Tiết 24-Bài 22 Tác dụng từ của dòng điện-Từ trường

Nếu dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ thì nó có tác dụng từ hay không?. Thíưnghiệm :TLC1 Kim nam châm lệch khỏi vị trí ban đầu lúc đã nằm cân bằng kim nam

TiÕt 24: T¸c dông cña dßng ®iÖn- Tõ tr êng

Biªn so¹n: NguyÔn V¨n Yªn 18

Kiểm tra bài cũ

Câuư1

Có 1 số quả đấm cửa bằng đồng và 1 số quả bằng sắt

mạ đồng, làm thế nào để phân biệt đ ợc chúng ?

A – Dùng cân để xác định khối l ợng của mỗi chiếc.

B – Dùng nam châm

C – Quan sát màu

sắc

D – Dùng dũa mài 1 điểm nào đó trên quả đấm để kiểm tra.

B – Dùng nam châm

Trên thanh nam châm, chỗ nào hút sắt mạnh nhất ?

A - Phần giữa của thanh nam châm.

B - Chỉ có từ cực bắc.

C - Cả hai từ cực.

D - Mọi chỗ đều hút sắt mạnh nh nhau.

C - Cả hai từ cực.

Trả lời

Câuư2

Đểưtrảưlờiưcâuưhỏiưphầnưtrênưđóưchúngưtaưnghiênư cứuưbàiưhômưnay:

ở lớp 7 chúng ta đã biết, cuộn dây có dòng điện chạy qua có tác dụng từ, phải chăng chỉ có dòng điện chạy qua cuộn dây mới có tác dụng từ ? Nếu dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ thì nó có tác dụng từ hay không ?

Tiết 24 – Baì 22 – Baì 22 Baì 22 Baì 22

Tác dụng từ

của dòng

điện

- Từ TR ờNG

1 Thíưnghiệm :

• Bố trí TN nh hình bên

C1 Đóng khoá K

Quan sát và cho biết

có hiện t ợng gì xảy

ra với kim nam

châm Lúc đã nằm

cân bằng kim nam

châm còn song song

với dây dẫn nữa hay

không?

Ngay sau đây các em sẽ quan sát thí nghiệm để trả lời C1

ThÝ nghiÖm: Bµi 22 – TiÕt 24

1 Thíưnghiệm :

TLC1 Kim nam châm lệch khỏi vị trí ban đầu lúc đã nằm cân bằng kim nam châm không còn song song với dây dẫn nữa.

Dòng điện qua dây dẫn thẳng hay dây dẫn có hình dạng bất kỳ đều xảy ra tác dụng lực (gọi là lực từ) lên kim nam châm đặt gần nó Ta nói rằng dòng điện có tác dụng từ.

2.ưKếtưluậnư:

I/ Lực từ :

Tiết 24 – Baì 22Bài 22

Một KNC (gọi là nam châm thử)

đ ợc đặt tự do trên trục thẳng

đứng, đang chỉ h ớng Nam-Bắc Đ

a nó đến các vị trí khác nhau

xung quanh dây dẫn có dòng điện

hoặc xung quanh nam châm,

2.ưKếtưluậnư:

2.ưKếtưluậnư:

II/ Từ tr ờng :

C2 Có hiện t ợng gì xảy ra với kim

nam châm?

N

TLC2 Kim nam châm lệch khỏi h ớng Nam - Bắc

1 Thí nghiệm

II/ Từ tr ờng :

C3 ở một vị trí, sau khi nam châm

đã đứng yên, xoay cho nó khỏi h

ớng vừa xác định, buông tay Nhận

xét h ớng của kim nam châm sau

khi đã trở lại vị trí cân bằng

TLC3 Kim nam châm luôn luôn chỉ một h ớng xác định

1 Thí nghiệm

2 Kết luận

- Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm đặt trong nó Ta nói trong không gian

đó có từ tr ờng

- Tại một vị trí nhất định trong từ tr ờng của thanh nam châm hoặc của dòng điện, kim nam châm đều chỉ một h ớng xác định

I/ Lực từ :

Tiết 24 – Baì 22Bài 22

II/ Từ tr ờng :

1 Thí nghiệm

2 Kết luận

Nơi nào trong không gian có lực từ tác dụng lên kim nam châm thì nơi đó

có từ tr ờng

3 Cách nhận biết từ tr ờng

Các em xem lại thí nghiệm

II/ Từ tr ờng :

C4 Nếu có một kim nam châm thì em làm

thế nào để phát hiện trong dây dẫn AB có

dòng điện hay không?

IIi/ Vận dụng :

TLC4 Đặt kim nam châm lại gần dây dẫn AB Nếu kim nam châm lệch khỏi

vị trí Nam- Bắc thì dây dẫn AB có dòng điện chạy qua và ng ợc lại

C5 Thí nghiệm nào đã làm với nam châm

chứng tỏ xung quanh Trái Đất có từ tr ờng?

TLC5 Đó là TN đặt kim nam châm ở trạng thái tự

do, khi đã đứng yên, kim nam châm luôn chỉ h ớng Nam – Bắc

C6 Tại một điểm trên bàn làm việc, ng ời ta

thử đi thử lại vẫn thấy kim nam châm luôn

nằm dọc theo một h ớng xác định, không

trùng với h ớng Nam – Bắc từ đó có thể rút

ra kết luận gì về khôg gian xung quanh kim

nam châm ?

TLC6 Không gian xung quanh kim nam châm có

từ tr ờng

GHI NHỚ :

• Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dòng điện tồn tại một từ trường Nam châm hoặc dòng điện đều có khả năng tác dụng lực từ lên kim nam châm.

• Người ta dùng kim nam châm (gọi

là nam châm thử) để nhận biết từ trường.

Tõ tr êng cña d©y dÉn Tõ tr êng cña Tr¸i §Êt 1

Tõ tr êng cña Tr¸i §Êt 2 Tõ tr êng cña Tr¸i §Êt 3

DÆn dß

-­­Häc­kü­bµi

-­­Lµm­bµi­tËp­22­trang­27­ SBT.

C¸m ¬n c¸c em?