Quản trị cung ứng giống cây cà phê tại doanh nghiệp tư nhân dịch vụ nông nghiệp EA KMAT tỉnh đắk lắk

Nhất là trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay để đảm bảo hoạt động sảnxuất kinh doanh và thực hiện được các mục tiêu đề ra thì công tác quản trịchuỗi cung ứng càng trở nên quan trọng và có

NGUYỄN THANH HẢI

QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ TẠI DOANH NGHIỆP TƢ NHÂN DỊCH VỤ NÔNG

NGHIỆP EA KMAT TỈNH ĐẮK LẮK

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng - Năm 2017

NGUYỄN THANH HẢI

QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ TẠI DOANH NGHIỆP TƢ NHÂN DỊCH VỤ NÔNG

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được

ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả Luận văn

Nguyễn T n Hả

1 Tính cấp thiết đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Bố cục và kết cấu đề tài 3

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 4

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG, TÌM VÀ LỰA CHỌN NHÀ CUNG CẤP 8

1.1 QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG 8

1.1.1 Cung ứng và chuỗi cung ứng 8

1.1.2 Quản trị chuỗi cung ứng 14

1.2 QUẢN TRỊ CUNG ỨNG 18

1.2.1 Hoạch định nhu cầu 19

1.2.2 Thu mua 21

1.2.3 Xác định nguồn cung ứng 23

1.2.4 Đánh giá các nhà cung ứng tiềm năng 26

1.2.5 Lựa chọn nhà cung ứng 28

1.2.6 Chính sách hỗ trợ các nhà cung ứng 30

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ TẠI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN DỊCH VỤ NÔNG NGHIỆP EA KMAT 32

2.1 TÌNH HÌNH CƠ BẢN CỦA DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN DỊCH VỤ NÔNG NGHIỆP EA KMAT ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ 32

2.1.3 Hoạt động kinh doanh giống cây cà phê của DN 38

2.1.4 Kết quả kinh doanh giống cây cà phê của DN 41

2.2 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ TẠI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN DỊCH VỤ NÔNG NGHIỆP EA KMAT 48

2.2.1 Hoạch định nhu cầu giống cây cà phê 48

2.2.2 Tình hình nguồn cung ứng giống cây cà phê của DN 49

2.2.3 Công tác đánh giá nhà cung ứng 53

2.2.4 Lựa chọn nhà cung ứng 55

2.2.5 Chính sách hỗ trợ nhà cung ứng 56

2.3 NHẬN XÉT CÔNG TÁC TÌM VÀ LỰA CHỌN NHÀ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ TẠI DN 57

2.3.1 Ưu điểm 57

2.3.2 Hạn chế 57

2.3.3 Nguyên nhân của hạn chế 60

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ TẠI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN DỊCH VỤ NÔNG NGHIỆP EA KMAT TỈNH ĐẮK LẮK 61

3.1 MỘT SỐ CĂN CỨ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 61

3.1.1 Chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp 61

3.1.2 Xu hướng phát triển của quản trị cung ứng 61

3.2 HOÀN THIỆN CÔNG TÁC HOẠCH ĐỊNH NHU CẦU, TÌM VÀ LỰA CHỌN NHÀ CUNG ỨNG TRONG HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ CUNG ỨNG GIỐNG CÂY CÀ PHÊ TẠI DN 62

3.2.1 Hoàn thiện công tác hoạch định nhu cầu giống cây cà phê 62

3.2.4 Hoàn thiện công tác lựa chọn nhà cung ứng giống cây cà phê 72

3.2.5 Xây dựng chương trình hỗ trợ nhà cung ứng nhằm nâng cao chấtlượng giống cây cà phê 77

3.2.6 Hoàn thiện công tác quản lý quan hệ với nhà cung ứng giống cây

cà phê một cách chiến lược 80

KẾT LUẬN 84

PHỤ LỤC

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (BẢN SAO)

Số ệu Tên bảng Trang Bảng

2.1 Lao động của DN giai đoạn 2014 - 2016 352.2 Cơ cấu nguồn vốn của DN giai đoạn 2014 - 2016 36

2.5 Số lƣợng thu mua giống cây cà phê giai đoạn 2014 - 41

2016

2.6 Số lƣợng cây cà phê không đạt tiêu chuẩn năm 2014 432.7 Số lƣợng cây cà phê không đạt tiêu chuẩn năm 2015 442.8 Số lƣợng cây cà phê không đạt tiêu chuẩn năm 2016 442.9 So sánh tỷ lệ % cây cà phê không đủ tiêu chuẩn xuất 45

3.1 Dự báo nhu cầu giống cây cà phê năm 2017 63

ìn vẽ

1.3 Các hoạt động trong một chuỗi cung ứng 13

2.2 Quy trình kinh doanh giống cây cà phê 39

3.2 Quy trình xây dựng hồ sơ thông tin về các NCU 693.3 Đánh giá NCU kết hợp phương pháp phân phối trọng số 763.4 Quy trình thực hiện chương trình hỗ trợ NCU 803.5 Quy trình thiết lập mối quan hệ với các NCU 83

Số ệu Tên b ểu đồ Trang

b ểu đồ

2.1 Tỷ lệ cung cấp giống cây cà phê cho DN 42

MỞ ĐẦU

1 Tín ấp t ết đề tà

Quản trị chuỗi cung ứng là một nội dung quan trọng trong các doanhnghiệp Nhất là trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay để đảm bảo hoạt động sảnxuất kinh doanh và thực hiện được các mục tiêu đề ra thì công tác quản trịchuỗi cung ứng càng trở nên quan trọng và có thể quyết định đến khả năngsản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thậm chí là góp phần tạo lợi thế cạnhtranh của doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh hiện nay Quản trị chuỗicung ứng tốt sẽ giúp doanh nghiệp sống khỏe hơn trong môi trường cạnhtranh khốc liệt, gia tăng lợi nhuận và phục vụ tốt hơn cho người tiêu dùng và

đó cũng là điều quan trọng nhất của doanh nghiệp

DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk là DN hoạtđộng sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Trong đó, kinh doanh giốngcây cà phê là hoạt động kinh doanh chủ lực của DN Xác định tầm quan trọngtrong công tác quản trị cung ứng giống cây cà phê quyết định đến mục tiêu xãhội, mục tiêu kinh tế mà DN đã đề ra cho nên trong những năm qua, DN đãchú trọng vào việc quản trị cung ứng giống cây cà phê Tuy nhiên, công tácquản trị cung ứng giống cây cà phê đã được DN quan tâm, chú trọng nhưngvẫn còn nhiều vấn đề khó khăn Một trong những vấn đề đó là về nguồn cungcấp giống cây cà phê cho DN vì trong thời gian gần đây, hộ gia đình, vườnươm, CT cung ứng giống cây cà phê đang có xu hướng cung cấp lượng hàngkhông đúng tiêu chuẩn làm ảnh hưởng khá lớn đến hình ảnh, uy tín và hoạtđộng kinh doanh của DN Trong khi đó, DN thu mua giống cây cà phê với sốlượng khá lớn và hoạt động kinh doanh giống cây cà phê hầu như quyết địnhđến mục tiêu DN đã đề ra Do đó, việc phụ thuộc vào các NCU giống cây càphê là điều không thể tránh khỏi và nó ảnh hưởng quyết định đến công tácquản trị cung ứng giống cây cà phê của DN Chính vì vậy, tìm và lựa chọn

nhà cung cấp giống cây cà phê là hoạt động quan trọng trong quản trị cungứng giống cây cà phê của DN Cho nên trong đề này tập trung vào vấn đề làlàm thế nào để tìm và lựa chọn nhà cung cấp giống cây cà phê chất lượng cho

DN Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động này tôi xin chọn đề tài:

"Quản trị cung ứng giống cây cà phê tại doanh nghiệp tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk" làm hướng nghiên cứu cho luận văn tốt

nghiệp của mình

2 Mụ t êu ng ên ứu

- Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về chuỗi cung ứng và quản trịchuỗi cung ứng nhằm vận dụng vào việc tìm và lựa chọn nhà cung cấp giốngcây cà phê tốt cho DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

- Đánh giá thực trạng công tác tìm và lựa chọn nhà cung cấp trong việcquản trị cung ứng giống cây cà phê tại DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác tìm và lựa chọn NCUnhằm nâng cao hiệu quả công tác quản trị cung ứng giống cây cà phê tại DN

tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

3 Đố tượng, p ạm v ng ên ứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu về việc tìm và lựa chọn nhà cung cấp trong hoạt động quảntrị cung ứng giống cây cà phê của DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmattỉnh Đắk Lắk

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu về việc tìm và lựa chọn nhàcung cấp giống cây cà phê trong hoạt động quản trị cung ứng giống cây càphê tại DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

- Về không gian: Đề tài thực hiện nghiên cứu trong không gian DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk.

- Về thời gian: Hoạt động quản trị cung ứng tại DN từ năm 2014 đến năm2016

4 P ương p áp ng ên ứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: thu thập các nguồn tài liệu từ sách,các luận văn đã bảo vệ thành công, các đề tài khoa học về quản trị chuỗi cungứng, tìm và lựa chọn nhà cung cấp để hình thành một hệ thống cơ sở lý luậnđầy đủ về hoạt động này

- Phương pháp thống kê mô tả: thu thập số liệu về kết quả hoạt độngkinh doanh của DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat giai đoạn 2014 –

2016 để tổng hợp, so sánh, phân tích và thể hiện các số liệu đó trên các bảngbiểu, biểu đồ để có được cái nhìn tổng quát về nhu cầu giống cây cà phê trongcác năm qua phục vụ cho việc xác định nguồn cung ứng và thực trạng cungứng giống cây cà phê của DN

- Phương pháp tổng hợp, khái quát hóa, hệ thống hóa, phân tích dữ liệuthứ cấp về công tác quản trị cung ứng giống cây cà phê của DN đã thực hiện

để đạt được mục tiêu trong hoạt động kinh doanh của mình, từ đó đề xuấtnhững giải pháp cho công tác tìm và lựa chọn nhà cung cấp nhằm nâng caohiệu quả công tác quản trị cung ứng giống cây cà phê tại DN

5 Bố ụ và ết ấu đề tài

Chương 1: Lý luận cơ bản về quản trị chuỗi cung ứng, tìm và lựa chọn

nhà cung cấp

Chương 2: Thực trạng công tác quản trị cung ứng giống cây cà phê tại

DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản trị cung ứng

giống cây cà phê tại DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk.

6 Tổng qu n tà l ệu ng ên ứu

Mục đích của đề tài là nghiên cứu về công tác lựa chọn nhà cung cấptrong hoạt động quản trị cung ứng giống cây cà phê tại DN tư nhân dịch vụnông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk dựa trên những lý thuyết về chuỗi cungứng, quản trị chuỗi cung ứng, tìm và lựa chọn nhà cung cấp Các tài liệu được

sử dụng trong nghiên cứu bao gồm sách, luận văn thạc sỹ đã bảo vệ thànhcông, website:

 Sách

a Purchasing and Supply Chain Management, Fifth Edition, Robert

M Monczka, Robert B Handfield, Larry C.Giunipero, James L Patterson, 2011: Cuốn sách này viết về mối quan hệ của thu mua trong quản lý chuỗi

cung ứng Tác giả đã nêu các quan điểm về các yếu tố trong thu mua, các vấn

đề nhà cung cấp trong quản lý cung ứng Tác giả hướng dẫn cơ sở các cáchthức tìm kiếm NCU; các tiêu chí thông dụng để đánh giá NCU và phươngpháp sử dụng để lựa chọn NCU Ngoài ra, tác giả còn đề cập đến việc quản lý

và phát triển nhà cung cấp, nêu các phương hướng tiếp cận trong việc quản lý

và phát triển nhà cung cấp của doanh nghiệp Lý thuyết này đã đề cập đến cácnội dung về nhà cung cấp của một doanh nghiệp và giúp định hướng và làm

cơ sở cho việc nghiên cứu vấn đề tìm và lựa chọn nhà cung cấp trong bài luậnvăn của học viên

b TS Nguyễn Phúc Nguyên và TS Lê Thị Minh Hằng, Quản Trị Chuỗi Cung Ứng, NXB Đà Nẵng, 2016: cuốn sách nói về các vấn đề về quản

trị chuỗi cung ứng Chương I: giới thiệu về quản trị chuỗi cung ứng Chươngnày tập trung vào định nghĩa chuỗi cung ứng và các vấn đề liên quan, quản trịchuỗi cung ứng, vai trò và lịch sử phát triển của quản trị chuỗi cung ứng, cácyếu tố chính của quản trị chuỗi cung ứng Chương 5: Quản trị mua hàng

Chương này nêu lên các vấn đề về các NCU chất lượng, số lượng NCU, đánh giá năng lực của NCU.

 Luận văn t ạ sĩ

a Đề tài: “Quản trị cung ứng nguyên vật liệu tại chi nhánh công ty cổ

phần muối và thương mại miền trung” Tác giả: Huỳnh Thị Hồng Trung,

Luận văn thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng, (2013)

Tác giả đã trình bày rõ về quản trị cung ứng nguyên vật liệu, các vấn đềtrong việc lựa chọn nhà cung cấp Tác giả đi sâu phân tích về thực trạng quảntrị cung ứng nguyên vật liệu tại chi nhánh công ty cổ phần muối và thươngmại miền trung và đánh giá những vấn đề đạt được và những vấn đề còn hạnchế, từ đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác quản trị cung ứng nguyênvật liệu tại chi nhánh công ty cổ phần muối và thương mại miền trung tạiBình Định Vì thế những giải pháp tác giả đề xuất phù hợp với điều kiện củachi nhánh

Tuy nhiên, trong đề tài còn một số vấn đề chưa làm rõ:

- Phần cơ sở lý luận: tác giả chưa đề cập đến hoạt động cung ứng, chuỗi cung ứng, quản trị chuỗi cung ứng

- Chưa đề cập đến hoạt động trao đổi thông tin với các nhà cung cấp trong việc xây dựng mối quan hệ với nhà cung cấp

b Đề tài: “Quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm đường tại công ty cổ

phần đường Quảng Ngãi” Tác giả: Trần Đức Trọng, Luận văn thạc sĩ, Đại

học Đà Nẵng, (2012)

Tác giả xây dựng một hệ thống cơ sở lý luận chi tiết, rõ ràng về chuỗicung ứng, quản trị chuỗi cung ứng Luận văn bám sát cơ sở lý luận để phântích về thực trạng quản trị chuỗi cung ứng sản phẩm đường tại công ty cổphần đường Quảng Ngãi từ đó rút ra ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của

hạn chế Các giải pháp này mang tính thực tiễn cao, phù hợp với điều kiệncủa công ty.

Tuy nhiên, luận văn vẫn chưa trình bày rõ về các chỉ tiêu đánh giá vàlựa chọn nhà cung ứng

c Đề tài: “Quản trị chuỗi cung ứng tại công ty cổ phần đầu tư và phát

triển An Thái” Tác giả: Lê Vĩnh Tường, Luận văn thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng,

(2012)

Tác giả tập trung phân tích các nội dung trong quản trị chuỗi cung ứngtại công ty cổ phần đầu tư và phát triển An Thái Đề tài đã phân tích đượcthực trạng quản trị chuỗi cung ứng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện việcquản trị chuỗi cung ứng tại công ty cổ phần đầu tư và phát triển An Thái Tácgiả đã đánh giá được những thành công, hạn chế trong công tác quản trị chuỗicung ứng Xuyên suốt luận văn, tác giả đã bám sát lý luận, thực tiến và đề ragiải pháp tương đối phù hợp với thực trạng đã nêu ra

d Đề tài: “Quản trị chuỗi cung ứng xi măng tại công ty cổ phần Petec

Bình Định” Tác giả: Lê Thu Hòa Hậu, Luận văn thạc sĩ, Đại học Đà Nẵng,

(2012)

Luận văn đã khái quát những vấn đề cơ bản về chuỗi cung ứng, quản trịchuỗi cung ứng Tác giả đã tập trung phân tích, đánh giá thành công và nhữngkhó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh xi măng tại công ty cổ phầnPetec Bình Định Qua đó, luận văn đã nêu lên được những điểm mạnh cũng

như những mặt tồn tại, hạn chế trong quản trị chuỗi cung ứng xi măng Đây

là cơ sở để tác giả đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị chuỗicung ứng xi măng tại công ty cổ phần Petec Bình Định

Tuy nhiên, tác giả chưa đề cập đến nội dung của quản trị chuỗi cungứng, chưa phân tích sâu về tìm và lựa chọn nhà cung cấp

e Đề tài: “Nghiên cứu chuỗi cung ứng của mặt hàng Cá tra, Cá Basa

tại công ty cổ phần Nam Việt” Tác giả: Nguyễn Thừa Bữu, Luận văn thạc sĩ,

Đại học Nha Trang, (2010)

Đề tài tập trung phân tích các nội dung chuỗi cung ứng, lợi thế cạnhtranh, thực trạng chuỗi cung ứng của mặt hàng Cá tra, Cá Basa tại công ty cổphần Nam Việt Từ đó, tác giả đưa ra giải pháp cải tiến chuỗi cung ứng vànâng cao vị thế cạnh tranh Tuy nhiên đề tại có một số vấn đề chưa làm rõ:

Tác giả chưa làm rõ về xu hướng phát triển của quản trị chuỗi cungứng, chưa đưa ra được mô hình chuỗi cung ứng đem lại hiệu quả Luận vănchưa làm rõ về việc tìm và lựa chọn nhà cung cấp

CHƯƠNG 1

LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG, TÌM VÀ LỰA CHỌN NHÀ CUNG CẤP

1.1 QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG

1.1.1 Cung ứng và uỗ ung ứng

Theo quan điểm trước đây, cung ứng được hiểu bao gồm hai chức năng

bộ phận là mua và quản lý dự trữ (tồn kho) Đến giai đoạn hiện nay thì “cungứng” không còn gói gọn trong hai bộ phận chức năng mua và dự trữ nữa mà

đã phát triển rộng hơn với nhiều nội dung và xuất hiện thuật ngữ “chuỗi cungứng” (supply chain) từ những năm 60 của thế kỉ XX

Có nhiều khái niệm về chuỗi cung ứng:

Chuỗi cung ứng là sự liên kết các công ty nhằm đưa sản phẩm haydịch vụ vào thị trường.[10]

Chuỗi cung ứng là một mạng lưới các lựa chọn sản xuất và phân phốinhằm thực hiện các chức năng thu mua nguyên liệu, chuyển đổi nguyên liệuthành bán thành phẩm và thành phẩm, và phân phối chúng cho khách hàng.[8]

Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các doanh nghiệp tham gia, một cáchtrực tiếp hay gián tiếp, trong việc đáp ứng nhu cầu khách hàng, thể hiện sựdịch chuyển nguyên vật liệu xuyên suốt quá trình từ nhà cung cấp ban đầu đếnkhách hàng cuối cùng Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các doanh nghiệp, bộphận liên quan trực tiếp hay gián tiếp tới việc đáp ứng nhu cầu của kháchhàng Chuỗi cung ứng không chỉ bao gồm nhà sản xuất và nhà cung cấp màcòn công ty vận tải, nhà kho, nhà bán lẻ và khách hàng của nó Chuỗi cungứng bao gồm nhiều doanh nghiệp và mỗi doanh nghiệp có thể tham gia vào

nhiều chuỗi cung ứng khác nhau Mỗi một sản phẩm và dịch vụ khác nhau sẽhình thành và tồn tại một chuỗi cung ứng khác nhau.[3]

Chuỗi cung ứng là chuỗi các quá trình kinh doanh và thông tin để cungcấp một sản phẩm hay dịch vụ thông qua sản xuất và phân phối đến kháchhàng cuối cùng

Có thể thấy, hầu hết các nhà kinh tế đều cho rằng: chuỗi cung ứng làbao gồm các hoạt động của mọi đối tƣợng có liên quan trong việc sản xuất rasản phẩm cung cấp đến tay khách hàng cuối cùng Nhƣ vậy, có thể hiểu:

Chuỗi cung ứng bao gồm tất cả các doanh nghiệp tham gia, một cách trực tiếp hay gián tiếp, trong việc đáp ứng nhu cầu khách hàng, thể hiện một quá trình dịch chuyển xuyên suốt bắt đầu từ nguyên liệu thô cho đến khi tạo thành sản phẩm cuối cùng và được phân phối tới tay người tiêu dùng.

Từ đây có thể rút ra các điểm về cơ bản, một chuỗi cung ứng gồm cácthành phần chính:

- Chuỗi cung ứng thể hiện sự dịch chuyển nguyên vật liệu, sản phẩm xuyên suốt quá trình từ nhà cung cấp ban đầu đến khách hàng cuối cùng

- Chuỗi cung ứng bao gồm các thành viên trực tiếp và các thành viên gián tiếp tham gia

- Khách hàng là thành tố tiên quyết của chuỗi cung ứng Mục đích thenchốt cho sự hiện hữu của bất kỳ chuỗi cung ứng nào là để thỏa mãn nhu cầukhách hàng, trong tiến trình tạo ra lợi nhuận cho chính nó

Hình 1.1 Chuỗi cung ứng điển hình

(Nguồn: TS Nguyễn Phúc Nguyên và TS Lê Thị Minh Hằng, Quản

Trị Chuỗi Cung Ứng, NXB Đà Nẵng, 2016, C.I)

Trong một chuỗi cung ứng điển hình, nguyên vật liệu có thể được mua

từ một hoặc nhiều nhà cung cấp khác nhau; đối với những sản phẩm có cấutạo phức tạp thì các bộ phận có thể được sản xuất ở các nhà sản xuất linh kiệntrung gian Sản phẩm sản xuất ra có thể phải lưu kho hoặc thông qua các nhàbán buôn, bán lẻ, rồi mới đến khách hàng cuối cùng

a Mô hình hoạt động của chuỗi cung ứng

Hội đồng cung ứng đã phát triển mô hình nghiên cứu hoạt động cungứng-SCOR (Supply Chain Operations Research) SCOR là mô hình thamchiếu hoạt động chuỗi cung ứng (Supply Chain Operation Reference) Môhình này định ra các ứng dụng tốt nhất, các thước đo hiệu quả hoạt động vàyêu cầu chức năng của các phần mềm cho từng quy trình cốt lõi, quy trình con

và các hoạt động của chuỗi cung ứng Mô hình SCOR cung cấp cấu trúc nền

tảng, thuật ngữ chuẩn để giúp các công ty thống nhất nhiều công cụ quản lý,nhƣ tái thiết quy trình kinh doanh, lập chuẩn so sánh, và phân tích thực hành.Các công cụ của SCOR tạo giúp cho công ty phát triển và quản lý cấu trúcchuỗi cung ứng hiệu quả [12] Theo mô hình này thì có 4 yếu tố chính nhƣsau:

khoản phải thu

Hình 1.2 Mô hình hoạt động chuỗi cung ứng

(Nguồn: Supply chain Council Inc., 1150 Freeport Road, Pittsburgh,

PA 1538, www.supply-chain.org)

Từ 4 yếu tố chính này ta có thể hình dung về các hoạt động chính trong

một chuỗi cung ứng như sau:

-Lập kế hoạch: đây là hoạt động lập kế hoạch và tổ chức các hoạt độngcho ba yếu tố liên quan kia Nội dung của lập kế hoạch bao gồm: dự báo nhucầu, giá sản phẩm và quản lý tồn kho

-Tìm nguồn cung ứng: đây là hoạt động cần thiết để có được các yếu

tố đầu vào để tạo ra các sản phẩm Nội dung chính trong hoạt động này là hoạtđộng cung ứng, hoạt động tín dụng và khoản phải thu Hoạt động cung ứngbao gồm những hành động để mua nguyên vật liệu hay các dịch vụ cần thiết;hoạt động tín dụng và khoản phải thu là các hoạt động liên quan đến dòngchảy tài chính trong chuỗi cung ứng Cả hai hoạt động này đều có tác độnglớn đến hiệu quả của chuỗi cung ứng

-Sản xuất: bao gồm các hoạt động tạo ra sản phẩm hay dịch vụ màchuỗi cung ứng cung cấp cho khách hàng Những hoạt động cần thiết trongnội dung này là thiết kế sản phẩm, quản lý sản xuất và quản lý nhà máy

- Phân phối: đây là một hoạt động tổng hợp bao gồm việc nhận đơn đặthàng từ khách hàng, phân phối các sản phẩm hay dịch vụ cho khách hàng Cáchoạt động chính trong nội dung này là thực hiện các đơn hàng và giao sản phẩm cho khách hàng

b Lợi ích của chuỗi cung ứng

- Lợi ích của chuỗi cung ứng là giảm bớt các trung gian

- Vì có các nhà phân phối trung gian, do vậy nhà sản xuất có thể bố trí

cơ sở sản xuất tại vị trí tốt nhất, mà không phải phụ thuộc nhiều vào vị trí củakhách hàng cuối cùng

- Thông qua việc tập trung hoạt động sản xuất ở một cơ sở lớn, nhà sảnxuất hưởng lợi từ tính kinh tế nhờ quy mô Mặt khác các nhà sản xuất khôngcần lưu trữ số lượng lớn sản phẩm hoàn thành, các nhà phân phối ở gầnkhách hàng sẽ thực hiện việc lưu trữ này

- Nhà bán sỉ đặt các đơn hàng lớn và nhà sản xuất chiết khấu giá cho nhàbán sỉ làm cho chi phí đơn vị giảm Nhà bán sỉ giữ nhiều loại sản phẩm tồn kho

từ nhiều nhà sản xuất, cung cấp đa dạng sự lựa chọn cho khách hàng bán lẻ

c Cấu trúc chuỗi cung ứng

Bức tranh đơn giản nhất của chuỗi cung ứng là khi chỉ có một sản phẩmdịch chuyển qua một loạt các tổ chức và mỗi tổ chức tạo thêm một phần giá trịcho sản phẩm Đứng dưới quan điểm của một tổ chức, các hoạt động trước nó -dịch chuyển nguyên vật liệu đến - được gọi là ngược dòng; những tổ chức phíasau doanh nghiệp - dịch chuyển nguyên liệu ra ngoài - được gọi là xuôi dòng.Các hoạt động ngược dòng được phân chia cho các nhà cung cấp Một nhà cungcấp dịch chuyển nguyên vật liệu một cách trực tiếp đến sản xuất là nhà cung cấpcấp một, nhà cung cấp dịch chuyển nguyên liệu cho nhà cung cấp cấp một đượcgọi là nhà cung ứng cấp hai, tiến trình kế tiếp sẽ là nhà cung cấp cấp ba rồi đếnnhà cung cấp gốc Khách hàng được phân chia thành từng cấp Khách hàng nhậnsản phẩm một cách trực tiếp từ nhà sản xuất là khách hàng cấp một, khách hàngnhận sản phẩm một cách trực tiếp từ nhà sản xuất là khách hàng cấp một, kháchhàng nhận sản phẩm từ khách hàng cấp một chính là khách hàng cấp hai, tương

tự chúng ta sẽ có khách hàng cấp ba và đến khách hàng cuối cùng [3]

Hình 1.3 Các hoạt động trong một chuỗi cung ứng

(Nguồn: TS Nguyễn Phúc Nguyên và TS Lê Thị Minh Hằng, Quản

Trị Chuỗi Cung Ứng, NXB Đà Nẵng, 2016, C.I)

1.1.2 Quản trị uỗ ung ứng

Trong một chuỗi cung ứng điển hình, doanh nghiệp mua nguyên vậtliệu từ một hoặc nhiều nhà cung cấp; các bộ phận, chi tiết hoặc thậm chí sảnphẩm sau đó được sản xuất ở một số nhà máy và được vận chuyển đến nhàkho để lưu trữ ở giai đoạn trung gian, cuối cùng đến nhà bán lẻ và kháchhàng Do đó, quản trị chuỗi cung ứng là vấn đề cần bàn

a Các khái niệm về quản trị chuỗi cung ứng

Có rất nhiều định nghĩa về quản trị chuỗi cung ứng:

Theo Viện quản trị cung ứng thì quản trị chuỗi cung ứng là việc thiết kế

và quản lý các tiến trình xuyên suốt, tạo giá trị cho các tổ chức để đáp ứng nhu cầu thực sự của khách hàng cuối cùng Sự phát triển và tích hợp nguồn lực con người và công nghệ là then chốt cho việc tích hợp chuỗi cung ứng thành công.

Theo Hội đồng chuỗi cung ứng thì quản trị chuỗi cung ứng là việc quản

lý cung và cầu, xác định nguồn nguyên vật liệu và chi tiết, sản xuất và lắp ráp, kiểm tra kho hàng và tồn kho, tiếp nhận đơn hàng và quản lý đơn hàng, phân phối qua các kênh và phân phối đến khách hàng cuối cùng.

Theo Hội đồng quản trị hậu cần thì quản trị chuỗi cung ứng là “… sự

phối hợp chiến lược và hệ thống các chức năng kinh doanh truyền thống và các sách lược xuyên suốt các chức năng này trong một công ty cụ thể và giữa các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng với mục đích cải thiện thành tích dài hạn của các công ty đơn lẻ và cả chuỗi cung ứng”.

Theo TS Hau Lee và đồng tác giả Corey Billington thì quản trị chuỗi

cung ứng như là việc tích hợp các hoạt động xảy ra ở các cơ sở của mạng lưới nhằm tạo ra nguyên vật liệu, dịch chuyển chúng vào sản phẩm trung gian và sau đó đến sản phẩm hoàn thành cuối cùng,và phân phối sản phẩm đến khách hàng thông qua hệ thống phân phối.

Theo TS Nguyễn Phúc Nguyên và TS Lê Thị Minh Hằng, Quản Trị

Chuỗi Cung Ứng, NXB Đà Nẵng, 2016 Quản trị chuỗi cung ứng là tập hợp những phương thức để tích hợp và sử dụng hiệu quả nhà cung cấp, nhà sản xuất, nhà phân phối, nhà bán lẻ nhằm phân phối hàng hóa đến đúng địa điểm, đúng lúc với đúng yêu cầu về chất lượng, số lượng với mục tiêu giảm thiểu chi phí trên toàn chuỗi trong khi tối đa sự thõa mãn nhu cầu khách hàng

Các định nghĩa trên đều hướng đến sự phối hợp các hoạt động liênquan đến sản phẩm giữa các thành viên trong chuỗi cung cấp nhằm cải thiệnnăng suất hoạt động, chất lượng và dịch vụ khách hàng nhằm tạo lợi thế cạnhtranh của chính những thành viên trong việc cộng tác này

Trong trường hợp của DN tư nhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnhĐắk Lắk trong đề tài này, tôi sử dụng định nghĩa thứ năm - vì nó phù hợp vớivấn đề tìm và lựa chọn nhà cung cấp trong quản trị cung ứng tại một doanhnghiệp dịch vụ

b Mục tiêu

- Thứ nhất, quản trị chuỗi cung ứng cần phải cân nhắc đến tất cả cácthành tố của chuỗi cung ứng; những tác động của nó đến chi phí và vai tròtrong việc sản xuất sản phẩm phù hợp với nhu cầu khách hàng; từ NCU và các

cơ sở sản xuất thông qua các nhà kho và trung tâm phân phối đến nhà bán lẻ

và các cửa hàng [3]

- Thứ hai, mục tiêu của quản trị chuỗi cung ứng là đạt hiệu quả về tổngchi phí trên toàn hệ thống của chuỗi cung ứng (dừng lại ở mức chi phí tốithiểu) từ khâu vận chuyển, phân phối đến tồn kho nguyên vật liệu, tồn khotrong sản xuất và thành phẩm

- Thứ ba, quản trị chuỗi cung ứng nhằm tối đa hóa lợi nhuận của toàn chuỗi trong việc quản lý các dòng dịch chuyển giữa các giai đoạn của chuỗi

c Các yêu cầu của quản trị chuỗi cung ứng

- Điểm quan trọng nhất của hệ thống chuỗi cung ứng là nâng cao nănglực cạnh tranh, giúp doanh nghiệp giảm chi phí, đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật

và cải thiện mức phục vụ

- Hệ thống cung ứng phải đảm bảo các doanh nghiệp có thể tự doquyết định tham gia hay rời bỏ chuỗi, nếu không đem lại lợi ích cho họ Dovậy, yêu cầu của quản trị luôn phải sàng lọc chuỗi cung ứng của mình để có thể luôn đi trước một bước trong cạnh tranh

- Dòng dịch chuyển của nguyên liệu vật liệu hay sản phẩm giữa các thànhviên phải liên kết suôn sẻ và không gặp trở ngại để cung ứng, dịch vụ và

hỗ trợ kỹ thuật thông qua các dây chuyền kết nối với tổ chức khác Và chính

nó góp phần quyết định hiệu suất cuối cùng của mạng lưới kinh doanh củadoanh nghiệp Hơn nữa, hầu hết các cơ hội để giảm chi phí sản xuất, tăng hiệuquả chế biến và giá trị gia tăng đều nằm ở giao điểm giữa những người chơitham gia vào toàn bộ chuỗi cung ứng Do đó, yêu cầu hệ thống cung ứng phảinhất quán

d Những vấn đề chính trong quản trị chuỗi cung ứng



Thiết kế chuỗi cung ứng: là việc lựa chọn ai sẽ tác nghiệp tại các bộ

phận trên chuỗi như ai sản xuất, tồn kho, vận chuyển hay quản trị thông tin.Tại mức chiến lược, những quyết định này xác định chức năng nào của tổchức thực hiện các nhiệm vụ trên chuỗi và nhiệm vụ nào được sử dụng ngoạilực Quyết định về cung ứng nguồn lực ảnh hưởng tới cả hiệu quả và khảnăng đáp ứng của chuỗi [3]



Hoạch định vị trí: là những vị trí vật chất trên chuỗi, nơi sản phẩm

được sản xuất hoặc tồn kho Có hai loại cơ sở hạ tầng chính là cơ sở sản xuất

và nhà kho Những quyết định liên quan tới vai trò, vị trí, năng lực và sự linh

hoạt của cơ sở hạ tầng có một ảnh hưởng có ý nghĩa tới hiệu quả của chuỗi cung ứng [3]

 Quản trị nguyên vật liệu, tồn kho

Quản trị nguyên vật liệu dịch chuyển xuyên suốt hoạt động sản xuất của

tổ chức Mục đích của công tác này là tạo ra dòng dịch chuyển phù hợp vàhiệu quả với thời gian di chuyển ngắn, sử dụng thiết bị thích hợp, ít tổn thất và

sử dụng các thiết bị chuyên dùng khi cần thiết Công tác này bao gồm cả việcthiết lập chính sách cho tồn kho Quản trị tồn kho liên quan đến việc xem xétnguyên vật liệu nào sẽ tồn kho, khoản đầu tư cho tồn kho, dịch vụ khách hàngcũng như cho cả sản phẩm hoàn thành Hơn nữa, doanh nghiệp cũng phải cânnhắc đến hoạt động quản lý nhà kho, lưu trữ sản phẩm trên cơ sở cân nhắccác yếu tố của sản phẩm và những điều kiện để đảm bảo cho sản phẩm vànguyên liệu ở trạng thái tốt nhất.[3]

 Thu mua

Dòng nguyên vật liệu đi vào tổ chức thường được bắt đầu khi bộ phậnphụ trách thu mua gởi một đơn mua hàng đến cho nhà cung cấp Điều nàynghĩa rằng bộ phận phụ trách thu mua sẽ tìm nhà cung cấp thích hợp, thươnglượng về các nội dung và điều kiện mua hàng cũng như thanh toán, tổ chứcviệc phân phối, sắp xếp bảo hiểm và thanh toán và thực hiện tất cả các họatđộng cần thiết nhằm mua nguyên vật liệu cho tổ chức.[3]

 Vận tải và phân phối hàng hóa

Hoạt động này liên quan đến việc dịch chuyển nguyên vật liệu từ nhàcung cấp đến tổ chức hoặc sản phẩm hoàn thành từ doanh nghiệp đến vớikhách hàng Điều này bao gồm việc lựa chọn phương tiện và loại hình vận tải(đường bộ, đường không, tàu hỏa…), lựa chọn doanh nghiệp vận tải tốt nhất,thiết kế quy trình vận chuyển và đảm bảo rằng việc vận chuyển an toàn, đúnglúc và tuân thủ các quy định của luật pháp với giá cả hợp lý… [3]

e Xu hướng phát triển của quản trị cung ứng

- Sự tích hợp: Đây là quan điểm mới, tức là phải kết hợp chiến lượccung ứng với chiến lược marketing, sản xuất chế biến và chiến lược tài chínhcủa tổ chức hay đơn vị kinh doanh chiến lược

- Môi trường kinh doanh: phải xác định được cơ hội cũng như các nguy cơ đối với môi trường cung ứng của công ty

- Chiến lược về sản phẩm và các yếu tố cấu thành: Quản trị cung ứngnguyên vật liệu phải góp phần phát triển các kế hoạch sản xuất kinh doanh củadoanh nghiệp Bộ phận cung ứng phải đưa ra các kế hoạch cung ứng được cụthể hóa đối với các nguyên vật liệu quan trọng

- Hệ thống quản trị thông tin: Quản trị cung ứng nguyên vật liệu phảiđảm bảo đáp ứng một hệ thống thông tin tại chỗ kịp thời, bao quát với chi phíthấp cho việc ra quyết định cung ứng tối ưu

- Chiến lược cơ sở nguồn cung cấp: Nhà cung ứng và cơ sở cung cấp của họ phải được phát triển và quản lý cẩn thận nhằm đảm bảo chuỗi giá trị của doanh nghiệp được tạo ra và ổn định thông suốt trong một môi trường kinh doanh

đầy biến động

- Tập trung phát triển và quản lý: Những hoạt động mang tính chiếnlược như xây dựng phương hướng phát triển, xây dựng và quản trị chiếnlược cung ứng nguyên vật liệu toàn doanh nghiệp sẽ được tập trung hóa, cònnhững hoạt động mang tính chiến thuật, có giá trị gia tăng thấp sẽ được phâncấp

- Sử dụng cán bộ giỏi chuyên môn, nghiệp vụ chuyên sâu (hình thành nên nhóm mua chuyên nghiệp trong tổ chức)

1.2 QUẢN TRỊ CUNG ỨNG

Như ở trên đã phân tích thì quản trị chuỗi cung ứng bao gồm các vấn

đề chính là thiết kế chuỗi cung ứng, hoạch định vị trí, quản trị nguyên vật liệu,

tồn kho, thu mua, vận tải và phân phối hàng hóa Tuy nhiên, Doanh nghiệp tưnhân dịch vụ nông nghiệp Ea Kmat tỉnh Đắk Lắk là doanh nghiệp về kinhdoanh dịch vụ với sản phẩm đặc thù là giống cây cà phê cho nên hoạch địnhnhu cầu và thu mua là hết sức quan trọng quyết định đến thành công của việcquản trị cung ứng giống cây cà phê Trong nội dung thu mua thì hoạt động tìm

và lựa chọn NCU chất lượng sẽ quyết định đến hiệu quả của việc thu mua.Chính vì vậy, đề tài sẽ tập trung phân tích về việc tìm và lựa chọn nhà cungcấp chất lượng nhằm thực hiện hoạt động quản trị cung ứng giống cây cà phêmột cách tốt nhất cho DN

1.2.1 Hoạ địn n u ầu

Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của nhiềunhân tố khác nhau nhưng có hai nhân tố tác động đến kế hoạch kinh doanhcủa DN là hoạch định nhu cầu và tìm, lựa chọn NCU

a Dự báo nhu cầu

Dự báo nhu cầu có vai trò quan trọng trong hoạt động cung ứng khi doanhnghiệp chưa có được số liệu chính xác về kế hoạch kinh doanh, giúp lập được

kế hoạch cung ứng từ đó giảm được chi phí cho hoạt động cung ứng

b Các nguồn thông tin cho dự báo

- Nguồn thông tin sơ cấp: được thực hiện bằng cách điều tra, khảo sát, thu thập số liệu của doanh nghiệp hàng năm

- Nguồn thông tin thứ cấp: là những thông tin đã được thu thập Cácnguồn thông tin thứ cấp có thể lấy bên trong doanh nghiệp như các tài liệu kếtoán, kế hoạch sản xuất,…

c Phương pháp dự báo

 Các phương pháp định tính: là cách tiếp cận để dự báo dựa trên việc

đánh giá dựa vào trực giác hoặc phán đoán và thường được sử dụng khi thôngtin bị hạn chế, không sẵn sàng hoặc nếu có thì hiện tại là không liên quan

Cách thức này có ưu điểm là chi phí thấp những tính hữu hiệu lệ thuộc phầnlớn vào kỹ năng và kinh nghiệm của người dự báo và thông tin liên quan hiệnhữu Các kỹ thuật định tính thường được sử dụng để xây dựng dự báo dài hạntrong khi các dữ liệu hiện tại không còn hữu ích nữa và nó còn được dùng cho

cả việc giới thiệu sản phẩm mới khi thông tin hiện tại không tồn tại [3]

Bốn mô hình dự báo định tính phổ biến:

- Hội đồng ý kiến các nhà quản trị: đây là nhóm các nhà quản trị cấpcao, những người có kiến thức chuyên sâu về thị trường, đối thủ cạnh tranh

và môi trường kinh doanh, tập hợp lại với nhau để tiến hành dự báo [3]

- Phương pháp Delphi: phương pháp thực hiện việc khảo sát một nhómcác chuyên gia nội bộ và bên ngoài qua vài vòng về khía cạnh những sự kiệntương lại và dự báo dài hạn nhu cầu [3]

-Tổng hợp lực lượng bán hàng: lực lượng bán hàng đại diện cho nguồnthông tin về thị trường rất tốt Cách dự này chủ yếu dựa trên kiến thức về thịtrường của đội ngũ nhân viên bán hàng và thực hiện ước tính về nhu cầu

khách hàng [3]

- Khảo sát tiêu dùng: bản câu hỏi được xây dựng để thu thập thông tin

từ khách hàng về những vấn đề quan trọng chẳng hạn như thói quen tiêu dùngtrong tương lai, các ý tưởng về sản phẩm mới và những ý tưởng về sản phẩmhiện tại Khảo sát được thực hiện qua điện thoại, qua thư, Internet hoặcphỏng vấn cá nhân Dữ liệu thu thập sau đó được phân tích trên cơ sở sử dụngcác công cụ thống kê và đánh giá để có được những kết quả ý nghĩa [3]

 Các phương pháp định lượng: các mô hình dự báo định lượng sử dụng

các kỹ thuật toán học dựa trên dữ liệu quá khứ và có thể bao gồm các biến ngẫunhiên để dự báo nhu cầu Dự báo chuỗi thời gian dựa trên giả định rằng tương lai

là dựa trên khuynh hướng hoặc sự mở rộng quá khứ, vì vậy các dữ liệu quá khứ

có thể được sử dụng để dự đoán nhu cầu tương lai Dự báo

kết hợp giả định rằng một hoặc nhiều nhân tố có liên hệ với nhu cầu và vì thế

có thể được sử dụng để dự báo nhu cầu tương lai Vì những dự báo này chủyếu dựa trên số liệu quá khứ, tất cả các phương pháp định lượng trở nên ítchính xác hơn khi thời gian dự báo dài hơn Vì vậy đối với những dự báotrong khoảng thời gian dài, cách thức tốt nhất là kết hợp cả dự báo định tính

và dự báo định lượng [3]

1.2.2 Thu mua

Thu mua có lẽ là hoạt động đầu tiên trong chuỗi cung ứng của doanhnghiệp đảm bảo đầu vào cho doanh nghiệp tiến hành hoạt động sản xuất kinhdoanh Vậy thu mua là gì?

a Khái niệm thu mua

Việc mua hàng đưa ra cơ chế bắt đầu và kiểm soát dòng nguyên vật liệu trong chuỗi cung ứng Việc thu mua nói chung liên quan đến việc xử lý thông tin Nó thu tập dữ liệu từ nhiều nguồn và phân tích chúng và chuyển thông tin trong chuỗi cung ứng [3]

Mua là một nhóm chức năng (tức là việc thực hiện hóa trên sơ đồ tổ chức) cũng như một loại hoạt động chức năng (tức là việc mua hàng hóa và dịch vụ) Nhóm mua thực hiện nhiều hoạt động (xác định và lựa chọn nhà cung cấp, đàm phán và ký kết hợp đồng, nghiên cứu thị trường cung cấp, đo lường, cải thiện và phát triển hệ thống thu mua;…) để đảm bảo mang lại giá trị tối đa cho tổ chức [11]

b Vai trò

- Thu mua là mối liên kết cơ bản giữa các thành viên trong chuỗi cungứng, là cơ sở cho việc phối hợp các dòng sản phẩm giữa các nhà cung cấp vàkhách hàng

- Nó cung cấp cơ chế cho việc phối hợp các dòng sản phẩm giữa khách hàng và NCU

c Nội dung của thu mua

 Xác định nhu cầu thu mua

Để xác định được nhu cầu thu mua thì doanh nghiệp thường dựa vàonhu cầu sản xuất kinh doanh của mình Việc xác định nhu cầu thu mua sẽ giúpdoanh nghiệp có được lượng nguyên vật liệu cần tối ưu và từ đó mới có thểtìm và lựa chọn nhà cung cấp cho phù hợp

Khi doanh nghiệp lựa chọn nhà cung cấp cần nghiên cứu toàn diện cácnhà cung cấp trước khi đưa ra quyết định lựa chọn, phải đánh giá được khảnăng hiện tại và tiềm ẩn của họ trong việc cung ứng cho doanh nghiệp

 Thương lượng và đặt hàng

Sau khi đã có danh sách các nhà cung cấp đã lựa chọn, doanh nghiệp tiến hành thương lượng đặt hàng để đi đến ký kết hợp đồng mua bán với họ



Theo dõi và kiểm tra giao nhận hàng

Việc giao hàng được thực hiện trên cơ sở hợp đồng tuy nhiên cần đônđốc, thúc giục các nhà cung cấp nhanh chóng vận chuyển hàng để tránh tìnhtrạng hàng đến chậm làm ảnh hưởng đến họat động sản xuất của doanhnghiệp

 Đánh giá kết quả thu mua

Việc đánh giá kết quả thu mua cần phải làm rõ những thành công cũngnhư những mặt tồn tại của hoạt động thu mua, đo lường sự đóng góp của cácthành viên, từng bộ phận liên quan, đồng thời làm rõ trách nhiệm của mỗi cánhân và bộ phận.

1.2.3 Xá địn nguồn ung ứng

Theo truyền thống, hoạt động chính của nhân viên quản lý mua hàng làtìm kiếm nhà cung cấp tiềm năng dựa vào mức giá và sau đó mua sản phẩmcủa nhà cung cấp với chi phí thấp nhất có thể Sau đây là một số hướng dẫnliên quan đến các nỗ lực và cường độ của các yêu cầu tìm kiếm trong quátrình đánh giá nhà cung cấp.[11]

- Các nhà cung cấp hiện tại: Một nguồn thông tin chính đến từ các nhà cung cấp hiện tại

- Đại diện bán hàng: Tất cả người mua nhận được doanh số bán hàng

và thông tin thị trường từ các đại diện bán hàng

- Thông tin cơ sở dữ liệu: Một số công ty duy trì cơ sở dữ liệu của các nhà cung cấp có khả năng hỗ trợ một ngành công nghiệp hay dòng sản phẩm

- Kinh nghiệm: Kinh nghiệm của nhân viên mua thường có kiến thức vững chắc về các nhà cung cấp tiềm năng

- Thư mục Thương mại: Hầu như tất cả các ngành công nghiệp đềuxuất bản thư mục của các công ty sản xuất sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụtrong một ngành công nghiệp

- Triển lãm: Hội chợ thương mại có thể là một cách hiệu quả để đạt được tiếp xúc với một số lượng lớn các nhà cung cấp cùng một lúc

-Bên thứ hai hoặc thông tin gián tiếp: Một nguồn thông tin của bên thứ hai

- bao gồm người mua tin tức khác Nguồn thông tin này bao gồm một loạt cácđịa chỉ liên lạc không trực tiếp là một phần của tổ chức của người mua

- Nguồn nội bộ: Nhiều công ty lớn hơn chia tổ chức thành các đơn vị,mỗi một hoạt động mua riêng biệt Việc chia sẻ thông tin như vậy có thể xảy

ra trên đơn vị thông qua các cuộc họp không chính thức

- Truy cập Internet Người bán đang ngày càng sử dụng Internet nhưmột phần quan trọng của các nỗ lực tiếp thị trực tiếp của họ vì vậy người mua

có thể sử dụng internet để giúp xác định vị trí các nguồn tiềm năng mà có thểhội đủ điều kiện để đánh giá thêm

a Mục đích

Xác định nguồn cung ứng (nhận diện NCU) là nhằm xác định số lượngcác NCU có sẵn trên thị trường, lên danh sách các NCU mà công ty mua cầnquan tâm và thu thập thông tin về các NCU này nhằm làm cơ sở để đánh giáNCU

b Tổ chức tìm kiếm NCU

Tổ chức tìm kiếm NCU cần đạt được các yêu cầu sau:

- Đảm bảo về mặt tài chính với triển vọng lâu dài

- Có khả năng và năng lực để cung ứng các nguyên vật liệu cần thiết

- Cung ứng một cách chính xác những nguyên vật liệu yêu cầu

- Cung ứng đúng thời hạn, đáng tin cậy với thời gian ngắn

- Định mức giá và các thỏa thuận về tài chính chấp nhận được

- Nhạy bén với những nhu cầu và thay đổi của khách hàng

- Có kinh nghiệm và chuyên gia về sản phẩm của mình

- Có danh tiếng tốt

- Sử dụng các hệ thống thu mua dễ sử dụng và thuận tiện

- Đã từng giao dịch thành công trong quá khứ và có thể phát triển mối quan hệ dài hạn

c Các phương pháp thường được sử dụng để thu thập thông tin về nhà cung ứng

Doanh nghiệp có thể tìm kiếm thông tin về các nhà cung cấp bằng

- Thu thập danh thiếp: Các NCU tham gia triển lãm thường đặt danhthiếp của mình ở gian hàng để khách hàng lấy, cũng có khi NCU chủ độngtrao danh thiếp cho khách hàng và trao đổi danh thiếp với khách hàng

- Xin bảng thông tin của đơn vị tổ chức triển lãm: Thông thường cácđơn vị triển lãm sẽ có bảng thông tin về cuộc triển lãm, nội dung bao gồm:Tên các đơn vị tham gia triển lãm và cách thức liên hệ với NCU, thậm chícông ty mua còn có thể biết các chương trình khuyến mại của NCU

- Thông qua báo chí để thu thập thông tin của NCU: Chủ yếu là thôngqua tin tức quảng cáo trên báo để thu thập thông tin, công ty mua có thể biếtđược địa chỉ, điện thoại liên lạc, tên đơn vị của NCU, các loại hàng của NCU,

có khi công ty mua còn tìm được người liên lạc trực tiếp vừa nhanh, vừa hiệuquả

- Tìm đọc trên các biển quảng cáo: Thông thường, các tấm biển quảngcáo chứa đựng lượng lớn thông tin về NCU, thông tin khá xác thực, đáng tin,đồng thời thông qua phân loại ngành nghề sẽ tạo thuận lợi cho công ty mua cóđược thông tin của NCU

- Thông qua quảng cáo để thu thập thông tin về NCU: Thông qua tin tức, quảng cáo trên các phương tiện truyền thông, giao thông công cộng

- Thông qua mạng Internet để thu thập thông tin NCU

- Tham gia vào các đoàn thể xã hội hoặc các hiệp hội ngành nghề

- Thông qua sự giới thiệu của bạn hàng hợp tác.

- Thông qua bảng câu hỏi: Theo phương pháp này thì công ty sẽ lậpdanh sách bảng câu hỏi và gởi đến nhà cung cấp thông qua email hoặc tiếpxúc trực tiếp nhằm tìm hiểu các thông tin về NCU

- Thông qua việc đến thăm các cơ sở NCU

1.2.4 Đán g á á n à ung ứng t ềm năng

Đánh giá khả năng thực hiện của các NCU, theo dõi quá trình thực hiệnđơn đặt hàng của các NCU nhằm tìm ra ưu, nhược điểm của từng NCU Hầuhết các tổ chức đều đánh giá các NCU của họ để đảm bảo rằng họ tiếp tụccung cấp dịch vụ làm thỏa mãn mình Hoạt động này được gọi là đánh giá cácNCU.[11]

a Mục đích

Đánh giá NCU là nhằm đo lường khả năng của NCU có đáp ứng đượccác yêu cầu của công ty mua hay không trên cơ sở đó để lựa chọn được NCUtiềm năng

b Cách tiếp cận

Một cách tiếp cận thường gặp là sử dụng một danh sách kiểm tra gồmcác nhân tố quan trọng và kiểm tra xem liệu nhà cung cấp có đáp ứng đượccác tiêu chuẩn trong đó hay không Danh sách kiểm tra sẽ đề cập đến việc liệuNCU có tình trạng tài chính tốt hay không; họ có cung ứng đúng thời hạnkhông; giá của họ có cạnh tranh không; chất lượng nguyên vật liệu có đủ caokhông; liệu họ có hỗ trợ kỹ thuật không.[3] Nếu NCU không đáp ứng bất kỳtiêu chuẩn nào khách hàng sẽ thảo luận về việc cải thiện hoặc tìm kiếm nguồncung mới Mục đích không thật sự là thay thể các NCU hiện tại, mà là đểkiểm soát năng lực, xác định những lĩnh vực cần cải tiến và thống nhất vềcách thức tốt nhất để đạt được những cải thiện đó Chỉ đến lúc cuối cùng tổchức mới nên bắt đầu tìm kiếm những NCU mới

Một cách tiếp cận hữu ích hơn là công ty mua cho mỗi NCU điểm 10 choviệc cung ứng đúng hạn, và nếu điểm của một NCU giảm dưới 8, họ có thể thảoluận về những cách thức cải thiện năng lực Muốn đánh giá NCU theo cách này,công ty mua phải xác định những nhân tố quan trọng nhất liên quan đến năng lựccủa NCU, tầm quan trọng tương đối của mỗi nhân tố đó, năng lực hiện tại đượcđánh giá và mức năng lực thấp nhất có thể chấp nhận được.[3]

c Các yếu tố cơ bản cần xem xét khi thực hiện qui trình đánh giá nhà cung ứng:

Người đánh giá: Thường thì chức năng đánh giá là do nhân viên của bộphận cung ứng thực hiện bởi vì họ là người chịu trách nhiệm cuối cùng vềhiệu suất hoạt động của NCU

Tiêu chí đánh giá: Trừ trường hợp quyết định sử dụng nguồn cung ứngduy nhất thì danh sách các NCU tiềm năng cần có đầy đủ các thông tin trênmọi phương diện cạnh tranh:

- Nguồn lực của NCU: Bao gồm các yếu tố tiêu biểu như nguồn tài

chính, cơ sở vật chất, lực lượng lao động, đội ngũ quản lý

- Giá cả: Đây là yếu tố không thể bỏ qua khi xem xét bất cứ giao dịch

nào Những NCU có vị trí địa lý cách xa công ty mua thì chi phí vận chuyểntất nhiên cũng sẽ tăng lên, mọi chi phí đều được đưa vào giá bán Do

đó, phải nghiên cứu tính toán giá mua, chi phí mua của lô hàng để so sánh và lựa chọn NCU tối ưu nhất, phù hợp nhất

- Chất lượng sản phẩm: Vấn đề chất lượng hàng hoá luôn được quan tâm và thể hiện rõ ràng, cụ thể trên hợp đồng cung ứng.

- Thời gian giao hàng: Thời gian giao hàng rất được quan tâm vì nó

ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất và kinh doanh của công ty mua

- Khả năng cung ứng: Xem xét khả năng cung ứng chính là xét quy mô

sản xuất của NCU đó lớn hay nhỏ, khả năng đáp ứng nhu cầu, đặc biệt cung ứng

trong những thời điểm khó khăn, nguồn hàng khan hiếm, cũng như tính liên tục và ổn định của NCU.

- Uy tín: Một NCU có danh tiếng, uy tín tốt cũng sẽ khuyến khích khách hàng yên tâm giao dịch.

- Thời gian đã giao dịch với công ty: Thời gian giao dịch lâu dài thì hai

bên sẽ hiểu rõ thói quen kinh doanh của nhau, hiểu ý nhau hơn,…do đó việcgiao dịch giữa hai bên cũng sẽ dễ dàng, thuận tiện hơn

-Các ưu đãi: Ưu đãi đó có thể là những ưu đãi từ vị trí một khách hàng

trung thành, nhất là khi nguồn hàng khan hiếm, NCU đó ưu tiên cung cấp chocông ty mua trước hay không

- Dịch vụ hỗ trợ khách hàng: Trong tình hình cạnh tranh gay gắt hiện nay,

nếu các NCU có các điều kiện cung ứng tốt ngang nhau, thì dịch vụ hỗ trợ

khách hàng của bên nào mạnh hơn thì bên đó sẽ được khách hàng ưu tiên lựa chọn giao dịch

- Giải quyết khiếu nại: Giao dịch mua bán, đặc biệt là giao dịch mua bán với các NCU nước ngoài thường gặp phải những hạn chế như: tập tính

thói quen không giống nhau, khác nhau về ngôn ngữ, pháp luật…nên khôngtránh khỏi những tranh chấp Như vậy nếu đối tác có khả năng và thiện chígiải quyết thoả đáng và nhanh chóng các khiếu nại thì việc thực hiện hợpđồng mới diễn ra một cách thuận lợi và nhanh chóng

1.2.5 Lự ọn n à ung ứng

Có nhiều quan điểm khác nhau về lựa chọn người cấp hàng Quan điểm truyền thống cho rằng phải thường xuyên lựa chọn người cấp hàng vì như thế mới chọn được người cấp hàng với giá cả đem lại chi phí kinh doanh thấp nhất Những nhà quản trị theo quan điểm này thường xuyên phải thay đổi người cấp hàng bằng các biện pháp như thường xuyên tính toán, lựa chọn, tổ chức đấu thầu cho mỗi lần cấp hàng Quan niệm hiện đại không thường xuyên lựa chọn người

cấp hàng mà phải đánh giá thật thận trọng theo các tiêu chuẩn nhất định đểquyết định lựa chọn người cấp hàng rồi thiết lập mối quan hệ bền chặt vớingười cấp hàng.

Lựa chọn nhà cung cấp là một hoạt động diễn ra liên tục để xác địnhnhững khả năng cung ứng cần thiết để thực hiện kế hoạch và vận hành môhình kinh doanh của công ty Đây là hoạt động có tầm quan trọng đặc biệt liênquan đến lựa chọn của năng lực nhà cung cấp: mức phục vụ, thời gian giaohàng đúng thời hạn, hoạt động hỗ trợ kỹ thuật.[11]

a Mục đích

Lựa chọn NCU là nhằm chọn được các NCU tốt, làm việc thườngxuyên với họ và phát triển mối quan hệ cùng có lợi Trên cơ sở so sánh, phântích kỹ lưỡng về ưu, nhược điểm của các NCU, về chất lượng, số lượng, giá

cả, thời gian giao hàng…của các hàng hóa họ có thể cung cấp

b Cách tiếp cận

- Bước 1: Xác định loại đánh giá nhà cung cấp

Như đã thảo luận trước đó, các tiêu chí như khả năng quản lý chấtlượng, điều kiện tài chính, cơ cấu chi phí nhà cung cấp, dự kiến sẽ thực hiệngiao hàng, năng lực công nghệ, khả năng hệ thống, và thể loại chung của cácyếu tố hiệu suất khác được coi là quan trọng nhất

- Bước 2: Xác định trọng số cho từng thể loại đánh giá

Các loại hiệu suất thường nhận được một trọng lượng phản ánh tầm quantrọng tương đối của thể loại đó và các trọng số được giao phản ánh quan trọngtương đối của mỗi thể loại Tổng trọng lượng kết hợp phải bằng nhau

- Bước 3: Trong quá trình này đòi hỏi phải xác định bất kỳ thể loại hiệusuất nhỏ nào, nếu chúng tồn tại, trong từng loại hoạt động rộng hơn Ngườimua phải quyết định làm thế nào để cân nhắc mỗi tiểu thể loại đánh giá hiệunăng rộng lớn hơn

- Bước 4: Xác định mỗi điểm trong một thể loại hiệu suất (Thôngthường ghi từng loại và tiểu thể loại trong chương trình đánh giá nhà cung cấpcủa nó trên một thang điểm 10 với quy mô 1-2 là kém, 3-4 ngoại biên, 5-6:

chưa đủ điều kiện, 7-8: đủ điều kiện, và 9-10 là xuất sắc)

- Bước 5: Bước này yêu cầu xem xét các dịch vụ hỗ trợ của một nhàcung cấp để thực hiện các đánh giá

- Bước 6: Xem xét kết quả đánh giá và đưa ra quyết định lựa chọn.Tại một số điểm, một người xem phải quyết định có đề nghị hoặc từ chối mộtnhà cung cấp như là một nguồn Người mua có thể xem xét một nhà cung cấp

để xem xét cho kinh doanh trong tương lai và không phải là một hợp đồng cụthể

1.2.6 C ín sá ỗ trợ các n à ung ứng

Hỗ trợ nhà cung cấp là bất kỳ hoạt động nào được thực hiện bởi mộtngười mua để cải thiện hiệu suất của một nhà cung cấp hoặc khả năng để đápứng nhu cầu của người mua trong ngắn hạn và dài hạn Tổ chức dựa trên mộtloạt các hoạt động để cải thiện hiệu suất nhà cung cấp, bao gồm cả chia sẻcông nghệ, cung cấp các ưu đãi cho các nhà cung cấp để cải thiện hiệu suất,tạo ra sự cạnh tranh giữa các nhà cung cấp, cung cấp vốn, và sự tham gia trựctiếp của nhân viên với các nhà cung cấp thông qua các hoạt động như đào tạo.[9]

a Tổ chức mối quan hệ với các nhà cung ứng

Công ty mua sẽ tổ chức các chương trình đào tạo NCU về quản lý dự

án, hợp tác để nâng cao chất lượng sản phẩm, trang bị công nghệ hiện đại,máy móc thiết bị mới, đào tạo công nhân… nhằm giúp NCU có đủ khả năngđáp ứng các yêu cầu của người mua

Cải tiến mối quan hệ với các NCU đã trở thành một lĩnh vực ưu tiên hàngđầu Trên cơ sở chiến lược kinh doanh của công ty, bộ phận cung ứng luôn