Vận dụng những bài học kinh nghiệm từ quá trìnhhoàn thiện cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB của nước ta và của cácnước trên thế giới, kết hợp với những lý luận đã được nghiên cứu, l
Trang 1TRẦN HOÀNG MY
QUẢN LÝ ĐẦU TƢ XÂY DỰNG
CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN KHU VỰC MIỀN TRUNG TÂY NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Đà Nẵng - Năm 2017
Trang 2TRẦN HOÀNG MY
QUẢN LÝ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN KHU VỰC MIỀN TRUNG TÂY NGUYÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 60.34.04.10
Ngườ ướng ẫn o ọ : TS LÊ BẢO
Đà Nẵng - Năm 2017
Trang 4MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu 3
5 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 5
6 Kết cấu của luận văn 13
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 1.1 KHÁI QUÁT QUẢN LÝ VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 14
1.1.1 Một số khái niệm 14
1.1.2 Đặc điểm và vai trò của đầu tư xây dựng 16
1.1.3 Ý nghĩa của việc quản lý đầu tư xây dựng 20
1.2 NỘI DUNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN 22
1.2.1 Quản lýdanh mục dự án đầu tư xây dựng công trình 22
1.2.2 Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình 26
1.2.3 Quản lý đấu thầu, lựa chọn nhà thầu 28
1.2.4 Quản lý bồi thường giải phóng mặt bằng, cấp đất, tái định cư 29
1.2.5 Quản lý công tác cung ứng, tiếp nhận và bảo quản VTTB 30
1.2.6 Quản lý kỹ thuật, chất lượng và tiến độ công trình 31
1.2.7 Thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác đầu tư xây dựng 35
1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN 35
1.3.1 Điều kiện tự nhiên 35
Trang 51.3.4 Tổ chức hoạt động của bộ máy quản lý 37
1.3.5 Trình độ, năng lực và phẩm chất đạo đức của cán bộ quản lý 38
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 39
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN KHU VỰC MIỀN TRUNG - TÂY NGUYÊN 40
2.1 ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI CỦA KHU VỰC MIỀN TRUNG - TÂY NGUYÊN 40
2.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên 40
2.1.2 Đặc điểm tình hình kinh tế 42
2.1.3 Đặc điểm tình hình xã hội 43
2.2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN KHU VỰC MIỀN TRUNG – TÂY NGUYÊN 44 2.2.1 Quản lýdanh mục dự án đầu tư xây dựng công trình 44
2.2.2 Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình 57
2.2.3 Quản lý công tác đấu thầu, lựa chọn nhà thầu 57
2.2.4 Quản lý công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, cấp đất, tái định cư 59
2.2.5 Quản lý công tác cung ứng, tiếp nhận và bảo quản VTTB 69
2.2.6 Quản lý kỹ thuật, chất lượng và tiến độ công trình 71
2.2.7 Thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện đầu tư xây dựng 75
2.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN KHU VỰC MIỀN TRUNG – TÂY NGUYÊN 81
Trang 62.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế 84
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 89
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN KHU VỰC MIỀN TRUNG – TÂY NGUYÊN 90
3.1 QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU, PHƯƠNG HƯỚNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN KHU VỰC MIỀN TRUNG – TÂY NGUYÊN 90
3.1.1 Quan điểm 90
3.1.2 Mục tiêu 91
3.1.3 Phương hướng 91
3.2 CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN KHU VỰC MIỀN TRUNG - TÂY NGUYÊN 93
3.2.1 Hoàn thiện công tác quản lý danh mục dự án đầu tư xây dựng công trình 93
3.2.2 Hoàn thiện công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình 95 3.2.3 Hoàn thiện công tác công tác đấu thầu, lựa chọn nhà thầu 96
3.2.4 Hoàn thiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, cấp đất, tái định cư 102
3.2.5 Hoàn thiện công tác cung ứng, tiếp nhận và bảo quản VTTB 103
3.2.6 Hoàn thiện công tác quản lý kỹ thuật, chất lượng và tiến độ công trình 104
3.2.7 Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc thực hiện đầu tư xây dựng 107
Trang 73.3.2 Đối với EVN 108KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 109KẾT LUẬN 110
PHỤ LỤC
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (BẢN SAO)
GIẤY ĐỀ NGHỊ BẢO VỆ LUẬN VĂN
BIÊN BẢN HỌP HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ LUẬN VĂN (BẢN SAO) NHẬN XÉT CỦA PHẢN BIỆN 1
NHẬN XÉT CỦA PHẢN BIỆN 2
BẢN GIẢI TRÌNH CHỈNH SỬA LUẬN VĂN
Trang 8STT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ
Trang 9Số ệu Tên bảng Trang bảng
2.1 Các công trình đã đóng điện, đưa vào vận hành giai đoạn 45
2011- 2016
2.2 Các công trình CPMB quản lý, điều hành năm 2016 50
Kết quả điều tra công tác quản lý đầu tư xây dựng các
2.3 công trình truyền tải điện tại khu vực miền Trung-Tây 52
Nguyên
2.5 Tình hình thực hiện công tác đấu thầu năm 2016 582.6 Phương án bồi thường giải phóng mặt bằng năm 2016 592.7 Tổng số hộ bị ảnh hưởng bởi dự án tính đến tháng 61
01/2017
Số hộ/tổ chức bị ảnh hưởng do thu hồi đất và số hộ/tổ
2.8 chức mất đất chia theo tỉ lệ mất đất trên tổng diện tích các 64
thửa đất bị ảnh hưởng
2.10 Các hình thức phổ biến thông tin được thực hiện 662.11 Sự hiểu biết của các hộ về việc phổ biến thông tin dự án, 67
Trang 10Số ệu Tên sơ đồ Trang
sơ đồ
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết củ đề tài
Trong quá trình chuyển từ nền kinh tế theo cơ chế kế hoạch hóa tập trungsang cơ chế thị trường, việc đổi mới và hoàn thiện quản lý nhà nước nói chung,đối với từng ngành, từng lĩnh vực, trong đó có đầu tư xây dựng cơ bản từ vốnnhà nước nói riêng là vấn đề tất yếu Điều này lại càng có ý nghĩa bức xúc hơnđối với ngành điện, bởi lẽ, đây là ngành sản xuất vật chất đặc biệt, sử dụng khốilượng vốn đầu tư phát triển rất lớn từ nhà nước để xây dựng cơ sở hạ tầng kỹthuật cho nền kinh tế Công nghiệp hóa, hiện đại hóa càng phát triển, kinh tế thịtrường càng mở rộng, nguồn vốn nhà nước mà ngành điện sử dụng ngày càngtăng lên, điều đó đòi hỏi phải tăng cường quản lý đầu tư xây dựng từ vốn nhànước, đảm bảo nguồn vốn được sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả
Miền Trung - chiếc đòn gánh hai đầu đất nước, một miền quê luôn phảioằn mình chống đỡ với bão ập, lũ tràn, vừa phải đối diện với thời tiết khắcnghiệt, vừa phải ra sức khắc phục hậu quả nặng nề của chiến tranh còn để lại.Những năm qua ngành điện nói chung, Ban quản lý dự án các công trình điệnmiền Trung (CPMB)nói riêng đã nỗ lực vượt lên tất cả những khó khăn thửthách để thực hiện mục tiêu “Điện đi trước một bước” nhằm góp phần đưa sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa phát triển nhanh và bền vững Vớinhiệm vụ là quản lý, đầu tư xây dựng các công trình lưới điện có cấp điện áp
từ 110kV đến 500kV ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên và một số tỉnh ởphía Nam, phía Bắc, sau gần 30 năm thành lập, Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung đã hoàn thành tốt trách nhiệm của một chủ đầu tư.Những công trình đường dây và trạm được xây dựng lên ở miền Trung - TâyNguyên không chỉ góp phần nâng cao khả năng truyền tải và ổn định hệ thốngđiện, đáp ứng được nhu cầu phụ tải ngày một lớn, phục vụ đắc lực cho sự
Trang 12nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững an ninh quốc phòng, mà còngóp phần làm cho bộ mặt nông thôn của các tỉnh miền Trung - Tây Nguyênngời sáng hơn, vững tin hơn trong tiến trình đổi mới và hội nhập.
Song bên cạnh đó hoạt động đầu tƣ công trình truyền tải điện trongnhững năm qua vẫn tồn tại nhiều khó khăn trong công tác quản lý nguồn vốn,tiến độ, chất lƣợng các công trình Vì vậy, làm thế nào để khắc phục, giảiquyết tốt những bất cập trên trong quản lý đầu tƣ xây dựng trên địa bàn trongnhững năm tới là một vấn đề cần đƣợc quan tâm Với những lý do trên, tôi
chọn đề tài “Quản lý đầu tư xây dựng các công trình truyền tải điện khu vực miền Trung - Tây Nguyên” làm luận văn tốt nghiệp của mình.
2 Mục tiêu nghiên cứu
2.1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát
Đƣa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đầu tƣ xây dựngcác công trình truyền tải điệnkhu vực miền Trung - Tây Nguyên, trên cơ sởnghiên cứu những vấn đề cơ bản về quản lý đầu tƣ xây dựng và thực trạngquản lý đầu tƣ xây dựng các công trình truyền tải điện tại Ban quản lý dự áncác công trình điện miền Trung
2.2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
- Nghiên cứu vấn đề cơ bản về quản lý trong lĩnh vực đầu tƣ xây dựng
- Phân tích và đánh giá thực trạng quản lý đầu tƣ xây dựng các côngtrình truyền tải điện khu vực miền Trung - Tây Nguyên
- Đƣa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đầu tƣ xây dựng các công trình truyền tải điện khu vực miền Trung - Tây Nguyên
3 Đố tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu về công tác quản lý đầu tƣ
xây dựng các công trình truyền tải điện tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên
Trang 13- Phạm vi nghiên cứu :
+ Về nội dung: Quản lý ĐTXD các công trình truyền tải điện ở khu vựcmiền Trung - Tây Nguyên có phạm vi rộng Luận văn này chỉ tập trungnghiên cứu công tác quản lý đầu tư xây dựng tại Ban Quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung thuộc Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia
+ Về không gian: đối với các công trình, dự án doBan Quản lý dự án cáccông trình điện miền Trung thuộc Tổng công ty Truyền tải điện quốc gialàmđại diện chủ đầu tư ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên
+ Về thời gian: Nghiên cứu kết quả hoạt động giai đoạn 2011 - 2016
4 P ương p áp ng ên ứu
- Phương pháp nghiên cứu chủ yếu sử dụng phương pháp định tính vì côngtác quản lý đầu tư xây dựng có nhiều yếu tố không thể định lượng một cách cụthể, chính xác chẳng hạn như năng lực, uy tín, trình độ, kỹ năng kinh nghiệm và
sự am hiểu các lĩnh vực xã hội của chủ thể tiến hành trong hoạt động quản lý đầu
tư xây dựng Những yếu tố này có vai trò quan trọng đối với hoạt động quản lýđầu tư xây dựng nhưng không thể lượng hóa như các chỉ số khác
- Phương pháp nghiên cứu cụ thể được sử dụng là phương pháp thống kê,thu thập thông tin số liệu qua các báo cáo đánh giá tổng kết hàng năm, các báocáo đánh giá của đoàn thanh tra, kiểm tra và các kết quả nghiên cứu thực tế, sốliệu thống kê sau đó phân tích đánh giá kết luận và đề xuất các giải pháp
-Phương pháp điều tra, khảo sát: Thực hiện khảo sát công tác thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng, cấp đất tái định cư của dự án
+ Mục tiêu: Khảo sát quá trình bồi thường và tái định cư của dự ánnhằm kiểm tra việc thực hiện công tác bồi thường và tái định cư trên thực tế
có tuân thủ các chính sách pháp luật không và việc thực hiện khôi phục cuộcsống của các hộ bị ảnh hưởng bởi dự án liệu có đảm bảo ít nhất là bằng hoặctốt hơn trước khi có dự án hay không? Xác định những tồn tại và phươnghướng giải quyết
Trang 14+ Cách tiếp cận: Gặp gỡ và phỏng vấn, làm bảng khảo sát đại diện các hộgia đình bị ảnh hưởng bởi dự án, thu thập thông tin về việc đền bù, giải phóngmặt bằng cũng như mức độ hài lòng của các hộ dân trong quá trình nhận tiền bồithường Khảo sát về quá trình chuyển đổi nghề và phục hồi sinh kế cũng nhưcác khó khăn của các hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi dự án Đại diện lãnh
đạo của UBND các xã bị ảnh hưởng cũng tham gia vào quá trình khảo sát.+ Cách thức lấy mẫu khảo sát: Số mẫu được chọn để khảo sát và phỏngvấn được chọn ngẫu nhiên theo phương pháp phân tầng và không tập trungtại một địa điểm Số mẫu được chọn sẽ trải đều cho tất cả các hộ Chọn 120
hộ (bao gồm 100 hộ bị ảnh hưởng phần móng trụ và 20 hộ bị ảnh hưởng phầnhành lang tuyến) và 40 tổ chức cho toàn bộ 09 huyện triển khai dự án
Số ộ bị ản ưởng đượ ảo sát Số tổ ứ Tỉn Huyện/ P ần móng P ần Hàn l ng bị ản
(Nguồn: Báo cáo giám sát độc lập tái định cư dự án ĐZ 220kV Quảng
Ngãi-Quy Nhơn (Phước An))
Trang 155 Tổng quan tài liệu nghiên cứu
Phan Huy Đường (2012), Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế,
NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
Quản lý nhà nước về kinh tế là môn khoa học giáp ranh giữa kinh tế học,quản trị học, quản trị kinh doanh, khoa học quản lý và nhà nước pháp quyền,
có đối tượng nghiên cứu là các quy luật và các vấn đề mang tính quy luật về
sự ra đời, hình thành, tác động qua lại của các mối quan hệ, giữa các thực thể
có liên quan đến các hoạt động kinh tế và quản lý kinh tế của một quốc gia.Giáo trình Quản lý nhà nước về kinh tế được biên soạn trên cơ sở đúckết lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về kinh tế trong nền kinh tế thịtrường hiện đại và trong quá trình đổi mới nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Giáo trình đã khái quát hóa các khái niệm,phạm trù, các yếu tố, bộ phận cấu thành, các chức năng, nguyên tắc, phươngpháp, tổ chức bộ máy thông tin và quyết định quản lý, cán bộ, công chức quản
Từ Quang Phương (2005), Giáo trình quản lý dự án đầu tư, NXB Lao
động Xã hội
Cùng với sự chuyển đổi nền kinh tế sang hoạt động theo cơ chế thịtrường có sự điều tiết vĩ mô của Nhà nước, sự đổi mới mạnh mẽ trong lĩnhvực quản lý hoạt động đầu tư vừa là yêu cầu thực tế khách quan, vừa mangtính cấp bách Trong sự đổi mới này, đầu tư theo dự án giữ một vai trò cực kỳ
Trang 16quan trọng Đây là vấn đề cần và phải được quan tâm ở nước ta hiện nay.Nhận thức được vấn đề này, Giáo trình quản lý dự án đầu tư được tác giảbiên soạn với mong muốn cung cấp một số kiến thức cơ bản về vấn đề quản lý
dự án đầu tư
Giáo trình là sự kế tiếp logic, khoa học những kiến thức liên quan đếnđầu tư giúp cho việc nghiên cứu và học tập của sinh viên Đầu tiên, giáo trìnhgiới thiệu với người học tổng quan về dự án đầu tư, từ đó biết cách lập môhình tổ chức và trở thành các nhà quản lý dự án Đồng thời, hướng dẫn ngườihọc cách lập kế hoạch dự án, quản lý thời gian và tiến độ dự án, biết cáchphân phối các nguồn lực dự án, dự toán ngân sách và quản lý chi phí dự án,quản lý chất lượng dự án Sau khi nghiên cứu giáo trình, chúng ta sẽ có khảnăng giám sát và đánh giá dự án, quản lý rủi ro đầu tư
Giáo trình gồm có 09 chương Về cơ bản, giáo trình đã nêu lên một sốvấn đề lý luận chung về đầu tư, dự án đầu tư cũng như trình tự, nội dungnghiên cứu và công tác tổ chức quản lý dự án đầu tư và là nội dung thamkhảo phục vụ chương 1 của luận văn
Nguyễn Bạch Nguyệt, Từ Quang Phương (2007), Giáo trình Kinh tếĐầu tư, NXB Đại học Kinh tế quốc dân.
Quá trình tiến hành một công cuộc đầu tư là quá trình sử dụng các nguồnlực về tài chính, lao động, tài nguyên thiên nhiên và các tài sản vật chất khácnhằm trực tiếp hoặc gián tiếp tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộngcác cơ sở vật chất kỹ thuật của nền kinh tế nói chung, của địa phương, củangành, của các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ, các cơ quan quản lý nhànước và xã hội nói riêng Để đảm bảo cho mọi công cuộc đầu tư phát triểnđược tiến hành thuận lợi, đạt mục tiêu mong muốn, đem lại hiệu quả kinh tế -
xã hội cao thì trước khi bỏ vốn phải tiến hành và làm tốt công tác chuẩn bị
Có nghĩa là phải xem xét, tính toán toàn diện các khía cạnh kinh tế - kỹ thuật,
Trang 17điều kiện tự nhiên, môi trường xã hội, pháp lý…có liên quan đến quá trìnhđầu tư.
Chính vì thế, vấn đề trang bị một cách có hệ thống, toàn diện các kiếnthức về đầu tư cho đội ngũ những người đang làm việc trong lĩnh vực đầu tư,cho sinh viên các trường đại học và đặc biệt là sinh viên chuyên ngành kinh
tế đầu tư là một vấn đề vô cùng bức thiết và việc biên soạn cuốn Giáo trìnhKinh tế đầu tư là một yếu tố khách quan
Giáo trình đã khái quát những vấn đề lý luận chung về kinh tế trong lĩnhvực hoạt động đầu tư; vai trò và đặc điểm của đầu tư phát triển trong nềnkinh tế; xem xét các nguồn vốn và các giải pháp huy động các nguồn vốn đócho đầu tư Cuốn sách cung cấp cho người đọc kiến thức về các khái niệm,phạm trù, các nguyên tắc tổ chức quản lý, các quy luật đặc thù của hoạt độngđầu tư trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế
Bố cục của giáo trình gồm có 09 chương Cuốn sách giúp người đọc,đặc biệt là những người làm công tác quản lý kinh tế có một cái nhìn toàndiện về kinh tế đầu tư, biết đánh giá các kết quả và hiệu quả của đầu tư, lập
và thẩm định các dự án đầu tư, biết tiến hành các hoạt động nhằm xác lập,triển khai và quản lý các hoạt động đầu tư
Những kiến thức trong cuốn sách này được sử dụng làm tài liệu thamkhảo cho chương 1 của luận văn nghiên cứu về cơ sở lý luận quản lý đầu tưxây dựng các công trình truyền tải điện khu vực miền Trung - Tây Nguyên
Luận án tiến sĩ “Đổi mới cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tư xây dựng
cơ bản của nhà nước” của Trần Văn Hồng tại Học viện tài chính, năm 2002.
Hệ thống hoá, khái quát và mở rộng những lý luận cơ bản về vốn đầu tưXDCB của Nhà nước, cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB của Nhànước, cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB của Nhà nước, luận văn đãphân tích cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB của Nhà nước ở Việt
Trang 18Nam qua các thời kỳ từ Nghị định 232/CP ngày 6/6/1981 đến năm 2001; rút
ra những ưu, nhược điểm của cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB củaNhà nước giai đoạn này Vận dụng những bài học kinh nghiệm từ quá trìnhhoàn thiện cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB của nước ta và của cácnước trên thế giới, kết hợp với những lý luận đã được nghiên cứu, luận văn
đã đưa ra những kiến nghị nhằm đổi mới và hoàn thiện cơ chế quản lý sửdụng vốn đầu tư XDCB của Nhà nước như xác định đúng đối tượng đầu tưtheo các nguồn vốn ngân sách Nhà nước, tín dụng Nhà nước; chuyển hướngđầu tư theo hình thức cấp phát trực tiếp không hoàn lại sang hình thức chovay nhằm xoá bỏ bao cấp, nâng cao trách nhiệm đối với chủ đầu tư; hạn chếtối đa sự can thiệp hành chính của các cơ quan nhà nước đối với quá trình đầu
tư của doanh nghiệp; doanh nghiệp Nhà nước tự quyết định đầu tư theo đúngluật pháp quy định, đảm bảo hiệu quả đầu tư, gắn trách nhiệm, quyền lợi củagiám đốc doanh nghiệp Nhà nước với hiệu quả đầu tư; quy định cụ thể vềtrách nhiệm trong việc đảm bảo hiệu quả đầu tư; tổ chức đấu thầu rộng rãi,phân chia gói thầu ở ở giai đoạn thiết kế; bổ sung các chế tài xử phạt vi phạmpháp luật đấu thầu; quy định xử phạt cụ thể đối với người đề nghị, ngườithanh, quyết toán tăng không đúng; xử phạt theo số ngày gửi báo cáo chậmnhằm nâng cao trách nhiệm cáo cáo của Chủ đầu tư; phân biệt hồ sơ quyếttoán dự án hoàn thành gửi đi với hồ sơ quyết toán lưu tại đơn vị; thực hiện cơchế công khai thông tin về kế hoạch vốn đầu tư, về tổng mức đầu tư, dự toán,quyết toán dự án, công trình
Luận án tiến sỹ kinh tế “Quản lý nhà nước đối với dự án đầu tư xây dựng từ ngân sách nhà nước ở Việt Nam” của Tạ Văn Khoái, tại Học viện
chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, năm 2009
Nghiên cứu QLNN đối với dự án ĐTXD từ NSNN trên các giai đoạn củachu trình dự án, chủ yếu là cấp NSTW (NSTW)trong phạm vi cả nước
Trang 19QLNN đối với dự án ĐTXD từ NSNN gồm năm nội dung: hoạch định, xâydựng khung pháp luật, ban hành và thực hiện cơ chế, tổ chức bộ máy và kiểmtra, kiểm soát.
Tác giả đã chỉ ra nhiều hạn chế, bất cập trên nhiều mặt như: khung phápluật chưa đồng bộ, chưa thống nhất, cơ chế quản lý còn nhiều điểm lạc hậu,năng lực quản lý chưa đáp ứng yêu cầu Luận văn đã chỉ rõ ba nhóm nguyênnhân của những hạn chế, bất cập, trong các nguyên nhân đó có nguyên nhânchủ quan từ bộ máy, cán bộ quản lý Đồng thời cũng chỉ rõ hạn chế của các
dự án, trong đó đặc biệt là sự phân tán, dàn trải, sai phạm và kém hiệu quả củakhông ít dự án ĐTXD từ NSNN
Luận án khẳng định các bộ, ngành cần phải xây dựng và thực thi chươngtrình phát triển dự án ĐTXD từ NSNN làm cơ sở cho công tác kế hoạch hoáhoạt động tại các dự án ĐTXD từ NSNN của bộ, ngành mình và của cấpNSTW Thông qua nghiên cứu chủ yếu tính từ năm 1999 (Nghị định số52/1999/NĐ-CP được ban hành), trong đó trọng tâm khảo sát, chủ yếu từ năm
2001 đến năm 2009, luận văn đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp đổi mớiQLNN đối với dự án ĐTXD từ NSNN, đặc biệt là việc đề xuất xây dựng vàthực thi chương trình phát triển dự án; đề xuất ứng dụng mô hình hợp tác giữanhà nước và tư nhân, mô hình “mua” công trình theo phương thức tổng thầuchìa khóa trao tay; phân bổ vốn NSNN theo đời dự án; áp dụng phương thứcquản lý dự án theo đầu ra và kết quả; kiểm soát thu nhập của cán bộ quản lý;kiểm toán trước khi quyết định đầu tư phê duyệt dự án; kiểm toán tráchnhiệm kinh tế người đứng đầu, kiểm toán theo chuyên đề; tăng cường các chếtài xử lý trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu
Luận án tiến sĩ kinh tế “Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử
dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản tập trung từ ngân sách nhà nước do thành phố Hà Nội quản lý” của Cấn Quang Tuấn tại Học viện tài chính, năm 2009.
Trang 20Đề cập một số vấn đề lý thuyết chung về vốn ĐTPT và vốn đầu tưXDCB tập trung từ NSNN, trong đó việc nghiên cứu vốn ĐTPT được tiếnhành dưới góc độ có liên quan đến vốn đầu tư XDCB tập trung từ NSNN.Góp phần hệ thống hóa và phân tích sâu một số nội dung lý luận về quản lývốn ĐTPT nói chung, vốn đầu tư XDCB thuộc NSNN nói riêng Trên cơ sở
hệ thống hóa những nhận thức chung về vốn ĐTPT và vốn XDCB tập trung
từ NSNN, luận án tập trung đánh giá thực trạng sử dụng vốn XDCB tập trung
từ nguồn NSNN do thành phố Hà Nội quản lý Thực trạng pháp lý và tổ chứcquản lý nhà nước, các tác động, vấn đề đặt ra, phương hướng và giải phápnâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư XDCB tập trung từ NSNN dothành phố Hà Nội quản lý với số liệu 05 năm từ 2001 - 2005 và định hướngđến năm 2010 Đánh giá tổng hợp, khái quát bức tranh toàn cảnh và có cậncảnh sâu, thích hợp thực trạng quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB từ NSNN
do thành phố Hà Nội quản lý, khẳng định các thành công, chỉ rõ các bất cập,tồn tại, vấn đề đặt ra và nguyên nhân Đồng thời luận án cũng đề xuất các giảipháp, kiến nghị cụ thể, có tính khả thi nhằm góp phần nâng cao hiệu quả sửdụng vốn đầu tư XDCB tập trung từ NSNN do thành phố Hà Nội quản lýtrong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô Hà nội
Luận án tiến sĩ kinh tế “Nâng cao hiệu quả, hiệu lực thanh tra tài chính dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn Nhà nước ở Việt Nam” của
Nguyễn Văn Bình tại Học viện tài chính, năm 2010
Luận án đi sâu nghiên cứu về thanh tra tài chính dự án đầu tư xây dựng
sử dụng vốn nhà nước Luận văn trình bày những vấn đề liên quan đến lí luận
và thực tiễn trong hoạt động thanh tra tài chính dự án đầu tư xây dựng sửdụng vốn nhà nước của các cơ quan thanh tra nhà nước thường xuyên
Có hoạt động thanh tra về đầu tư xây dựng như: Thanh tra Chính phủ,thanh tra Bộ tài chính, thanh tra Bộ xây dựng, thanh tra Bộ kế hoạch và đầu
Trang 21tư Luận văn tập trung nghiên cứu, khảo sát những dự án đầu tư xây dựngthuộc thẩm quyền giám sát, đánh giá toàn bộ của cơ quan nhà nước, đó lànhững dự án có tỷ lệ sử dụng vốn nhà nước từ 30% trở lên với khoảng thờigian từ năm 2000 đến năm 2009 Từ việc đánh giá thực trạng hiệu quả, hiệulực của hoạt động thanh tra tài chính dự án đầu tư xây dựng vốn nhà nước ởViệt Nam, làm rõ một cách có hệ thống những khiếm khuyết trong cơ chếhoạt động thanh tra tài chính đối với dự án đầu tư xây dựng, làm sáng tỏnhững mặt được và tồn tại bất cập ảnh hưởng đến hiệu quả thanh tra tài chínhnhững dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước, tác giả luận văn kiếnnghị những giải pháp nâng cao hiệu quả, hiệu lực của thanh tra tài chính dự ánđầu tư góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư vốn của nhà nước, phòng chốngtham nhũng, thất thoát, lãng phí vốn đầu tư trong những năm sắp tới.
Đối với công tác quản lý Nhà nước về đầu tư xây dựng các công trìnhtruyền tải điện tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên đến nay chưa có công trìnhnào nghiên cứu Vì vậy, có thể khẳng định đây sẽ là đề tài đầu tiên nghiên cứumột cách hệ thống và tương đối đầy đủ về thực trạng, các giải pháp chủ yếunhằm hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước về đầu tư xây dựng các công trìnhtruyền tải điện trên địa bàn trong thời gian tới Do hạn chế về thời gian và trongkhuôn khổ có hạn của một luận văn tốt nghiệp, cũng như những hạn chế trongviệc thu thập các tài liệu có liên quan, nên đề tài này chủ yếu và chỉ dừng lại mức
độ khảo sát và đánh giá hoạt động trong công tác quản lý Nhà nước trên lĩnh vựcđầu tư xây dựng các công trình truyền tải điện do Ban quản lý dự án các côngtrình điện miền Trung thuộc Tổng công ty truyền tải điện quốc gia làm đại diệnchủ đầu tư giai đoạn 2011-2016 để nghiên cứu, đánh giá
Luận án tiến sĩ kinh tế “Hoàn thiện quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách trong ngành giao thông vận tải Việt Nam ” của Nguyễn Thị Bình tại Đại học kinh tế quốc dân, năm 2012.
Trang 22Trong Luận án đưa ra cách tiếp cận mới về quản lý nhà nước đối vớiđầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách nhà nước theo năm khâu của quátrình đầu tư xây dựng cơ bản, bao gồm quản lý nhà nước trong xây dựng quyhoạch, kế hoạch; lập, thẩm định, phê duyệt dự án; triển khai các dự án;nghiệm thu, thẩm định chất lượng, bàn giao công trình; và thanh quyết toán.Các nội dung này được nghiên cứu có tính đến sự tác động của các yếu tốmôi trường luật pháp, cơ chế chính sách, tổ chức quản lý, năng lực bộ máy vàthanh tra, kiểm tra giám sát ĐTXDCB từ nguồn vốn NSNN trong ngànhGTVT Năm khâu quản lý và 4 nhóm nhân tố ảnh hưởng trên đây được tácgiả chọn làm khung nghiên cứu thống nhất trong suốt các chương từ nghiêncứu lý luận đến phân tích thực tiễn cũng như khuyến nghị phương hướng vàgiải pháp hoàn thiện Luận án đã xây dựng các chuẩn của quá trình ĐTXDCB
là quy hoạch, kế hoạch; lập, thẩm định, phê duyệt dự án; triển khai các dự án;nghiệm thu, thẩm định chất lượng, bàn giao công trình; và thanh quyết toán,được nghiên cứu dưới sự tác động của các yếu tố môi trường luật pháp, cơchế chính sách, tổ chức quản lý, năng lực bộ máy và thanh tra, kiểm tra giámsát đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN trong ngành GTVT để đánh giá mộtcách một cách cụ thể, rõ ràng những mặt đạt được và chưa đạt được của quản
lý nhà nước đối với đầu tư XDCB từ vốn NSNN trong ngành GTVT
Luận án nghiên cứu thực trạng quản lý Nhà nước đối với ĐTXDCB từ vốnNSNN trong ngành giao thông vận tải Việt Nam hiện nay, luận án chỉ rõ tìnhtrạng phân tán, dàn trải, sai phạm và kém hiệu quả của không ít dự án đầu tưXDCB từ vốn NSNN trong ngành GTVT; Việc bố trí kế hoạch đầu tư hàng nămcho các dự án không theo sát mục tiêu và định hướng của chiến lược, của kếhoạch 5năm; Công tác khảo sát địa chất, thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thicông còn nhiều sai sót, không phù hợp với thực tế; Khâu kiểm tra, giám sát vànghiệm thu chưa tổ chức chặt chẽ làm thất thoát lớn, tình trạng lãng phí và
Trang 23nợ đọng vốn đầu tư XDCB xảy ra phổ biến và ở mức đáng báo động đang làmgiảm hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước đối với ĐTXDCB từ vốn NSNNtrong ngành GTVT Theo đó, luận án đã đưa ra các phương hướng hoàn thiệnquản lý nhà nước đối với đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN trong ngành giaothông vận tải Việt Nam Luận án nhấn mạnh tới hoàn thiện quản lý các khâu đấuthầu, triển khai thực hiện và thanh quyết toán vốn theo đúng tiến độ đảm bảo yêucầu chất lượng, thời gian và chi phí; Xác định đúng danh mục dự án đầu tưtrọng điểm, quyết định không đầu tư tràn lan, khi chưa xác định được nguồnvốn để hoàn thành dự án; Phân định cụ thể trách nhiệm của từng chủ thể thamgia thực hiện dự án; phát huy vai trò giám sát cộng đồng dân cư và xã hội trongQLNN đối với dự án ĐTXDCB từ NSNN của ngành GTVT Việt nam Từ đó đềxuất các giải pháp có cơ sở lý luận và thực tiễn để hoàn thiện quản lý Nhà nướcđối với ĐTXDCB từ vốn NSNN trong ngành GTVT Việt Nam: Luận án đề xuấtcác giải pháp về xây dựng phương thức ban hành luật và các văn bản hướngdẫn; Sớm ban hành luật quy hoạch; ban hành hệ thống định mức tư vấn ĐTXD
để các công trình xây dựng chuyên ngành đều đảm bảo có định mức để quản lý;Luận án nhấn mạnh tới việc ban hành các chế tài; đồng thời đề xuất giải phápnâng cao trình độ năng lực và phẩm chất của các chủ thể tham gia là: chủ đầu tư,
tư vấn và nhà thầu
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài lời mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, danhmục các bảng biểu, luận văn gồm 3 phần chính:
Chương 1.Cơ sở lý luậnquản lý vềđầu tư xây dựng.
Chương 2.Thực trạng quản lý đầu tư xây dựng các công trình truyền tải
điện khu vực miền Trung - Tây Nguyên
Chương 3.Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đầu tư xây dựng
các công trình truyền tải điện khu vực miền Trung - Tây Nguyên
Trang 24CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG1.1 KHÁI QUÁT QUẢN LÝ VỀ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG
1.1.1 Một số khái niệm
a Khái niệm đầu tư
Theo Luật Đầu tư số 59/2005/QH11 ngày 29/11/2005 của Quốc Hộinước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì “Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏvốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiếnhành các hoạt động đầu tư theo quy định của Luật này và các quy định kháccủa pháp luật có liên quan”.[11]
Hoạt động đầu tư thường gồm hai hình thức:
- Đầu tư cơ bản là hoạt động đầu tư để tạo ra các tài sản cố định đưa vàohoạt động trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội nhằm thu được lợi ích dưới cáchình thức khác nhau Xét tổng thể hoạt động đầu tư nào cũng cần phải có tàisản cố định Để có được tài sản cố định, chủ đầu tư có thể thực hiện bằngnhiều cách xây dựng mới, mua sắm, đi thuê…
- Đầu tư xây dựng cơ bản là hoạt động đầu tư được thực hiện bằng cáchtiến hành xây dựng công trình dưới các hình thức xây dựng mới, xây dựnglại, khôi phục và mở rộng các tài sản cố định của nền kinh tế quốc dân thuộccác lĩnh vực sản xuất vật chất cũng như phi vật chất
Kết quả của hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản (khảo sát, thiết kế, xâydựng, lắp đặt…) là tạo ra tài sản cố định có một năng lực sản xuất và phục vụnhất định
Dự án đầu tư xây dựng:
Theo Luật xây dựng thì dự án đầu tư xây dựng công trình là một tập hợpnhững đề xuất về việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những đối
Trang 25tượng nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng, cải tiến hoặcnâng cao chất lượng của sản phẩm hay dịch vụ nào đó trong một khoảng thờigian nhất định.
b Khái niệm quản lý
Quản lý là một chức năng lao động xã hội bắt nguồn từ tính chất xã hộicủa lao động Thuật ngữ quản lý có nhiều cách diễn đạt khác nhau tùy theogóc độ tiếp cận Theo nghĩa chung, quản lý là sự tác động có mục đích củachủ thể vào các đối tượng quản lý nhằm đạt được các mục tiêu quản lý đã đề
ra Về cơ bản, quản lý được mọi người cho là hoạt động do một hoặc nhiềungười điều phối hành động của những người khác nhằm thu được hiệu qủamong muốn Tuy nhiên, vì có nhiều quan niệm khác nhau, nên tựu chung lại
có thể định nghĩa: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thểquản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quảcác nguồn lực để đạt được các mục tiêu đặt ra trong sự vận động của sự vật
c Khái niệm quản lý đầu tư xây dựng
Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏvốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằmmục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm,dịch vụ trong một thời hạn nhất định Dự án đầu tư xây dựng bao gồm phầnthuyết minh và phần thiết kế cơ sở.[10]
Quản lý dự án đầu tư là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian,nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự ánhoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt đượccác yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ, bằng nhữngphương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép
Quản lý dự án đầu tư bao gồm ba giai đoạn chủ yếu Đó là việc lập kếhoạch, điều phối thực hiện mà nội dung chủ yếu là quản lý tiến độ thời gian,
Trang 26chi phí và thực hiện giám sát các công việc dự án nhằm đạt được những mục tiêu xác định.
- Lập kế hoạch: Đây là giai đoạn xây dựng mục tiêu, xác định công việc, dựtính nguồn lực cần thiết để thực hiện dự án và là quá trình phát triển một kếhoạch hành động thống nhất, theo trình tự logic, có thể biểu diễn dưới dạng các
sơ đồ hệ thống hoặc theo các phương pháp lập kế hoạch truyền thống
- Điều phối thực hiện: Đây là quá trình phân phối nguồn lực bao gồmtiền vốn, lao động, thiết bị và đặc biệt quan trọng là điều phối và quản lý tiến
độ thời gian Giai đoạn này chi tiết hóa thời gian, lập lịch trình cho từng côngviệc và toàn bộ dự án (khi nào bắt đầu, khi nào kết thúc), trên cơ sở đó, bố trítiền vốn, nhân lực và thiết bị phù hợp
- Giám sát là quá trình theo dõi kiểm tra tiến trình dự án, phân tích tìnhhình thực hiện, báo cáo hiện trạng và đề xuất biện pháp giải quyết nhữngvướng mắc trong quá trình thực hiện Cùng với hoạt động giám sát, công tácđánh giá dự án giữa kỳ cuối và cuối kỳ cũng được thực hiện nhằm tổng kếtrút kinh nghiệm, kiến nghị các pha sau của dự án
1.1.2 Đặ đ ểm và vai trò củ đầu tư xây ựng a
Đặc điểm của đầu tư xây dựng
- Đầu tư xây dựng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn:Sản phẩm của đầu tưxây dựng là những tài sản cố định cho xã hội, thường có vốn đầu tư lớn Vốnđầu tư cho hoạt động đầu tư xây dựng lớn nằm khê đọng lâu trong suốt quátrình thực hiện dự án Quy mô vốn đầu tư lớn nên đòi hỏi chủ đầu tư phải cógiải pháp huy động vốn hợp lý, xây dựng kế hoạch đầu tư đúng đắn, quản lýtổng vốn đầu tư, bố trí vốn theo tiến độ thực hiện dự án Lao động cần sửdụng cho các dự án rất lớn, đặc biệt là đối với những dự án quan trọng quốcgia Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản đòi hỏi một số lượng vốn lao động,vật tư lớn, kéo dài trong suốt quá trình đầu tư Vì vậy trong quá trình đầu tư
Trang 27chúng ta phải có kế hoạch huy động và sử dụng nguồn vốn một cách hợp lýđồng thời có kế hoạch phân bổ nguồn lao động, vật tư thiết bị phù hợp đảmbảo cho công trình hoàn thành trong thời gian ngắn chồng lãng phí nguồn lực.
- Thời gian dài, nhiều biến động: Hoạt động đầu tư phát triển là sự tácđộng liên tục có tổ chức, có định hướng (bao gồm công tác chuẩn bị đầu tư,thực hiện đầu tư và vận hành các kết quả đầu tư cho đến khi thanh lý tài sản
do đầu tư tạo ra) bằng một hệ thống các biện pháp kinh tế xã hội và tổ chức
kỹ thuật, cùng các biện pháp khác nhằm đạt được hiệu quả kinh tế xã hội caotrong điều kiện cụ thể xác định và trên cơ sở vận dụng sáng tạo những qui luậtkhách quan nói chung và các qui luật đặc thù của đầu tư nói riêng Nói mộtcách khác, hoạt động đầu tư phải diễn ra trong một thời gian khá dài, thậmchí rất dài
Ngoài ra hoạt động đầu tư không thể tách rời điều kiện tự nhiên, bị tácđộng nhiều bởi yếu tố tự nhiên Quá trình sản xuất thi công xây dựng cơ bảnthường phải tiến hành ngoài trời nên phụ thuộc nhiều vào điều kiện địa lý, tựnhiên, khí hậu tại nơi thi công Nhiều yếu tố tự nhiên có thể ảnh hưởng màkhông lường trước được như tình hình địa chất thuỷ văn, ảnh hưởng của khíhậu thời tiết, mưa bão, động đất Mặt khác giá thành chi phí vật liệu nhâncông thường xuyên thay đổi biến động theo từng giai đoạn phụ thuộc vàođiều kiện kinh tế xã hội từng giai đoạn phát triển
- Tạo ra tài sản cố định có giá trị sử dụng lâu dài: Thời gian xây dựng cơbản và thời gian tồn tại sản phẩm xây dựng cơ bản tồn tại lâu dài, Thời gianvận hành kết quả đầu tư xây dựng tính từ khi đưa công trình vào khai thác sửdụng cho đến khi hết thời hạn sử dụng Có những tài sản cố định mang tínhchất trường tồn theo thời gian như: Kim Tự Tháp Ai Cập, Nhà thờ La Mã ởRôm, Vạn Lý Trường Thành ở Trung Quốc Nhiều thành quả đầu tư pháthuy tác dụng lâu dài như: Hệ thống giao thông, cầu cống, sân bay, bến cảng,nhà ga
Trang 28- Liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực: Do sản phẩm xây dựngthường có quy mô lớn, cấu tạo phức tạp nên hoạt động đầu tư trong xây dựng
là quá trình phối hợp của nhiều ngành, nhiều bộ phận do nhiều đơn vị cùngtham gia thực hiện Để thực hiện một dự án đầu tư xây dựng thường có nhiềuhạng mục, nhiều giai đoạn Trên một công trường xây dựng có thể có nhiềuđơn vị tham gia, các đơn vị này cùng hoạt động trên một không gian, thờigian, trong tổ chức thi công cần có sự phối hợp chặt chẽ với nhau để tạo rasản phẩm cuối cùng Do đó quy trình sản xuất quản lý, điều phối đòi hỏi tínhcân đối, nhịp nhàng, liên tục giữa các ngành, giữa các bộ phận
b Vai trò của đầu tư xây dựng
Tất cả các lý thuyết từ trước tới nay, từ cổ điển đến hiện đại đều coi đầu
tư là nhân tố quan trọng đề phát triển kinh tế là chìa khoá của sự tăng trưởng.Hoạt động đầu tư là tiền đề quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xãhội của nền kinh tế nói chung và của các cơ sở sản xuất kinh doanh nói riêng.Nhìn một cách tổng quát đầu tư phát triển tác động đến tổng cung và tổngcầu; tác động đến sự ổn định, tăng trưởng và phát triển kinh tế; tăng cườngkhả năng khoa học và công nghệ của đất nước Ngoài ra, với tính chất đặc thùcủa mình, đầu tư xây dựng có vai trò riêng đối với nền kinh tế đó là:
Một là, Tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật
Đầu tư xây dựng nó tạo ra tài sản cố định cũng có nghĩa là sẽ tạo ra cơ
sở vật chất kỹ thuật cho xã hội, cho các ngành kinh tế quốc dân Tác động trựctiếp này đã làm cho tổng tài sản của nền kinh tế quốc dân không ngừng đượcgia tăng trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vậntải, thuỷ lợi, các công trình công cộng khác, nhờ vậy mà năng lực sản xuất củacác đơn vị kinh tế không ngừng được nâng cao, sự tác động này có tính dâychuyền của những hoạt động kinh tế nhờ đầu tư xây dựng Chẳng hạn nhưchúng ta đầu tư vào phát triển cơ sở hạ tầng giao thông điện nước của một
Trang 29khu công nghiệp nào đó, tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế sẽđầu tư mạnh hơn vì thế sẽ thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế nhanh hơn.Hai là điều kiện phát triển và thay đổi tỷ lệ, cân đối các ngành kinh tế Khi đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật của các ngành tăng sẽ làm tăng sứcsảnxuất vật chất và dịch vụ của ngành Phát triển và hình thành những ngànhmới để phục vụ nền kinh tế quốc dân Như vậy đầu tư làm thay đổi cơ cấu vàquy mô phát triển của ngành kinh tế, từ đó nâng cao năng lực sản xuất củatoàn bộ nền kinh tế Đây là điều kiện tăng nhanh giá trị sản xuất và tổng giá trịsản phẩm trong nước, tăng tích luỹ đồng thời nâng cao đời sống vật chất tinhthần của nhân dân lao động, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cơ bản về chính trị,kinh tế xã hội.
Ba là, tạo nền tảng cho việc áp dụng khoa học công nghệ mới
Đầu tư xây dựng bảo đảm tính tương ứng giữa cơ sở vật chất kỹ thuật
và phương thức sản xuất Mỗi phương thức sản xuất từ đặc điểm sản phẩm,yếu tố nhân lực, vốn và điều kiện về địa điểm đòi hỏi khác biệt về máy móc,thiết bị, nhà xưởng và áp dụng khoa học công nghệ mới để vận hành.[9]
Ứng dụng khoa học và phát triển công nghệ là một yếu tố, một cơ sởquan trọng của phát triển kinh tế xã hội và chuyển dịch cơ cấu kinh tế Đâycũng là mối quan tâm hàng đầu của hầu hết các quốc gia Việc nâng cao vàđổi mới cơ cấu công nghệ một mặt phải xuất phát từ phục vụ cho những yêucầu mà chuyển dịch cơ cấu kinh tế đặt ra, mặt khác nó cũng tác động trở lạitốc độ và qui mô của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Bốn là, tạo công ăn việc làm, nâng cao trình độ đội ngũ lao động
Đầu tư xây dựng có tác động rất lớn đến việc tạo công ăn việc làm, nângcao trình độ đội ngũ lao động, trong khâu thực hiện đầu tư số lao động phục vụcần rất nhiều đối với những dự án sản xuất kinh doanh thì sau khi đầu tư dự ánđưa vào vận hành phải cần không ít công nhân, cán bộ cho vận hành khi đó tay
Trang 30nghề của người lao động nâng cao, đồng thời những cán bộ học hỏi được nhữngkinh nghiệm trong quản lý, đặc biệt khi có các dự án đầu tư nước ngoài.
1.1.3 Ý ng ĩ ủ v ệ quản lý đầu tư xây ựng
Quản lý đầu tư xây dựng có vai trò quan trọng trong việc phát triển cơ sở
hạ tầng kinh tế, xã hội, tạo môi trường để thu hút các nguồn vốn của cácthành phần kinh tế cho đầu tư phát triển, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theohướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phần thực hiện tốt các mục tiêu xãhội, xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống nhân dân đòi hỏi cần được đổimới để quản lý có hiệu quả hơn Điều đó là do các yêu cầu sau đây:
Thứ nhất, Do sự phát triển không ngừng của nền kinh tế quốc dân đòi hỏi
phải hoàn thiện quản lý đầu tư xây dựng Kết cấu hạ tầng có vai trò đặc biệtquan trọng đối với nền kinh tế, tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho xã hội, nhân
tố quyết định việc hình thành và đổi mới của các ngành kinh tế quốc dân Nềnkinh tế nước ta chuyển sang kinh tế thị trường, mọi hoạt động kinh tế trong
đó có hoạt động đầu tư xây dựng cũng chuyển đổi Hoàn thiện quản lý đầu tưxây dựng là một đòi hỏi khách quan và cấp bách
Lĩnh vực xây dựng ở nước ta hiện nay đang thu hút nhiều tài nguyên,đặc biệt là sử dụng nguồn vốn của Nhà nước, của xã hội vì vậy quản lý đầu
tư xây dựng có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, nhằm để sử dụng có hiệu quả mộtkhối lượng lớn vốn đầu tư đang và sẽ bỏ vào lĩnh vực này
Thứ hai, Hoàn thiện quản lý đầu tư xây dựng nhằm tăng hiệu quả đầu
tư, đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng và tuổi thọ các công trình Hiệu quả đầu
tư xây dựng các công trình thể hiện cuối cùng ở kết quả, ở chất lượng côngtrình sau khi hoàn thành và đưa vào sử dụng đúng thời gian gắn liền với nănglực quản lý vốn đầu tư xây dựng Hoạt động xây dựng góp phần tăng thêm vàcải tiến tài sản cố định cho nền kinh tế, tạo cơ sở cho việc đẩy nhanh việc ứngdụng các tiến bộ kỹ thuật.[6]
Trang 31Thứ ba, Do yêu cầu phải nhanh chóng khắc phục có hiệu quả tình trạng
lãng phí, thất thoát và tham nhũng trong lĩnh vực đầu tư xây dựng hiện nay.Thực trạng lĩnh vực đầu tư xây dựng ở nước ta, lãng phí và thất thoát vốn là 2căn bệnh mang tính phổ biến hiện nay Vì vậy, hoàn thiện quản lý đầu tư xâydựng là vô cùng quan trọng và không thể thiếu được
Trong những năm qua, nguồn vốn đầu tư - phát triển của Nhà nước ngàycàng tăng, đã góp phần quan trọng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướngcông nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội, tăngđáng kể năng lực sản xuất mới, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, xóa đói, giảmnghèo, tạo thêm việc làm mới, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất và tinhthần của nhân dân Tuy nhiên, việc quản lý vốn đầu tư xây dựng còn tồn tạinhiều vấn đề bức xúc: một số quyết định chủ trương đầu tư thiếu chính xác;tình trạng đầu tư dàn trải diễn ra phổ biến thể hiện trong tất cả các khâu củaquá trình đầu tư, từ chủ trương đầu tư quy hoạch, lập, thẩm định dự án, khảosát thiết kế đến thực hiện đầu tư đấu thầu, nghiệm thu, điều chỉnh tăng dựtoán, thanh quyết toán và đưa công trình vào khai thác sử dụng kém chấtlượng; nợ tồn đọng vốn đầu tư xây dựng ở mức cao và có xu hướng ngàycàng tăng Những thất thoát, lãng phí trong xây dựng công trình làm giảm sútchất lượng của công trình, ảnh hưởng đến tuổi thọ của công trình so với thiết
kế Đây cũng là một thất thoát vốn Nhà nước phải tính đến, bởi lẽ công trìnhchỉ phục vụ được trong một số năm ít hơn số năm trong dự án được duyệt
Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước được lựa chọn theocon đường phát triển rút ngắn, đã và đang đòi hỏi phải ứng dụng ngày càngnhiều thiết bị kỹ thuật và công nghệ theo hướng hiện đại và phù hợp với nóphải là một kết cấu hạ tầng kinh tế và xã hội hiện đại Cả 2 nội dung này đềucần nhiều đến vốn đầu tư xây dựng.Tạo vốn đã khó, song việc quản lý và sửdụng vốn có hiệu quả là điều kiện có ý nghĩa quyết định đến nhịp độ và sự
Trang 32thành công của công nghiệp hóa, hiện đại hóa Do đó, đòi hỏi phải thườngxuyên hoàn thiện quản lý và sử dụng một cách có hiệu quả vốn đầu tư xâydựng ở nước ta hiện nay.
1.2.NỘI DUNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÁC CÔNG TRÌNH TRUYỀN TẢI ĐIỆN
1.2.1 Quản lýdanh mục dự án đầu tư xây ựng công trình.
Việc xác định đúng đắn danh mục dự án đầu tư có ý nghĩa cực kỳ quantrọng vì nó là khâu đầu tiên, tác động tới việc thực hiện rất nhiều công việckhác Quyết định đầu tư đúng đắn sẽ góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh,thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội Ngược lại, quyết định đầu tư không đúng
sẽ gây ra lãng phí lớn cho xã hội, chẳng những không mang lại hiệu quả màcòn có thể gây nên những hậu quả nghiêm trọng Lựa chọn danh mục dự ánđầu tư xây dựng bao gồm các nội dung sau:
- Lựa chọn phương án đầu tư là giai đoạn đầu của quá trình hoạt độngđầu tư xây dựng nhằm làm rõ nhu cầu xây dựng và tìm kiếm những giải phápkinh tế kỹ thuật để đi đến quyết định đầu tư xây dựng công trình Nội dungcủa giai đoạn này bao gồm các hoạt động như nghiên cứu về sự cần thiết phảiđầu tư và quy mô đầu tư; xây dựng chiến lược quy hoạch đầu tư danh mụccác dự án đầu tư; khả năng, kế hoạch huy động vốn và lựa chọn hình thức đầutư; tiến hành kiểm tra khảo sát sơ bộ để chọn địa điểm xây dựng Lựa chọnphương án đầu tư phải xác định về tính khả thi của dự án, phù hợp với quyhoạch kiến trúc tổng thể của địa phương
- Lập dự án đầu tư xây dựng liên quan đến việc xác định quy mô đầu tư,xác định tổng mức đầu tư của dự án Áp dụng các căn cứ pháp luật điều chỉnhtrong việc lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư Thực hiện quản lý việc lập
dự án đầu tư bao gồm các nội dung liên quan đến các vấn đề như nghiên cứu,xem xét đánh giá về quy mô dự án, công tác khảo sát địa chất, địa hình, thủy
Trang 33văn của dự án; xác định tổng mức đầu tư cho dự án và khả năng huy độngvốn đầu tư; công tác thẩm định phê duyệt dự án Xem xét đối tượng côngtrình phải lập dự án, lập Báo cáo kinh tế kỹ thuật.
Dự án đầu tư xây dựng công trình là tập hợp các đề xuất có liên quanđến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xâydựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặcsản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định Dự án đầu tư xây dựng côngtrình bao gồm phần thuyết minh và phần thiết kế cơ sở.[18]
Quản lý dự án là sự vận dụng lý luận, phương pháp, quan điểm có tính
hệ thống để tiến hành quản lý có hiệu quả toàn bộ công việc liên quan tới dự
án dưới sự ràng buộc về nguồn lực có hạn Để thực hiện mục tiêu dự án, cácnhà đầu tư phải lên kế hoạch tổ chức, chỉ đạo, phối hợp, điều hành, khống chế
và đánh giá toàn bộ quá trình từ lúc bắt đầu đến lúc kết thúc dự án
Nói cách khác, quản lý dự án đầu tư là quá trình lập kế hoạch, điều phốithời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảocho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt vàđạt được các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ,bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép [10]
Trang 34G đoạn 3
Đƣ vào t á sử sụng
Sơ đồ 1.1.Quy trình thực hiện dự án đầu tư
Qua sơ đồ trên có thể thấy quá trình thực hiện một dự án đầu tƣ xâydựng cơ bản có thể chia ra làm ba giai đoạn chính: Giai đoạn chuẩn bị đầu tƣ,giai đoạn thực hiện dự án đầu tƣ và giai đoạn vận hành kết quả dự án đầu tƣđƣa vào khai thác sử dụng
Trong ba giai đoạn trên đây, thì chuẩn bị đầu tƣ tạo tiền đề và quyết định
sự thành công hay thất bại ở hai giai đoạn sau, đặc biệt là đối với giai đoạnvận hành kết quả đầu tƣ Đối với giai đoạn này, vấn đề chất lƣợng, tính chính
Trang 35xác của các kết quả nghiên cứu, tính toán dự đoán là quan trọng nhất Trongquá trình soạn thảo dự án phải dành đủ thời gian và chi phí theo dõi đòi hỏicủa các nghiên cứu Thông thường, tổng chi phí cho giai đoạn chuẩn bị đầu
tư chiếm từ 0.5% đến 15% vốn đầu tư của dự án Làm tốt công tác chuẩn bịđầu tư sẽ tạo tiền đề cho việc sử dụng tốt 85-99% vốn đầu tư của dự án ở giaiđoạn thực hiện đầu tư.[20]
Nội dung công việc thực hiện ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư bao gồm:Nghiên cứu về sự cần thiết phải đầu tư và quy mô vốn đầu tư Tiến hànhthăm dò, xem xét thị trường để xác định nhu cầu tiêu thụ, tìm nguồn cung ứngthiết bị, vật tư cho sản xuất, xem xét khả năng về nguồn vốn đầu tư và lựachọn hình thức đầu tư Tiến hành điều tra, khảo sát chọn địa điểm xây dựng
và lập dự án đầu tư Gửi hồ sơ và văn bản trình đến cơ quan có thẩm quyềnquyết định đầu tư, tổ chức cho vay vốn đầu tư và cơ quan có chức năng thẩmđịnh dự án đầu tư
Nội dung công việc ở giai đoạn thực hiện dự án bao gồm: Xin giao đấthoặc thuê đất theo quy định của nhà nước, chuẩn bị mặt bằng xâydựng.Tuyển chọn tư vấn khảo sát, thiết kế giám định kỹ thuật và chất lượngcông trình Thẩm định phê duyệt thiết kế và tổng dự toán, dự toán hạng mụccông trình Tổ chức đấu thầu thi công xây lắp, cung ứng thiết bị Xin giấyphép xây dựng và giấy phép khai thác tài nguyên (nếu có) Ký kết hợp đồngkinh tế với nhà thầu đã trúng thầu Thi công xây lắp công trình và kiểm tragiám sát việc thực hiện các hợp đồng
Trong giai đoạn thực hiện dự án đầu tư, đưa vào khai thác sử dụng thìthời gian là vấn đề quan trọng hơn cả Trong giai đoạn này hơn 85-99,5% vốnđầu tư của dự án được chi ra nằm khê đọng trong suốt thời gian thực hiện đầu
tư Đây là những năm vốn không sinh lời do đó thời gian thực hiện đầu tưcàng kéo dài, vốn ứ đọng càng nhiều dẫn đến tổn thất càng lớn Vì vậy thời
Trang 36gian thực hiện đầu tư lại phụ thuộc nhiều vào chất lượng công tác chuẩn bịđầu tư, vào quản lý quá trình thực hiện đầu tư, quản lý việc thực hiện nhữnghoạt động khác có liên quan trực tiếp đến kết quả quá trình thực hiện đầu tư
đã được xem xét trong dự án đầu tư
1.2.2 Quản lý chi phí đầu tư xây ựng công trình.
Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình là việc quản lý các khoản chi
từ nguồn vốn ngân sách có hiệu quả trong việc phân bổ ngân sách nhà nướcđầu tư vào các hoạt động xây dựng kinh tế, xã hội một cách hiệu quả, đúngđắn và thỏa mãn nhu cầu cấp thiết của xã xội trong việc phát triển kinh tế đấtnước, góp phần đảm bảo đáp ứng được nhu cầu về vốn, sử dụng ngân sáchnhà nước có hiệu quả tránh thất thoát lãng phí đảm bảo theo các quy định tạiNghị định số 32/2015/NĐ-CP ngày 25/03/2015 về quản lý chi phí đầu tư xâydựng công trình
Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình phải đảm bảo một số nguyêntắc sau:
- Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình phải đảm bảo mục tiêu,hiệu quả dự án đầu tư xây dựng công trình và các yếu tố khách quan của kinh
tế thị trường.[15]
- Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình, phù hợp với các giai đoạnđầu tư xây dựng công trình, các bước thiết kế, loại nguồn vốn và các quyđịnh của Nhà nước
- Tổng mức đầu tư, dự toán phải được tính đúng, tính đủ và phù hợp độdài thời gian xây dựng công trình Tổng mức đầu tư là chi phí tối đa mà chủđầu tư được phép sử dụng để đầu tư xây dựng công trình
- Chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn diện về việc quản lý chi phí đầu tưxây dựng công trình từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư đến khi kết thúc xây dựngcông trình vào khai thác, sử dụng
Trang 37- Tổng mức đầu tư bao gồm: Chi phí xây dựng, chi phí thiết bị, chi phíbồi thường, hỗ trợ và tái định cư, chi phí quản lý dự án, chi phí tư vấn đầu tưxây dựng, chi phí khác và chi phí dự phòng Cụ thể:
+ Chi phí xây dựng bao gồm: chi phí xây dựng các công trình, hạng mụccông trình; chi phí phá dỡ các công trình xây dựng; chi phí san lấp mặt bằngxây dựng; chi phí xây dựng công trình tạm, công trình phụ trợ phục vụ thicông; nhà tạm tại hiện trường để ở và điều hành thi công;
+ Chi phí thiết bị bao gồm: chi phí mua sắm thiết bị công nghệ; chi phíđào tạo và chuyển giao công nghệ (nếu có); chi phí lắp đặt, thí nghiệm, hiệuchỉnh; chi phí vận chuyển, bảo hiểm; thuế và các loại phí liên quan khác;+ Chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư bao gồm: chi phí bồi thườngnhà, công trình trên đất, các tài sản gắn liền với đất theo quy định được bồithường và chi phí bồi thường khác; các khoản hỗ trợ khi nhà nước thu hồiđất; chi phí tái định cư; chi phí tổ chức bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; chiphí sử dụng đất trong thời gian xây dựng (nếu có); chi phí đầu tư xây dựng hạtầng kỹ thuật (nếu có);
+ Chi phí quản lý dự án bao gồm các chi phí để tổ chức thực hiện quản
lý dự án từ khi lập dự án đến đến khi hoàn thành, nghiệm thu bàn giao, đưacông trình vào khai thác sử dụng và chi phí giám sát, đánh giá dự án đầu tư;
+ Chi phí tư vấn đầu tư xây dựng bao gồm: chi phí tư vấn khảo sát, lập
dự án, thiết kế, giám sát xây dựng và các chi phí tư vấn khác liên quan;
+ Chi phí khác bao gồm: vốn lưu động trong thời gian sản xuất thử đốivới các dự án đầu tư xây dựng nhằm mục đích kinh doanh; lãi vay trong thờigian xây dựng và các chi phí cần thiết khác;
+ Chi phí dự phòng bao gồm: chi phí dự phòng cho khối lượng côngviệc phát sinh và chi phí dự phòng cho yếu tố trượt giá trong thời gian thựchiện dự án
Trang 38Thực tiễn quản lý cho thấy, luôn luôn có hiện tượng đánh đổi giữa thờigian và chi phí Nếu tăng cường giờ lao động, tăng thêm số lượng máy mócthiết bị thì tiến độ thực hiện các công việc của dự án có thể được đẩy nhanh.Tuy nhiên, không phải tất cả các công việc được đẩy nhanh đều đem lại kếtquả mong muốn Do đó, có sự tính toán cân đối, hợp lý giữa thời gian và chiphí là yêu cầu đặt ra đối với nhà quản lý.
1.2.3 Quản lý đấu thầu, lựa chọn nhà thầu.
Quản lý trong lựa chọn nhà thầu gồm các hoạt động liên quan đến quytrình tổ chức đấu thầu, lựa chọn nhà thầu, thẩm định phê duyệt hồ sơ mờithầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, tiêu chuẩn năng lực nhà thầu tham gia đấu thầu,thẩm định phê duyệt kết quả đấu thầu và ký kết hợp đồng
Theo quy định của Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013;Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/06/2014 về qui định chi tiết thi hànhmột số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu quy định về công tácquản lý đối với hoạt động đấu thầu như: Bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu,
ưu đãi trong đấu thầu, đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ về đấu thầu Chi phí, thờigian trong đấu thầu, bảo đảm dự thầu, cung cấp và đăng tải thông tin về đấuthầu Các hình thức lựa chọn nhà thầu; trình thẩm định và phê duyệt kế hoạchđấu thầu, tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu, tổ chức đấu thầu, đánh giá hồ sơ
dự thầu Trình thẩm định, phê duyệt và thông báo kết quả đấu thầu, thươngthảo hoàn thiện hợp đồng và ký kết hợp đồng Giải quyết kiến nghị trong đấuthầu; xử lý vi phạm pháp luật về đấu thầu
Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng được các yêu cầu củabên mời thầu trên cơ sở cạnh tranh giữa các nhà thầu Theo tính chất côngviệc, việc lựa chọn nhà thầu trong xây dựng các công trình truyền tải điệnđược thực hiện thông qua các hình thức: đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế,chỉ định thầu.[12]
Trang 39Đối với đấu thầu rộng rãi, không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự.Trước khi phát hành hồ sơ mời thầu phải thông báo mời thầu theo quy định
để các nhà thầu biết thông tin tham dự Bên mời thầu phải cung cấp hồ sơ mờithầu cho các nhà thầu có nhu cầu tham gia đấu thầu Trong hồ sơ mời thầukhông được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầuhoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranhkhông bình đẳng.[14]
Đấu thầu hạn chế được áp dụng trong các trường hợp: Theo yêu cầu củanhà tài trợ nước ngoài đối với nguồn vốn sử dụng cho gói thầu; Gói thầu cóyêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù; gói thầu có tính chấtnghiên cứu, thử nghiệm mà chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng yêucầu của gói thầu
Chỉ định thầu là hình thức chọn trực tiếp nhà thầu đáp ứng yêu cầu củagói thầu để thương thảo họp đồng Hình thức này chỉ được áp dụng trong cáctrường hợp đặc biệt theo qui định tại Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày26/06/2014 của Chính phủ về qui định chi tiết thi hành một số điều của LuậtĐấu thầu về lựa chọn nhà thầu Khi thực hiện chỉ định thầu, phải lựa chọn mộtnhà thầu được xác định là có đủ năng lực và kinh nghiệm đáp ứng các yêucầu của gói thầu và phải tuân thủ quy trình thực hiện chỉ định thầu do Chínhphủ quy định
1.2.4 Quản lý bồ t ường giải phóng mặt bằng, cấp đất, tá địn ư.
Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đếnviệc di dời nhà cửa, cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân cưtrên một phần đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặcxây dựng một công trình mới Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, cấpđất, tái định cư là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến việc đảm bảo tiến độ xâydựng công trình vì việc tổ chức thực hiện tốt công tác này sẽ
Trang 40làm cơ sở để chủ đầu tư, đơn vị thi công xây dựng tiến độ tổng thể, tiến độchi tiết có chất lượng hơn Trong quá trình thực hiện dự án, bồi thường giảiphóng mặt bằng, cấp đất, tái định cư rất khó khăn và phức tạp vì ảnh hưởngtrực tiếp tiếp quyền lợi vật chất của các chủ tài sản bị ảnh hưởng bởi dự án vàmỗi địa phương có chính sách, đơn giá khác nhau, phải làm nhiều thủ tục, quanhiều cơ quan xét duyệt, nên thường xảy ra vướng mắc dẫn đến chậm trễ tiến
độ công trình
Hiện nay, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng các công trìnhtruyền tải điện tuân thủ theo Luật đất đai số 45/2013/QH11 ngày 29/11/2013của Quốc hội, Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủquy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Nghịđịnh 43/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thihành một số điều của Luật đất đai, Nghị định 44/2014/NĐ-CP ngày15/05/2014 của Chính phủ về giá đất và Nghị định 14/2014/NĐ-CP ngày26/02/2014 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một sốđiều của Luật Điện lực và bảo vệ an toàn công trình lưới điện cao áp
1.2.5.Quản lý công tác cung ứng, tiếp nhận và bảo quản VTTB.
Công tác quản lý vật tư là một khâu rất quan trọng phải được quan tâm
và tổ chức tốt mới đáp ứng được tiến độ thi công các công trình cũng nhưgiảm giá trị tồn kho tăng hiệu quả trong quản lý đầu tư xây dựng các dự ántruyền tải điện
Do nhu cầu VTTB của các dự án truyền tải điện rất lớn, nhiều chủng loạinên việc chuẩn xác về số lượng, chủng loại cần mua sắm là hết sức quantrọng vì nếu sai sót thì có thể dẫn đến dư thừa gây ứ đọng tồn kho làm giảmhiệu quả của dự án hoặc thiếu hụt sẽ ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án.Cần chú trọng, tập trung rà soát nhu cầu VTTB của từng dự án trước khi trìnhthẩm định phê duyệt dự án ĐTXD công trình để chủ động đề xuất các giải