồ)
- Sau khi HS trả lời GV nhận xét, bổ
sung.
c Kết quả:
- Liễu Thăng, Lương Minh cùng hàng vạn tên địch bị tử trân, bị bắt (10 vạn)
- Vương Thông xin hoà, mở hội thề Đông Quan rút khỏi nước ta
3 Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa
lịch sử.
* Mục tiêu: Giúp HS nắm được những nguyên nhân chính dẫn đến thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
* Nguyên nhân thắng lợi:
- Lòng yêu nước nồng nàn, ý chí kiên cường quyết tâm giành lại độc lập của
Trang 6- Với thắng lợi này đã có ý nghĩa lịch
sử như thế nào ?
nhân dân ta
- Sự lãnh đạo đũng đắn, tài giỏi của bộ chỉ huy đứng đầu là Lê Lợi, Nguyễn Trãi
- Chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo của bộ chỉ huy nghĩa quân
* ý nghĩ lịch sử:
- Kết thúc 20 năm đô hộ tàn bạo của nhà Minh đối với dân tộc ta
- Mở ra thời kì phát triển mới cho đất nước, dân tộc Việt Nam – thời Lê sơ
3 Củng cố bài:
- Dựa vào lược đồ, em hãy trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ năm
1426 đến năm 1427 ?
- Dựa vào bản đồ, em hãy trình bày diễn biến trận Tốt Động - Chúc Động và trận Chi Lăng - Xương Giang ?
IV- Bài tập- Dặn dò:
1 Bài tập:
- Lập bảng thống kê các chiến thắng lớn của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1427)?
2 Dặn dò:
- Học bài cũ, làm bài tập
- Chuẩn bị bài 20
V- Rút kinh nghiệm: