BÀI 23 KINH TẾ VĂN HOÁ THẾ KỈ XVI - XVIII A- Mục tiêu bài học: KT: Sự khác nhau giữa kinh tế nông nghiệp và kinh tế hàng hoá ở hai miền đất nước .Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau đó?. B
Trang 1BÀI 23 KINH TẾ VĂN HOÁ THẾ KỈ XVI - XVIII
A- Mục tiêu bài học:
KT: Sự khác nhau giữa kinh tế nông nghiệp và kinh tế hàng hoá ở hai miền đất nước Nguyên
nhân dẫn đến sự khác nhau đó ?
- Mặc dù chiến tranh phong kiến thường xuyên xãy ra ,kéo dài nhưng kinh tế có những bước phát triển đáng kể Những nét lớn về thành tựu văn hoá
TT: Tôn trọng , có ý thức giữ gìn những sáng tạo nghệ thuật của cha ông ,thể hiện những sức
sống tinh thần của dân tộc
KN: Nhận biết được các địa danh trên bản đồ Việt Nam.
B-Phương tiện dạy học:
-Bản đồ Việt Nam
C-Tiến trình dạy học:
1.Ổn định:
2 KTBC: -Thuật lại chiến tranh Trịnh -Nguyễn?
- Phân tích hậu quả của cuộc chiến tranh Nam -Bắc triều và chiến tranh Trịnh - Nguyễn?
3 Bài mới: Chiến tranh liên miên giữa hai thế lực Trịnh - Nguyễn gây biết bao nhiêu tổn
hại ,đau thương cho dân tộc Đặc biệt sự phân chia cát cứ kéo dài đã gây ảnh hưởng rất lớn đến
sự phát triễn chung của đất nước Tình hình văn hoá có đặc điểm gì ?
Hoạt động dạy và học Kiến thức cơ bản GV:Gọi HS đọc mục 1 SGK
GV(H): Ở Đàng Ngoài chúa Trịnh có quan tâm đến phát
triển nông nghiệp không?
HS: Chúa trịnh không chăm lo khai hoang, tổ chức đê
điều
Ruộng dất bị bọn cường hào đem càm bán
GV(H): Cường hào đem cầm bán ruộng đất công đã ảnh
hưởng đến sản xuất nông nghiệp và đời sống nhân dân như
thế nào?
HS: Nông dân không có ruộng cấy cày nên:
+ Mất mùa đói kém xảy ra dồn dập
+ Nhiều người bỏ làng đi nơi khác
GV(H): Ở Đàng Trong chúa Nguyễn có quan tân đén sản
xuất nông nghiệp không? Nhằm mục đích gì?
HS: Chúa Nguyễn ra sức khai thác vùng Thuận Quảng để
củng cố xây dựng cát cứ
Mục đích: Xây dựng kinh tế giàu mạnh để chống đối lại họ
Trịnh
GV(H): Chúa Nguyễn có biện pháp gì để khuyến khích
khai hoang?
HS: Cung cấp nông cụ, lương ăn lập làng ấp
- Ở Thuận Hoá chiêu tập nhân dân lưu vong tha tô thuế
binh dịch 3 năm, khuyến khích họ về quê cũ làm ăn
GV(H): Chúa Nguyễn đã làm gì để mở rộng đất đai? Xây
dựng cát cứ?
1/ Nông nghiệp:
Đàng Ngoài : Kinh tế nông nghiệp giảm sút Đời sống nhân dân đói khổ
* Đàng Trong:
Khuyến khích khai hoang
Trang 2HS: Đặt phủ Gia Định, mở rộng xuống vùng đất Mĩ Tho
Hà Tiên Lập xóm mới ở đồng bằng Sông Cửu Long
GV(H): Phủ Gia Định gồm có mấy dinh?
Thuộc những tỉnh nào hiện nay hiện nay?
HS: Gồm 2 dinh:
- Dinh Trấn Biên: ( Đồng Nai, Bà Rịa, Vũng Tàu, Bình
Dương,Bình Phước)
- Dinh Phiên Trấn: ( Thành phố HCM, Long An, Tây
Ninh)
GV gọi HS đọc mục 2 SGK
GV(H): Nhận xét sự khác nhau giữa kinh tế nông nghiệp
Đàng Ngoài và Đàng Trong?
HS: Đàng Ngoài ngưng trệ
Đàng Trong phát triển
GV(H): Nước ta gồm có các ngành nghề thủ công tiêu
biểu nào?
HS: Dệt lụa, rèn sắt, đúc đồng, làm giấy,
GV(H): Ở thế kỉ XVII, thủ công nghiệp phát triển như thế
nào?
HS: Làng thủ công mọc lên ở nhiều nơi ( SGK)
GV(H): Hoạt động thương nghiệp phát triển như thế nào?
HS: Xuất hiện nhiều chợ, phố xá và các đô thị
GV(H): Nhận xét về chợ?Xuất hiện nhiều chợ chứng tỏ
điều gì?
HS:Buôn bán trao đổi hàng hoá rất phát triển
HS đọc "Một số người phương Tây " SGK.
GV(H):Chúa Trịnh ,chúa Nguyễn có thái độ như thế nào
trong việc mua bán với người nước ngoài?
HS:Ban đầu tạo điều kiện cho thương nhân châu Á ,châu
Âu vào buôn bán ,mở cửa hàng để nhờ họ mua vũ khí
- Về sau: hạn chế ngoại thương
GV(H): Vì sao đến giai đoạn sau chính quyền Trịnh -
Nguyễn hạn chế ngoại thương
HS: Họ sợ người phương Tây có ý đồ xâm chiếm nước ta
Đặt phủ Gia Định Lập làng xóm mới
2/ Sự phát triển của nghề thủ công và buôn bán.
Sự phát triển của nghề thủ công và buôn bán:
Thủ công nghiệp phát triển, xuất hiện
các làng thủ công Thương nghiệp:
Xuất hiện nhiều chợ, phố xá và các
đô thị
Hạn chế về ngoại thương
4 Củng cố:
Nhận xét chung về tình hình kinh tế nước ta từ thế kỉ XIV đến thế kỉ XVIII?
Đánh dấu vị trí các làng nghề thủ công nổi tiếng các đô thị quan trọng ở Đàng Ngoài, Đàng Trong?
5 Dặn dò: Về nhà học thuộc bài và chuẩn bị bài sau: " Kinh tế, văn hoá thế kỉ XIV- XVIII "
-KINH TẾ - VĂN HOÁ THẾ KỈ XVI - XVIII
II - VĂN HOÁ
A- Mục tiêu:
Trang 3KT: Tuy nho giáo vẫn được chính quyền phong kiến đề cao nhưng nhân dân trong làng xã luôn bảo tồn và phát huy nếp sống văn hoá truyền thống dân tộc Đạo thiên chúa giáo được truyền bá vào nước ta, chữ quốc ngữ ra đời
TT: Hiểu được truyền thống văn hoá của dân tộc luôn phát triển trong bất kì hoàn cảnh nào Bồi dưỡng ý thức bảo vệ truyền thống văn hoá dân tộc
KN: Mô tả một lễ hội hoặc một trò chơi tiêu biểu trong lễ hội
B-Phương tiện dạy học:
Băng hình lễ hội ( nếu có )
C- Tiến trình dạy học:
1 Ổn định:
2 KTBC: Nhận xét tình hình kinh tế nông nghiệp Đàng Trong-Đàng Ngoài như thế nào?
Tại sao thế kỉ XVII ở nuớc ta xuất hiện một số thành thị?
3 Bài mới:
Giới thiệu: Mặt dù tình hình đất nước không ổn định, chia cắt kéo dài nhưng nền kinh tế vẫn đạt mức phát triển nhất định Bên cạnh đó, đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân có nhiều điểm mới do việc giao lưu buôn bán với người Tây được mở rộng
Hoạt động dạy và học Kiến thức cơ bản GV: Yêu cầu HS đọc mục 1 SGK
GV(H): Ở thế kỉ XVI - XVII nước ta có những tôn giáo
nào?
HS: Nho giáo Phật giáo, Đạo giáo và sau đó thêm Thiên
Chúa giáo
GV(H): Nói rõ sự phát triển của từng tôn giáo đó?
HS: Nho giáo vẫn được đề cao trong học tập, thi cử và
tuyển chọn quan lại
GV(H): Vì sao lúc này Nho giáo không còn chiếm địa vị
độc tôn?
HS: Do các thế hệ phông kiến tranh giành địa vị
Vua Lê trở thành bù nhìn
GV(H): Ở thôn quê có những hình thức sinh hoạt tư
tưởng như thế nào?
HS: Hội làng : là hình thức sinh hoạt phổ biến lâu đời
trong lịch sử
GV(H): Quan sát hình 53 Bức tranh miêu tả cái gì?
HS: Buổi biểu diển võ nghệ tại các hội làng Hình thưc
phong phú, nhiều thể loại: Đấu kiếm, đua ngựa, bắn
cung,
GV(H): Hình thức sinh hoạt văn hoá có tác dụng gì?
HS: Thắt chặt tình đoàn kết - giáo dục tình yêu quê
hương đất nước
GV(H): Đạo Thiên Chúa giáo bắt nguồn từ đâu?Vì sao
lại xuất hiện ở nước ta?
HS: Bắt nguồn từ châu Âu Thế kỉ XVI các giáo sĩ
phương Tây theo thuyền buôn truyền bá đạo Thiên Chúa
1 Tôn giáo:
Nho giáo vẫn được đề cao Phật giáo, Đạo giáo phát triển Có thêm đạo Thiên Chúa giáo từ châu Âu sang
Cuối thế kỉ XVI
Xuất hiện Đạo Thiên Chúa giáo
2 Sự ra đời của chữ quốc ngữ:
Trang 4GV: Chữ Quốc ngữ ra đời trong hoàn cảnh nào?
( GV nhấn mạnh vài trò của A lếch xăng đrốt )
HS: Mục đích truyền đạo
GV(H): Theo em chữ Quốc ngữ ra đời đóng vai trò gì
trong quá trình phát triển văn hoá Việt Nam?
HS: ( HS thảo luận nhóm )
- Là chữ viết tiện lợi
- Là công cụ thông tin rất thuận tiện, vai trò quan trọng
văn học viết
GV(H): Vặn học giai đoạn này bao gồm mấy bộ phận?
HS: 2 bộ phận:
+ Vặn học bác học
+ Văn học dân gian
GV(H): Ở thế kỉ XVI - XVII nước ta có những nhà thơ
nhà văn nào nổi tiếng?
HS: Nguyễn Bĩnh Khiêm, Đào Duy Từ
( HS đọc phần in nghiêng SGK )
GV(H): Nghệ thuật dân gian thời kì nay ( thể loại, nội
dung )?
HS: Nhiều thể loại phong phú : truyện, thơ,
Nội dung: phản ảnh tinh thần tình, cảm lạc quan yêu
thương con người của nhân dân lao động
GV(H): Kể tên nhưng thành tựu của các loại hình nghệ
thuật?
HS: Nghệ thuật điêu khắc và nghệ thuật sân khấu
Thế kỉ XVII Một số giáo sĩ phương Tây dùng chữ cái La tinh ghi âm tiếng Việt
3 Văn học và nghệ thuật dân gian: Văn học chữ Nôm rất phát triển
Tiêu biểu:
Nguyễn Bĩnh Khiêm Đào Duy Từ
+ Nghệ thuật dân gian
- Nghệ thuật điêu khắc
- Nghệ thuật sân khấu
4 Củng cố: Ở thế kỉ XVI - XVII nước ta có những tôn giáo nào?
Chữ quốc ngữ ra đời trong hoàn cảnh nào?
Hãy kể tên một số công trình nghệ thuật dân gian mà em biết?
5 Dặn dò: Về nhà xem lại các bài đã học để tiết sau ôn tập
-