BÀI 24 KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII I/ Mục tiêu: 1.. Kiến thức: HS nắm được một số ý cơ bản sau: - Sự suy tàn mọc nát của chế độ phong kiến Đàng Ngoài đã kìm hãm sự phát t
Trang 1BÀI 24 KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN ĐÀNG NGOÀI
THẾ KỈ XVIII
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức: HS nắm được một số ý cơ bản sau:
- Sự suy tàn mọc nát của chế độ phong kiến Đàng Ngoài đã kìm hãm sự phát triển của sức sản xuất, đời sống nhan dân khổ cực, đói kém lưu vong
- Phong trào nông dân khởi nghĩa chống lại nhà nước PK, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu và Hoàng Công Chất
2 Tư tưởng: Thấy rõ sức mạnh quật khởi của của nông dân Đàng Ngoài, thể hiện ý chí đấu tranh chống áp bức bóc lột của nhân dân ta
3 Kĩ năng: Đánh giá hiện tượng đấu tranh giai cấp thông qua các tư liệu về phong trào nông dân II/ Chuẩn bị:
1 Phương pháp: Trực quan, thuyết trình
2 Đồ dùng dạy học: Lược đồ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài TK XVI-XVIII
III/ Lên lớp:
1 Ổn định tổ chức: BCS báo cáo sơ lược tình hình lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
a Đặc điểm nổi bật của văn học nghệ thuật TK XVI-XVIII như thế nào? Đánh dấu x vào ô trống đầu câu mà em cho là đúng
Sự phát triển của thơ Nôm
Sự hình thành và phát triển của văn học nghệ thuật dân gian
Sự phát triển của đình chùa
b Hãy giải thích ý nghĩa hiện tượng nổi bật mà em cho là đúng?
3 Bài mới
a Hoạt động giới thiệu bài: Ở bài học trước, chúng ta đã thấy dưới quyền cai trị của chúa Trịnh Đàng Ngoài, nền sản xuất bị trì trệ, kìm hãm, không chăm lo phát triển Tình trạng đó kéo dài ắt dẫn tới cảnh điêu đứng, khổ cực của quần chúng nhân dân Có áp bức có đấu tranh Nông dân Đàng Ngoài đã bùng lên đấu tranh lật đổ chính quyền họ Trịnh thối nát
b Các hoạt động dạy và học bài mới:
* Hoạt động 1 HS đọc SGK tìm hiểu nội dung mục 1
? Nhận xét về chính quyền phong kiến Đàng Ngoài giữa
TK XVIII?(mục nát đến cực độ: Vua Lê bù nhìn, chúa
Trịnh quanh năm hội hè yến tiệc, quan lại hoành hành
đục khoét)
- HS đọc phần in nghiêng SGK
- GV nhấn mạnh: Từ tầng lớp vua chúa, quan lại, hoạn
quan đều ra sức ăn chơ hưởng lạc, phè phỡn không còn
kĩ cương, phép tắc
? Chính quyền PK mục nát dẫn đến hậu quả gì về sản
xuất?(nông nghiệp đình đốn: Đê vỡ, lũ lụt, nhà nước
đánh thuế nặng, công thương nghiệp sa sút.)
? Nhân dân phải chịu cảnh tô thuế nặng nề bất công như
1 Tình hình chính trị, kinh tế:
* Chính quyền phong kiến
- Mục nát đến cực độ
* Hậu quả:
- Sản xuât nông nghiệp bị đình đốn, công thương nghiệp sa sút
- Đời sống nhân dân cực khổ, thường xuyên xãy ra nạn đói
Trang 2thế nào?(hs đọc đoạn viết sử của Nguyễn Huy Chú)
? Đời sống nhân dân?( nhan dân bị đẩy tới bước đường
cùng)
- GV: Đây là nét đen tối của bức tranh lịch sử nữa sau
thế kỉ XVIII
? Trước cuộc sống cự khổ ấy nhân dân có thái độ như
thế nào?(vùng lên đấu tranh)
* Hoạt động 2 HS đọc SGK và tìm hiểu mục 2
- GV: treolược đồ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa nông
dân ở Đàng Ngoài TK XVIII
- Giải thích kí hiệu các con số để chỉ tên cuộc khởi
nghĩa được gọi theo tên thủ lĩnh Mở đầu là cuộc khởi
nghĩa của Nguyễn Dương Hưng GV giới thiệu lần lược
tất cả các cuộc khởi nghĩa
? Nhìn trên lược đồ, rm có nhận xét gì về địa bàn của
phong trào nông dân ở Đàng Ngoài?(lan rộng khắp đồng
bằng và miền núi)
- GV tường thuật cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu
tiêu biểu cho ý chí nguyện vọng của nông dân vào
năm40 của TK XVIII Đến cuộc khởi nghĩa của Hoàng
Công Chất
? Việc nghĩa quân chuyển địa bàn hoạt động có ý nghĩa
gì?(đánh dấu bước chuyển biến mới của phong trào Là
tinh thần đoàn kết nông dân giữa miền xuôi và miền
núi.)
? Nguyên nhân thất bại của các cuộc khởi nghĩa?(rời
rạc, không liên kết thành phong trào rộng lớn)
? Nêu ý nghĩa của các cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng
Ngoài TK XVIII?
2 Những cuộc khởi nghĩa lớn:
- Địa bàn hoạt động rộng
- Tiêu biểu: Khởi nghĩa của Nguyễn Hữu Cầu và Hoàng Công Chất
* Ý nghĩa:
- Chính quyền PK Họ Trịnh bị lung lay
- Nêu cao tinh thần đấu tranh của nhân dân
- Tạo điều kiện cho nghĩa quân Tây Sơn tiến ra Bắc
4.Củng cố:
a Nguyên nhân chính của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài TX XVIII là gì? Đánh x vào ô trống đầu câu trả lời mà em cho là đúng
Kinh tế suy thoái về mọi mặt
Chúa trịnh phung phí tiền của, quanh năm hội hè yến tiệc
Quan lại tham nhũng chỉ lo bóc lột trong lúc nông dân sống khổ cực, bần cùng phiêu tán khắp nơi
Ruộng đất bị bọn quan lại địa chủ lấn chiếm
b Lập bảng thống kê những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
Thời gian
5 Dặn dò: Học bài cũ Xem lại lược đồ SGK
Trang 3- xem trước bài “ Phong trào Tây Sơn”
- Tìm sự tầm tài liệu liên quan đến phong trào Tây Sơn