Những thành tựu to lớn của khởi nghĩa Tây Sơn qua diễn biến của phong trào từ 1771-1789 gắn liền với công lao của người anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ.. II- Thiết bị dạy học: -
Trang 1Bài 25 PHONG TRÀO TÂY SƠN
I- Mục tiêu bài học.
1 Về kiến thức: Giúp HS nắm được:
- Từ giữa thế kỷ XVIII, chính quyền họ Nguyễn Đàng Trong ngày càng suy yếu mục nát Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ
Những thành tựu to lớn của khởi nghĩa Tây Sơn qua diễn biến của phong trào từ 1771-1789 gắn liền với công lao của người anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ
2 Về tư tưởng:
- Giáo dục lòng yêu nước, tự cường dân tộc, căm thù bọn cướp nước và bè lũ bán nước
3 Về kĩ năng:
- Rèn luyện kỹ năng học lịch sử qua bản đồ
II- Thiết bị dạy học:
- Bản đồ phong trào nông dân Tây Sơn (Không có)
- Lược đồ căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn.(sgk)
- Lược đồ chiến thắng Rạch - Gầm - Xoài Mút.
III- Tiến trình dạy học:
1 Ổn định tổ chức - Kiểm tra bài cũ
Hãy cho biết tình hình chính trị ở đàng Ngoài thế kỷ XVIII ?
2 Dạy bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
- Những biểu hiện về sự suy yếu,mục
nát của họ Nguyễn nửa sau thế kỉ
XVIII ?
- Em hãy hình dung đời sống của nhân
dân?
I Khởi nghĩa nông dân Tây Sơn:
1 Xã hội Đàng Trong nửa sau thế kỷ XVIII
a Tình hình chính trị xã hội:
- Chính quyền họ Nguyễn suy yếu, mục nát
+ Bộ máy chính quyền cồng kềnh; quan lại tăng quá mức (bằng mua bán)
+ Tập đoàn Trương Phúc Loan nắm mọi quyền hành lũng đoạn triều đình
- Đời sống nhân dân cơ cực
+ Bị địa chủ cường hào cướp ruộng đất + Nộp tô thuế, sản vật quý
b Khởi nghĩa Chàng Lía:
Trang 2-Cho biết vài nét về lãnh đạo k/n Tây
Sơn ?
- 3 anh em NguyÔn Nhạc đã chuẩn bị
những gì ?
- Buổi đầu nghĩa quân xây dựng căn cứ
ở đâu ? Tại sao ?
- Vì sao Nguyễn Nhạc đưa căn cứ
xuống Tây Sơn hạ đạo ?
- Những ai tham gia vào cuộc khởi
nghĩa ?
- Em có biết Nguyễn Nhạc làm cách nào
để hạ thành Quy Nhơn ? Việc hạ thành
có ý nghĩa gì?
- Sau khi hạ thành Quy Nhơn, nghĩa
quân làm gì?
- Chúa Trịnh đã làm gì khi hay tin Đàng
Trong anh em Tây Sơn nổi dậy?
- Nguyễn Nhạc đã đối phó bằng cách
nào? Vì sao? Mục đích?
- Theo em vì sao nghĩa quân Tây Sơn
(Gọi học sinh đọc SGK)
2 Khởi nghĩa nông dân Tây Sơn bùng nổ:
a Lãnh đạo: 3 anh em
Nguyễn Nhạc Nguyễn Huệ Nguyễn Lữ
- Xây thành luỹ, lập kho tàng, huấn luyện quân
- Khẩu hiệu: “Lấy của người giàu chia cho người nghèo”
b Căn cứ:
- Tây Sơn thượng đạo (Gia lai) -> Tây Sơn hạ đạo (Bình Định)
-> Lực lượng đã lớn mạnh, mở rộng căn
cứ khởi nghĩa
+ Địa bàn gần vùng đồng bằng
c Lực lượng:
+ Nông dân nghèo
+ Thở thủ công
+Thương nhân
+ Đồng bào Chăm, Ba-na
=> Bênh vực quyền lợi cho người nghèo
II-Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Nguyễn và đánh tan quân xâm lược Xiêm.
1 Lật đổ chính quyền họ Nguyễn:
- 9/1773 nghĩa quân hạ thành Quy Nhơn
=> Lần đầu tiên nghĩa quân hạ 1 thành lớn
-> Uy thế của chúng suy sụp, của nghĩa quân tăng lên
- 1774 mở rộng vùng kiểm soát từ Quảng Nam đến Bình Thuận
=> Tiến quân vào đánh chiếm Phú Xuân (Huế)
- Hoà hoãn với quân Trịnh (tránh thế bất lợi)
- Tiêu diệt quân Nguyễn: 1777 chính
Trang 3nhanh chúng giành thắng lợi?
- Em cú biết vỡ sao quõn Xiờm xõm lược
nước ta?
- Em hóy quan sỏt trờn lược đồ chỉ rừ
quỏ trỡnh xõm lược của quõn Xiờm và
những tội ỏc của chỳng?
- Vỡ sao Nguyễn Huệ chọn đỏnh địch ở
Rạch Gầm - Xoài Mỳt?
- Em hóy kể lại trận Rạch Gầm- Xoài
Mỳt?
Theo em với chiến thắng Rạch Gầm
-Xoài Mỳt cú ý nghĩa như thế nào?
quyền họ Nguyễn bị lật đổ
->Sự hưởng ứng và tinh thần đoàn kết của nhõn dõn Sự lónh đạo tài tỡnh
2 Chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mỳt (năm 1785):
a Nguyờn nhõn:
- Xiờm muốn xõm lược nước ta
- Nguyễn Ánh sang cầu cứu
b Diễn biến:
- Địch 2 vạn quõn thuỷ chiếm miền
3 vạn quõn bộ Tõy Gia Định
- Nguyễn Huệ chọn Rạch Gầm- Xoài Mỳt làm trận địa
19/1/1785 Chiến thắng Rạch Gầm -Xoài Mỳt
c Kết quả:
Đỏnh 5 vạn quõn xõm lược Xiờm
d í nghĩa:
- Đập tan õm mưu xõm lược của Xiờm
và hành động bỏn nước của Nguyễn Ánh
- Khẳng định thiên tài quân
sự của Nguyễn Huệ và sức mạnh của nghĩa quân
-> đặt cơ sở cho sự thống nhất đất nớc
3 Củng cố bài:
- Em hóy trỡnh bày túm tắt qua lược đồ chiến thắng Rạch Gầm- Xoài Mỳt ?
- Túm tắt diễn biến phong trào Tõy Sơn từ đầu đến năm 1785?
IV.BÀI TẬP - DẶN Dề:
1 Bài tập: Vẽ sơ đồ tư duy diễn biến phong trào Tõy Sơn từ đầu đến năm 1785
2 Dặn dũ:
- Học bài cũ
- Chuẩn bị mục III
V- RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 4
Bài 25 PHONG TRÀO TÂY SƠN
I- Mục tiêu bài học.
1 Về kiến thức: Giúp HS nắm được:
- Từ giữa thế kỷ XVIII, chính quyền họ Nguyễn Đàng Trong ngày càng suy yếu mục nát Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ
Những thành tựu to lớn của khởi nghĩa Tây Sơn qua diễn biến của phong trào từ 1771-1789 gắn liền với công lao của người anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ
2 Về tư tưởng:
- Giáo dục lòng yêu nước, tự cường dân tộc, căm thù bọn cướp nước và bè lũ bán nước
3 Về kĩ năng:
- Rèn luyện kỹ năng học lịch sử qua bản đồ
II- Thiết bị dạy học:
- Lược đồ Tây Sơn tiến quân ra Bắc
- Lược đồ diễn biến trận Ngọc Hồi - Đống Đa.
III- Tiến trình dạy học:
1 Ổn định tổ chức - Kiểm tra bài cũ
Hãy tóm tắt diễn biến phong trào Tây Sơn từ đầu đến năm 1785 ?
2 Dạy bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
- Tình hình ở phía ngoài lúc bấy giờ
như thế nào?
- Vì sao Nguyễn Huệ lại nêu danh nghĩa
đó?
- Diệt xong họ Trịnh Nguyễn Huệ đã
làm gì? Suy nghĩ của em về hành động
III Lật đổ chính quyền họ Trịnh:
1 Hạ thành Phú Xuân tiến ra Bắc Hà diệt họ Trịnh
-> Quân Trịnh ở Phú Xuân kiêu căng, sách nhiễu dân chúng, nhân dân căm phẫn
- 6/1786 Nguyễn Huệ hạ thành Phú Xuân ->giải phóng toàn bộ Đàng Trong -> tiến ra bắc “Phù Lê diệt Trịnh”
- Giữa 1786 Nguyễn Huệ ra Thăng Long , lật đổ chính quyền họ Trịnh -> Giao
Trang 5- Thảo luận: Theo em vì sao Tây Sơn
diệt chúa Trịnh nhanh chóng như vậy.
- Sau khi Nguyễn Huệ rút về Nam tình
hình Bắc Hà như thế nào?
- Trước tình hình đó Nguyễn Huệ có
biện pháp gì?
- Diệt xong Nhậm, nguyễn Huệ làm gì?
- Theo em với việc Nguyễn Huệ lật đổ
chính quyền Trịnh - Lê có ý nghĩa gì?
- Theo em, vì sao quân Thanh sang xâm
lược nước ta?
- Trước thế giặc mạnh, các sỹ phu ở
Bắc Hà đối phó bằng cách nào ?
- Nhận được tin báo Nguyễn Huệ đã
làm gì?
- Quan sát lược đồ và kể lại cuộc hành
quân ra Bắc của Quang Trung ?
- Kế hoạch đánh giặc của Quang Trung
là gì? Vì sao?
- Quang Trung đã chuẩn bị cho cuộc
chính quyền lại cho vua Lê -> trở về Nam (Phú Xuân)
=> Nhân dân chán ghét chúa Trịnh ủng
hộ Tây Sơn; thế lực của Tây Sơn rất mạnh
2 Nguyễn Hữu Chỉnh mưu phản Nguyễn Huệ thu phục Bắc Hà:
* Tình hình ở Bắc Hà:
- Con cháu họ Trịnh nổi loạn
- Lê Chiêu Thống bạc nhược
- Nguyễn Hữu Chỉnh giúp vua Lê, sau
đó âm mưu chống lại Tây Sơn
* Nguyễn Huệ cử Vũ Văn Nhậm ra diệt Chỉnh -> diệt xong chỉnh Nhậm lại lộng quyền
* Giữa 1788 Nguyễn Huệ ra Bắc lần 2 diệt Nhậm -> nhờ các sỹ phu xây dựng, củng cố Bắc Hà, ông trở về Nam
=> Lật đổ chính quyền Trịnh - Lê
* Ý nghĩa: Đặt cơ sở cho việc thống nhất lãnh thổ
IV Tây Sơn đánh tan quân Thanh.
a Hoàn cảnh:
- Lê Chiêu Thống sang cầu cứu nhà Thanh
- 1788 Tôn Sỹ Nghị đem 29 vạn quân tràn vào nước ta
b Chuẩn bị của nghĩa quân ở (Bắc Hà):
- Rút khỏi Thăng Long
- Lập phòng tuyến ở Tam Điệp - Biện Sơn
2 Quang Trung đại phá quân Thanh
- 22/12/1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, niên hiệu là Quang Trung -> tiến ra Bắc
- Phú Xuân -> Nghệ An (duyệt binh) -> Thanh Hoá (đọc lời tuyên thề) -> Ninh Bình (ăn tết trước)
=> Quang Trung quyết định tiêu diệt địch vào dịp tết Nguyên đán
Trang 6đại phá quân Thanh như thế nào?
- Dựa vào SGK em hãy kể lại cuộc đại
phá 29 vạn quân Thanh Quang Trung?
Thảo luận:
Theo em vì sao cuộc khởi nghĩa Tây
Sơn đã thắng lợi vẻ vang?
- Hãy khái quát lại, xem phong trào Tây
Sơn đã làm được những gì?
- Quang Trung tiến quân ra Bắc, chia quân làm 5 đạo
=> Trong 5 ngày đêm (đêm 30 đến ngày
5 tết Kỷ Dậu (1789)) Quang Trung quét sạch 29 vạn quân Thanh ra khỏi bờ cõi nước ta
3 Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch
sử của phong trào Tây Sơn:
a Nguyên nhân thắng lợi:
- Được nhân dân ủng hộ
- Sự lãnh đạo tài tình của Quang Trung
và bộ chỉ huy của nghĩa quân
b Ý nghĩa lịch sử:
Lật đổ chính quyền Nguyễn Trịnh
-Lê -> đặt cơ sở cho sự thống nhất đất nước
- Đập tan bọn cướp nước Xiêm Thanh
và bè lũ bán nước Nguyễn Ánh, Lª Chiªu Thèng
3 Củng cố bài:
- Sau khi đánh duổi quân Xiêm và lật đổ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong, Nguyễn Huệ tiến ra Bắc lật đổ chính quyền Lê- Trịnh và đánh tan quân Thanh
IV.BÀI TẬP - DẶN DÒ:
1 Bài tập: Vẽ sơ đồ tư duy diễn biến phong trào Tây Sơn từ đầu đến năm 1789
2 Dặn dò:
- Học bài cũ
- Chuẩn bị bài 25
V- RÚT KINH NGHIỆM: